Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

© The McGraw-Hill Companies, 2005 Bölüm 3 Talep, Arz ve Piyasa David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition, McGraw-Hill,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "© The McGraw-Hill Companies, 2005 Bölüm 3 Talep, Arz ve Piyasa David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition, McGraw-Hill,"— Sunum transkripti:

1 © The McGraw-Hill Companies, 2005 Bölüm 3 Talep, Arz ve Piyasa David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition, McGraw-Hill, 2005 PowerPoint presentation by Alex Tackie and Damian Ward

2 © The McGraw-Hill Companies, Bazı Kavramlar •Piyasa, Pazar (Market) –alıcı ve satıcıları biraraya getiren, onların bilgi alışverişinde bulunup iş yapmalarını sağlayan bir düzenlemedir. •Talep (Demand) –Tüketicinin olası fiyatlardan almaya hazır olduğu mal miktarı •Arz (Supply) –Üreticinin olası fiyatlardan üretip satmaya hazır olduğu mal miktarı •Denge Fiyatı (Equilibrium price) –Piyasa arzı ile piyasa talebini birbirine eşitleyen fiyat

3 © The McGraw-Hill Companies, Bazı Kavramlar •Bazı mallar arasında belirli yönde bir ilişki bulunabilir. Buna göre mallar ikiye ayrılır: –İkame (Benzer) Mallar (Substittutes): •aynı ihtiyacı karşılayan ya da aynı görevi yapan, birbirinin yerine kullanılabilen mallar –Örnek: Çay ve kahve –Tamamlayıcı Mallar (Complementary): •Ancak birlikte tüketildiğinde ihtiyacı karşılayabilen mallar –Örnek: Çay ve şeker

4 © The McGraw-Hill Companies, İkame ve Tamamlayıcı mallar •İkame malın fiyatı arttığında (müzik CDsi), i-tunes’dan şarkı indirme talebi artar •Tamamlayıcı malın fiyatı arttığında (i- pod), i-tunes’dan indirilen şarkı sayısı da azalır.

5 © The McGraw-Hill Companies, Tüketici Geliri ve Mal Talebi •Gelirdeki değişimlere verdikleri tepkilere bağlı olarak mallar iki gruba ayrılır: –Normal Mallar: •Gelirdeki artış karşısında talebi artan mallar –Örnek: Araba –Düşük ya da Tutulmayan (Inferior) Mallar: •Gelirdeki artış karşısında talebi azalan mallar –Örnek: Ekmek

6 © The McGraw-Hill Companies, Talep doğrusu ve ya eğrisi diğer etkenler sabitken fiyat ile talep edilen miktar arasındaki ilişkiyi gösterir. •“Diğer etkenler” şunlardan oluşur: –Bu mala ikame, ve bu malı tamamlayan malların fiyatı –Tüketici geliri –Tüketici tercihleri •Bu etkenlerdeki değişim sonucu talep doğrusu sağa ya da sola kayar. •Talep Yasası: Talep edilen miktarla fiyat arasında negatif ilişki vardır. D miktar fiyat

7 © The McGraw-Hill Companies, Arz doğrusu veya eğrisi, diğer etkenler sabitken fiyat ile arz edilen miktar arasındaki ilişkiyi gösterir. •“Diğer etkenler” şunlardan oluşur: –Üretim teknolojisi –Girdi maliyetleri –Hükümet düzenlemeleri –Diğer malların fiyatları •Bu etkenlerdeki değişim arz doğrusunu sağa ya da sola kaydırır. •Arz Yasası: Bir malın fiyatıyla arz edilen miktarı arasında pozitif ilişki vardır. miktar fiyat S

8 © The McGraw-Hill Companies, Piyasa Dengesi (1) •Piyasanın dengeye geldiği nokta E 0 dır. Bu noktada talep edilen miktarla arz edilen miktar birbirine eşittir. D0D0 D0D0 S S fiyat miktar Q0Q0 P0P0 E0E0  –Denge fiyatı P 0 ve denge miktarı Q 0

9 © The McGraw-Hill Companies, Piyasa dengesi ve dengesizliği (disequilibrium) •Fiyat P 0 dan düşükse, talep fazlası (arz yetersizliği) ortaya çıkar. –Tüketiciler üreticilerin arz ettiğinden daha fazla miktarda mal talep ederler. D D S S Q0Q0 P0P0 E fiyat miktar  P1P1  Arz fazlası P2P2   Talep fazlası •Fiyat P 0 dan yüksekse, arz fazlası (talep yetersizliği) ortaya çıkar. –Üreticiler tüketicilerin talep ettiklerinden daha fazla miktarda mal arz ederler.

10 © The McGraw-Hill Companies, Talep doğrusu ne zaman kayar? S S E1E1 fiyat miktar İkame ürünün fiyatı düştüğünde... İncelediğimiz ürünün talebi olası tüm fiyatlarda düşer D0D0 D0D0 E0E0 Q0Q0 P0P0 Talep doğrusu D 0 D 0 dan D 1 D 1 ’e kayar. D1D1 D1D1 Q1Q1 P1P1 Dolayısıyla piyasa E 1 noktasında yeni dengesine ulaşır. Fiyat P 0 da kalsaydı arz fazlası olacaktı

11 © The McGraw-Hill Companies, Talep Doğrusu ne zaman kayar? •Diğer Etkenler: –Tüketici Geliri: artarsa her fiyattan talep edilen miktar artacağından DD sağa kayar –Nüfus: artarsa DD sağa kayar –Zevk ve tercihler: ürün lehinde değişirse DD sağa kayar –İkame malın fiyatı: artarsa DD sağa, azalırsa sola kayar –Tamamlayıcı malın fiyatı artarsa DD sola, azalırsa sağa kayar –Bekleyişler: düzelirse DD sağa kayar –Dış koşullar: talebi arttırıp azaltabilir •Örneğin: Havaların sıcak gitmesi dondurmaya olan talebi arttırır.

12 © The McGraw-Hill Companies, Arz Doğrusu ne zaman kayar? D D Q0Q0 P0P0 E0E0 fiyat miktar Hükümetin araçlar için güvenlik standartlarını arttırdığını varsayalım: Bu üreticilerin birim maliyetlerini arttıracaktır. S0S0 S0S0 S1S1 S1S1 Dolayısıyla, arz doğrusu S 1 S 1 ’e kayacaktır. Fiyat P 0 düzeyinde kalsa, talep fazlası ortaya çıkacaktı. Q1Q1 P1P1 E2E2 Dolaysıyla piyasa E 2 noktasında yeni dengesine ulaşır.

13 © The McGraw-Hill Companies, Arz Doğrusu ne zaman kayar? •Diğer etkenler: –Hammadde fiyatı; artarsa SS sola kayar. –Vergiler; artarsa SS sola kayar. –Teknoloji; ilerlerse SS sağa kayar. –Bekleyişler; iyiyse (düzelirse) SS sağa kayar –Hükümet düzenlemesi; firmanın maliyetlerini arttırıyorsa, SS sola kayar. –Dış koşullar; dış koşullardaki değişmeler arzı arttırabilir ya da azalatabilir •Örneğin: kuraklık sonucu tarım üretiminin azalması

14 © The McGraw-Hill Companies, Talep iki şekilde artar: (1) •(1) Talep doğrusu üzerinde hareket: Tüketici malın fiyatı düştüğünde daha fazla ürün talep eder. •Fiyattaki değişim talep doğrusunu kaydırmaz, doğru üzerinde hareket edilir. A P0P0 Q0Q0 miktar fiyat D B P1P1 Q1Q1

15 © The McGraw-Hill Companies, Talep iki şekilde artar: (2) •Talep doğrusunun D 0 ’ dan D 1 ’e kayması •Malın fiyatı dışındaki “Diğer etkenler” deki değişiklik sonucu talep doğrusu kayar. •P 0 fiyatında talep edilen miktar Q 0 ’ dan Q 2 ’ ye artar. A B P0P0 Q0Q0 Q1Q1 D0D0 miktar fiyat P1P1 C D1D1 F Q2Q2 Q3Q3

16 © The McGraw-Hill Companies, Piyasada Dengesizlik •Kuraklık yüzünden düşük mahsul sonucu arz doğrusunun SS’e kaydığını varsayalım •Hükümet fakirleri korumak için tavan fiyat uygulması yapsın ve fiyatın P 1 ’i geçemeyeceğine hükmetsin. •Bu fiyat denge fiyatının altındadır. •Sonuç talep fazlasıdır. miktar fiyat P0P0 Q0Q0 QSQS D S P1P1 E AB P2P2 Talep fazlası QDQD D S TAYINLAMA (RATIONING ) : arz kıtlıklarına (ya da talep fazlasına) karşı eldeki malların karne ile ihtiyaç sahiplerine dağıtılmasıdır.

17 © The McGraw-Hill Companies, Hangi mallar, ne kadar ve kimler için? •Piyasa mekanizması: –Talep edilen miktarla arz edilen miktarı birbirine eşitleyen fiyatı belirleyerek •Ne kadar ürün üretilmesi gerektiğini belirler –Kim için üretilecek? •Denge fiyatını ödeyebilecek alım gücüne sahip olan tüketiciler için –Neyin üretileceğini belirler •Öyle ürünler olabilir ki, firmalar arz etmeye hazır oldukları halde toplum tarafından talep olmadığı için üretilemez. •Ya da o ürüne ihtiyaç vardır, ancak ihtiyacı olan kesimin yeterli alım gücü olmadığı için üretilememektedir.


"© The McGraw-Hill Companies, 2005 Bölüm 3 Talep, Arz ve Piyasa David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition, McGraw-Hill," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları