Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

BT ve MRG IV. Mesleki Gelişim Kursu ÇEŞME 2007 Dr. Hüdaver Alper Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD İzmir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "BT ve MRG IV. Mesleki Gelişim Kursu ÇEŞME 2007 Dr. Hüdaver Alper Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD İzmir."— Sunum transkripti:

1 BT ve MRG IV. Mesleki Gelişim Kursu ÇEŞME 2007 Dr. Hüdaver Alper Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD İzmir

2 AMAÇ BT ve MRG Teknik Endikasyonlar Temel radyolojik değerlendirme Her aşamada anlayan kişilerin filme bakabilmesi Hataların asgariye indirgenebilmesi

3 Konvansiyonel BT Spiral BT (Bir nefeste tüm toraks) Tek dedektörlü Çok dedektörlü Bilgisayarlı Tomografi

4 Tek dedektörlü BT Çok dedektörlü BT

5 Çok kesitli BT 2/4/6/16/32/40/64 kesit 2/2.5 dönüş/saniye Hız 4-64 kat artmakta Daha kısa çekim süresi Temporal Çözünürlükte artma Uzaysal çözünürlükte artma Bilgisayarlı Tomografi

6 Spiral toraks BT Anjio BT Dinamik Nodül Taraması Düşük Doz BT PET – BT Yüksek Rezolüsyonlu BT (HRCT) Bilgisayarlı Tomografi

7 Kontrast Madde Kullanımı Metastaz taramaları HRCT Tarama amaçlı düşük doz BT’de kontrast madde gereksizdir Bunun dışında kalan tüm BT tetkiklerinde optimal tanı değeri için kontrast madde kullanıyoruz

8 ANJİO BT Pulmoner emboli araştırması Aorta anevrizması, Disseksiyon, Vaskulit vb. damar tutulumlarını değerlendirmek Akciğer kanseri veya mediastinal tümörlerin vasküler invazyonunu değerlendirmek Damardan belli hız ve miktarda kontrast vermek Kontrast madde dolaşım sisteminde istediğimiz yere ulaştığında tetkiki başlatarak kontrast madde etkisinden optimal yararlanmak

9

10 Subsegmental PA Dalları 2 mm kesit / 0.7 sn tarama / 2.65 mm kesit SubsegPA % x1mm / 0.5 sn tarama / 1.25 mm kesit SubsegPA % MSBT Lober arterden 6. dallanmaya kadar %100 hassasiyet, % 70 özgüllük Başlangıçta 5 mm kesitlerle sınırımız segmental arterlerde son buluyordu

11

12

13

14

15 !!!... SANTRAL KİTLELERİN TÜMÜNE EVRELEME AMAÇLI MUTLAKA ANJİO BT ÖNERİYORUZ.

16 Dinamik BT Endikasyonları Soliter pulmoner nodülün iç yapısı, kenar özellikleri, büyüme hızı ve vaskülaritesinin değerlendirilmesi

17 Soliter Pulmoner Nodül Dinamik nodül görüntülenmesi Kontrast tutulum özelliği Swensen SJ et al, Lung nodule enhancement on CT:Multicenter study Radiology 2000; 214:73-80 Büyüme hızı değerlendirilmesi Yankelevitz DF et al, Small pulmonary nodules: Volumetrically determined growth rates based on CT evaluation Radiology 2000; 217:

18 Nodül Boyanması Prekontrast ve 1,2,3,4,5 dakika 3 mm kesit kalınlığı, Z aksında15 mm tarama 300 mg I /ml, 420 mg I / kg vücut ağırlığı 2 ml / san enjeksiyon hızı En yüksek nodül boyanması değerlendirilir Zaman kontrast eğrisi Solid Küresel Homojen Kalsifikasyonsuz Yağsız Swensen SJ et al, Radiology 2000; 214:73-80

19

20 Kontrast verilmesinden 4 dakika sonra 54 HU fark oluşmaktadır

21 prekontrast 65 HÜ 1’ 67Ü 2’ 77 HÜ 3’ 73 HÜ 4’ 74 HÜ5’ 70 HÜ ▲ HÜ: 12 HÜ

22

23 Prekontrast atenüasyon değeri 39 HÜ Kontrast madde enjeksiyonu sonrasında 1., 2., 3., 4. ve 5. dak atenüasyonu 33, 47, 49, 52, 58 HU Histopatolojik tanı kondromatoz hamartom. (Çalışmamızdaki yanlış-pozitif olgu.) Prekontrast 1’ 2’ 3’ 4’ 5’ ▲HÜ:19 HÜ SPNde Dinamik BT. Biçeroğlu S, Savas R, Alper H et al., Serbest bildiriler. URK 27 Ekim-1 Kasım 2006 Antalya

24 Nodül Boyanması 356 nodül / 171 malign ( 48 %) Eşik değeri 15 HU ≤ Duyarlılık98 % (167/171) Özgüllük58 % Doğruluk77 % Swensen SJ et al, Radiology 2000; 214:73-80

25 15 HÜ Alt Sınır Kabul Edildiğinde Nodüllerin Tanısal Karakteristikleri Karakteristik % Duyarlılık 100 Özgüllük 69,2 Pozitif prediktif değer 69,2 Negatif prediktif değer 100 Doğruluk 81 Malignite prevelansı 40 SPNde Dinamik BT. Biçeroğlu S, Savas R, Alper H et al., Serbest bildiriler. URK 27 Ekim-1 Kasım 2006 Antalya

26 Büyüme Hızı Değerlendirilmesi Görsel mi yoksa Bilgisayar destekli mi? 2 D vs 3 D

27 Erasmus JJ, et al, Solitary Pulmonary Nodules: Part II. Evaluation of the Indeterminate Nodule Radiographics. 2000;20:59-66 Gözleriniz sizi yanıltıyor mu?

28 2D / 3D 1 cm / 30 gün ikiye katlanma hızı 12.4 günde Çap artışı1 mm ( 10 % ) Aynı zaman sürecinde Alan genişlemesi 16 mm 2 ( 20 % ) Hacim artışı 174 mm 3 ( 30 % ) Yankelevitz D et al, Small pulmonary nodules: Volumetrically determined growth rates based on CT evaluation Radiology 2000; 217:

29 Metod Nodülü arka plandaki akciğerden ayırma 3D rekonstrüksiyon Hacim hesaplanması şekil değerlendirilmesi Bir süre sonra tekrar Hacim değişikliği İkiye katlanma hızı hesaplanması Claudia I. Henschke et al, Early Lung Cancer Action Project: A Summary of the Findings on Baseline Screening The Oncologist, Vol. 6, No. 2, , April 2001

30

31 Düşük Doz BT Standart BT kVp, 140mA Düşük doz BT140 kVp, 20-40mA (standart dozun % 10-25’i) Takip ve Tarama olgularında

32 Çok kesitli BT’nin getirdikleri Sanal bronkoskopi Nodül hacmi ve takip ile tümör ikiye katlanma zamanını hesaplama Alınan ince kesitler ile anatomik ve patolojik bölgeleri sagital, koronal ve üç boyutlu planda izleyebilme Pulmoner emboliyi subsegmental dallarda dahi görebilme En küçük nodülleri bile tanıma, ……

33 Sanal Bronkoskopi

34

35

36

37 Yüksek Rezolüsyonlu BT (HRCT) İnce kesitler 1 mm yada  Kısa tarama süresi 1 san. yada  Kenar keskinliğini arttırıcı rekonstrüksiyon algoritması En yüksek matrix Pencere ayarları -600/1200 > -700/100 HU Yüksek radyasyon dozu 120/100 yada 140/170 kVp/mA Küçük görüntü alanı ile rekonstrüksiyon

38 Todo, Itoh ve Nakata 1980 Dünyada 90 lı yıllarda yaygınlaştı Yüksek uzaysal çözünürlük

39 HRCT Endikasyonları İnterstisyel akciğer hastalığı (kollajen doku hastalığı, enfeksiyon, ilaç reaksiyonu, lenfanjitik metastaz) Bronşektazi Fungal enfeksiyonlar Buzlu cam/ hemoptizi etiyolojisi için Bronşiolitis obliterans (ekspiryumda)

40 –PA Akciğer grafisi  normal olan diffüz akciğer hastalığını ortaya koymak –Spesifik tanı koymak –Ayırıcı tanı listesini daraltmak –Akciğer biyopsisinin yerini saptamak –Akciğer hacim azaltma operasyonu düşünülen olgularda amfizemin dağılım ve yaygınlığını saptamak –Fibrozis ile sonuçlanabilecek hastalıklarda reversibiliteyi saptamak ve tedavi etkinliğini izlemek HRCT Endikasyonları

41

42

43

44

45

46 Tanıda Anahtar Ölçütler Radyoloji Anatomi Biyofizik Patoloji Radyolojik bulgular değişmez Tüm modalitelere uygulanabilir BT / MRG bulguları yoktur Radyolojik bulgular vardır

47 Tanıda Anahtar Ölçütler Klinik bilgi Hastalık süreci –Akut/Kronik Radyolojik patern ve bulgular –Kistik, buzlu cam, retiküler, konsolidasyon, nodül, kitle vb… Lezyonların dağılımı ( akciğerin fizyolojisi!!) –Yaygın –Üst / Alt, Santral /Periferik

48 ALVEOLER PATERN Alveol- alveoler duktus ve respiratuar bronşiolden oluşan asinusun dolması Püy  Bakteriyel enf (pnömoni, tbc..) Tümör  BAK, lenfoma Protein  ARDS, alveoler proteinozis Su  Pulmoner ödem Kan  Travma, Goodpasture’s sendromu, infarkt....

49

50 HAVA BRONKOGRAMI Lober pnömoni Pulmoner ödem İnfarkt BAK Hyalen membran hastalığı….

51 İNTERSTİSYEL PATERN Pulmoner interstisyumda ( alveoller arası potansiyel boşluk ve venler ile lenfatikler) sıvı veya doku birikimi  Retiküler görünüm Retikülonodüler görünüm Buzlu cam görünümü

52 Akciğerin İnterstisyumu- (AC’in %10 luk kısmı) Periferik: Visseral plevra ve septumlar Aksial: Büyük bronş ve damarları saran bağ dokusu Alveol duvarı: Parankimatöz bağ dokusu

53 İNTERSTİSYEL PATERN İnfeksiyonlar  virus, mikoplazma, PCP.. Tümör hücreleri  Lenfanjitik metastaz İnflamatuar değişiklikler  Kollagen doku hastalıkları (RA), ilaç reaksiyonları, pnömokonyozlar Su  Pulmoner ödem

54 LENFANJİTİK METASTAZ

55 MİLİYER PATERN Her iki akciğerde yaygın olarak görülen ve 1 cm.den küçük nodüller - Miliyer tüberküloz - Metastaz - BAK - Diğer (sarkoidozis, nontüberkülotik enf.,pnömokonyozlar, alveoler mikrolitiazis, amiloidozis gibi)

56 MİLİYER TÜBERKÜLOZ

57 METASTAZ- TİROİD CA

58 MOZAİK PATERN Akciğerde lobuler veya multilobuler dağılımlı düşük atenuasyonlu (daha siyah) alanlar şeklinde izlenir. Bu bölgeler içinde vasküler yapıların hem sayısı hem de çapı azalmıştır

59 TREE IN BUD (Tomurcuklanmış ağaç) PATERNİ Bronşiollerin obliterasyonu sonucu birbirine komşu, tomurcuklanmış ağaca benzer tarzda küçük sentrlobüler nodüllerle karakterizedir.

60 Periferik hava yolu hastalıkları örneğin enfeksiyonlar (bakteriyel, fungal, viral veya parazitik), konjenital hastalıklar (kistik fibrozis, kartagener sendromu), idiopatik hastalıklar (panbronşiolit, bronşiolitis obliterans), yabancı cisim aspirasyon veya inhalasyonu, immunolojik ve bağ dokusu hastalıkları (ABPA, romatoid artrit) ve periferik pulmoner vasküler hastalıklar (neoplastik pulmoner emboli )

61 KALDIRIM TAŞI MANZARASI Yamalı veya diffüz buzlu cam görünümü üzerine interlobüler septal kalınlaşma ve intralobüler çizgilerin süperpoze olmasıdır Başlangıçta alveoler proteinozis için tanımlanmış olmakla birlikte günümüzde pek çok hastalıkta görülmektedir. Bu hastalıklardan bazıları; PCP enfeksiyonu, musinöz bronkoalveoler karsinom,PAP, NSIP, organize pnömoni, sarkoidozis, lipoid pnömoni, ARDS ve pulmoner hemoraji sendromu gibi.

62 KİSTİK PATERN Akciğerde ince duvarlı kistik yapıların gözlendiği paterndir. LHH, LİP, tuberoskleroz, LAM, nörofibromatozis gibi hastalıklarda görülür. Ancak bu hastalıklar ile karışabilecek amfizem, bronşektazi ve bal peteği akciğerde bu paternde ayırıcı tanıda düşünülmelidir.

63

64  O2,  Ph  V/Q=3:1  O2 N pH  V/Q=0.6: 1 1/3 üst yarı 2/3 alt yarı Radiology 1988;167: PCP, Tbc, LHH, Sarkoidozis, Amfizem… Pulmoner ödem, İPF, PAP, BOOP, yuvarlak atelektazi …

65

66

67

68

69 Korteks 1/3 dış kısım Lenf akımı  Medülla 2/3 iç kısım Lenf akımı ↓ Perfüzyon  Sarkoid Silikoz PCP P.Ödem KF, ABPA Met BOOP IPF KDH Asbestoz E. pnömoni Radiology 1991;178:1-10

70 AKCİĞERDE PERİFERİK ALANIN TUTULDUĞU (Kortikal) HASTALIKLAR Eozinofilik pnömoni BOOP Metastaz İPF DİP Asbestoz

71

72

73 AKCİĞERDE PERİFERİN KORUNDUĞU HASTALIKLAR (Medulla tutuluşu) PCP, CMV Pulmoner ödem, ARDS Sarkoidozis Silikozis ABPA Kistik fibrozis

74

75

76

77

78 PET/BT Bilgisayarlı Tomografi Anatomik bilgi Positron Emisyon Tomografi Fonksiyonel bilgi PET/BT = 3

79 PET-BT Hasta Hazırlığı 4-6 saat açlık gerekli (  su serbest ) Açlık kan şekeri 150  Tetkik öncesi istirahat ( kas hareketi  ) Tetkikten hemen önce mesane boşaltılır Barsakları işaretlemek için seyrek oral kontrast 10 mCi FDG IV enjeksiyon Önce düşük doz / Kontrastlı BT (  5-10’) Sonra PET (  15 ’-25’)

80 PET-BT Yöntem Kafa kaidesi  Pubik kemik kaudali - 4 ml/san non-ionik kontrast (İV ayrıca barsaklar için oral opak) 5 mm kollimasyon 1.5 pitch FOV 50 cm (geniş) 2.4 mm rekonstrüksiyon

81

82 PET-BT Genel endikasyonları Primer tümörün spesifik ve sensitiv görüntülenmesi Yayılım ve lokalizasyonun saptanması Lenf nodu ve uzak metastazların saptanması Canlı ve nekrotik komponentler ile tümörün vaskülarizasyonu, perfüzyonunun belirlenmesi Tedaviye cevap Rekürren tümör, reaktif doku ve skar dokusunun birbirinden ayrımı

83

84

85

86

87

88

89 Pozitron Emisyon Tomografisi Yalancı negatifleri küçük lezyonlar ( > 7 mm ) düşük “grade” malign tümörler BAK Karsinoidler Bazı nöroendokrin tm.ler Her nekadar PET selim lezyonlar için yüksek özgüllükte ise de, PET negatif olgular radyolojik olarak izlenmelidir

90 ÖZET Akciğer hastalıklarında en önemli görüntüleme yöntemidir. Teknik gelişmelerle göğüs hastalıklarının tanısı giderek güçlenmektedir. Gelecekte mutlaka yeni uygulamalar geliştirilecektir.

91 Manyetik Rezonans çok sıra dedektörlü bilgisayarlı tomografinin gelişmesiyle BT karşısındaki multiplanar görüntüleme üstünlüğünü kaybetti Ancak kardiyak uygulamalar için hızlı MR sekansları geliştiriyor. Bunların diğer toraks hastalıkları uygulamaları yakın bir gelecekte olmalı Manyetik Rezonans Görüntüleme

92 Mediasten, toraks duvarı ve kalp ile vasküler yapılar iyi görüntülenirken akciğer dokusu iyi görüntülenemez Kalp ve solunum hareketleri Akciğerde hidrojen atomlarının azlığı -EKG ve respiratuar gating -Hızlı sekanslar Manyetik Rezonans Görüntüleme

93 Halen yumuşak doku rezolüsyonunda üstünlüğü sürüyor X-ışını riski de taşımıyor MR için kullanılan kontrast maddeler için alerji riski çok düşük Manyetik Rezonans Görüntüleme

94 UYGULAMA ALANLARI Akciğer ve Plevra Kanseri Non-neoplastik hastalıklar Mediasten lezyonları Vasküler görüntüleme – MR Anjio Yeni uygulamalar Manyetik Rezonans Görüntüleme

95 AKCİĞER KANSERİ Primer görüntüleme yöntemi değildir BT sonrasında ya bulguları desteklemek yada kuşkuda kalınan durumlarda ve ayırıcı tanı açısından ortaya çıkan sorunları çözmede kullanılabilir Manyetik Rezonans Görüntüleme

96 Soliter pulmoner nodül karakterizasyonu Tümör ve çevre ilişkilerinin görüntülenmesi Lenf nodu metastazı AKCİĞER KANSERİ Manyetik Rezonans Görüntüleme

97 NODÜL KAREKTERİZASYONU Vaskülaritesine göre nodüllerin ayırımında MR görüntülemeden yararlanılabilir Küçük tümörler ( 3 cm  ) MR görüntülemede homojen kontrast tutarlar (parlaklaşır). Tüberkülomlar halka şeklinde çevresel boyanma (santral nekroz ) gösterir. Manyetik Rezonans Görüntüleme

98

99

100

101

102 TÜMÖR ve ÇEVRE İLİŞKİLERİ Atelektazi ve pnömoni gibi sekonder değişiklikleri tümörden ayrımda BT’den daha başarılıdır. Kontrastlı ve T2A kesitlerde pnömoni ve post-obstrüktif atelektazi, tümörden daha yüksek sinyale sahiptir. Manyetik Rezonans Görüntüleme

103

104 RT sonrası gelişen pnömoni- fibrozis veya bu bölgedeki nüks lezyonun ayırımında MRG yumuşak doku ayırım gücü ile doğru tanıya katkıda bulunabilir

105

106

107

108

109 Mediasten ve hilus invazyonu Hiler ve mediastinal invazyon için MR anjiografi BT ve konvansiyonel MRG’den daha iyi Sensitivite % Spesifisite % Doğruluk % Ohno Y, et al,.Multiphase ECG-triggered 3D contrast-enhanced MR angiography: utility for evaluotion of hilar and mediastinal invasion of bronchogenic carcinoma. J Magn. Resonance Imaging 2001:13; TÜMÖR ve ÇEVRE İLİŞKİLERİ Manyetik Rezonans Görüntüleme

110 Lokal ağrı toraks duvarı invazyonu için en güvenilir bulgulardan biri BT’de en güvenilir bulgu: kosta invazyonu MRG’de : T2A ve kontrastlı sekanslarla invazyon değerlendirilebilir. İnsp/ eksp cine MR ile tümör ve toraks duvarı ilişkileri irdelenebilir. TÜMÖR ve ÇEVRE İLİŞKİLERİ Manyetik Rezonans Görüntüleme

111 Multiplanar görüntü yeteneği ile pancoast (süperior sulkus) tümörleri iyi değerlendirilir. Tümörün göğüs duvarı, subklavyen arter, ven ve brakial pleksusa olan invazyonunu göstermede üstündür. TÜMÖR ve ÇEVRE İLİŞKİLERİ Manyetik Rezonans Görüntüleme

112

113

114

115

116

117 LENF BEZİ METASTAZI Lenf bezi metastazını değerlendirmede iki sorun var: - 1 cm.den küçük metastatik LAP’leri normal lenf bezinden ayırmak - 1 cm.den büyük hiperplazik lenf bezlerini metastatik olandan ayırmak Lenf bezi kısa çapı Üst paratrakeal 7 mm Subkarinal11 mm Diğer alanlar için10 mm. Bu değerlerin üzeri patolojik olarak kabul edilir (spesifisite ve sensitivitesi % 60-65). Manyetik Rezonans Görüntüleme

118 !!!... Kalsifik lenf bezi ( benignite kriteri ) MRG tarafından saptanamaz. LENF BEZİ METASTAZI Manyetik Rezonans Görüntüleme

119 MRG’de STIR turbo SE ile yapılan bir çalışmada (110 hastalık seri) patolojik lenf bezi saptama Sensitivite % 93 Spesifisite % 87 LENF BEZİ METASTAZI Ohno H, et al. Metastases in Mediastinal and Hilar Lymph Nodes in Patients with Non–Small Cell Lung Cancer: Quantitative and Qualitative Assessment with STIR Turbo Spin-Echo MR Imaging. Radiology 231; 2004: Manyetik Rezonans Görüntüleme

120 Ohno H, et al. Metastases in Mediastinal and Hilar Lymph Nodes in Patients with Non–Small Cell Lung Cancer: Quantitative and Qualitative Assessment with STIR Turbo Spin-Echo MR Imaging. Radiology 231; 2004:

121 Lenf nodlarının benign-malign ayrımı konusunda tümöre spesifik kontrast madde ve MR LENFANJİOGRAFİ çalışmaları var. Hayvan deneylerinde 4.7 ve 9.4 T gücündeki MR’larda USPIO kullanarak bu ayrım yapılabiliyor ve 2005 yayınlarında hastalar üzerinde metastatik lenf bezine spesifik yeni çalışmalar var LENF BEZİ METASTAZI Manyetik Rezonans Görüntüleme

122 Aralık 1999

123 Ocak 2000

124

125

126 ÖZET Yeni geliştirilen hızlı sekanslar, Lenf bezi karakterizasyonunda yeni bulgular, Tümör spesifik kontrast maddeler, Tüm vücut tarama yöntemi, Ventilasyon ve perfüzyon MRG tetkikleri vb…. İle MRG gelecekte göğüs hastalıklarında daha sık kullanılacak hale gelebilir. Akciğer hastalıklarında primer bir görüntüleme yöntemi değildir. Sorun çözmede, ayırıcı tanıda veya tanıyı desteklemek için kullanılır.

127 Umarım günlük uygulamalarınızda işinize yarayacak bilgiler edinmeniz mümkün olmuştur. Tanı için yepyeni bilgiler edinmenize gerek yok, Fakülte yıllarında, uzmanlık eğitimi süresince edindiğiniz bilgileri kullanma yollarını göstermeye çalıştım size… Radyoloji atasözü “Ne aradığını bilmeyen bulduğunu anlayamaz” Ne aradığınızı kendiniz biliniz, bu işaretleri tetkiklerde arayınız Sizlerin ne aradığını bizler bilirsek size daha fazla yardımcı olma şansımız var. İşbirliğimiz hastaların yararına olacaktır Sözün Özü


"BT ve MRG IV. Mesleki Gelişim Kursu ÇEŞME 2007 Dr. Hüdaver Alper Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Radyoloji ABD İzmir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları