Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

SOLUNUM YETERSİZLİĞİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "SOLUNUM YETERSİZLİĞİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 SOLUNUM YETERSİZLİĞİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı

2 Tanım Solunum sisteminin dokuların gereksinmesini karşılayacak düzeyde O 2 sağlayamaması ve/ya da metabolizma ürünü CO 2 ’i atamaması ile karakterize olan bir sendromdur. Solunum sisteminin dokuların gereksinmesini karşılayacak düzeyde O 2 sağlayamaması ve/ya da metabolizma ürünü CO 2 ’i atamaması ile karakterize olan bir sendromdur. P a O 2 <60 mm Hg P a O 2 <60 mm Hg P a CO 2 >45 mm Hg P a CO 2 >45 mm Hg

3 Solunum yetersizliği- klinik sınıflandırma Akut Akut Kronik Kronik

4 Solunum yetersizliği- patofizyolojik sınıflandırma Tip I Hipoksemik Tip I Hipoksemik Tip II Hiperkapnik Tip II Hiperkapnik Tip III Perioperatif Tip III Perioperatif Tip IV Şokda rastlanan solunum yetersizliği Tip IV Şokda rastlanan solunum yetersizliği

5 Tip I Hipoksemik solunum yetersizliği Solunan havadaki oksijenin azalması Solunan havadaki oksijenin azalması Hipoventilasyon Hipoventilasyon Diffüzyon bozukluğu Diffüzyon bozukluğu Şant Şant Ventilasyon perfüzyon dengesinin bozulması Ventilasyon perfüzyon dengesinin bozulması

6 Ventilasyon perfüzyon ilişkisi V/Q=sonsuzV/Q=1V/Q=0 Ölü boşluk solunumu Normal Şant

7 Tip I solunum yetersizliği- ventilasyon perfüzyon oranının bozulması Havayolu hastalıkları Havayolu hastalıkları Alveol hastalıkları Alveol hastalıkları İnterstisyel akciğer hastalıkları İnterstisyel akciğer hastalıkları Pulmoner vasküler hastalıklar Pulmoner vasküler hastalıklar

8 Tip I solunum yetersizliği- şant Alveol kollapsı (atelektazi) Alveol kollapsı (atelektazi) Alveol içi sıvı dolması (transüda, eksuda, kan ) Alveol içi sıvı dolması (transüda, eksuda, kan ) İntrakardiyak şant İntrakardiyak şant Akciğer içi vasküler şant Akciğer içi vasküler şant

9 Hipoventilasyon NÖROMÜSKÜLER NÖROMÜSKÜLER YETERLİLİK YETERLİLİK Elastik yükler Rezistif yükler Solunum merkezi Nöromüsküler ileti Kas gücü YÜKLER

10 Hipoventilasyon Solunum merkezinden uyarı çıkışında azalma Solunum merkezinden uyarı çıkışında azalma Nöromusküler hastalıklar Nöromusküler hastalıklar Göğüs duvarı hastalıkları Göğüs duvarı hastalıkları Hava yolu hastalıkları Hava yolu hastalıkları

11 Solunum kasları Solunum kaslarının fonksiyonları güçleri ve dayanıklıkları ölçülerek değerlendirilir. Solunum kaslarının fonksiyonları güçleri ve dayanıklıkları ölçülerek değerlendirilir. Kas gücü kontraktil elemanlar olan miyofibrilerin sayısı ile doğru orantılıdır. Kas gücü kontraktil elemanlar olan miyofibrilerin sayısı ile doğru orantılıdır. Kas dayanıklığı ise kasın kapiler ve mitekondri yoğunluğu ile oksidatif enzim kapasitesine bağlıdır. Kas dayanıklığı ise kasın kapiler ve mitekondri yoğunluğu ile oksidatif enzim kapasitesine bağlıdır.

12 Solunum kaslarının değerlendirilmesi FVC’de sırtüstü yatma ile normaller ve restriktif akciğer hastalığı olanlarda %25, obstrüktif akciğer hastalığı olanlarda %35 azalma solunum kaslarının incelenmesini gerektirir. FVC’de sırtüstü yatma ile normaller ve restriktif akciğer hastalığı olanlarda %25, obstrüktif akciğer hastalığı olanlarda %35 azalma solunum kaslarının incelenmesini gerektirir. Maksimum inspirasyon (-80 cm H 2 O) ve ekspirasyon (100 cm H 2 O) ağız içi hava basınçları ölçülür. Maksimum inspirasyon (-80 cm H 2 O) ve ekspirasyon (100 cm H 2 O) ağız içi hava basınçları ölçülür. Transdiyafragmatik basınç. Transdiyafragmatik basınç.

13 Hipoksemi ayırıcı tanısı P a CO 2 ventilasyonun objektif ölçütüdür. P a CO 2 ventilasyonun objektif ölçütüdür. %50 oksijen ile 15 dakikada hipokseminin düzelmemesi şantı düşündürür. %50 oksijen ile 15 dakikada hipokseminin düzelmemesi şantı düşündürür. Şant oranı %30’un üzerine çıktığında hipoksemi oksijen tedavisine dirençlidir. Şant oranı %30’un üzerine çıktığında hipoksemi oksijen tedavisine dirençlidir.

14 Hipoksemi ayırıcı tanısı- Alveolo-arteriyel O 2 gradyantı Alveolo-arteryel oksijen gradyantı hipoventilasyon ve solunan havadaki oksijen konsantrasyonunda azalma durumlarında normaldir. Alveolo-arteryel oksijen gradyantı hipoventilasyon ve solunan havadaki oksijen konsantrasyonunda azalma durumlarında normaldir. P A O 2 =(760-P H2O )xF i O P a CO 2 P A O 2 =(760-P H2O )xF i O P a CO 2 P A-a O 2 =P A O 2 -P a O 2 (N:15 mm Hg, 30 yaş üzeri her 10 yılda 3 mm Hg artar)

15 Operasyon ve akciğer Üst abdominal cerrahide ilk 24 saatte vital kapasite %50 azalıp 7. gün normale döner, alt abdominal cerrahide ise %25 azalıp 3. gün normale dönmektedir. Üst abdominal cerrahide ilk 24 saatte vital kapasite %50 azalıp 7. gün normale döner, alt abdominal cerrahide ise %25 azalıp 3. gün normale dönmektedir. Koroner arter bypass operasyonlarında tüm akciğer volümlerinde birkaç ay sürebilen %30’a ulaşan azalma bildirilmiştir. Koroner arter bypass operasyonlarında tüm akciğer volümlerinde birkaç ay sürebilen %30’a ulaşan azalma bildirilmiştir.

16 Tip III Perioperatif solunum yetersizliği Akciğer dışı nedenler Akciğer dışı nedenler –Solunum merkezinin baskılanması –Diyafram paralizisi, frenik sinir hasarı –Obstrüktif uyku apne sendromu Akciğerlerle ilgili nedenler Akciğerlerle ilgili nedenler –Atelektazi –Pnömoni –Aspirasyon –ARDS –Volüm yüklenmesi, kalp yetersizliği –Pulmoner emboli –Bronkospazm, KOAH

17 Tip III solunum yetersizliğinde atelektazinin önlenmesi Hastanın 1-2 saatte bir pozisyon değiştirmesi Hastanın 1-2 saatte bir pozisyon değiştirmesi Fizyoterapi Fizyoterapi Hastanın derecede yatması. Hastanın derecede yatması. Karın ağrısının giderilmesi. Karın ağrısının giderilmesi. Karın içi basıncın azaltılması. Karın içi basıncın azaltılması. Tri-floya üfleme, pozitif basınçlı solunum. Tri-floya üfleme, pozitif basınçlı solunum. Sigaranın operasyondan en az 6 hafta önce kesilmesi atelektazi ve aşırı sekresyonu engellemektedir. Sigaranın operasyondan en az 6 hafta önce kesilmesi atelektazi ve aşırı sekresyonu engellemektedir.

18 Tip IV solunum yetersizliği Hipoperfüzyon kasın dayanıklılığını azaltıp solunum yetersizliğine neden olmaktadır. Hipoperfüzyon kasın dayanıklılığını azaltıp solunum yetersizliğine neden olmaktadır. Hipoksemi, anemi, asidoz, beslenme bozukluğu, elektrolit bozukluğu gibi doku oksijenasyonunu ve fonksiyonunu bozan faktörler önlenmeye çalışılır. Hipoksemi, anemi, asidoz, beslenme bozukluğu, elektrolit bozukluğu gibi doku oksijenasyonunu ve fonksiyonunu bozan faktörler önlenmeye çalışılır.

19 Klinik yaklaşım KLİNİK KLİNİK –Takipne –Yardımcı solunum kaslarının kullanılması –İnterkostal ve supraklaviküler çekilme –Paradoks solunum –Burun kanadı solunumu ARTER KAN GAZI ARTER KAN GAZI KRONİK HİPOKSEMİ BULGULARI KRONİK HİPOKSEMİ BULGULARI –Polisitemi –Pulmoner hipertansiyon –Kor pulmonale

20 Klinik yaklaşım Akciğer kaynaklı solunum yetersizliği nedenleri, şok, özellikle de sepsis aranmalıdır Akciğer kaynaklı solunum yetersizliği nedenleri, şok, özellikle de sepsis aranmalıdır Hipotiroidi Hipotiroidi Pulmoner emboli (Dispne ve takipne dışında belirgin bulgusu olmayan hastalarda) Pulmoner emboli (Dispne ve takipne dışında belirgin bulgusu olmayan hastalarda)

21 Tedavi Yeterli doku oksijenasyonu sağlanmalı Yeterli doku oksijenasyonu sağlanmalı –Hava yolu açıklığı sağlanmalı –Yeterli ventilasyona başlanmalı –O 2 tedavisi –Kan transfüzyonu –Solunum depresyonu, kas ve sinir fonksiyonunun etkileyebilecek ilaçlar kesilmeli Primer neden tedavi edilmeli Primer neden tedavi edilmeli Semptomatik tedavi Semptomatik tedavi

22 Oksijen tedavisi P a O 2 60 mm Hg (O 2 satürasyonu %90) olacak şekilde oksijen verilir. P a O 2 60 mm Hg (O 2 satürasyonu %90) olacak şekilde oksijen verilir. –1-5L/dak O 2 nazal kanül –5-8L/dak O 2 yüz maskesi –>8L/dak O 2 yüz maskesi+rezervuar torba –Non-invazif ya da invazif pozitif basınçlı ventilasyon

23 ENTÜBASYONENDİKASYONLARI Hava yollarının korunması Hava yollarının korunması Sekresyonların atılması Sekresyonların atılması İnvazif mekanik ventilasyon gereksinmesi İnvazif mekanik ventilasyon gereksinmesi MEKANİK VENTİLASYON ENDİKASYONLARI Solunum durması Solunum durması Solunum yetersizliği Solunum yetersizliği Solunum işindeki artmanın solunum yetersizliğine neden olma eğilimi Solunum işindeki artmanın solunum yetersizliğine neden olma eğilimi

24 Kapalı alveollerin açılması- atelektazinin düzelmesi

25 Pozitif basınçla açık alveollerin genişlemesi

26 Pozitif basınçla interstisyum sıvısının yeniden dağılımı

27 Pozitif basınçlı ventilasyonun etkileri: Solunum işinin azaltılması Bronkospazm Sekresyon Mukoza ödemi Hava hapsiHava yolu direnci oto-PEEP Solunum işi PEEP

28 BIPAP EV VENTİLATÖRÜ YOĞUN BAKIM VENTİLATÖRÜ BIPAP

29

30 NIMV-uygun hasta tanımı Koopere, hava yolunu koruyan hasta Koopere, hava yolunu koruyan hasta Stabil klinik Stabil klinik Maskenin uygulanabilirliği Maskenin uygulanabilirliği

31 Hastanın monitörizasyonu Solunumsal: Solunumsal: - Solunum sayısı, solunum paterni, yardımcı solunum kaslarının kullanımı, siyanoz, oksimetre, arter kan gazı Hemodinamik: Hemodinamik: - Şok ya da kontrolsüz kalp yetersizliği varlığında santral kateterizasyon ile santral venöz basınç, pulmoner arter tıkanma basıncı monitörize edilmelidir. - Şok ya da kontrolsüz kalp yetersizliği varlığında santral kateterizasyon ile santral venöz basınç, pulmoner arter tıkanma basıncı monitörize edilmelidir. - Arteryel kan basıncının invazif monitörizasyonu - Arteryel kan basıncının invazif monitörizasyonu

32 Komplikasyonlar Pulmoner emboli (%25) Pulmoner emboli (%25) Pulmoner barotravma (pnömotoraks, interstisyel amfizem, pnömomediastinum, subkutan amfizem, subplevral hava kisti) Pulmoner barotravma (pnömotoraks, interstisyel amfizem, pnömomediastinum, subkutan amfizem, subplevral hava kisti) Pulmoner fibrozis Pulmoner fibrozis Kateterizasyon, endotrakeal entübasyon ve trakeostomi ile ilgili komplikasyonlar. Kateterizasyon, endotrakeal entübasyon ve trakeostomi ile ilgili komplikasyonlar. Pnömoni, kateter infeksiyonu, sinüzit, sepsis Pnömoni, kateter infeksiyonu, sinüzit, sepsis

33 Komplikasyonlar Hipotansiyon, aritmi, miyokard infarktüsü Hipotansiyon, aritmi, miyokard infarktüsü Stres ülseri, GİS kanaması, ileus, diyare Stres ülseri, GİS kanaması, ileus, diyare Şok, karaciğer ve böbrek yetersizliği Şok, karaciğer ve böbrek yetersizliği Sıvı elektrolit bozuklukları, anemi, enteral ve parenteral beslenme ile ilgili komplikasyonlar Sıvı elektrolit bozuklukları, anemi, enteral ve parenteral beslenme ile ilgili komplikasyonlar Psikiyatrik komplikasyonlar Psikiyatrik komplikasyonlar

34 KRONİK SOLUNUM YETERSİZLİĞİ

35 MEKANİK VENTİLATÖR GEREKSİNMESİ 1- Destek tedavisi (solunum sisteminin otonomisi daha iyi) 1- Destek tedavisi (solunum sisteminin otonomisi daha iyi) 2-Yaşamı sürdürmek (günde 12 saatten daha fazla ventilatör gereksinmesi olanlar) 2-Yaşamı sürdürmek (günde 12 saatten daha fazla ventilatör gereksinmesi olanlar)

36 MEKANİK VENTİLATÖR DESTEĞİ Yaşam kalitesi düzelmeli Yaşam kalitesi düzelmeli Hastalığa bağlı mortalite azalmalı Hastalığa bağlı mortalite azalmalı

37 EVDE MEKANİK VENTİLASYON DESTEĞİ NIMV? NIMV? TRAKEOSTOMİ? TRAKEOSTOMİ?

38 Trakeostomi endikasyonları Havayollarını koruyamama (öksürük ve yutma fonksiyonu) Havayollarını koruyamama (öksürük ve yutma fonksiyonu) NIMV tolere edememe NIMV tolere edememe Günde 16 saatten fazla NIMV gereksinmesi (beslenme ve iletişim sorun olabilir) Günde 16 saatten fazla NIMV gereksinmesi (beslenme ve iletişim sorun olabilir)

39 RESTRİKTİF AKCİĞER HASTALIKLARI HİPERKAPNİ (P a CO 2 >45 mm Hg) HİPERKAPNİ (P a CO 2 >45 mm Hg) GECE DESATÜRASYONU (<%88, 5 dakika ya da monitörizasyon süresinin %10’undan fazla sürede) GECE DESATÜRASYONU (<%88, 5 dakika ya da monitörizasyon süresinin %10’undan fazla sürede) FVC<%50 FVC<%50 MIP (Maksimum inspirasyon basıncı) <-60 cm H 2 O MIP (Maksimum inspirasyon basıncı) <-60 cm H 2 O

40 Kronik solunum yetersizliğinde NIMV: KOAH Optimal medikal tedavi (bronkodilatatör±steroid, O 2 ) almasına rağmen semptomlu olan bir hastada P a CO 2 >55 mm Hg ya da P a CO 2 >55 mm Hg ya da P a CO 2 = mm Hg VE gece desatürasyon ( 2L/dakika O 2 alırken kesintisiz 5 dakika ya da monitörizasyon süresinin %10’undan fazla oksijen satürasyonu <%88 ise ) P a CO 2 = mm Hg VE gece desatürasyon ( 2L/dakika O 2 alırken kesintisiz 5 dakika ya da monitörizasyon süresinin %10’undan fazla oksijen satürasyonu <%88 ise ) P a CO 2 =50-54 mm Hg VE bir yılda 2’den fazla hastaneye yatmayı gerektiren akut hiperkapnik solunum yetersizliği P a CO 2 =50-54 mm Hg VE bir yılda 2’den fazla hastaneye yatmayı gerektiren akut hiperkapnik solunum yetersizliği

41 Kronik solunum yetersizliğinde NIMV’a hasta uyumu Restriktif hastalıklarda (kifoskolyoz, tüberküloz sekeli) uyum 3 yılda %80. Restriktif hastalıklarda (kifoskolyoz, tüberküloz sekeli) uyum 3 yılda %80. KOAH’lılarda 3 yıllık uyum %50. KOAH’lılarda 3 yıllık uyum %50.

42 Kronik solunum yetersizliği ve NIMV süresi Kronik solunum yetersizliğinde NIMV’un kesintisiz kullanılması önerilmektedir. Stabil hastalarda kullanımının kesilmesinden sonra 3. günden itibaren solunum yetersizliği gelişebilmektedir. Kronik solunum yetersizliğinde NIMV’un kesintisiz kullanılması önerilmektedir. Stabil hastalarda kullanımının kesilmesinden sonra 3. günden itibaren solunum yetersizliği gelişebilmektedir. S Karakurt, F Fanfulla, S Nava. Is it safe for patients with chronic hypercapnic respiratory failure undergoing home noninvasive ventilation to discontinue ventilation briefly? Chest 2001;119:

43 NIMV KOAH etkili olabilir KOAH etkili olabilir Parenkimal akciğer hastalığı etkili olabilir Parenkimal akciğer hastalığı etkili olabilir Nöromüsküler hastalıklar ETKİLİ Nöromüsküler hastalıklar ETKİLİ Göğüs duvarı hastalıkları ETKİLİ Göğüs duvarı hastalıkları ETKİLİ Uyku ile ilgili solunum bozuklukları ETKİLİ Uyku ile ilgili solunum bozuklukları ETKİLİ

44 OLGU-1 51, E 51, E Özgeçmiş: 22 yıl KOAH, son 2 yılda 2 kez akut hiperkapnik solunum yetersizliği nedeniye YBÜ’ne yatırılmış ve noninvazif mekanik ventilasyon uygulanmış. Özgeçmiş: 22 yıl KOAH, son 2 yılda 2 kez akut hiperkapnik solunum yetersizliği nedeniye YBÜ’ne yatırılmış ve noninvazif mekanik ventilasyon uygulanmış. 2 gündür hızla artan nefes darlığı, hırıltılı solunum ve öksürük 2 gündür hızla artan nefes darlığı, hırıltılı solunum ve öksürük Kalp tepe atımı 108/dak, düzenli Kalp tepe atımı 108/dak, düzenli Solunum sayısı 38/dak, düzenli Solunum sayısı 38/dak, düzenli TA 140/85 mm Hg, 36.7 C TA 140/85 mm Hg, 36.7 C Ekspirium uzun, yaygın wheezing, sağ alt solunum sesleri azalmış, santral siyanoz (+) Ekspirium uzun, yaygın wheezing, sağ alt solunum sesleri azalmış, santral siyanoz (+)

45 OLGU-1 Lökosit 9800, Hg 14.9, Trombosit Lökosit 9800, Hg 14.9, Trombosit pH 7.46, P a O 2 52, P a CO 2 34, pH 7.46, P a O 2 52, P a CO 2 34, HCO 3 23 (8L/dak O 2 )

46 1.gün, geliş akciğer grafisi

47 1-Solunum yetersizliğinin tipi? A-HipoksemikB-HiperkapnikC-Mikst

48 2-Hipokseminin nedeni? A-Solunan havadaki oksijenin azalması B-Hipoventilasyon C-Diffüzyon bozukluğu D-Şant E-Ventilasyon perfüzyon dengesinin bozulması

49 Alveolo-arteryel O 2 gradyantı P A O 2 =(760-P H2O )xF i O P a CO 2 P A O 2 =(760-P H2O )xF i O P a CO 2 =(760-47)x x34 =(760-47)x x34 =456.6 =456.6 P A O 2 -P a O 2 = =404.6 =404.6

50 Tip I solunum yetersizliği- şant Alveol kollapsı (atelektazi) Alveol kollapsı (atelektazi) Alveol içi sıvı dolması (transüda, eksuda, kan ) Alveol içi sıvı dolması (transüda, eksuda, kan ) İntrakardiyak şant İntrakardiyak şant Akciğer içi vasküler şant Akciğer içi vasküler şant

51 TANI KOAH alevlenmesi KOAH alevlenmesi

52 3-Ön Tanılar (KOAH alevlenmesinin nedenleri) 1-İnfeksiyon 2-Kalp yetersizliği 3-Pulmoner emboli 4-Düzensiz ilaç kullanımı

53 2.Gün akciğer grafisi 4-EN DOĞRU YORUM? A-Sağ plevra sıvısı B-Sağ alt lob atelektazisi C-Sağ alt pnömoni D-Sağ alt kitle 1.gün

54 3.Gün akciğer grafisi 1 2

55 5-Hangi incelemeyi önerirsiniz? A-Bilgisayarlı akciğer tomografisi B-Ventilasyon perfüzyon sintigrafisi C-Pulmoner anjiografi D-Bilgisayarlı tomografi eşliğinde anjiyografi

56

57 TANI Akut hipoksemik solunum yetersizliği (Pulmoner emboliye sekonder KOAH alevlenmesi) Akut hipoksemik solunum yetersizliği (Pulmoner emboliye sekonder KOAH alevlenmesi)

58

59 Obstrüktif uyku apne sendromu Solunum yetersizliği nedenidir. Solunum yetersizliği nedenidir. %2-4. %2-4. Sabah baş ağrısı, dinç kalkamama, gün içi uyuklama önemli semptomlarıdır. Sabah baş ağrısı, dinç kalkamama, gün içi uyuklama önemli semptomlarıdır. Pulmoner hipertansiyon, sağ/sol kalp yetersizliğine neden olabilir. Pulmoner hipertansiyon, sağ/sol kalp yetersizliğine neden olabilir. Tanı polisomnografi. Tanı polisomnografi.

60 Oto-PEEP’in etkisi

61


"SOLUNUM YETERSİZLİĞİ Doç. Dr. Sait Karakurt Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları ve Yoğun Bakım Ana Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları