Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Yrd. Doç. Dr. Alev Elçi Liderlik ve Motivasyon. Liderlik Teorileri -2.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Yrd. Doç. Dr. Alev Elçi Liderlik ve Motivasyon. Liderlik Teorileri -2."— Sunum transkripti:

1 Yrd. Doç. Dr. Alev Elçi Liderlik ve Motivasyon

2 Liderlik Teorileri -2

3 Liderlik kuramlarının gelişimi Geçerli kuramlarGeçerli zaman dilimi Kuramın özeti Büyük adamlar kuramı1950 öncesiLider, tarihin seyrine karar verir Geleneksel Liderlik Kuramları Özellikler Kuramı Dünya Sava ş ı Liderlerin genel ve ortak özellikleri Davranı ş sal Kuramlar 2.Dünya Sava ş ı Liderlerin gösterdi ğ i davranı ş lar Durumsallık Kuramları Herkese uyan, de ğ i ş meyen ve en iyi liderlik yoktur. Bunlar duruma ba ğ lıdır. Yeni Liderlik Kuramları1980 den günümüzeToplumun yeni formunun yanıtı – Karizmatik Liderlik

4 Durumsallık Yaklaşımları 1960’lardan sonra yönetim kavramındaki de ğ i ş iklikler liderlik yakla ş ımını da etkilemi ş, ara ş tırmacılar lider ve grubunun etrafındaki çevreye odaklanmı ş tır. De ğ i ş ik durum ve ş artlar > de ğ i ş ik liderlik tarzları En iyi liderlik tarzı yoktur Lider içinde bulundu ğ u durum neyi gerektiriyorsa ona göre davranmalıdır Zaman zaman demokratik, zaman zaman otoriter olabilir

5 Durumsallık Yaklaşımları Bir çok de ğ i ş ken arasında ili ş kiler: Liderlik <> Lider <> Çalı ş ma ko ş ulları Liderlik davranı ş ının boyutları Geli ş en teknolojinin sürekli de ğ i ş tirdi ğ i üretim tarzına De ğ i ş im hızına paralel belirlilik/belirsizlik durumuna Örgütün dayandı ğ ı otokratik/demokratik kültür altyapısına Liderin ki ş ili ğ ine Yapılacak i ş lerin gereklerine Grup üyelerinin niteliklerine, tavırlarına Örgütsel ve fiziksel çevreye göre de ğ i ş iklik göstermektedir.

6 Durumsallık Yaklaşımları Liderlik bireyin nitelik ve davranı ş ları sonucunda ortaya çıkmamaktadır Aksine çevrenin ve ko ş ulların etkisi altında ortaya çıkmaktadır Belli durumlarda ve çevrelerde lider olabildi ğ i halde, de ğ i ş ik çevre ve ko ş ullarda lider olamayabilir

7 Liderliği etkileyen faktörler Liderin içinde bulundu ğ u durumu belirleyen ve liderin davranı ş ları ve ba ş arısını etkileyen faktörler (Hellriegel, Scolum ve Woodman, 1988) 1. Liderin ki ş isel özellikleri 2. İ zleyenlerin ki ş isel özellikleri 3. Grubun özellikleri 4. Örgütün yapısal özellikleri

8 Liderliği etkileyen faktörler

9 Fiedler’in etkin liderlik modeli Lider tarzını iki boyutta inceler İ li ş kiye yönelik: insanlarla ilgilidir, lider kar ş ılıklı güven, saygı ve çalı ş anların gereksinimlerini dinleme, giderme İş e yönelik: görevi yaparak motive olur, açık-net talimatlar, performans de ğ erlendirme Ohio Yakla ş ımı gibi ve hatta davranı ş sal Blake & Mouton liderlik ızgarasının boyutlarına benzer

10 Fiedler’in etkin liderlik modeli LPC (Least preferred Co-worker- En az tercih edilen i ş arkada ş ı) Ölçek kullanarak ölçüm yapılır. İ ki kutuplu ölçek Sevimli, arkada ş ça, red edici, gergin, mesafeli Sevimsiz, arkada ş ca olmayan, kabullendirici, rahat, yakın Lider en az tercih edilen i ş arkada ş ını olumlu tanımlarsa (yüksek LPC) > ili ş kiye yönelik lider, di ğ erlerin duygularına hassas Olumsuz tanımlarsa (dü ş ük LPC) > göreve yönelik lider, göreve insanlardan fazla de ğ er verir

11 Liderin durum faktörleri Liderin durumu üç faktöre göre ortaya çıkar (Wagner, 1998) Lider- İ zleyen ili ş kisi: izleyenler lidere güven saygı duyarsa > iyi. İ zleyenler az yada hiç güvenduymazsa, saygı göstermezse > kötü. Görevin yapısı: izleyenlerin amacı ve bu amaca ula ş mak için kullandıkları araçlar net ise > yüksek görev yapısı ve yapısal görev Pozisyonun gücü: Bulundu ğ u konum dolayısıyla liderin izleyenlerini sahip oldu ğ u gücü (ödüllendirme, cezalandırma, terfi verme, tenzil etme) varsa ve kullanıyorsa.

12 Lidere durum kontrol önerileri (Fiedler) Lider- İ zleyen ili ş kisiGörevin yapısıPozisyonun gücü Astlarınıza daha az veya daha çok zaman ayırın Yatay örgütlenmeye gidinKurumunuzun size sa ğ ladı ğ ı gücü gerekti ğ inde kullanın İş dı ş ında gezi, piknik,vb. etkinlikler düzenleyin Hizmet içi e ğ itim faaliyetlerini arttırın Astlarınızı i ş leriyle ilgili bilgi edinin Güvendi ğ iniz astlarınızdan sizin için çalı ş malarını isteyin Görev ile ilgili yönerge, çizim, vb. geli ş tirin Astlarınıza ula ş an bilgiyi kontrol edin Astlarınızı ödüllendirinAstlarınıza danı ş ınYetkinizi devredin Bilgiyi astlarınızla payla ş ınSorunları tanımlayınKarar alma ve planlama sürecine astlarınızın katılımını sa ğ layın Astlarınızı ödüllendirinYeni görev ve sorumlulukları gönüllü olarak üstlenin Gücünüzün derecesini göstermek için tuzaklar kurmayınız Kararlı olunuz

13 Lidere durum kontrol önerileri (Fiedler) Fiedler durumun istenirlili ğ ini belirtmede kullanılan 3 de ğ i ş kenin liderlik davranı ş ına uygunlu ğ unu belirlemek için sekiz özgün ko ş ul tanımlar Lider davranı ş ını de ğ i ş tirmeyece ğ i için grubun hangi liderlik tarzına uygun oldu ğ unu belirlemeye çalı ş ır Örgütteki ko ş ullar o liderlik tarzına uygun duruma getirilmelidir Modelde dikey eksenler dü ş ük ve yüksek ili ş ki, yatay eksen di ğ er üç de ğ i ş kenin çe ş itli bile ş imlerini göstermektedir Liderler dü ş ük yada yüksek LPC leri olsa bile do ğ ru durumu bulurlarsa etkili lider olabilirler. Dü ş ük LPC li hem çok olumlu hem çok olumsuzda lider olabilir, ama yüksek LPC li orta olumlulukta lider olabilmekte.

14 Lider Etkililiği (Fiedler)

15 Fiedler Uygun lider tarzı, çe ş itli durumlardaki kontrol derecesine ba ğ lıdır Ba ş arılı ve etkin liderlik için durum ve liderlik tarzının örtü ş mesi gerekir Durum ve liderlik tarzının örtü ş memesi durumunda durumu de ğ i ş tirmeye çalı ş mak liderlik tarzını de ğ i ş tirmeye çalı ş maktan daha kolaydır Kutupla ş tırıcı bir model sunmaz, liderin kar ş ı kar ş ıya kaldı ğ ı pratik duruma göre de ğ i ş en bir liderlik davranı ş ları yelpazesi sunar… durum de ğ i ş ir > davranı ş de ğ i ş ir

16 Liderliğin Hayat Eğrisi Görev yönelimi ve ili ş ki yönelimine ek olarak üçüncü boyut (Hersey ve Blanchard, 1988) Etkinlik- Etkililik Ba ş arılı ve etkili yönetsel liderlik arasında ayırımı vurguladılar Ba ş arılı yönetici: tehditlere, baskıya, yaptırımlara ba ş vurarak personelin organizasyonun gerektirdi ğ i i ş leri yapmasını sa ğ layabilir. Planlanmı ş hedeflere ula ş acaktır. İ nsanlar kendisine öfkeli ve kızgın olacakları için etkili olmayabilir. Etkili yönetici: Çalı ş ma grubundaki insanları zorunlu oldukları i ş leri yapmaya esinlendirdi ğ i, motive etti ğ i, çalı ş anların i ş letme kadar kendi gereksinimlerin kar ş ılandı ğ ını hissetti ğ i, tatmin duygusu içinde oldu ğ u için lider ba ş arılı oldu ğ u kadar etkilidir.

17 Liderliğin Hayat Eğrisi Göreve dönük ve ili ş kiye dönük davranı ş temel boyutlarında dört temel liderlik tarzı bulunmaktadır. Olgunluk: ki ş ilerin kendi davranı ş larını yönlendirmede sorumluluk alma istek ve yetenekleri İ zleyenlerin olgunluk düzeyi i ş olgunlu ğ u: i ş ile ilgili bilgi ve beceri düzeyi psikolojik olgunluk: bir ş ey yapmaya istekli olmak, saygı ve güzen duymak

18

19 Hersey ve Blanchard Söyleyen: (Gi) lider rolleri tanımlar, çe ş itli görevelr için ne- nasıl-nerede-ne zaman yapılacak söyler. Emir veren Fikir satan (G İ ) hem emir verir hem de destek verir Katılan (g İ ) lider kolayla ş tırır ve ileti ş im kurar, izleyiciler karar verir Yetki devreden (gi) lider az oranda emir ve destek verir Modele ele ş tiriler: Olgunluk karma ş ık bir kavramdır, modelde sadece iki boyutu ele alınmı ş tır Örgütsel politika ve gruplar arası etkile ş im yok sayılmı ş tır İ zleyenlerin yüksek derecede yeterli fakat kendine az güven duyabilecekleri göz önüne alınmamı ş tır

20 Kaynaklar Paksoy, H.M. (2008). Küreselle ş me, Liderlik ve Liderlik teorileri. Liderlik ve Motivasyon. (Ed.) C. Serinkan.Nobel Yayın:Ankara Ş ahin, F. (2012). Büyük adam dü ş üncesinden liderlikte özellikler kuramına kavramsal bir bakı ş. C.Ü. İ ktisadi ve İ dari Bilimler Dergisi, 13(1).


"Yrd. Doç. Dr. Alev Elçi Liderlik ve Motivasyon. Liderlik Teorileri -2." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları