Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Dr. Tanju Beğer İÜCTF. İç H. A B D. Geriatri BD..

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Dr. Tanju Beğer İÜCTF. İç H. A B D. Geriatri BD.."— Sunum transkripti:

1 Dr. Tanju Beğer İÜCTF. İç H. A B D. Geriatri BD.

2 1. Yaş nedir?  Kronolojik  Biyolojik  Sosyal  WHO  ≥65 Yaşlanma: "Çevresel faktörlere uyum sağlayabilme yeteneğinin azalması"

3 Dünya nüfusu Petsko Genome Biology 2008, 9:113

4 Türkiye Nüfus Piramidi* Nüfus: Nüfus artış hızı: %0,13 Yaşlı  %135 artış ’ü ≥65 yaş (%6,8); (%56 K), ’sı ≥ 90 yaş * Türkiye İstatistik Kurumu Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (ADNKS) Veri Tabanı ( ) ‏

5 Asıl hedef kitle: Kırılgan yaşlı !... 1.İstemsiz kilo kaybı 2.Bitkinlik - tükenmişlik hissi 3.Kas güçsüzlüğü 4.Yavaş yürüme 5.Fiziksel aktivitede azalma (3’ünün varlığı) ‏

6 Morfolojik Değişimler Genel prensip:  Yaşlanmakla organların parankim dokusu  Azalır  ATROFİ

7 Hücre ve Dokulardaki Morfolojik Değişimler:

8 Fonksiyonel Değişimler  A.

9 Fizyolojik değişikliklerPatolojik değişiklikler Genel g. Hareketlerde yavaşlamaKifoz; dağınıklık CiltKırışıklık,seboreik keratoz, pigmentasyon, saç: incelme/beyazlaşma Aktinik keratoz, cilt kanserleri GözlerArkus senilis,karanlığa yavaş adapte Presbiyopi Katarakt, glokom, görme keskinliğinde (↓), makuler dejenerasyon, KulaklarSerumen tıkaçlarıPresbiakuzi, belirgin işitme kaybı AğızDişeti çekilmesi, diş rengi koyulaşmasıPeriodontal,mukoza h., çürük, tükrük d. BoyunBoyuna yayılan skleroz üfürümleriKarotis ü., MNG KVSS4, Ao.skleroz ü.( ↑ CV risk), ↑ VEVS.Hipertansiyon, Ao. Stenoz ü. AkciğerÖksürükle kaybolan raller (yatalak)Sürekli raller Karın-Abd. Aort genişlemesi, organomegali GUS (K)Vaginal kuruluk, uterus/overlerde atrofi Prolapsus GUS (E)Büyümüş prostatMiksiyon sonrası mesane palpasyonu NörolojikBeyin parenkiminde k., periferik s. İletimi/refleksler yavaş, ağrı,vibrasyon, derin duyu ↓, kelime bulmada güçlük Asimetri Kas-iskeletKas gücü kaybı (mild), kısa adım, harekete başlama geç, yavaşlama Hareketsizlik, fonk.kaybı, kifoskolyoz, (↓) ROM, eklem deformiteleri

10 Deri  Kurur (ter b. Azalır)  İncelir  Esnekliği ( ↓ )  Yağ d. ( ↓ )  Kapiller frajilite +  Isı-ağrı-UV duyarsız  Pigmentasyon  Kıl f. beyazlaşır.

11 Seboreik & Aktinik keratoz(Bowen H.)‏

12

13 Göz  Fizyolojik: ● Görme keskinliği ( ↓ ) ● Arkus senilis  Karanlığa yavaş adaptasyon zor,  Parlak ışık rahatsızlığı  “Presbiyopi”  Patolojik:  Katarakt  Glokom  Makuler dejenerasyon  Diyabetik retinopati  Hipertansif retinopati

14 Arcus senilis&Presbiyopi

15 Katarakt & Glokom

16 Makuler dejenerasyon (kuru&yaş)‏

17 Diyabetik/Hipertansif retinopati

18 İşitme  Koklear tüylü hücrelerde atrofi  Ossiküllerde dejenerasyon  Yağ guddelerinde azalma  İşitme nöronlarında azalma  Serumen, enfeksiyonlar  Presbiakuzi  Östaki kanalında tıkanıklık  İşitme cihazı

19 Tad Diş eti çekilmeleri Tükrük azalması Papillalarda atrofi Çene kemiğinde osteoporoz

20 Koku Olfaktor bulbus atrofisi Koku ayırt etme bozuk

21 Kalp ve damarlar: Fibröz d. ↑, miyozit ↓; boyutları ↑, LVH Erken diastolik dolum yavaşla r, dolum b. ↑ SA, AV nod hc. ↓ LA genişler  AF, Kalp y. Diastolik disfonksiyon Kalsifikasyon, skleroz  Valvuler stenoz  Baro./ adrenerjik reseptör duyarlılığı ve sayısı ↓  Aorta / Büyük arterlerde:  Dilatasyon, uzama, intimal duvar kalınlaşması, media elastikiyetinde azalma  Lümenleri küçülür.  Damar sertliğinde artış  Afterload artışı  Sistolik HT ve ateroskleroz C.O. ( ↓)  Ortostatik Hipotansiyon

22 SOLUNUM SİSTEMİ  Parankim ve elastisitede ( ↓ ), a lveol sayısı (N),  K ostokondral kalsifikasyon, kaslarda zayıflama, diafragma düzleşmesi :   RV %20 ( ↑ ), VK %40 ( ↓ ), TAK (değişmez)  Senil amfizem: Alveoler septum hasarı; yüzey alanı azalır, fizyolojik ölü boşluk artar  Diffüzyon kapasitesi ve PaO2 düşer

23 Solunum sistemi defans mekanizmaları  Mukosilier aktivite ve etkili öksürük refleksi ( ↓ )  Ekstrensek antijenlere akut antikor cevabı ( ↓ ) (Pnömokok ve influenza aşıları)  Hücresel immünite azalması  Tbc !!  Egzersiz kapasitesi ( ↓ )  Hipoksi, hiperkapni  Kemoreseptör fonksiyon cevabında azalma  Solunum sayısı ve kalp hızı ve cevabı %40-50 azalır  “ Pnömoni, KOAH, uyku apne sendromu ” gibi hastalık riskini artırır.

24 GASTROİNTESTİNAL SİSTEM Ağız:  Tat duyusu azalır.  Ayırt edebilme kabiliyeti azalır.  Tokluk hormonu (Kolesistokin) : Anoreksia.  Bazal tükürük salgısı azalır.  Dişler frajil, gingivalarda çekilme  Dilin gücü azalır.  Lingual papillalar azalır.

25 Özofagus:  Üst özofagus sifinkter basıncı azalır  Yutmayla uyarılan gevşeme gecikir.  Alt özofagus sifinkter basıncı değişmez  “Presbiözofagus” : Kontraktil gücünde azalma, polifazik dalgalar, parsiyel sifinkter relaksayonu ve özofagial dilatasyon  Nörolojik ve vasküler hastalıklar da sıktır

26 Mide:  Asit üretimini azaltan durumlar sıktır.  Mukozal kan akımı, mukozal prostaglandin, glutatyon, bikarbonat ve mukus sekresyonu gibi sitoprotektif faktörler ( ↓ )  Peptik ülser riski artar.  Sıvı gıdaların boşalmasında gecikme daha belirgindir (Komorbidite ve p olifarmasi).

27 İnce barsaklar:  Emilim: Ca, Zn hariç etkilenmez.  D vit. reseptörleri azalır  İntestinal D vit. duyarlılığı azalır  Ca aktif transportu bozulur  Laktoz intoleransı sık  Diyetle alınan Ca azaltır.  Villuslarda kısalma, yüzeyinde azalma.

28 Kolon  Divertikülozis: > 50 yaş 1/3; > 80 yaş 2/3 : Lifli gıda alımının azalması, hareketsizlik, intraluminal basınç artışı, elastin ve kollajen birikimi  Kolonun kompliyansını azaltır.  >65 yaş konstipasyon sık: Sol kolon geçişi yavaş  Fekal inkontinans: Anal sifinkter basıncı azalır.

29 Hepatobiliyer sistem:  K an akımı, kc. kitlesi ve volümü azalır.  Metabolik fonksiyonu ( ↓ ), enzim aktiviteleri, fonksiyon testleri ve albumin değişmez.  Kan akımına bağımlı “faz I metabolizma” ( ↓ ) (oksidasyon, redüksiyon, hidroliz)  Sitokrom P450 enzim sistemi genellikle (N)  Faz II met. (konjügasyon) ise çok az etkilenir.  Safra taşı insidansı artar : >80 yaş, K: %40

30 Pankreas:  Kitlesinde orta derecede azalma  Egzokrin fonksiyonu değişmez.  Fibrozis ve yağlanma  Ekojenitesi artar.  Pankreatik duktusun çapı artar (>3 mm)  Pankreatik B-hücre sekresyonu insülin rezistansı varsa düşüktür.

31 ÜRİNER SİSTEM  Böbrek fonksiyonları: Ekstrasellüler sıvı dengesi, volüm regülasyonu ve atık maddelerin uzaklaştırılması için yeterlidir.  Streslere cevap verebilme kabiliyeti ( ↓ )  Kas kitlesi azalması  Kreatinin üretimi ( ↓ ) K reatinin tek başına yetersiz!...  Plazma renin ve aldosteron: %30-50 ( ↓ )  Akut sıvı kayıplarını dengelemeleri zordur.

32 Böbrekler:  Kortikal kan akımı azalır  Nefroskleroz ; JGA şunt, epitelyal hücreler azalır  Filtrasyon >40 yaş: 1 mL/dak/1.73 m 2  Glomerüler permabilite yaşla değişmez.  Distal nefronda divertikül, r etansiyon kistleri ( ↑ )  İdrarı dilue/konsantre, asit ekskrese etme kabiliyeti GFR ile paralel gider.  Glikoz için böbrek eşiği artar  Hiperosmolar nonketotik koma!...

33 Sinir sistemi:  N öronların sayısı azalır  Beyin ağırlığı azalır, sulkuslar genişler, kortikal atrofi artar  Sinir liflerinde impuls iletimi yavaşlar  Vibrasyon hissi azalır, refleksler zayıflar, pupillaların ışığa cevabı yavaşlar  Lipofüksin, amiloid, senil plak, nörofibriler yumak oluşumu artar  Asetilkolinesteraz, GABA, serotonin, katekolaminler azalır, MAO artar

34 KAS-İSKELET SİSTEMİ  >50 yaş kemik yoğunluğu progresif azalır.  Kemik kaybı hem aksiyal (trabeküler), hem de appendiküler (kortikal) iskeleti etkiler.  Boy kısalması ve dorsal kifoz gelişir.  Kıkırdaktaki değişiklikler  Bağ dokusu değişiklikler  Kas dokusu değişiklikler (Sarkopeni)

35 HEMATOPOETİK SİSTEM:  Hb ve Htc: Hafifçe azalır  Erirosit yaşam süresi, total kan volümü, eritrosit volümü ve trombositlerin morfolojik özellikleri yaşla değişmez.  Trombosit sayısı normal veya hafifçe azalmış olabilir. Trombosit fonksiyonları değişkendir.

36 Lenfoid sistem değişiklikleri:  Antikor cevabı azalır  O toantikor üretimi, i nfeksiyon ve malignitelere eğilim artar.  Hematopoetik doku, doğumdan 30 yaşına kadar progressif olarak azalır.  Yeterli retikülosit ya da lökosit cevabı oluşturamazlar

37 ENDOKRİN SİSTEM  Tiroid: T4 üretimi %30 azalır; d üşük VKİ, metabolizma yavaşlaması, dokuların hormon kullanımı azalması  T4 (N) !  T3 ve f-T3 hafifçe azalır.  TRH’ya TSH yanıtının azalması sıktır.  (Parsiyel empty sella)  Hipotalamo-hipofizer-adrenal aks:  ACTH d eğişmez, Kortizol sekresyonu ( ↓ ), (N).  DHEA, DHEAS, yaşlanmayla progresif azalır ( OP, KAH ile ilişkili ). Yağsız kas kitlesi ve kas gücünü artırır.

38 Gonadal fonksiyonlar:  Erkekte seksüel aktivite, libido ve fertilite azalır.  G o n adotropin- RH (hipotalamo-hipofizer akstaki yetersizlik)  Testosteron azalır (sekonder hipogonadizim).  > 70 yaş E %70’i hipogonadaldir.   LH ve FSH artar.  T  Kognitif fonksiyonlar, kas kitle ve gücünü +  Menopoz: Overial E2 azalır; Gonadotropinler artar (FSH > LH); adrenokortikal androjenlerin üretimi devam eder.

39 Growth hormon:  Somatostatin artar  GH salınımını inhibe  GH ve IGF-I azalır.  Kas kitlesi ve gücünde azalma, halsizlik, yorgunluk, subkutan doku ve kemik dansitesinde azalma ve yağ dokusunda artış.

40 Özetle  “YAŞLANMAK bir dağa tırmanmak gibidir. Çıktıkça yorgunluğunuz artar, nefesiniz daralır, ama görüş açınız genişler". (Ingmar Bergman) TEŞEKKÜRLER…


"Dr. Tanju Beğer İÜCTF. İç H. A B D. Geriatri BD.." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları