Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

© The McGraw-Hill Companies, 2005 Bölüm 21 Maliye Politikası ve Dış Ticaret David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "© The McGraw-Hill Companies, 2005 Bölüm 21 Maliye Politikası ve Dış Ticaret David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition,"— Sunum transkripti:

1 © The McGraw-Hill Companies, 2005 Bölüm 21 Maliye Politikası ve Dış Ticaret David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition, McGraw-Hill, 2005 PowerPoint presentation by Alex Tackie and Damian Ward

2 © The McGraw-Hill Companies, Birkaç Anahtar Kavram Maliye Politikası –Hükümetin harcamalar (G) ve vergi oranları üzerinde aldığı kararlar İstikrar (Stabilisation) Politikaları –Hükümetin, toplam çıktıyı (Y) potansiyel çıktı düzeyinde tutmak için uyguladığı politikalar Bütçe Açığı –Hükümet harcamalarının vergi gelirleri üzerinde kalan kısmı Ulusal Borç –Hükümetin toplam borç stoğu; bütçe açıklarının kümülatif toplamı

3 © The McGraw-Hill Companies, Gelir-Harcama modelinde hükümet Dolaysız Vergiler –Tüketim fonksiyonunun eğimini etkiler –Ve dolayısıyla AD doğrusunun eğimi de etkilenir. Hükümet harcamaları (G), AD doğrusunun konumunu etkiler: –G’deki artış AD doğrusunu yukarı, azalış aşağıya kaydırır.

4 © The McGraw-Hill Companies, Hükümet Harcamaları ve Toplam Talep AD=C+I+G –Kısa dönemde G sabittir, gelir veya toplam çıktıyla beraber artıp azalmaz. –Transfer harcamaları (B), toplam talebi C ve I üzerinden etkiler. Doğrudan bir etkisi yoktur. –Dolayısıyla, toplam talebi oluşturan 3 öğeyi gelirden bağımsız (otonom) olarak düşünebiliriz. Tüketim Yatırımlar Hükümet harcamaları

5 © The McGraw-Hill Companies, Hükümet Harcamaları ve Toplam Talep (2) Hükümet, bir yandan dolaysız vergiler (T d ) toplarken öte yandan transfer harcamalarında (B) bulunur. Net Vergi Yükü (NT): Dolaysız vergiler eksi transfer gelirleri; ulusal gelirle orantılı olduğu varsayılır. Dolayısıyla, NT=t*Y Harcanabilir Gelir:YD=Y-NT YD=(1-t)*Y

6 © The McGraw-Hill Companies, Hükümet Harcamaları ve Toplam Talep (3) Hanehalkının marjinal tüketim eğilimini (c) 0.9, ve bağımsız tüketimi 0 olarak kabul edelim. –C=0.9*YD –C=0.9*(1-t)*Y olacaktır. –Ulusal gelir (Y) 1 birim arttığında, tüketim 0.9*(1-t) kadar artacaktır. –Vergi olmadığı durumda, 0.9 olan tüketim fonksiyonu eğimi, vergi ile beraber 0.9*(1-t)’ye düşer. –Dolayısıyla vergi ile beraber toplam talep (AD) doğrusunun eğimi de düşer. –Vergi sonucu MPC de düşer ve MPC’=MPC*(1-t) olur.

7 © The McGraw-Hill Companies, Verginin Toplam Talep üzerindeki etkisi Y1Y1 Y0Y0 AD 1 AD 0 Çıktı, Ulusal Gelir Toplam Talep

8 © The McGraw-Hill Companies, Maliye Politikası? Gelir, çıktı Toplam Talep 45 o doğrusu AD 0 Y0Y0 Ancak durum bu kadar basit değildir. Hükümet harcamalarının fiyatlar, faiz oranları ve bütçe açığı üzerindeki etkileri de gözönünde bulundurulmalıdır. AD 1 Hükümet, G kadar harcama yaparak AD doğrusunu AD 0 ’dan AD 1 ’e kaydırabilir, bu da toplam çıktıyı arttırır. Y1Y1 Denge çıktı düzeyi Y 0 ’dan Y 1 ’e çıkar. G

9 © The McGraw-Hill Companies, Bütçe (Budget) Bütçe, birey, firma veya hükümetin harcamalar ve gelirlerine ilişkin planlarına verilen isimdir. Hükümetin Bütçe Açığı= G-NT Ekonomi dengedeyken; –S+NT=G+I, bir başka değişle –S-I=G-NT olmalıdır.

10 © The McGraw-Hill Companies, Yüksek gelir düzeylerinde fazla verir. O halde bütçe, düşük gelir düzeylerindede açık verirken Hükümet Bütçesi Bütçe Açığı, toplam hükümet harcamalarından toplam vergi gelirlerinin düşürülmesiyle bulunur. Hükümet harcamaları gelirden (Y) bağımsız olabilir G G, NT Gelir, Çıktı Denk Bütçe çarpanı, harcamalar ve vergiler eşit düzeyde artsa bile daha yüksek denge çıktı düzeyine ulaşılabilineceğini ifade eder. Denk Bütçe (Balanced Budget) Ancak net vergi gelirleri gelirle doğru orantılı artar ya da azalır NT Y0Y0

11 © The McGraw-Hill Companies, Denk Bütçe Çarpanı (Balanced Budget Multiplier) Ekonomi 1000 birim çıktı düzeyinde dengede olsun Hükümet 200 birim harcamasını yapmak için, t=0.2 oranında vergi koymuş olsun 200 birimlik G artışı Y’yi 200 birim artırırken, harcanabilir gelirdeki azalış tüketimi 0.9*200=180 birim bir düşürür Hükümet hiç bütçe açığı vermeden harcamalarını arttırmak suretiyle, ulusal geliri ilk başta 20 birim arttırmış olur. Bu artış zayıflayan halkalar biçiminde ekonomiye yayıldığında, yeni denge çıktı miktarı 1071 birim olur Bu etki Denk Bütçe Çarpanı olarak adlandırılır.

12 © The McGraw-Hill Companies, Açıklar ve Mali Duruş (Fiscal Stance) Bütçe açığının büyüklüğü hükümetin mali duruşunu tam anlamıyla yansıtmaz. Harcamalar ve vergi oranları sabitken, yatırım talebindeki bir düşüş ulusal geliri, dolayısıyla da net vergi gelirlerini düşürüp bütçe açığına sebebiyet verebilir. Yapısal bütçe (structural budget), çıktı tam kapasite ya da potansiyel düzeyinde olsaydı bütçe açığının alacağı düzeyi gösterir. Enflasyondan arındırılmış bütçelerde borç faizi harcamalarını hesap ederken nominal değil gerçek (real) faiz oranı kullanır.

13 © The McGraw-Hill Companies, Otomatik İstikrarlandırıcılar (Automatic Stabilizers) GSMH’nın şoklara vereceği tepkileri azaltan ikitsadi mekanizmalara verilen isimdir. –Otomatik istikrarlandırıcılar, çarpanı düşürerek talebi etkileyen şokların toplam talebe olan negatif etkisini azaltırlar. –Örneğin, durgunluk halinde: İşsizlik ödemeleri artar, Ve KDV ve gelir vergisinden elde edilen gelirler düşer dolayısıyla hanehalkı ve firmaların tüketim ve yatırım için daha fazla kaynağı kalır. Bu durgunluğu giderici etki yapar.

14 © The McGraw-Hill Companies, Aktif maliye politikasının limitleri Zaman Farkı: maliye politikaları uygulandıktan bir süre sonra ancak etki edebilir. –Sorunun teşhisi –Uygun politikanın uygulanması –Ve çarpan mekanizmasının işlemesi için zaman gerekir. Belirsizlik (Uncertainty) –Çarpanın büyülüğü çoğunlukla bilinmez –Toplam talep sürekli değişim halindedir Bağımsız (autonomous) talepten kaynaklanan etkiler –Maliye politikasındaki değişiklikler toplam talebin diğer bileşenlerinde ters etki yapabilir. Toplam talebi etkileyen bir şok neden maliye politikaları ile hemen bertaraf edilemez?

15 © The McGraw-Hill Companies, Aktif maliye politikasının limitleri (2) Bütçe Açığı –Bütçe açığının büyümesi enflasyonu arttırabilir endişesi Belki de ekonomi tam-istihdam düzeyindedir!!! –İşsizliğin en azından bir kısmı gönüllü olabilir. Hükümet işsizlik sürekli yüksek olduğu halde neden genişlemeci maliye politikaları uygulamaz?

16 © The McGraw-Hill Companies, Dış ticaret ve Ulusal Gelir İhracat (X) ve ithalatı (Z) genel resime eklediğimizde TİCARET DENGESİ (trade balance) –Net ihracata (X-Z) eşittir. TİCARET AÇIĞI (Trade deficit) –İthalatın ihracatı aşan kısmı. TİCARET FAZLASI (Trade surplus) –İhracatın ithalatı aştığı durumda ortaya çıkar. Y = C + I + G + X – Z eşitliği herzaman sağlanır.

17 © The McGraw-Hill Companies, Yüksek gelir düzeylerinde ise ticaret açığı oluşur. Ulusal gelir düşük düzeydeyken, ihracat ithalatı geçer – ticaret dengesi fazla verir. İhracat, İthalat ve Ticaret Dengesi Ulusal gelir X, Z İthalat ise gelir arttıkça artıyor olsun ithalat İhracatın ulusal gelirden etkilenmediğini varsayalım ihracat Ticaretin dengede olduğu bir ulusal gelir düzeyi, Y*, herzaman vardır, ancak bu düzeyin tam istihdam düzeyi olması garanti değildir. Y*

18 © The McGraw-Hill Companies, Dış Ticaret ve Çarpan Marjinal İthalat Eğilimi (The marginal propensity to import): MPZ – ülkede yerleşiklerin ellerime geçen her 1 birim fazla gelirin ne kadarını ithalat için kullanacaklarını ölçer. Dış ticaret çarpanın büyüklüğünü düşürücü etki yapar. –Marjinal ithalat eğilimi ne kadar fazlaysa çarpan da o kadar küçüktür. –Açık bir ekonomide, çarpan: –M=1/[1-(MPC’-MPZ)] haline gelir.


"© The McGraw-Hill Companies, 2005 Bölüm 21 Maliye Politikası ve Dış Ticaret David Begg, Stanley Fischer and Rudiger Dornbusch, Economics, 8th Edition," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları