Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Copyright©2004 South-Western 11 Kamusal Mallar ve Ortak Kaynaklar.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Copyright©2004 South-Western 11 Kamusal Mallar ve Ortak Kaynaklar."— Sunum transkripti:

1 Copyright©2004 South-Western 11 Kamusal Mallar ve Ortak Kaynaklar

2 Copyright © 2004 South-Western “Hayattaki en iyi şeyler bedavadır...” Bedava mallar iktisadî analiz açısından zorlu bir konudur. Ekonomideki malların çoğu piyasalar tarafından dağıtılırlar...

3 Copyright © 2004 South-Western “Hayattaki en iyi şeyler bedavadır...” Mallar bedava olduğunda, normalde ekonomide kaynakları dağıtan piyasa unsurları ortalıkta görünmezler.

4 Copyright © 2004 South-Western “Hayattaki en iyi şeyler bedavadır...” Bir malın fiyatı yoksa özel piyasalar o malın üretilmesini ve yeterli miktarda tüketilmesini garanti edemezler.

5 Copyright © 2004 South-Western “Hayattaki en iyi şeyler bedavadır...” Böyle durumlarda ortaya çıkan piyasa başarısızlığını hükümet politikasının düzeltmesi ve iktisadî refahı artırabilmesi mümkün olabilir.

6 Copyright © 2004 South-Western FARKLI ÇEŞİTLERDEKİ MALLAR Ekonomideki farklı malları düşünürken onları şu iki özelliğe göre sınıflandırmak yararlıdır. Mal dışlanabilir mi? Mal rakip mi?

7 Copyright © 2004 South-Western FARKLI ÇEŞİTLERDEKİ MALLAR Dışlanabilirlik Dışlanabilirlik, malı başkalarının kullanmasının engellenebilmesi özelliğini ifade eder. Rekabetçilik Rekabetçilik, malı bir kişinin kullanmasının diğerlerinin kullanabileceği miktarı azaltması özelliğidir.

8 Copyright © 2004 South-Western FARKLI ÇEŞİTLERDEKİ MALLAR Dört mal çeşidi Özel Mallar Kamu Malları Ortak Kaynaklar Doğal Monopoller (Doğal Tekeller)

9 Copyright © 2004 South-Western FARKLI ÇEŞİTLERDEKİ MALLAR Özel MallarÖzel Mallar Hem dışlanabilir hem de rakiptir. Kamu MallarıKamu Malları Ne dışlanabilirdir ne de rakiptir. Ortak KaynaklarOrtak Kaynaklar Rakiptir ama dışlanabilir değildir. Doğal MonopollerDoğal Monopoller Dışlanabilirdir ama rakip değildir.

10 Figür 1 Dört Çeşit Mal Copyright © 2004 South-Western Rakip mi? Evet Dondurma Elbiseler Sıkışık paralı yol İtfaiye Kablolu televizyon Sıkışık olmayan paralı yol Hayır Özel MallarDoğal Monopoller Hayır Dışlanabilir mi? Denizlerdeki balıklar Çevre Sıkışık serbest yollar Kasırga alarmı Ulusal savunma Sıkışık olmayan serbest yol Ortak KaynaklarKamu Malları

11 Copyright © 2004 South-Western KAMU MALLARI (KAMUSAL MALLAR) Bir maldan faydalanan ama onun bedelini ödemekten kaçınan kişiye bedavacı denir.

12 Copyright © 2004 South-Western Bedavacı Sorunu İnsanlar kamu mallarından fayda sağlamaktan dışlanamadıkları için bireyler kamu mallarının bedelini ödemekten kaçınabilir ve diğer insanların bedeli karşılamasını umabilirler. Bedavacı sorunu yüzünden kamu malları özel piyasalarda arz edilemezler.

13 Copyright © 2004 South-Western Bedavacı Sorunu Bedavacı Sorununun Çözümü Devlet, eğer toplam fayda toplam maliyeti aşıyorsa kamu malını üretip halka sunmaya karar verebilir. Devlet topladığı vergilerle kamu mallarının üretilmesini ve halka sunulmasını sağlayarak herkesin durumunu iyileştirebilir.

14 Copyright © 2004 South-Western Bazı Önemli Kamusal Mallar Ulusal Savunma (Millî Müdafaa) Temel Araştırma (Bilginin artması yönünde sarf edilen gayret) Yoksullukla Savaş

15 Copyright © 2004 South-Western Maliyet-Fayda Analizi (Zor İş!) Maliyet fayda analizi bir kamusal malı sağlamanın topluma olan maliyetini ve faydasını karşılaştırma işiyle ilgilidir. Bir kamusal malı sağlamak ya da sağlamamak konusunda karar verirken malı kullanacak olanların toplam faydası malın üretimi ve bakımı için gerekli olan maliyetle karşılaştırılmalıdır.

16 Copyright © 2004 South-Western Maliyet-Fayda Analizi (Zor İş!) Bir projenin tüm topluma olan toplam maliyet ve faydası hesaplanırken maliyet-fayda analizi kullanılır. Bunu yapmak zordur, çünkü sosyal faydayı ve kaynak maliyetini hesaplamak için gerekli olan fiyatlar mevcut değildir. Hayatın değeri, tüketicinin değeri, estetik değerler… bunların ne olduğunu tespit etmek zordur.

17 Copyright © 2004 South-Western ORTAK KAYNAKLAR Ortak kaynaklar, kamu malları gibi, dışlanabilir değillerdir. Onları kullanmak isteyenler bir bedel ödemeden kullanabilirler.

18 Copyright © 2004 South-Western ORTAK KAYNAKLAR Ortak kaynaklar rakip mallardır, çünkü bir kişinin onları kullanması diğer insanların kullanacağı miktarı azaltır.

19 Copyright © 2004 South-Western Ortaklar Malların Trajedisi Ortak kaynakların aşırı şekilde tüketilmesine ortak malların trajedisi denir. Ortak kaynaklar, bireyler kullandıkları miktar için ödeme yapmadıklarında aşırı kullanılırlar. Bu, negatif dışsallıklara benzer bir durum yaratır.

20 Copyright © 2004 South-Western Bazı Önemli Ortak Kaynaklar Temiz hava ve su Sıkışık yollar Balıklar, balinalar ve diğer evcil olmayan hayvanlar

21 Copyright © 2004 South-Western ÖRNEK OLAY: Neden İneklerin Soyu Tükenmiyor? Piyasa beni korur mu? Özel Mülkiyet ve Kâr Güdüsü!

22 Copyright © 2004 South-Western SONUÇ: MÜLKİYET HAKLARININ ÖNEMİ Mülkiyet hakları doğru bir şekilde tanımlanıp korunmadığı zaman piyasa kaynakları etkin tahsis edemez. (Değerli bir şeyin sahibi olmadığı zaman bu durum ortaya çıkar).

23 Copyright © 2004 South-Western SONUÇ: MÜLKİYET HAKLARININ ÖNEMİ Mülkiyet haklarının olmaması nedeniyle bir piyasa başarısızlığı meydana gelirse, devletin problemi çözme ihtimali vardır.

24 Copyright © 2004 South-Western Özet Mallar dışlanabilirlik ve rakip olma açısından farklılık gösterirler. Bir malı başkalarının kullanması engellenebiliyorsa o mal dışlanabilirdir. Bir maldan bir kişinin fayda sağlaması başka birinin o maldan sağlayabileceği faydayı azaltıyorsa o mal rakip bir maldır.

25 Copyright © 2004 South-Western Özet Kamu malları ne rakiptir ne de dışlanabilir. İnsanların kamu mallarından yararlanmaları bedel ödemelerine bağlı olmadığı için bu malları bedel ödemeden kullanmak isteyen çok sayıda insan vardır. Devlet kamusal malları sağlayabilir ve maliyet- fayda analizine dayanarak bu mallardan ne kadar sağlanılacağına karar verir.

26 Copyright © 2004 South-Western Özet Ortak kaynaklar rakiptir, fakat dışlanabilir değildir. İnsanlar ortak kaynakları kullandıkları için para ödemezler, bu nedenle bunları çok fazla kullanma eğilimindedirler. Devlet ortak kaynakların kullanımını sınırlandırmaya çalışır.


"Copyright©2004 South-Western 11 Kamusal Mallar ve Ortak Kaynaklar." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları