Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

3 ARZ VE TALEP II: PİYASALAR VE REFAH. Copyright © 2004 South-Western 7 Tüketiciler, Üreticiler ve Piyasaların Etkinliği.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "3 ARZ VE TALEP II: PİYASALAR VE REFAH. Copyright © 2004 South-Western 7 Tüketiciler, Üreticiler ve Piyasaların Etkinliği."— Sunum transkripti:

1 3 ARZ VE TALEP II: PİYASALAR VE REFAH

2 Copyright © 2004 South-Western 7 Tüketiciler, Üreticiler ve Piyasaların Etkinliği

3 Copyright © 2004 South-Western PİYASA DENGESİNE YENİDEN BAKIŞ Piyasa denge fiyat ve miktarı, alıcıların ve satıcıların toplam refahını maksimize eder mi? Piyasa dengesi, piyasaların kıt kaynakları tahsis etme (dağıtma, yerleştirme) biçimini yansıtır. Piyasa tahsisinin iyi mi yoksa kötü mü olduğu sorusuna refah iktisadı cevap vermeye çalışır.

4 Copyright © 2004 South-Western Refah İktisadı Refah ekonomisi kaynak tahsisinin iktisadî refahı nasıl etkilediğini inceler. Alıcılar ve satıcılar, piyasada bulunmaktan dolayı fayda sağlarlar. Piyasa dengesi alıcıların ve satıcıların toplam refahını maksimize eder.

5 Copyright © 2004 South-Western Refah İktisadı Piyadadaki denge, maksimum faydaya yol açar. Bu nedenle, hem tüketiciler için hem de üreticiler için maksimum toplam refah sağlanmış olur.

6 Copyright © 2004 South-Western Refah İktisadı Tüketici fazlası alıcılar açısından iktisadî refahı ölçer. Üretici fazlası satıcılar açısından iktisadî refahı ölçer.

7 Copyright © 2004 South-Western TÜKETİCİ FAZLASI (TÜKETİCİ RANTI) Ödeme rızası bir tüketicinin bir mal için ödemeye razı olabileceği maksimum miktarı ifade eder. Alıcının bir mal ya da hizmete ne kadar değer verdiğini ölçer.

8 Copyright © 2004 South-Western TÜKETİCİ FAZLASI (TÜKETİCİ RANTI) Tüketici fazlası (tüketici rantı) alıcının bir mal için ödeme rızasından (o mal için ödemeye razı olabileceği en yüksek değerden) o mal için gerçekte ödediği miktarın çıkarılması ile bulunur. Tüketici fazlası = Ödeme rızası – ödenen bedel

9 Tablo 1 Dört Potansiyel Satıcının Ödeme Rızaları Copyright©2004 South-Western

10 TÜKETİCİ FAZLASI (TÜKETİCİ RANTI) Piyasa talep eğrisi, tüketicilerin farklı fiyatlarda almak istedikleri ve alabilecekleri miktarları göstermektedir.

11 Copyright © 2004 South-Western Talep Şedülü ve Talep Eğrisi

12 Figür 1 Talep Şedülü ve Talep Eğrisi Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning P 0 Q D Jale’nin ödeme rızası 80 Pınar’ın ödeme rızası 70 Gül’ün ödeme rızası 50 Rana’nın ödeme rızası

13 Figür 2 Talep Eğrisiyle Tüketici Rantının Ölçülmesi Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning (a) Fiyat = 80 P D 1234 Q Jale’nin tüketici rantı

14 Figure 2 Measuring Consumer Surplus with the Demand Curve Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning (b) Fiyat = 70 P D 1234 Toplam tüketici fazlası (40) Q Jale’nin tüketici fazlası (30) Pınar’ın tüketici fazlası (10)

15 Copyright © 2004 South-Western Talep Eğrisini Kullanarak Tüketici Rantının Ölçülmesi Talep eğrisinin altında ve fiyatın üzerinde olan bölge, piyasadaki tüketici fazlasını gösterir.

16 Figür 3 Fiyatın Tüketici Fazlasını Etkilemesi Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Tüketici fazlası Q (a) Fiyat P 1 iken tüketici fazlası P 0 D P1P1 Q1Q1 B A C

17 Figür 3 Fiyatın Tüketici Fazlasını Etkilemesi Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Başlangıçtaki tüketici fazlası Q (b) Fiyat P 2 iken tüketici fazlası P 0 D A B C DE F P1P1 Q1Q1 P2P2 Q2Q2 Yeni tüketicilerin tüketici fazlası Başlangıçtaki tüketicilerin artan tüketici fazlası

18 Copyright © 2004 South-Western Tüketici Fazlası Neyi Ölçer? Tüketici fazlası, tüketicilerin bir mal için ödemeye razı oldukları miktardan gerçekten ödedikleri miktarın çıkarılmasıyla hesaplanır. Tüketici fazlası, tüketicilerin gözünden bir maldan elde ettikleri faydayı ölçer.

19 Copyright © 2004 South-Western ÜRETİCİ FAZLASI (ÜRETİCİ RANTI) Üretici fazlası bir mal ya da hizmet için üreticilere yapılan ödemeden (fiyattan) üretici maliyetinin çıkarılması ile bulunur. Üretici fazlası = birim fiyat – birim maliyet Üreticilerin piyasada faaliyet göstermekten dolayı elde ettikleri faydayı ölçer.

20 Tablo 2 Dört Potansiyel Satıcının Maliyetleri Copyright©2004 South-Western

21 Arz Eğrisi ile Üretici Fazlasının Hesaplanması Tüketici fazlası nasıl talep eğrisiyle bağlantılı ise üretici fazlası da arz eğrisi ile bağlantılıdır.

22 Copyright © 2004 South-Western Arz Şedülü ve Arz Eğrisi

23 Figür 4 Arz Şedülü ve Arz Eğrisi

24 Copyright © 2004 South-Western Arz Eğrisi ile Üretici Fazlasının Hesaplanması Fiyatın altında ve arz eğrisinin üzerinde kalan bölge, piyasadaki üretici fazlasını gösterir.

25 Figür 5 Arz Eğrisi ile Üretici Fazlasının Hesaplanması Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Q P (a) Fiyat = 600 S Gizem’inüretici rantı (100)

26 Figür 5 Arz Eğrisi ile Üretici Fazlasının Hesaplanması Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Q P (b) Fiyat = 800 Gonca’nın üretici fazlası (200) Toplam üretici fazlası (500) Gizem’in üretici fazlası (300) S

27 Figür 6 Fiyatın Üretici Fazlasını Etkilemesi Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Üretici fazlası Q (a) P 1 fiyatında üretici fazlası P 0 S B A C Q1Q1 P1P1

28 Figür 6 Fiyatın Üretici Fazlasını Etkilemesi Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Quantity (a) P 2 fiyatında üretici fazlası Price 0 P1P1 B C Supply A Başlangıçta üretici fazlası Q1Q1 P2P2 Q2Q2 Yeni üreticilerin üretici fazlası Mevcut üreticilere gelen ek üretici fazlası D E F

29 Copyright © 2004 South-Western PİYASA ETKİNLİĞİ Tüketici fazlası ve üretici fazlası şu soruyu yanıtlamak için kullanılabilir: Serbest piyasalar tarafından gerçekleştirilen kaynak tahsisi iyi midir?

30 Copyright © 2004 South-Western PİYASA ETKİNLİĞİ Tüketici Fazlası (Tüketici Rantı) = Tüketicilerin için malın değeri – Tüketicilerin ödediği bedel ve Üretici Fazlası (Üretici Rantı) = Satıcıların elde ettiği değer – Satıcıların maliyeti

31 Copyright © 2004 South-Western PİYASA ETKİNLİĞİ Toplam fazla = Tüketici fazlası+ Üretici fazlası veya Toplam fazla = Tüketiciler için malın değeri – Üreticilerin maliyeti

32 Copyright © 2004 South-Western PİYASA ETKİNLİĞİ Etkinlik, toplumun bütün üyelerinin elde ettiği toplam fazlayı maksime eden kaynak dağılımının bir özelliğidir.

33 Copyright © 2004 South-Western PİYASA ETKİNLİĞİ Piyasa etkinliğine ek olarak, bir sosyal planlamacı hakkaniyet (equity) ilkesini de gözetebilir. Hakkaniyet ilkesini gözetmek, toplam refahın farklı alıcı ve satıcılar arasında adil bir şekilde dağıtılmasını gerektirir.

34 Figür 7 Piyasa Dengesi Altında Tüketici ve Üretici Fazlaları Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Üretici fazlası Tüketici fazlası P 0 Q Denge fiyatı Denge miktarı S D A C B D E

35 Copyright © 2004 South-Western PİYASA ETKİNLİĞİ Piyasa Sonuçları İle İlgili Üç İçgörü (Sezgi) Serbest piyasalar, malları onlara en fazla değer veren (ödeme rızaları en yüksek olan) alıcılara yönlendirir. Serbest piyasalar, mallara olan talebi onları en ucuza üretebilecek olan üreticilere doğru yönlendirir. Serbest piyasalar, tüketici ve üretici fazlaları toplamını maksimize eden miktarda mal üretilmesini sağlarlar.

36 Figür 8 Denge Miktarının Etkinliği Copyright©2003 Southwestern/Thomson Learning Q P 0 S D Satıcıların maliyeti Alıcıların gözündeki değer Alıcıların gözündeki değer satıcıların maliyetinden yüksek. Alıcıların için değer satıcıların maliyetinden düşük. Denge miktarı

37 Copyright © 2004 South-Western Piyasa Dengesinin Değerlendirilmesi Dengedeki sonuç kaynakların etkin bir tahsisi olduğundan bir sosyal planlamacı piyasaya müdahale etmemeyi tercih edebilir. Bu müdahalesizlik politikası Fransızcada laissez faire şeklinde ifade edilir.

38 Copyright © 2004 South-Western Piyasa Dengesinin Değerlendirilmesi Piyasa Gücü Eğer bir piyasa sistemi tam bir rekabet altında işlemiyorsa piyasa gücü ortaya çıkabilir. Piyasa gücü fiyatları etkileme kabiliyetidir. Piyasa gücü, fiyat ve miktarın dengeye gelmesini engelleyerek piyasaların etkisizleşmesine neden olabilir.

39 Copyright © 2004 South-Western Piyasa Dengesinin Değerlendirilmesi Dışsallıklar bir piyasa sonucu alıcılar ve satıcılar dışındaki bireyleri de etkilediğinde ortaya çıkar. piyasadaki refahın alıcılar ve satıcıların karşılaştığı fiyatlar dışındaki unsurlara da dayanmasına yol açar. Alıcılar ve satıcılar, üretim ve tüketim konusunda karar verirken dışsallıkları dikkate almazlarsa piyasadaki denge etkin olmayabilir.

40 Copyright © 2004 South-Western Özet Tüketici fazlası, tüketicilerin ödeme rızasından (mal için ödemeye razı oldukları en yüksek fiyattan) gerçekte o mal için ödedikleri miktarın çıkarılması ile bulunur. Tüketici fazlası, alıcıların piyasada faaliyet göstermekten dolayı elde ettikleri faydayı ölçer. Tüketici faydası, talep eğrisi ile fiyat düzeyi arasında kalan alanı hesaplayarak bulunabilir.

41 Copyright © 2004 South-Western Özet Üretici fazlası, satıcıların ürünleri için aldıkları miktardan üretim maliyetlerinin çıkarılmasıyla bulunur. Üretici fazlası, satıcıların bir piyasada faaliyet göstermekten dolayı elde ettikleri faydayı ölçer. Üretici fazlası, fiyat düzeyi ile arz eğrisi arasında kalan alan hesaplanarak bulunabilir.

42 Copyright © 2004 South-Western Özet Üretici ve tüketici fazlaları toplamını maksimize eden kaynak tahsisinin etkin olduğu söylenir. Politikacılar iktisadî sonuçların etkinliği kadar adil olup olmadığı ile de ilgilenirler.

43 Copyright © 2004 South-Western Özet Arz ve talep dengesi üretici ve tüketici fazlalarını maksimize eder. Burada sanki piyasanın gizli eli alıcıları ve satıcıları etkin bir kaynak tahsisi için yönlendirmektedir. Piyasalar piyasa başarısızlığı (dışsallıklar ve piyasa gücü) durumlarında kaynak dağılımını etkin bir şekilde gerçekleştirememektedirler.


"3 ARZ VE TALEP II: PİYASALAR VE REFAH. Copyright © 2004 South-Western 7 Tüketiciler, Üreticiler ve Piyasaların Etkinliği." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları