Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Hazırlayan ve Sunan Fatma Sena YAMAN. **KÖK HÜCRELER İ N NEREDEN NASIL ELDE ED İ LD İĞİ N İ N VE KULLANIM ALANLARININ ARA Ş TIRLIMASI**

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Hazırlayan ve Sunan Fatma Sena YAMAN. **KÖK HÜCRELER İ N NEREDEN NASIL ELDE ED İ LD İĞİ N İ N VE KULLANIM ALANLARININ ARA Ş TIRLIMASI**"— Sunum transkripti:

1 Hazırlayan ve Sunan Fatma Sena YAMAN

2 **KÖK HÜCRELER İ N NEREDEN NASIL ELDE ED İ LD İĞİ N İ N VE KULLANIM ALANLARININ ARA Ş TIRLIMASI**

3 Kök hücreler nereden elde edilir? •Günümüze dek kök hücre elde etmek için en fazla kullanılan kaynak kemik ili ğ i idi. Kemik ili ğ i kök hücreleri kan sistemindeki hücrelerin öncülleridir ve farklıla ş arak kanda dola ş an hücreler haline gelmek için ço ğ alıp olgunla ş ırlar. Sınıflandırma yapmak gerekirse kök hücre kaynakları ş öyle sıralanabilir: **Embriyonik kök hücreler ***Fetal kök hücreler ****Eri ş kin kök hücreler

4 •Embriyonik kök hücre: Döllenmeyi takiben olu ş an "zigot" dedi ğ imiz iki hücreli olu ş umdan embriyonik kök hücreler geli ş mektedir. Döllenmeden sonra a ş a ğ ı yukarı 5 gün içerisinde yakla ş ık 150 hücreli "blastosit" denen içi bo ş bir küre meydana gelmektedir. Blastosit küçük kum zerrecikleri gibi hücrelerden ibarettir ve iki tip hücre kapsamaktadır; trofoblast ve merkezde bulunan hücre kümesi. Merkezdeki hücre kümesi bir araya gelerek embriyonik kök hücreyi meydana getirirler. Embriyonik kök hücreler de tüm yeti ş kin hücre tiplerine dönü ş ebilirler.

5 •Fetal kök hücre: Potansiyel kök hücre kaynaklarından biri de erken fetal dokudur. Embriyo döllenmeyi takiben yakla ş ık 7-8 haftalık iken "fetüs" adını alır. Geli ş imin 4-5. haftasında embriyonik germ hücreleri over ve testislerde yumurta ve sperm olu ş umunu sa ğ lamaktadır. Embriyonik germ hücrelerinin elde edilmesi ve kültürünün yapılması kavramı ilk kez 1998 yılında ortaya çıkmı ş tır. İ zolasyon ve kültür sonrası bu germ hücrelerinin blastosit hücre kümesi içindeki hücrelerden elde edilen kök hücrelerle aynı özellikleri ta ş ıdı ğ ı görülmü ş tür. Fakat bazı çalı ş malarda saptanan kanıtlar embriyonik germ hücrelerinin farklı hücre tiplerine dönü ş ebilme yeteneklerinin daha sınırlı olabilece ğ ini öne sürmektedir.

6 •Eri ş kin kök hücre: Eri ş kin kök hücreler embriyo ve fetüsten alınan hücrelerden farklıdır ve do ğ umdan sonra insan ya da hayvanlarda geli ş en dokularda bulunur. Bununla birlikte bu hücrelerin elde edildi ğ i en uygun yer bazı kemiklerin merkezinde yerle ş mi ş olan kemik ili ğ idir. Kemik ili ğ i genelde üst kalça kemi ğ inin arkasında "krista iliaca" denen kemik bölümünden alınır. Kemik ili ğ inde; hematopoetik kök hücreler, endotelyal kök hücreler ve mezenkimal kök hücreleri de içeren farklı tipte kök hücreler yer almaktadır. Hematopoetik kök hücrelerin kanı; endotelyal kök hücrelerin vasküler sistemi(arterler ve venler) ve mezenkimal kök hücrelerin kemik, kıkırdak, kas, ya ğ ve

7 fibroblastları olu ş turdu ğ u bilinmektedir. Son zamanlarda kök hücrelerin birbirine dönü ş ebilme özelli ğ i hakkında, bazı kök hücrelerin gelecekte ş u an var olandan daha fazla hücre biçimlendirme özelli ğ ine sahip olabilece ğ i öne sürülmektedir. Bunun anlamı yalnızca kanı ş ekillendirme özelli ğ i bilinen kemik ili ğ indeki eri ş kin kök hücrelerin hasar görmü ş karaci ğ er, böbrek, kalp, akci ğ er ve di ğ er organların yenilenmesine de katkı sa ğ layabilece ğ idir. Bu alanın son derece heyecan verici olmasına kar ş ın bilim adamlarınca büyük tartı ş malara yol açmakta ve kök hücrelerin potansiyelleri ve embriyonik kök hücrelerle kar ş ıla ş tırılması konusunda dikkatli ve özenli yapılmı ş çalı ş malara ihtiyaç duyulmaktadır.

8 •Kemik ili ğ i ve mezenkimal kök hücreler dı ş ındaki eri ş kin kök hücre kaynakları ş unlardır: •Göbek kordon kanı: Eri ş kin kök hücreler yeni do ğ anın göbek kordonu gibi kaynaklardan da sa ğ lanabilmektedir. Göbek kordonu beyin ve kemik ili ğ indeki benzer eri ş kin dokulara kıyasla daha kolay ula ş ılabilir ve ço ğ alma potansiyeli daha yüksek bir kök hücre kayna ğ ıdır.

9 •Bebek di ş i: Göbek kordon kanından ya da bebek di ş inin altındaki etsi yapıdan alınan kök hücreler eri ş kinlerden elde edilen hücrelerden daha genç kök hücrelerdir. Kültür ortamında birçok eri ş kin hücreden daha fazla ço ğ alma yetene ğ ine sahip olan bu hücreler farklı dokuları meydana getirme özelli ğ ine sahiptirler. Farklı hücre tipleri olu ş turmadaki potansiyelleri kapsamlı ş ekilde ara ş tırılmaktadır. •Ya ğ hücreleri: Yurt dı ş ında birçok merkezde estetik amaçla yapılan ya ğ alma operasyonlarında elde edilen materyalden izole edilen kök hücreler de yine ki ş iye yönelik olarak gerekti ğ inde kullanılmak üzere saklanmaktadır.

10 Kök hücreler nasıl elde edilir? • İ nsan veya hayvan embriyosundan elde edilen embriyonik kök hücreler, •Embriyoda daha sonra sperm veya oositi meydana getirecek üreme hücreleri olan embriyonun genital bölgesinden elde edilen embriyonikjerm hücreleri, •Eri ş kinde bulunan eri ş kin kök hücreler, •Kord kanından.

11 Kök hücrelerin potansiyel kullanım alanları nelerdir? •Vücudumuzda çok sayıda bulunan farklıla ş mı ş hücreler ciddi hasar görmü ş ya da hastalanmı ş ise do ğ al yollarla yenilenemezler. Kök hücreler bu hastalanmı ş ya da hasar görmü ş hücrelerin yerine sa ğ lıklı ve i ş levsel hücreler olu ş turmak için kullanılırlar. "Hücre tedavisi" olarak adlandırılan hastalıklı hücrenin sa ğ lıklı hücre ile yer de ğ i ş tirmesi i ş lemi organ nakline benzer, tek fark bir organ yerine hücrenin nakledilmesidir.

12 •Kök hücreler farklıla ş mı ş hücreler için de ğ i ş imli ve yenilenebilir bir kaynak olarak çalı ş abilmektedir. Genel olarak ara ş tırmacılar eri ş kin, fetal ve embriyonik kök hücrelerin çe ş itli hastalıkların tedavisinde kullanılan sinir hücresi, kas hücresi, kan hücresi ve deri hücresi gibi özellikli hücreler için bir kaynak olabilme potansiyelini incelemektedirler. • Örne ğ in; Parkinson hastalı ğ ında kök hücreler dopamin salgılayan özel bir çe ş it sinir hücresi olu ş turmada kullanılabilirler. Teorik olarak bu sinir hücreleri hastanın beyin iletilerini yeniden düzenleyecek ve fonksiyonunu geri kazandıracak olan yere nakledilerek tedavi sa ğ lanabilecektir.

13

14 **SON**


"Hazırlayan ve Sunan Fatma Sena YAMAN. **KÖK HÜCRELER İ N NEREDEN NASIL ELDE ED İ LD İĞİ N İ N VE KULLANIM ALANLARININ ARA Ş TIRLIMASI**" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları