Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Bölüm 3 Talep, Arz ve Piyasa David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition, McGraw-Hill, 2005 PowerPoint presentation by Alex.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Bölüm 3 Talep, Arz ve Piyasa David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition, McGraw-Hill, 2005 PowerPoint presentation by Alex."— Sunum transkripti:

1 Bölüm 3 Talep, Arz ve Piyasa David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition, McGraw-Hill, 2005 PowerPoint presentation by Alex Tackie and Damian Ward

2 Bazı Kavramlar • Piyasa, Pazar (Market) – alıcı ve satıcıları biraraya getiren, onların bilgi alışverişinde bulunup iş yapmalarını sağlayan bir düzenlemedir. • Talep (Demand) – Tüketicinin olası fiyatlardan almaya hazır olduğu mal miktarı • Arz (Supply) – Üreticinin olası fiyatlardan üretip satmaya hazır olduğu mal miktarı • Denge Fiyatı (Equilibrium price) – Piyasa arzı ile piyasa talebini birbirine eşitleyen fiyat 2

3 Bazı Kavramlar • Bazı mallar arasında belirli yönde bir ilişki bulunabilir. Buna göre mallar ikiye ayrılır: – İkame (Benzer) Mallar (Substitutes): • aynı ihtiyacı karşılayan ya da aynı görevi yapan, birbirinin yerine kullanılabilen mallar – Örnek: Çay ve kahve – Tamamlayıcı Mallar (Complementary): • Ancak birlikte tüketildiğinde ihtiyacı karşılayabilen mallar – Örnek: Çay ve şeker 3

4 İkame ve Tamamlayıcı mallar • İkame malın fiyatı arttığında (müzik CDsi), i-tunes’dan şarkı indirme talebi artar • Tamamlayıcı malın fiyatı arttığında (i- pod), i-tunes’dan indirilen şarkı sayısı da azalır. 4

5 Tüketici Geliri ve Mal Talebi • Gelirdeki değişimlere verdikleri tepkilere bağlı olarak mallar iki gruba ayrılır: – Normal Mallar: • Gelirdeki artış karşısında talebi artan mallar – Örnek: Araba – Düşük ya da Tutulmayan (Inferior) Mallar: • Gelirdeki artış karşısında talebi azalan mallar – Örnek: Ekmek 5

6 Talep doğrusu ve ya eğrisi diğer etkenler sabitken fiyat ile talep edilen miktar arasındaki ilişkiyi gösterir. • “Diğer etkenler” şunlardan oluşur: – Bu mala ikame, ve bu malı tamamlayan malların fiyatı – Tüketici geliri – Tüketici tercihleri • Bu etkenlerdeki değişim sonucu talep doğrusu sağa ya da sola kayar. • Talep Yasası: Talep edilen miktarla fiyat arasında negatif ilişki vardır. 6 D miktar fiyat

7 Arz doğrusu veya eğrisi, diğer etkenler sabitken fiyat ile arz edilen miktar arasındaki ilişkiyi gösterir. • “Diğer etkenler” şunlardan oluşur: – Üretim teknolojisi – Girdi maliyetleri – Hükümet düzenlemeleri – Diğer malların fiyatları • Bu etkenlerdeki değişim arz doğrusunu sağa ya da sola kaydırır. • Arz Yasası: Bir malın fiyatıyla arz edilen miktarı arasında pozitif ilişki vardır. 7 miktar fiyat S

8 Piyasa Dengesi (1) • Piyasanın dengeye geldiği nokta E 0 dır. Bu noktada talep edilen miktarla arz edilen miktar birbirine eşittir. 8 D S fiyat miktar Q0Q0 P0P0 E0E0  –Denge fiyatı P 0 ve denge miktarı Q 0

9 Piyasa dengesi ve dengesizliği (disequilibrium) • Fiyat P 0 dan düşükse, talep fazlası (arz yetersizliği) ortaya çıkar. – Tüketiciler üreticilerin arz ettiğinden daha fazla miktarda mal talep ederler. 9 D S Q0Q0 P0P0 E fiyat miktar  P1P1  Arz fazlası P2P2   Talep fazlası •Fiyat P 0 dan yüksekse, arz fazlası (talep yetersizliği) ortaya çıkar. –Üreticiler tüketicilerin talep ettiklerinden daha fazla miktarda mal arz ederler.

10 Talep doğrusu ne zaman kayar? 10 S S E1E1 fiyat miktar İkame ürünün fiyatı düştüğünde... İncelediğimiz ürünün talebi olası tüm fiyatlarda düşer D0D0 D0D0 E0E0 Q0Q0 P0P0 Talep doğrusu D 0 D 0 dan D 1 D 1 ’e kayar. D1D1 D1D1 Q1Q1 P1P1 Dolayısıyla piyasa E 1 noktasında yeni dengesine ulaşır. Fiyat P 0 da kalsaydı arz fazlası olacaktı

11 Talep doğrusu ne zaman kayar? • Diğer Etkenler: – Tüketici Geliri: artarsa her fiyattan talep edilen miktar artacağından DD sağa kayar – Nüfus: artarsa DD sağa kayar – Zevk ve tercihler: ürün lehinde değişirse DD sağa kayar • Örneğin: Havaların sıcak gitmesi dondurmaya olan talebi arttırır. – İkame malın fiyatı: artarsa DD sağa, azalırsa sola kayar – Tamamlayıcı malın fiyatı artarsa DD sola, azalırsa sağa kayar – Bekleyişler: Olumlu fiyat ve gelir beklentileri sonucu DD sağa kayar 11

12 Arz doğrusu ne zaman kayar? 12 D D Q0Q0 P0P0 E0E0 fiyat miktar Hükümetin araçlar için güvenlik standartlarını arttırdığını varsayalım: Bu üreticilerin birim maliyetlerini arttıracaktır. S0S0 S0S0 S1S1 S1S1 Dolayısıyla, arz doğrusu S 1 S 1 ’e kayacaktır. Fiyat P 0 düzeyinde kalsa, talep fazlası ortaya çıkacaktı. Q1Q1 P1P1 E2E2 Dolaysıyla piyasa E 2 noktasında yeni dengesine ulaşır.

13 Arz doğrusu ne zaman kayar? • Diğer etkenler: – Hammadde fiyatı; artarsa SS sola kayar. – Vergiler; artarsa SS sola kayar. – Teknoloji; ilerlerse SS sağa kayar. – Bekleyişler; iyiyse (düzelirse) SS sağa kayar – Hükümet düzenlemesi; firmanın maliyetlerini arttırıyorsa, SS sola kayar. – İlişkili diğer malların fiyatları (ikame veya tamamlayıcı) arzı etkiler – Dış koşullar; dış koşullardaki değişmeler arzı arttırabilir ya da azalatabilir • Örneğin: kuraklık sonucu tarım üretiminin azalması 13

14 Talep iki şekilde artar: (1) • (1) Talep doğrusu üzerinde hareket: Tüketici malın fiyatı düştüğünde daha fazla ürün talep eder. • Fiyattaki değişim talep doğrusunu kaydırmaz, doğru üzerinde hareket edilir. 14 A P0P0 Q0Q0 miktar fiyat D B P1P1 Q1Q1

15 Talep iki şekilde artar: (2) • Talep doğrusunun D 0 ’ dan D 1 ’e kayması • Malın fiyatı dışındaki “Diğer etkenler” deki değişiklik sonucu talep doğrusu kayar. • P 0 fiyatında talep edilen miktar Q 0 ’ dan Q 2 ’ ye artar. 15 A B P0P0 Q0Q0 Q1Q1 D0D0 miktar fiyat P1P1 C D1D1 F Q2Q2 Q3Q3

16 Piyasada Dengesizlik • Kuraklık yüzünden düşük mahsul sonucu arz doğrusunun SS’e kaydığını varsayalım • Hükümet fakirleri korumak için tavan fiyat uygulaması yapsın ve fiyatın P 1 ’i geçemeyeceğine hükmetsin. • Bu fiyat denge fiyatının altındadır. • Sonuç talep fazlasıdır. 16 miktar fiyat P0P0 Q0Q0 QSQS D S P1P1 E AB P2P2 Talep fazlası QDQD D S TAYINLAMA (RATIONING ) : arz kıtlıklarına (ya da talep fazlasına) karşı eldeki malların karne ile ihtiyaç sahiplerine dağıtılmasıdır.

17 Hangi mallar, ne kadar ve kimler için? • Piyasa mekanizması: – Talep edilen miktarla arz edilen miktarı birbirine eşitleyen fiyatı belirleyerek • Ne kadar ürün üretilmesi gerektiğini belirler – Kim için üretilecek? • Denge fiyatını ödeyebilecek alım gücüne sahip olan tüketiciler için – Neyin üretileceğini belirler • Öyle ürünler olabilir ki, firmalar arz etmeye hazır oldukları halde toplum tarafından talep olmadığı için üretilemez. • Ya da o ürüne ihtiyaç vardır, ancak ihtiyacı olan kesimin yeterli alım gücü olmadığı için üretilememektedir. 17


"Bölüm 3 Talep, Arz ve Piyasa David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition, McGraw-Hill, 2005 PowerPoint presentation by Alex." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları