Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Künt toraks travması Dr. Erkmen Gülhan Türk Toraks Derneği 12. Yıllık Kongresi Antalya,2009.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Künt toraks travması Dr. Erkmen Gülhan Türk Toraks Derneği 12. Yıllık Kongresi Antalya,2009."— Sunum transkripti:

1 Künt toraks travması Dr. Erkmen Gülhan Türk Toraks Derneği 12. Yıllık Kongresi Antalya,2009

2 WHO Her yıl, 5 milyondan fazla insan travma nedeniyle ölmekte Yıllık küresel mortalitenin % 9’u Mortalite oranı 83.7 / Hastalık yükünün % 12’si Malüliyetin % 16’sı travmaya bağlı Yaşamın ilk 4 dekatında travma 1. ölüm nedeni

3

4

5 Toraks travması, travmaya bağlı ölümlerin, % 25’inde ana neden, % 25’inde ise önemli faktörlerden biridir

6 Tarihçe Edwin Smith papirusu (MÖ 16.yy) – Edwin Smith( ), 1862’de satın aldığı papirus 1930’da çevrilmiş – MÖ yıllarından kalma bir textbook’un MÖ 1600’lü yıllardaki kopyası – Dünyanın bilinen eski yazılı tıp ve özellikle cerrahi metni – Çoğunluğu travma olan 48 olgunun, 5’i toraks travması

7 New York Academy of Medicine

8 Case Forty: Instructions concerning a wound in his breast. Examination: If thou examinest a man having a wound in his breast, penetrating to the bone, perforation the manubrium of his sternum, thou shouldst press the manubrium of his sternum with thy fingers, (although) he shudders exceedingly. Diagnosis: Thou shouldst say concerning him: "One having a wound in his breast, penetrating to the bone, perforating the manubrium of his sternum. An ailment which I will treat." Treatment: Thou shouldst bind it with fresh meat the first day; thou shouldst treat it afterward with grease, honey, (and) lint every day, until he recovers.

9 Case Forty-Three: Instructions concerning a dislocation of the ribs of his breast. Examination: If thou examinest a man having a dislocation of the ribs of his breast, (and) thou findest that the ribs of his breast are projecting and their heads are ruddy, while that man suffers continually with swellings in his two sides. Diagnosis: Thou shouldst say concerning him: "One having a dislocation in the ribs of his breast. An ailment which I will treat." Treatment: Thou shouldst bind it with ymrw; thou shouldst treat it afterwards with honey every day, until he recovers.

10 Tarihçe Homeros’un İlyada’sında (MÖ 9.-8.yy) toraks travmaları çok ayrıntılı tarif edilmiş Hippocrates (MÖ ) kot fraktürüne bağlı hemoptizi, toraks travmasına bağlı ampiyem ve drenajından söz etmiş Sualtı drenajı (Hillier 1867, Playfair 1872) Modern sualtı drenajı ( James Kenyon – 1916) İlk travmatik pnömotoraks grafisi (Charles Davison )

11 Toraks travmalarının, % 70 kadarı künt toraks travması Künt toraks travmalarının % ’inde neden motorlu taşıt kazaları Diğer önemli nedenler : düşmeler, darp, iş kazaları, spor yaralanmaları, hayvan saldırıları, afetler ve blast yaralanmaları

12 Mekanizma Toraksa uygulanan yüksek kinetik enerjinin hasar oluşturması Kinetik enerji ile oluşan hasar doğru orantılı Kinetik enerjinin, toraksa uygulanma şekilleri: – Çarpma – Kompresyon – Ani akselerasyon – deselerasyon – Blast etkisi

13 Toraks travmasına bağlı mortalite, I. Dünya savaşında %60’ın üzerinde iken günümüzde % 4 -7 ’dir Toraks travmasına bağlı ölümlerin 1/3’ü olay anında veya sonrasındaki kısa bir süre içinde gerçekleşmekte Olay yerinde yapılan ilk müdahale, yaralının uygun sağlık kuruluşuna, uygun koşullarda ve hızlı taşınması ile mortalite %30 azaltılabilir

14 Triage Triage categories: – Black (dead or nonsalvageable) – Red (immediate) – Yellow (delayed) – Green (ambulatory) Components of Assessment – Ambulation – Respiration – Perfusion – Mental status

15 Travma skorlama sistemleri Abbreviated injury scale (AIS) Injury severity score (ISS) New injury severity score (NISS) Trauma and injury severity score (TRISS) Glascow coma score (GCS)

16

17

18 Künt toraks travmalı hastaya yaklaşım 1/3 ’ünde hastaneye yatırma endikasyonu var %10’ununda tedavileri sırasında ameliyat endikasyonu konulur İlk değerlendirme: – Anamnez, fizik muayene Airway ( Ağıziçi temizliği, aspirasyon,krikotiroidotomi) Breathing ( Entubasyon, tüp torakostomi ) Circulation ( Şok, hipovolemi, hipotansiyon tedavisi )

19 Hastanın durumunu stabilleşince, yeniden ayrıntılı gözlem ve fizik muayene ( dispne, takipne, hemoptizi, ciltaltı amfizemi, yelken göğüs, boyun venöz dolgunluğu) Radyolojik incelemeler ( toraks ve diğer sorunlu bölgelerin radyografisi, bilgisayarlı tomografi, ekokardiografi, aortografi) Laboratuar tetkikleri ( Kan sayımı, kan grubu, pıhtılaşma testleri, arteriel kan gazları, biyokimyal testler, fibrin yıkım ürünleri, troponin,CK-MB, EKG) Bronkoskopi, özofagoskopi

20 Künt toraks travmalı hastaların % 80’inde, başka sistem travmaları da eşlik eder En sık eşlik eden travmalar: – Ekstremite fraktürleri (%40-50) – Kafa travması ( %35-45) – Batın yaralanması ( %30-35) – Pelvis yaralanması ( %10-15) – Vertebra yaralanması ( %10-15) Farklı sistem yaralanmalarında, doğurduğu hayati tehlikenin büyüklüğü göz önüne alınarak, öncelik sırasına göre müdahale edilir

21 Künt toraks travmasından etkilenen yapılar Göğüs duvarı ( kotlar, sternum, klavikula, skapula, vertebralar, toraks duvarı ve interkostal kaslar) Akciğer, plevra Trakeobronşial ağaç Kalp Aorta ve diğer büyük damarlar Özofagus Duktus torasicus Diafragma

22 Yaşamı tehdit eden klinik tablolar Hava yolu obstrüksiyonu Kalp ve büyük damar yaralanmaları Myokard kontüzyonu Perikard tamponadı Tansiyon pnömotoraks Masif hemotoraks Yaygın pulmoner kontüzyon Trakeobronşial rüptür Özofagus perforasyonu Diafragma rüptürü Yelken göğüs Hava embolisi Travmatik asfiksi

23 Acil ameliyat endikasyonları Masif hemotoraks ( İlk dren takıldığında 1500 cc  hemorajik drenaj, kanamanın 200 cc/saat düzeyinde 4 saat devamı ) Kardiak tamponat, kalp büyük damar yaralanması Trakeobronşial rüptür Özofagus perforasyonu Masif hava kaçağı Hava embolisi şüphesi Tedaviye rağmen hemodinaminin düzeltilememesi

24 Göğüs duvarı yaralanmaları

25 Kot fraktürü Künt toraks travmasında en sık görülen yaralanma kot fraktürüdür (%35-40) En sık kotlar kırılır, akciğer parankimi ve plevra yaralanmalarıda en çok bu kırıklarla beraberdir 1.,2. kotların kırılması, travmanın şiddetini gösterir, sıklıkla damar, sinir ve mediastinal yapıların yaralanmaları ile birliktedir Alt kotların kırıkları sıklıkla abdominal organ yaralanmaları ile birliktedir

26 Kot fraktürü sayısı, travmanın şiddeti, morbiditesi ile doğru orantılı Yaşlılarda toraks duvarı rijit ve frajil olduğundan, kot fraktürü daha sık görülür Multipl kot fraktürlü yaşlılarda(65 yaş↑), pnömoni ve mortalite oranları 5 kat fazla

27 Çocuklarda toraks duvarı elastik olduğundan kot fraktürü nadiren görülür Travmanın şiddetini gösterir Kotların kırılarak, kinetik enerjiyi absorbe edememesi nedeniyle, çocuklarda göğüs içi organ yaralanmaları ve morbidite, mortalite daha fazladır

28

29

30 Yelken göğüs Flail chest 3 veya daha çok kotun, 2 veya daha çok yerinden kırılması sonucu, toraks duvarında solunum ile paradoks hareket eden bir bölge oluşur Künt toraks travmalarında %5 oranında görülür Solunum fizyolojisini bozduğundan, dikkatli tedavi edilmelidir

31 Kot fraktürü tanısı, fizik muayene ve akciğer grafileri ile konulur, BT ile değerlendirilemez Tedavisinin temeli analjezidir (oral, paranteral, pca, epidural analjezi, intercostal blokaj) Atelektazi, pnömoni ve sekresyon retansiyonu için önlem ve tedavi Cerrahi düzeltme ancak yelken göğüs veya deformite geliştirecek kadar çok kot kırıksa nadiren uygulanır

32 Sternal fraktür Künt toraks travmasında %4 oranında görülür Travmanın şiddetini gösterir Sıklıkla başka yaralanmalarla birliktedir( kot ve ekstremite fraktürleri) Sternum fraktürü varlığında, kalp ve diğer mediastinal yapılar dikkatle kontrol edilmeli Fizik muayene,yan akciğer grafileri ve toraks BT tanıda değerli Ekokardiografi önerilir Tedavisinde analjezi ve istirahat yeterli, cerrahi çok nadiren gerekir

33 Klavikula fraktürü Üst toraks travmalarında sık görülür En sık orta kısım kırılır Nadiren damar, sinir yaralanmasına neden olabilir Sekiz bandajı ve analjezi hastaların çoğunda yeterlidir Açık veya aşırı deplase kırıklarda, nadiren cerrahi gerekebilir Sternoklavikuler eklem dislokasyonu olduğunda, tercihen anestezi altında, kapalı veye açık redüksiyon uygulanmalıdır

34 Skapula fraktürü Korunaklı yapısı nedeniyle nadirdir Travmanın şiddetli olduğunu gösterir, çoğunlukla başka önemli yaralanmalarla birliktedir Akciğer ve omuz grafileriyle saptanır, %30’u gözden kaçar Omuz immobilizasyonu tedavisi için yeterlidir

35 Akciğer ve plevra yaralanmaları Akciğer kontüzyonu İntraparankimal hematom Akciğer laserasyonu Pnömotoraks Hemotoraks Şilotoraks

36 Akciğer kontüzyonu Künt toraks travmalarında en sık görülen parankimal yaralanma (%30-75) Genellikle kot fraktürleri ile birlikte Alveolar hemoraji, interstisiel ödem Akciğer grafisi ve BT’de yamalı infiltrasyonlar ile başlayıp konsolidasyona doğru gider Yaygın olduğunda solunum fizyolojisini bozar, ARDS riski yüksektir Tedavisinde, solunum desteği, sıvı kısıtlaması, kolloid verilmesi, steroid, diüretik

37 İntraparankimal hematom, – Parankim içinde lokalize yırtılma ve kanama alanıdır – Birkaç haftada tedavisiz geriler – Abse veya boşalarak travmatik akciğer kistine dönüşebilir – Enfekte lezyonların tedavisi gerekir

38 Akciğer laserasyonu, – Künt travmalarda, kırık kotların parankimi yırtması ile ortaya çıkar – Hemopnömotoraksa neden olur – Tedavisine tüp torakostomi ile başlanılıp, kanama ve hava kaçağı durumuna göre torakotomiye karar verilir

39 Pnömotoraks Künt travmalarda sık görülen yaralanmalardan(15-50) %20-40 hemotoraks eşlik eder Kırık kotların visseral plevraya penetrasyonu; ani intratorasik, intraalveoler basınç artımına bağlı alveoler rüptür; blast etkisi Mediastinal plevranın açıldığı, trakeobronşial rüptür ve özofagial perforasyonlarda Fizik muayene ve akciğer grafileri tanı koydurucudur. Pnömotoraks ayrımının tam yapılamadığı durumlarda ekspiryum grafileri ve toraks BT yararlıdır

40 Tansiyon pnömotoraks Plevral boşluğa, check-valve mekanizması ile progresif olarak tek yönlü hava girmesiyle oluşur Mediastinal shift ile karşı akciğerin, kalbin çalışmasını etkiler; venöz dönüş, kardiak output azalır Gerçek acildir, derhal tüp torakostomi uygulanmalı, hava yavaş boşaltılıp reekspansiyon pulmoner ödeme dikkat edilmeli Tüp takılana kadar 2.IKA’dan steril koşullarda bir iğne ile dekompresyon yapılabilir

41

42 Travmatik pnömotoraksın temel tedavisi tüp torakostomidir Göğüs tüpü yerleştirilirken, hemotoraks olasılığıda düşünülürek, toraksın alt seviyeleri (7.IKA) tercih edilmeli ( kırık kotlar gözönüne alınarak) Masif hava kaçağı veya akciğerin ekspanse olmaması durumunda, trakeobronşial yaralanma düşünülerek mutlaka bronkoskopi yapılmalı Hava kaçağı süresi 7 günü geçen hastalarda operasyon gerekli, VATS ilk seçenek olabilir

43 Mediasten ve cilt altı amfizemi Akciğer laserasyonu, alveolar rüptür, pnömotoraks, trakeobronşial ve özofagial yaralanmalarda ortaya çıkıp hastanın kliniğini alevlendirir Cilt altı amfizemi gelişmesi için parietal plevrada defekt olması veya mediastinal amfizemin yayılması gerekir Tedavisi, primer sebebin tedavisidir Progresif olarak arttığı durumlarda iğneler ve cilt kesileri ile boşaltılmaya çalışılır

44 Mediasten amfizemi gelişmesinde, trakeobronşial veya özofagial yırtık; pnömotoraksda mediastinal plevranın açık olması; rüptüre olan alveollerden kaçan havanın bronkovasküler kılıflardan ilerleyip mediastene çıkması(Macklin Effect) rol oynar Tedavisi primer sebebin tedavisidir Çok artarsa pretrakeal fasia açılabilir Mutlaka enfeksiyondan korunulmalıdır

45 Hemotoraks Künt toraks travmasında, plevral boşluğa kanama komşu tüm yapılardan olabilir Tedavinin prensipleri, plevral boşluktaki kanın drene edilmesi ve kanamanın kontrolü İlk yapılması gereken tüp torakostomi ile drenaj takibidir. Çoğunlukla bu yeterli olurken, bazı olgularda drenajın devam etmesi operasyon endikasyonu koydurur Yeterli drenaj sağlanamayan olgularda, hematom,ampiyem ve plevral kalınlaşma gelişeceği unutulmamalıdır

46 Şilotoraks Künt toraks travmasına bağlı çok nadir görülür Duktus torasikus yaralanması, T5’in üstünde ise solda, altında ise sağda şilotoraksa neden olur Genellikle vertebralarıda etkileyen ağır travmalarda görülür Tedavisinde, tüp torakostomi, oral alımın sınırlanması, TPN, plöredez, octreotide; düzelmezse 15 gün sonra operasyon önerilir

47

48

49

50

51

52

53 Travmatik asfiksi Ollivier sendromu, ekimotik maske Toraks ve batının ciddi kompresyon altında kaldığı künt travmalarda Glottis kapalı iken, ani intratorasik basınç artışıyla, kapakçık sistemi olmayan, v. cava sup. ve servikofasial venlerde de ani basınç artımı ortaya çıkar

54 Travmatik asfiksi Kraniofasial siyanoz, baş, boyun, üst ekstremitelerde ödem, subkonjuktival kanama, serebrovasküler damar sisteminde gölleme Beyin ödemi, hipoksik beyin semptomları, geçici körlük, iç kulakta kanama, hematüri gelişebilir Mortalitesi %10’a ulaşabilen bu tablo, nörolojik defisit bırakmadığı takdirde, hastanın başının 30 0 yukarıda tutulması ve destek tedavi ile birkaç günde geçer

55 Komplikasyonlar ARDS Pnömoni, ampiyem, akciğer absesi Bronkoplevral fistül Mediastinit İntratorasik hematom Multiorgan (özellikle böbrek) yetmezliği

56

57

58

59

60

61

62

63

64

65


"Künt toraks travması Dr. Erkmen Gülhan Türk Toraks Derneği 12. Yıllık Kongresi Antalya,2009." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları