Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Liderlik Şart Bölüm 2: Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall 2 - 1 Size Bağlı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Liderlik Şart Bölüm 2: Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall 2 - 1 Size Bağlı."— Sunum transkripti:

1 Liderlik Şart Bölüm 2: Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Size Bağlı

2 Bölüm 2: Zorunlu Liderlik 1.Liderlik: Kimin Sorumluluğu? 2.Etkili Liderliğin (Effective Leadership) Sırrı Nedir? 3.Etkileyici Liderliğin (Influential leadership) Sırrı Nedir? 4.Sorumlu Liderliğin Sırrı Nedir? 5.Teoriler ve Modeller Yönetim ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? 6.Dönüşümcü Liderlik İçin Uygun Zaman mı? 7.Mükemmel ve Etik Liderliği Desteklemede İnsan Kaynakları’nın Rolü Nedir? 8.Büyük Liderler Olmak İçin Neler Yapabiliriz? Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall 2 - 2

3 1.Liderlik: Kimin Sorumluluğu? Dünyada büyük fırsatlar ve bunlardan daha büyük zorluklarla yüzleşilmektedir. Şirketler, kurumlar ve topluluklar liderliği geliştirmelidir. Hepimiz güç sorumluluğunun nasıl kullanılacağını, kabiliyetlerimizi nasıl kullanacağımızı ve değerlerimiz ve etiğe uygun olarak nasıl yaşayacağımızı öğrenmeliyiz. Giriş Hepimizin Büyük Liderler Olmaya İhtiyacı Var! Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall 2 - 3

4 1.Liderlik: Kimin Sorumluluğu? Liderlik Öğrenilir Önemli bir lider haline gelmenin üç sırrı vardır: Duygusal ve Sosyal Yetkinlik: Etkili Liderliğin Sırrı Güç: Etkileyici Liderliğin Sırrı Etik: Sorumlu Liderliğin Sırrı Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Lider doğulmaz, lider olunur.

5 1.Liderlik: Kimin Sorumluluğu? 1.Günümüzde herkes için lider olmak neden önemlidir? 2.(Kağıtlarınızı Çıkarın !) - Patronlarınız, koçlarınız ve öğretmenlerinizi düşünün. “İyi Patron” ve “Kötü Patron” başlıkları altında bu kişilerin isimlerini listeleyin. Daha sonra bu kişileri tarif ettiğine inandığınız sıfatları düşünün. Bu tanımlamalardan hangi sonuçları çıkarabilirsiniz? 3.Liderlik deneyimlerinizi düşün ve sizin için en çok öğretici olmuş deneyiminizi düşünün. Ne öğrenmiştiniz? Nasıl öğrenmiştiniz? En Popüler>> Tartışma Soruları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall 2 - 5

6 2.Etkili Liderliğin Sırrı Nedir? Giriş Sosyal ve duygusal zekayla ilgili yetkinliklere hâkim olmalıyız. Yetkinlikler (Competencies) Kişinin bir görev veya meslekte ne kadar iyi olduğuyla doğrudan bağlı olan, hem niyet hem de davranışı içeren kabiliyetler ve yeterliliklerdir. (Abilities & Capabilities) Sosyal ve Duygusal Zeka Öz farkındalık, öz yönetim, sosyal farkındalık ve ilişki yönetimiyle ilgili kabiliyetlerdir. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall 2 - 6

7 2.Etkili Liderliğin Sırrı Nedir? Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Bileşenler: Niyet  Eylemi tetikleyen ihtiyaçlar veya dürtüdür. Özellikler  fiziksel özellikler ve/veya bilgiye karşılık vermenin tutarlı yollarıdır. “Ben” Anlayışı  tavırlar, değerler, ve benlik bilinci – hepsi eylemlerin güçlü tetikleyicisidir. Bilgi  Kişinin elinde olan bilgi ve genel olarak o bilgiye ulaşma yeteneğidir. Beceriler  Görevin yerine getirilmesi için öğrenilen kabiliyetlerdir. Görüle- bilen Beceri ve bilgi Yüzey Saklı - Kendine ilişkin düşünce- ler -Motivas- yon -Özellikler Kişilik Motivas- yon/özel- likler - Kendine ilişkin düşünce- ler -Tutumlar -Değerler

8 Farklılaşan Yetkinlikler 2.Etkili Liderliğin Sırrı Nedir? 1.Eşik Yetkinlikler (Başlangıç Yetkinlikleri)  bir işi yapabilmek için gereklidir. –Temek uzmanlık, deneyim ve pek çok bilişsel kabiliyet. 2.Farklılaşan Yetkinlikler  çarpıcı performansı desteklerler. –Sosyal ve duygusal zeka, “kalıpları” tanıma (pattern recognition) ve sistem düşüncesi. Eşik ve ve Farklılaşan Yetkinlikler Neredeyse iş yerindeki herkes tarafından istenen biri haline gelmek Eşik Yetkinlikler Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall 2 - 8

9 2.Etkili Liderliğin Sırrı Nedir? Teknik Yetkinlikler  özel bir alanla ilgili araç ve süreçlerin kullanımı. Bilişsel Yetkinlikler  Örgüt ve grup gibi sistemlerde “büyük resmi görme” veya karmaşık durumları analiz etme kabiliyeti (kalıpları tanıma) ve her şeyin ve insanların birbirleriyle ne şekilde ilgili olduğunu anlayabilme (sistem düşüncesi). İlişkisel Yetkinlikler  iş arkadaşları, üst yönetim ve müşterilerle güçlü çalışma ilişkilerinin geliştirilmesinin desteklenmesi. Teknik, Bilişsel ve İlişkisel Yetkinlikler Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Bilişsel yetkinlik- ler İlişkisel yetkinlikler Teknik yetkinlik- ler

10 İnsanlar işlerinde ve liderlik rollerinde pek çok yetkinliği geliştirmelilerdir. Yetkinlik Modelleri 2.Etkili Liderliğin Sırrı Nedir? Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Yetkinlik Modeli  İşteki başarıyla doğrudan ilgili olan yetkinliklerdir ve işle ilgili kategoriler altında toplanmışlardır. – Günümüzde örgütlerde binlerce yetkinlik modeli kullanılmaktadır. – En iyi modeller iyi araştırılmış olanlar ve insanlar, meslekler ve örgütsel yaşama ilişkin araştırmalara dayanan modellerdir

11 Kapsamlı Bir Yönetim Yetkinlik Modeli 2.Etkili Liderliğin Sırrı Nedir? Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Kaynak: Based on Boyatzis, Richard E The competent manager: A model for effective performance. Hoboken, NJ: Wiley-Interscience. Söz konusu liderlik olduğunda, yetkinliklerin bir alt grubu tüm farkı yaratır: sosyal ve duygusal zekayla ilgili yetkinlikler.

12 2.Etkili Liderliğin Sırrı Nedir? Sosyal ve Duygusal Yetkinlikler ve Uyumlu Liderlik Uyumlu Organizasyonlar  İnsanların heyecanı paylaştığı ve kendilerini ortak amaçlara adadıkları güçlü ve olumlu bir kültürle tanımlanan organizasyonlardır. Uyumlu Liderler  Sosyal ve duygusal açıdan zeki, ileriyi gören kimselerdir. Uyumlu lider, insanları herkesin elinden gelenin en iyisini yaparak katkıda bulunmasına imkan tanıyacak şekilde yönetir ve onlara liderlik eder. Öz Farkındalık  Karşıdaki kişinin duygularını ve duygularını etkisini fark etme ve anlama kabiliyetidir. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Kaynak: Boyatzis, Richard E Competencies in the 21st century (Guest Editorial). Journal of Management Development 27(1): 5–12. McKee, Annie, Boyatzis, Richard, Johnston, Frances (2008). Becoming A Resonant Leader: Develop Your Emotional Intelligence, Renew Your Relationships, Sustain Your Effectiveness. Boston: Harvard Business Press.

13 2.Etkili Liderliğin Sırrı Nedir? Duygular, bizim açık düşünme, iyi kararlar verme ve görevlere odaklanma kabiliyetimizle ilgilidir. Limbik rezonans duyguların ne kadar çabuk yayıldığını ve hislerimizin, düşünce ve davranışlarımızın güçlü tetikçileri olduğunu tarif etmek için kullanılan bir kavramdır. Öz Farkındalık: Sosyal ve Duygusal Zekanın Temeli Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Kaynak: Adapted from Boyatzis, Richard E Competencies in the 21st century (Guest Editorial). Journal of Management Development 27(1): 9.

14 1.Slayt 11’de yer alan yetkinlik modelini gözden geçirin. Bir takımda birlikte çalıştığınızda bu yetkinliklerden hangilerini düzenli olarak kullanıyorsunuz? İki yetkinlik seçin ve bunları nasıl geliştirdiğinizi ve ne şekilde daha da geliştirebileceğinizi anlatın. 2.Lider olarak en iyi olduğunuz bir durumu hatırlayın. Ne olmuştu? Ne yapmıştınız? Davranışlarınızın sonuçları neydi? Slayt 12’deki sosyal ve duygusal yetkinlikleri gözden geçirin. O durumda bu yetkinliklerden hangilerini göstermiştiniz? 3.Bir başkasının duygularını “yakaladığınız” bir durumu düşünün. Sizin üzerinizdeki etkisi ne olmuştu? Karşınızdakinin ruh halini üstlenmek veya üstlenmemek arasındaki karar verebilmek için kendinizi yönetme yollarınız var mı? En Popüler>> Tartışma Soruları 2.Etkili Liderliğin Sırrı Nedir? Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

15 Güç  diğerlerini etkileme, insanların düşüncelerini, hislerini veya davranışlarını değiştirerek insanları istenilen şeyleri yapmaya sevk etme yeteneği. Giriş Şans…Zorluk… Eğer gücün organizasyonlarda nasıl kullanıldığına ilişkin net bir fikriniz varsa, etik kararlar alma, diğerlerini etkileme ve yıkıcı örgütsel politikalarla iyi şekilde başa çıkma ihtimalinizi yükselecektir. Çok sayıda insan gücü kullanma ve başkalarının gücünü onlar üzerinde kullanabilmesi fikrinden rahatsız olurlar. “Güç” hakkındaki ortak görüş, gücün kurbanlarıyla birlikte var olduğudur. Bu fikir kültürle yakından ilgilidir. Farklı kültürler, gücün kullanılmasına ve dağıtılmasına farklı şekilde yaklaşırlar. 3.Etkileyici Liderliğin Sırrı Nedir? Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

16 3.Etkileyici Liderliğin Sırrı Nedir? Yasal Güç  Diğer kişileri, organizasyon içindeki pozisyon veya resmi otoriteyle etkileme kabiliyetidir. Ödüllendirme Gücü  Diğer kişileri ödül vererek veya verilecek ödülleri kısıtlayarak (Örneğin ödeme, terfi, izin, çekici projeleri ve öğrenme deneyimleri gibi) etkileme kabiliyetidir. Zorlayıcı Güç  Diğer kişileri ceza aracılığıyla etkilemektir. Uzmanlık Gücü  Özel bilgi ve/veya yetenekler sayesinde diğer kişileri etkileme kabiliyetidir. Benzeşim Gücü (Karizmatik Güç)  İnsanların değer verdiği ve gıpta ettiği kişisel özelliklerden kaynaklanan güçtür. Bu güç tipi insanların güç sahibine saygı duymalarına veya onu takdir etmelerine neden olur. Giriş  Gücün Kaynakları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

17 3.Etkileyici Liderliğin Sırrı Nedir? Güçlendirme  Çalışanları karar almaları ve aldıkları kararların ve hareketlerinin sorumluluklarını taşımaya yüreklendirmek Güçlendirme Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Güçlendirmenin teşvik ettiği demokratik katılım katılımcıların şu kabiliyetleriyle açıklanır: Özerklik Konu hakkında konuşmak Fikirlere katkıda bulunmak Güçlendirmenin teşvik ettiği demokratik katılım katılımcıların şu kabiliyetleriyle açıklanır: Özerklik Konu hakkında konuşmak Fikirlere katkıda bulunmak

18 3.Etkileyici Liderliğin Sırrı Nedir? Güçlendirilmiş Çalışanlar ve Organizasyonlar Güçlendirilmiş Çalışanlar İşlerin nasıl yapılacağıyla ilgili söz hakkına sahiplerdir. Problemlere dikkat çekerler ve iş süreçlerini geliştirirler. Güçlendirilmiş Organizasyonlar Çalışanların bağlılığını teşvik edecek sistem ve prosedürler Çalışanların çatışmalarla doğrudan başa çıkmasını sağlayacak destek programları Ortalamanın üzerinde performans göstermelerine neden olacak şekilde işe adanmış ve bağlıdırlar. İşbirliği ve kaliteyi teşvik ederken otoriter yönetime engel olan maaş programları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

19 3.Etkileyici Liderliğin Sırrı Nedir? Güçlendirme ve X, Y, Z Teorileri İsimTanım X Teorisi Ortalama bir çalışanın tembel, azimsiz ve sorumsuz olduğunu öne süren bir inanç sistemi. Y Teorisi Çalışanların içsel olarak hevesli, sorumluluk sahibi ve çalışkan olduklarını ve örgütlerinin amaçlarına ulaşmasına yardımcı olmak için çok çalışacaklarını öne süren bir inanç sistemi. Z Teorisi Organizasyonların, çalışanların sınırlı konularda karar verme özgürlüğüne sahip oldukları ve özerk şekilde çalışmalarına güvenildiği güçlü ve ilişkisel kültürleri olduğunu belirten teoridir. Douglas McGregor tarafından geliştirilmiştir. William Ouichi tarafından geliştirilmiştir. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

20 3.Etkileyici Liderliğin Sırrı Nedir? Güçlendirme İş Hayatı için Şart! Organizasyonlar artık çok daha “yatay” Organizasyonlar artık çok daha “yalın” Çoğunlukla iş sürecine en yakın insanlar, iş sürecinden daha uzak olan yönetici veya liderlerden çok daha iyi kararlar alır. İşe alım sözleşmesinin doğası değişiyor. Güçlendirme Hareketinin Bugünü “Eğer tüm söylenenleri toplu olarak düşünürsek, çalışan katılımı iş başarısını olumlu yönde etkiler. Bu etki asla nötr ya da olumsuz olmaz.” Brookings Enstitüsü “Eğer tüm söylenenleri toplu olarak düşünürsek, çalışan katılımı iş başarısını olumlu yönde etkiler. Bu etki asla nötr ya da olumsuz olmaz.” Brookings Enstitüsü Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

21 1.Gücün kötüye kullanıldığı bir deneyiminizi tartışın. Güç nasıl kötüye kullanılmıştı? Bu durumun sizin açınızdan ve diğerleri açısından sonuçları neydi? 2.Sizi doğrudan etkileyen bir lideri düşünün. Hangi güç kaynaklarından yararlanmıştı? Kullandığı güç kaynaklarının sizin üstündeki etkileri nelerdi? 3.Güçlendirilmiş iş gücünün olumlu ve olumsuz yönlerini tartışın. Okul ve iş tecrübelerinizden yararlanarak iki yön için de argümanlar üretin. 4.Güçlendirme demokratik süreçleri nasıl destekleyebilir? İş yerinde katılım, güçlendirme ve demokratik süreçler, bireyin iş dışındaki hayatını ne şekilde etkileyebilir? En Popüler>> Tartışma Soruları 3.Etkileyici Liderliğin Sırrı Nedir? Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

22 4.Sorumlu Liderliğin Sırrı Nedir? Etik  Bir kişinin veya grubun davranışlarını yönlendiren değerler ve prensiplerdir. Değerler  Bir kişi veya grubun doğru- yanlış, iyi-kötü veya cazip-istenmeyen fikirlere dair inancıdır. –Sınır Değerler  Kendi hayatımızın amaçlarına göre belirlediğimiz kişisel bağlılıklarımızdır. –Yararlı değerler  Sınır değerlerimize ulaşmamızı sağlaması için tercih ettiğimiz davranış ve yollardır. Değerleri ve Etiği Geliştirmek Nasıl liderlik edeceğimiz değerlerimiz tarafından belirlenir. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

23 4.Sorumlu Liderliğin Sırrı Nedir? Etiğin Seviyeleri Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Bireysel EtikDiğer insanlarla kurulan ilişkilerde kişisel bir davranış kodu. Profesyonel (Mesleki Etik) Belli bir meslek dalında uygun davranışı belirleyen standartlar. Örgütsel EtikOrganizasyonun içindeki kişilerin davranışlarını ve/veya paydaşların beklentilerini belirleyen, organizasyon tarafından seçilen değerler ve prensiplerdir. Toplumsal EtikToplumun üyelerinin günlük hayatta birbirleriyle ilişkilerini belirleyen prensipler ve standartlar

24 4.Sorumlu Liderliğin Sırrı Nedir? Etiğin Seviyeleri Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Bireysel EtikAile, arkadaşlar, okul ve dini organizasyonları da içeren sosyal çevre tarafından şekillendirilir ve bu çevreden etkilenir. Profesyonel (Mesleki Etik) Hem işletmeye hem de mesleğe/sektöre göre değişiklik gösterir. Bazı ahlaki konular tartışmaya oldukça açıktır; bunlara verilebilecek kolay cevaplar yoktur. İşinizi seçtiğinizde etiğe ilişkin bir karar da vermiş oluyorsunuz

25 4.Sorumlu Liderliğin Sırrı Nedir? Etiğin Seviyeleri Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Örgütsel EtikÖrgütsel etik genellikle işletme kültürüne nüfuz etmiş durumdadır ve işletmenin misyonunda kodlanmıştır. Sıklıkla işletmenin inançları, değerleri ve uygulamaları; çalışanlara, müşterilere ve çevreye nasıl davranılacağını yansıtır. Toplumsal EtikKültürle ilgilidir ve bazen kanunlar, sosyal gelenekler ve hatta dil tarafından desteklenir. Toplumla etik hakkında konuşulmaya başlandığında ve bu konu kızıştığında, bu bir değişim yaşanacağının işaretidir

26 4.Sorumlu Liderliğin Sırrı Nedir? Farklı paydaşların, bir işte değer ve etiklerin nasıl belirleneceği konusunda farklı fikirleri vardır. Çoğunlukla, iş globaldir  değerler, kültürler ve bağlılıklar hızla değişir ve tahmin edilemez. İş ortamının global doğası, farklı kültürler arasındaki değerleri normlar ve uygulamalar arasında “azımsanamayacak” farklılıklar yaratır. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall İş Etiği: Karmaşık

27 4.Sorumlu Liderliğin Sırrı Nedir? Kanunun Rolü  Etik ve etik dışı davranışlar hakkındaki çatışmalar, insanların ve şirketlerin karar vermelerini zorlaştırdığında, uygun davranışı belirler. Kanun genellikle etik ihlallerini takip eder  Yeni kanunlar, toplumdaki çok sayıda kişinin adil ve yalnızca bir iş uygulaması olduğunu düşündükleri sınırları aşan yeni durumları takip eder. Kanuni düzenlemelerle belirlenen iş etiği hem organizasyonlar hem de onların liderleri için geçerlidir. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall İş Dünyasında Etik ve Kanunun Rolü

28 4.Sorumlu Liderliğin Sırrı Nedir? Etik İkilemler  Etiğe uygun davranmanın, bir amaca ulaşmayı engelleyebileceği durumlardır. Etik ikilemlere en iyi çözümler: –Diğer kişilerle iletişimde olan ve –Herkes için en iyi hakkında derinlemesine düşünen kişiler tarafından bulunur. Akademisyenler, etik sorunlar görünür olduğunda ve karmaşık problemler olarak ele alındığında, etiğin “uygulamada” olduğunu belirtmektedirler. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall İşteki Etik İkilemiyle Başa Çıkmak

29 4.Sorumlu Liderliğin Sırrı Nedir? İnsanlar etik dışı davranışları neden ve nasıl rasyonelleştirir? –Zaman zaman herkes etiği ihlal eder, bu çok büyük bir mesele değildir. –Davranışlar kanun dışı değilse, etik dışı da değildir. –“Çoğul Cehalet”  Onlar bunu yapıyorlar. Eğer ben yapmazsam, kaybederim. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Etik Günlük Kararlar Almak Her şey söylendi ve yapıldıysa, etik davranış size bağlıdır

30 1.Favori restaurantınızı düşünün. Bu şirketin değerleri ve etiği kolay anlaşılabiliyor mu? Bu değerler ve etikler neler ve çalışanlar bunları nasıl gösteriyor? 2.Okulunuzun öğrenciler için resmi bir düzenlemesi var mı? Eğer varsa, okuyun. Bunun hangi kısımları kişisel değerlerinizi ve etik kodlarınıza uyuyor? Sizin değerlerinizle çatışan kısımlar da var mı? Bu çatışmalar neler ve bunlarla nasıl uzlaşabilirsiniz? 3.Daha önce hiç etik dışı bir davranışı (sizin davranışınız ya da bir başkasının davranışı) rasyonelleştirdiniz mi? Neden ve nasıl yaptınız? 4.Yüzleştiğiniz bir etik ikilemi düşünün. Durumun çözümünü zorlaştıran faktörler neydi? En Popüler>> Tartışma Soruları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall 4.Sorumlu Liderliğin Sırrı Nedir?

31 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Akademisyenler ve profesyoneller, yönetim ve liderlikle ilgili bilgi veren yaklaşık 75 yıllık önemli teoriler bulunmaktadır. Bu teorilerin kısıtlarını ve hangi modellerin araştırmalar tarafından desteklenmediğini iyi bilmeli ve hangi modellerin günümüzle ilgili olduğunu anlamalısınız. Bu bölümdeki yaklaşımlar: Liderlikte Özellikler Teorisi Liderliğe Yaklaşımlar ve Davranış Modelleri Liderlikte Durumsallık Yaklaşımı Giriş Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

32 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Liderlikte Özellikler Teorisi Genel Açıklama Özellikler devamlı ve miras alınmış, öğrenilmiş veya geliştirilmiş insanları birbirlerinden ayıran niteliklerdir 1900’lü yılların başlarında, liderlikle özellikler teorisi oldukça popülerdi. Kısıtlar: –Bu çalışmalardan bazıları ciddi biçimde hatalıydı  araştırmalar bu özellikler ve lider başarısı arasındaki ilişkiyi desteklememişti Araştırmalarda Tanımlanan Liderlik Özellikleri Kişilik Fiziksel Özellikler Zeka ve Yetenek Sosyal Geçmiş İşle İlgili Özellikler Sosyal Özellikler Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

33 5.Teoriler ve Modeller Yönetim ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Bu çalışmalar kişisel nitelikler ve özelliklerin ötesine geçmektedirler. Çalışmalar liderlerin diğerlerine yol gösterirken ve onları etkilerken sergiledikleri gerçek davranışlara odaklanmaktadır. Sosyoloji, psikoloji ve antropoloji gibi disiplinlerden yararlanılmıştır. Davranış Modelleri ve Liderliğe Yaklaşımlar Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

34 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Ohio State Çalışmaları Liderlikle ilgili davranışlarda iki temel boyut bulunmuştur: a.Anlayış  saygı, çalışanların fikrilerine açıklık ve çalışanların esenliğiyle ilgilenmek gibi birey odaklı davranışlardır. b.Yapıyı Harekete Geçirme  net yön göstermek, çalışanların performansını gözlemlemek, iş planını yapmak ve son görev teslim tarihlerini belirlemek gibi görev ve amaç odaklı davranışlardır. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Davranış Modelleri ve Liderliğe Yaklaşımlar

35 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Michigan Üniversitesi Çalışmaları Araştırmacılar etkin yöneticileri araştırmışlardır. Çalışmalar, iki boyutlu davranış belirlemiştir: a.Üretim odaklı davranış  Verimlilik, maliyet, planlamaya bağlı kalmak ve işlerin son teslim tarihine uyulmasına odaklanır. b.Kişi odaklı davranış  İlişkinin önemini vurgulama ve çalışanlar için yüksek performans gerektirecek hedefler belirlemek ve bu hedeflere ulaşmada onlara destek olmaya odaklanır. Davranış Modelleri ve Liderliğe Yaklaşımlar Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

36 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Yönetim Tarzı Matriksi Texas Üniversitesi’nden Robert Blake veJane Mouton 1.İki aksisten oluşur: –Üretime Yönelik Olma –İnsanlara Yönelik Olma. 2.Yönetim ve Liderlik tarzları gruplanmıştır Davranış Modelleri ve Liderliğe Yaklaşımlar Kaynak: Reprinted by permission of Harvard Business Review. Adapted from an exhibit from “Breakthrough in Organization Development” by Robert R. Blake, Jane S. Mouton, Louis B. Barnes, and Larry E. Greiner, November–December 1964, p Copyright © 1964 by the President and Fellows of Harvard College. All rights reserved. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

37 5.Teoriler ve Modeller Yönetim ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Aşağıdaki bakış açılarına dayanır: –Söz konusu liderlik ve yönetim olduğunda, bir beden herkese uymaz. “one size does not fit all” –Lider davranışı, örgütsel durumun farklı açılarını ve takipçilerin özelliklerini dikkate alır. Bu bölümdeki yaklaşımlar: –Fiedler’in Durumsallık Teorisi –Duruma Bağlı Liderlik Teorisi –Yol-Amaç Teorisi –İkame Liderlik Modeli Liderliğe Durumsallık Yaklaşımları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

38 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Fiedler’in Durumsallık Teorisi Liderin etkinliği liderin ve durumun özelliklerine bağlıdır. Bir kişinin liderlik stilini değiştirmek zordur  etkinlik= Liderin stilinin durumla uyuşmasıdır Liderliğe Durumsallık Yaklaşımları İlişki Odaklı Liderler İyi ilişkileri ve çalışanlar tarafından sevilmeyi vurgular Görev Odaklı Liderler Başarıya odaklıdır ve çalışanların işlerinde iyi performans gösterdiklerini garantiye almak ister. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

39 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Duruma Bağlı Liderlik Teorisi Paul Hersey ve Ken Blanchard tarafından geliştirilmiştir. Liderin stilini ve takipçilerin göreve hazırlıklı olmasını ilişkilendirir. Hazırlık  Çalışanın ne derece yetkin, kendine güvenli, kendisine verilen görevi bitirmeye ne kadar istekli olduğu veya işinde ne kadar iyi performans gösterdiğidir. –Bu faktörler liderlere, çalışanların ne kadar rehberliğe ve yön gösterilmeye ihtiyaç duydukları hakkında karar vermesine yardımcı olur. Liderliğe Durumsallık Yaklaşımları Anlatım Tarzı Satış TarzıKatılımcı TarzTemsilci Tarz Takipçiler beceriksiz, isteksiz ve güvensizdir. Çalışanlar görevi tamamlayamaz; ancak istekli ve /veya güvenlidir. Çalışanlar beceriklidir; ancak isteksiz ve güvensizlerdir. Çalışanlar kabiliyetli,istekli ve güvenlidir. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

40 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Yol-Amaç Teorisi Lider, amaçların gerçekleştirilebilmesi için çalışanları motive etmekle sorumludur. Etkin liderler, çalışan motivasyonunu, örgütsel ve kişisel amaçlara giden yolu aydınlatarak desteklerler ve amacın başarılması ve ödül arasında bağ kurar. Liderliğe Durumsallık Yaklaşımları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Kaynak: House, Robert J., and T. R. Mitchell Path- goal theory of leadership. In Decision making: An organizational behavior approach, ed. J. M. Pennings. Princeton, NJ: Markus Wiener Publishers.

41 İkame Liderlik Modeli Kişilerin veya durumların kesin bazı özellikleri, doğrudan liderliği gereksiz kılabilir. –Örneğin, çalışanlar zeki, iyi eğitimli ve motivasyon sahibiyse, bu kişiler genelde yakın bir denetime ihtiyaç duymazlar. 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Liderliğe Durumsallık Yaklaşımları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Bu durum, insanların yönetilmek ve yönlendirilmek zorunda oldukları gibi geleneksel fikirlerle çelişir. Geleneksel fikre göre, insanlar yönetilmezse ya çalışmaktan bütünüyle vazgeçerler ya da tüm potansiyellerini kullanmazlar..

42 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? Eğer insanlara nasıl yol gösterileceğini, onları etkilemeyi ve yönlendirmeyi daha iyi anlayabilirsek, organizasyonlar daha etkin ve muhtemelen çalışmak için daha eğlenceli yerler olacaktır. Ancak teorilerden yararlanabilmeniz için, araştırmanın hangi kısımlarının günümüz organizasyonlarında ve iş hayatında uygulanabilir olduğunu ayırt etmelisiniz. Aynı zamanda hangi modellerin diğerlerinin zihinlerinde ve organizasyonlar işlediğini de ayırt etmelisiniz. Bu modeller sıklıkla başarıya ulaşmamış ya da kesinleşmemiştir. Modeller örgüt kültürü ve sistemleri içine gömülmüş durumdadırlar. Özet Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

43 5.Teoriler ve Modeller Yönetimi ve Liderliği Nasıl Açıklıyor? 1.Kitabınızda yer alan genel liderlik özelliklerini düşünün. Bu özelliklerden hangilerinin liderlik için önemli olduğunu düşünüyorsunuz? Neden? Liderlik açısından önemsiz olduğunu düşündüğünüz özellikler var mı? Bunlar hangileri? Siz hangi özelliklere sahipsiniz? 2.Günümüz iş dünyasında hangi liderlik teorileri diğerlerinden öne çıkıyor? Açıklayın. 3.İnsanlara liderlik edeceğiniz umduğunuz bir durumu düşünün. Durumsallık teorilerini kullanarak, tercih ettiğiniz liderlik yaklaşımını, bağlamı (kişiler, grupta veya organizasyonda neler oluyor), diğer insanların yeteneklerini ve insanların görev için çalışmaya olup olmadıklarını tarif edin. En Popüler>> Tartışma Soruları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

44 6.Dönüşümcü Liderlik İçin Uygun Zaman mı? Dönüşümcü Liderler Sosyal ve duygusal zekaya sahip ve diğer insanlara sıradışı bir vizyona sahip olmaları için ilhan verebilen biridir. İşlevsel Liderler Lider ve takipçinin işlevsel bir değişim ilişkisi içinde olduğu geleneksel bir yönetim anlayışını takip eden kişilerdir. Dönüşümcü Liderler: –İnsana değer veriri ve çalışanların ihtiyaçlarına odaklanır. –Yaptıkları şeyler için tutkuludurlar. –Doğru şeyi doğru yoldan yaparlar. Araştırmacılar, karizmatik liderin beş özelliğini tanımlamışlardır: –Vizyon ve ifade etme –Çevreye karşı hassasiyet –İnsanların ihtiyaçlarına karşı hassasiyet –Kişisel risk alma –Geleneksel olmayan davranış Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Giriş

45 6.Dönüşümcü Liderlik İçin Uygun Zaman mı? 1.Dönüşümcü ve işlevsel lider arasındaki farkı tarif edin. 2.Bir liderin dönüşümcü lider olması ne kadar önemlidir? Neden? Görüşünüzü desteklemek için deneyimlerinizden faydalananın. 3.Liderlik yetenekleriniz, özellikle sosyal ve duygusal zekanız ve insanlara nasıl ilham verdiğiniz hakkında düşünün. Bu yeteneklerinizi daha sık ve etkin olarak kullanmanızda hangi teşviklere ihtiyaç duyarsınız? En Popüler>> Tartışma Soruları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

46 7.Mükemmel ve Etik Liderliği Desteklemede İnsan Kaynakları’nın Rolü Nedir? İnsan kaynaklarının liderlikteki rolü tek bir kelimeyle açıklanabilir: Destek. –Destek, teknik, stratejik veya başka şekillerde olabilir. İnsan Kaynakları Döngüsü Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

47 7.Mükemmel ve Etik Liderliği Desteklemede İnsan Kaynakları’nın Rolü Nedir? İnsan Kaynakları etik liderlikle ilgili konulara değinen programlar sunmak zorundadır. Programlar organizasyonun etik kodunun netleştirilmesi ve mesleki etiğin öneminin pekiştirilmesi ve etik liderliğin organizasyonun her seviyesinde yerleştirilmesine yönelik tasarlanmalıdır. Başarılı olunması için programların aşağıdaki özellikleri taşıması gerekir: – Çalışanların deneyimleriyle ilgili –İyi kararla4rın geliştirilmesine odaklanmış –Fikir alışverişi ve diyaloga odaklanmış –Yönetim tarafından tamamen ve gözle görülür biçimde desteklenmeli Etik Liderlik Geliştirmek Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

48 7.Mükemmel ve Etik Liderliği Desteklemede İnsan Kaynakları’nın Rolü Nedir? İK’nın Liderlik Rolü Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall Günümüz İK profesyonelleri yönetim koçu ve danışmanı, stratejik iş ortağı, örgütsel değişim ajanı ve liderlik geliştirme mimarı olarak anılmaktadır. İhbarcı Koruması Organizasyonun etik davranışları stratejik olarak dikkate alması için, insan kaynaklarının genellikle hem kültürü destekleyen hem de bireyleri davranışlarını değiştirmeleri için yüreklendiren bir mekanizma kurması gerekir..

49 7.Mükemmel ve Etik Liderliği Desteklemede İnsan Kaynakları’nın Rolü Nedir? 1.Daha önce hiç insanların etik dışı davranışlar sergiledikleri veya sergilemeyi düşündükleri bir durumda bulundunuz mu? Bu davranışları ihbar etmeyi düşündünüz mü? Nedenini açıklayınız. 2.İnsanların etik dışı davranışlara şahit olduklarında bunu dile getirmekten çekinmeyecekleri bir kültürün kurulmasına İK nasıl yardımcı olabilir? En Popüler>> Tartışma Soruları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

50 8.Büyük Liderler Olmak İçin Neler Yapabiliriz? Otantiklik Kişinin düşüncelerini, duygularını ve inançlarını içinden geldiği şekilde sunması. Otantiklik yüksek derecede özfarkındalık gerektirir. Otantik liderler hem kendi içlerinde, hem de çevrelerindeki kişiler bakımından dürüstlüğe bağlıdırlar. Güven Çalışanların liderlerin etik ve makul biçimde davranacağı, en iyi niyeti kalplerinde taşıdıkları ve organizayonun amaçlarına ulaşması için çalışacaklarına dair inançlarıdır. Fazilet (Doğruluk) Değişmez yüksek ahlak prensiplerine ve profesyonel standartlara uyma kalitesi. Cesaret Kişinin gerekli ve doğru olduğuna inancığı davranışlardan ödün vermeden korku, tehlike, belirsizlik veya acıyla yüzleşme isteği ve yeteneğidir. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

51 8.Büyük Liderler Olmak İçin Neler Yapabiliriz? 1.Özfarkındalığı, zihnimizi, vücudumuzu (fiziksel benlik), kalbimizi (duygular) ve ruhu (değerleri) anlamak olduğunu düşünürüz. Bu alanların her biri için kişi olarak sizi tarif ettiğine inandığınız iki veya üç unsurdan bahsedin.. 2.Bir takımı yönetirken, kendiniz ve diğerleri arasında güveni nasıl sağlarsınız? Takım üyeleri arasında güveni nasıl sağlarsınız? 3.Okul hayatında doğruluğun rolünü tartışın (sınıfta ve dışarıda). En Popüler>> Tartışma Soruları Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall

52 All rights reserved. No part of this publication may be reproduced, stored in a retrieval system, or transmitted, in any form or by any means, electronic, mechanical, photocopying, recording, or otherwise, without the prior written permission of the publisher. Printed in the United States of America. Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall


"Liderlik Şart Bölüm 2: Copyright ©2010 Pearson Education, Inc. publishing as Prentice Hall 2 - 1 Size Bağlı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları