Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DİYABET (Şeker Hastalığı) ve BESLENME Dyt. Mahmut ÇERİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DİYABET (Şeker Hastalığı) ve BESLENME Dyt. Mahmut ÇERİ."— Sunum transkripti:

1 DİYABET (Şeker Hastalığı) ve BESLENME Dyt. Mahmut ÇERİ

2 Pankreastan salgılanan insülin hormonunun yetersizliği veya insulinin etkisine dokularda direnç olması sonucu kandaki şeker miktarının yükselmesi ile ortaya çıkan ömür boyu devam eden bir hastalıktır. Diyabet Nedir?

3 Diyabetli kişilerde sıklıkla aşağıdaki belirtiler görülür;  Aşırı susama ve su içme  Sık sık idrara çıkma  Kilo kaybı  Aşırı iştah ve çok yeme  Bulanık görme  Cilt enfeksiyonları  iyileşmeyen yaralar  Halsizlik DİYABETLİ OLDUĞUNUZU NASIL ANLARSINIZ?

4 Tip 2 diyabet oluşumunda yaşam stili faktörleri DelilRiski azaltanlarRiski arttıranlar İnandırıcıFazla kilolu ve şişmanların zayıflaması Fiziksel aktivite Fazla kilolu olma, şişmanlık Abdominal şişmanlık Fiziksel inaktivite Maternal diyabet Çok muhtemel NSP(Posa)Doymuş yağlar Muhtemeln.3 yağ asitleri Düşük Gİ besin Yeterli emzirme Total yağ alımı Trans yağ asitleri YetersizVit. E, Cr, Mg, Biraz alkol Aşırı alkol

5 Tip 1 DM Vücut çok az insülin yapar veya hiç insülin yapmaz. Tip 2 DM vücut insülin yapar fakat yeterli kullanılmaz. Diyabet Tipleri

6 Tip 1 diyabet: Kalıtım Pankreasa zarar veren virüsler Vücudun kendi savunma sisteminde oluşan ve pankreastaki insülin yapan hücrelerin tahribi ile sonuçlanan sorunlar Nedenleri

7 Tip 2 diyabet: Yaş (25 yaş üzeri) Obezite Kalıtım Gebelik sırasında diyabet gelişimi 4.5 kg’ dan ağır bebek doğuranlar Stres Hipertansiyon

8 HİPERGLİSEMİ (KAN ŞEKERİ YÜKSELMESİ) Hangi Sağlık Sorunlarına Yol Açar? Nedenleri; Aşırı besin tüketimi Yetersiz insülin ve/veya ilaç Yetersiz egzersiz Enfeksiyonlar Bulguları; Susama Sık idrar İştah kaybı Yorgunluk Derin ve hızlı solunum Deride kuruma ve kaşıntı Bulanık görme

9 HİPOGLİSEMİ (KAN ŞEKERİNİN DÜŞMESİ) Nedenleri; Yetersiz besin tüketimi Aşırı insülin ve/veya ilaç Aşırı egzersiz Bulguları; Terleme Baş ağrısı Baş dönmesi Titreme Aşırı halsizlik Bulanık görme Açlık hissi Solukluk Sinirlilik Çarpıntı Dikkat dağınıklığı

10 Kan şekerinin sürekli yüksek olmasına bağlı olarak ileri dönemde önemli sağlık sorunları gelişebilir. Kalp-damar hastalıkları Böbrek sorunları Göz sorunları, körlük Felç Ayak yaraları Duyu kayıpları Sık enfeksiyonlar Yara iyileşmesinde gecikme Cinsel sorunlar

11 Diyabette tedavinin amacı kan şekerini normal sınırlarda tutarak diyabete bağlı gelişebilecek sağlık sorunlarının ortaya çıkışını engellemek veya önlemek, yaşam süresini ve kalitesini yükseltmektir. Diyabet Kontrolü:

12 Diyabeti kontrol altına almanın ilk adımı onu ö ğ renmektir.

13 Eğitim Beslenme tedavisi Fiziksel aktivite İnsülin ve/veya ilaç tedavisi Diyabet tedavisinin birbirini tamamlayan parçalarını oluşturur.

14 Diyabetin kontrolünde temel yapı taşlarından biri beslenme tedavisidir. Amacı; Arzu edilen metabolik kontrolü sağlamak; Açlık kan şekeri (AKŞ) : mg/dl Tokluk kan şekeri (TKŞ) : <140 mg/dl HbA1c : <%6.5 Total kolesterol : < 200 mg/dl LDL kolesterol : < 100 mg/dl Trigliserit : < 150 mg/dl Beslenme Tedavisi:

15 Diyabetin ileri dönemde ortaya çıkabilecek kronik komplikasyonlarını önlemek ve tedavi etmek, Yeterli ve dengeli beslenme alışkanlığını kazandırmak; Yaşam süresini ve kalitesini yükseltmektir. Diyabetli bireyler yeterli ve dengeli beslenebilmeleri için enerji ve tüm besin ögelerinden önerilen miktarlarda almaları gerekir.

16 Diyabetli bireylerin beslenme tedavileri; yaşına, boyuna, vücut ağırlığına, fiziksel aktivite durumuna, sosyoekonomik durumuna ve beslenme alışkanlıklarına göre hazırlanır. Beslenme programı kişiye özeldir.

17 HARCANAN ENERJİ = ALINAN ENERJİ Bazal metabolizma diyetle/besinlerle Egzersiz /fiziksel aktivite HARCANAN ENERJİ > ALINAN ENERJİ ZAYIFLAMA HARCANAN ENERJİ < ALINAN ENERJİ OBEZİTE/ŞİŞMANLIK Enerji

18 Uygun vücut ağırlığının sağlanması ve sürdürülmesi diyabetin kontrolünde büyük önem taşımaktadır. Tip 2 diyabetik bireylerin % 80’i obezdir. Enerji alımının azaltılması ile ağırlık kaybı metabolik kontrolü olumlu yönde etkiler. Diyabetik bireylerin enerji gereksinmeleri saptanıp, kendilerine uygun enerjiyi diyetle almaları arzu edilen vücut ağırlığının sağlanması açısından önemlidir.

19 En önemli enerji kaynağıdır. Günlük diyetle mutlaka alınmalıdır. Besinlerde bulunan karbonhidrat türleri şekerler, nişasta ve posa’dır. Karbonhidratlar

20 Diyabetli bireye karbonhidrat kaynağı olarak önerilen besinler; tam taneli tahıllar, ekmek, kuru baklagiller, sebzeler, meyveler, süt ve süt ürünleridir

21 ETİKETTE ŞEKERE EŞDEĞER OLANLAR  Kahverengi şeker  Desktroz  Fruktoz  Glikoz  Bal  Ksilitol  İnvert şeker  Laktoz  Maltoz  Manitol  Sorbitol  Sükroz

22 Yiyeceklerin sindirilemeyen kısmıdır. Diyet posasının vücuttaki etkileri;  Kan şekerini yavaş yükseltir,  İnsülin ihtiyacını azaltır,  Tokluk hissinin oluşmasını sağlayarak ağırlık kontrolüne yardımcı olur.  Bağırsak çalışmasını düzenler, kabızlığı önler.  Kanda yağların yükselmesini önler. Posa

23 Diyetteki posa miktarını arttırmak için;  Beyaz ekmek yerine kepekli ekmek tercih edilmeli,  Pirinç yerine bulgur tercih edilmeli,  Meyve suyu yerine meyve yenilmeli, kabuklu yenebilen meyveler iyice yıkandıktan sonra kabukları soyulmadan yenmeli,  Günde en az 5 porsiyon sebze/meyve yenmeli,  Öğünlerde salata yenmeli,  Kurubaklagiller sıklıkla tüketilmelidir (haftada 2-3 kez).

24 Vücudun büyümesi, gelişmesi ve yıpranan dokuların onarılmasında önemli görevleri vardır. Diyabet vücudun protein gereksinimini etkilemez. Önerilen miktarlarda alınması gerekir. Ancak diyabete bağlı böbrek problemleri gelişmiş ise diyetle protein alımının sınırlandırılması gerekir. Pitas ve arkadaşları Proteinler:

25 Yüksek enerji veren besin ögeleridir. Besinlerle alınan yağ ve kolesterol miktarının fazlalığı şişmanlığa ve kalp damar hastalıklarına yol açabilir. Diyetle alınan toplam yağ miktarı ; Görünmez yağ (yiyeceklerin yapısında bulunan yağlardan) Görünür yağ (yemeklere dışarıdan eklenen yağlardan) oluşmaktadır. Yağların miktarı ve cinsi kalp-damar hastalıklarının oluşumunda büyük önem taşır. Yağlar:

26 Yağlar içerdikleri yağ asit türlerine göre gruplara ayrılırlar. Doymuş yağlar: tereyağı, içyağı, kuyruk yağı, katı yağlar, et, süt, peynirde bulunan yağların büyük bir kısmı. Doymamış yağlar; - tekli doymamış yağlar: zeytinyağı, fındık yağı - çoklu doymamış yağlar; 1. n-6 serisi: ayçiçek, mısırözü, soya, pamuk yağı 2. n-3 serisi: balık yağı Sağlığın korunmasında diyetle alınan yağ türlerinin belirli bir dengede olması önerilmektedir.

27 Bunun için; Kırmızı et yerine, tavuk, balık, hindi eti tercih edilmeli, Haftada 1-2 porsiyon balık tüketilmeli, Etli yemeklere ayrıca yağ eklenmemeli, Yemeklerde katı yağ yerine sıvı yağ ( zeytinyağı/fındık yağı ve ayçiçek/ mısırözü/soya yağı) kullanılmalı ve mümkün olduğunca yağ miktarı azaltılmalı, Sakatatlar( karaciğer, beyin, böbrek vb.), doymuş yağ ve kolesterol içerikleri yüksek olduğu için tüketilmemeli, Sosis, salam, pastırma, sucuk gibi et ürünleri tüketilmemeli, Kuyruk yağı, iç yağı, tereyağ ve katı yağlar kullanılmamalı, Yemekler pişirilirken kızartma ve kavurma yerine ızgara, haşlama veya fırında pişirme yöntemleri tercih edilmelidir.

28 Enerji içerenler: fruktoz, sorbitol, mannitol, ksilitol Enerji içermeyenler: sakkarin, siklamat, asesülfam-K, aspartam Yapay Tatlandırıcılar Ve Diyet Ürünleri

29 Enerji içeren tatlandırıcılar kan yağlarını ve kan glikozunu arttırıcı etkilerinden dolayı sınırlı tüketilmelidir. Sakkarin: ısıtıldığında ağızda metalik ve acı tat verir. Yiyeceklere piştikten sonra ilave ediniz (8 – 9 tablet / gün) ÖNEMLİ UYARILAR

30 Diyet ürünleri hiçbir kısıtlama olmadan yenilebilecek yiyecekler olarak düşünülmemelidir.Diyet ürünlerinin etiket bilgileri mutlaka okunmalıdır. Her diyet ürünü kullanılabilecek özelliklere sahip olmayabilir. En önemli nokta ürün içeriğinin enerjisi ve kullanılan tatlandırıcının cinsidir. Çoğu diyet ürününün karbonhidrat içeriği düşük, yağ içeriği fazladır.

31 Yemeklerin miktarı ve cinsi kadar, tüketim zamanları da büyük önem taşır. Önerilen besinlerin zamanında ve önerilen miktarlarda yenilmesi hipo ve hiperglisemiyi önler. Uzun aralıklarla düzensiz yemek yenmesi hipo ve hiperglisemiye yol açar. Öğün sayısı ve zamanı

32 İdeal öğün aralığı ve miktarı bireysel kan glikoz takibine yardımcı olur. 3 ana, 2-3 ara öğün tüketilmesi uygundur.

33 Diyabetik Diyet diye bir şey yoktur. Diyabetli bir çok kişi yapılan tüm bilimsel açıklamalara rağmen hala mucizevi bir diyet olduğunu düşünmekte ve bu yiyecekleri yediklerinde diyabet sorunlarının ortadan kalkacağına inanmaktadır. Bu yanlış inanç mutlaka değiştirilmeli, düzeltilmelidir. Diyabetli bir bireyin diyeti, gereksinmeler açısından, sağlıklı bir insanın diyetinden farklı değildir. En büyük farklılık ; En büyük farklılık ; Besinin yenildiği zaman Besinin miktarı Besinin içeriği

34 Sağlıklı yemek seçeneği veren rest a urantları tercih et. Sipariş vermeden düşün (kendi yemek planına göre besin tercih et) Yemeğin nasıl hazırlandığını sor (kızarmış veya fırında) Özel siparişte bulunabilirsin (kızarmış patates yerine fırın patates tercih edebilirsiniz) DIŞARIDA YEMEK YEDİĞİM ZAMAN NE YAPMALIYIM ?

35 Soslu besinlerden uzak kal. Çünkü bunlar aşırı yağ ve tuz içerir. Yemek gecikirse ; – Küçük bir ara öğün alınız – İnsülini hızlı etkili insülin olarak kullanınız – Kan şekeri ölçüm cihazlarınızı yanınızda bulundurunuz – Kan şekeriniz düştüğü zaman onun tedavisini yapabileceğiniz besinleri yanınızda bulundurunuz – Yemekten önce ve sonra kan şekerinizi ölçünüz. Bu restourant yemeğinin sizin kan şekerinizi nasıl etkileyeceğini gösterecektir.

36 – Yemek bir saat gecikmişse ( kan şekeriniz düşükse 3 kesme şeker alınız ) – Yemek 1 – 1,5 saatten fazla gecikmişse CHO içeren içecek veya besin alınız (meyve, süt) – Verilen siparişiniz geç gelirse insülininizi yemek servisi esnasında yapınız. – İçecek olarak düşük CHO ‘lı içecekleri al (su, diyet soda vb.)

37 Yeterli ve dengeli beslenmeye dikkat edilmeli, Bireye uygun vücut ağırlığı sağlanmalı ve sürdürülmeli, Öğün atlanılmamalı, İnsülin ve/veya ilaç zamanlarına ve dozlarına dikkat edilmeli, Önerilen fiziksel aktivitelere (yürüyüş gibi) özen gösterilmeli, Sigaradan uzak durulmalıdır. Öneriler

38 Beyaz ekmek yerine tam buğday, tam tahıllı, kepekli gibi posalı ekmekler tüketerek

39 Pirinç yerine bulgur,makarna tüketerek

40 Meyve suyu yerine taze meyve, bol salata ve sebze tüketerek,Kabuklu yenebilen meyveleri kabuklarıyla tüketerek

41 Bol posalı kuru baklagiller tüketerek diyette posa miktarını arttırabilirsiniz. (haftada 2-3 kez)

42 Doymuş yağ tüketimini azaltarak

43 Su ve diğer sıvıları yeterli miktarda tüketerek

44 Kalsiyum içeriği yüksek besinler tüketerek ve D vitamini alarak

45 Alkol ve sigara içmeyerek  Alkolün kan şekerinde düzensizliklere neden olduğu unutulmamalıdır.

46 Düzenli fiziksel aktivite yapılmalıdır. ( Haftanın en az 5 gunu, duzenli olarak en az 30 dk orta yoğunlukta aktivite (orneğin tempolu yurume egzersizleri) yapılmalıdır) Fiziksel aktiviteyi açken yapmayınız.

47 Bitkisel ürünler kullanabilir miyim ? CEVAP : Her kulaktan duyduğunuz bitkisel ürün hastalığınızı tedavi etmeyebilir. Bazı bitkilerin yan etkileri olabilir. Kullanılan doz tedavide çok önemlidir. Fazla dozlar, size zarar verebilir. Bu nedenle uzmanına danışmadan herhangi bir bitkisel ürün kullanmayınız. YANLIŞ BİLİNENLER

48 Bazı meyveler bana yasak mı ? CEVAP : Hayır. Her türlü meyveden yiyebilirsiniz. Önemli olan şekeri yüksek içeren meyvelerin porsiyon miktarına dikkat etmektir. Ayrıca meyvelerin çok olgun olanlarında şeker oranı yüksektir. Bu nedenle meyvelerin fazla olgunluğa ulaşmamış olanları tercih edilmelidir.

49 Ramazanda oruç tutabilir miyim ? CEVAP : Diyabetli bireye açlık yasaktır. Uzun süreli açlık durumunda kan şekeri düşer ve komaya girilebilir. Diyabetli birey kan şekerini dengede tutabilmek için az ve sık yemelidir. Günde 6 öğün beslenmelidir.

50 Diyabetik ürünlerle diyet ürünleri aynı şey midir ? CEVAP : Hayır. Diyet ürünlerinin özelliği düşük kalorili olmalarıdır. Üretilirken yağ miktarları azaltılır fakat şeker miktarları değişmez. diyabetik ürünlerin özelliği ise rafine şeker bulundurmaması bunun yerine tatlandırıcı içermesidir.Besinin içine şeker konmayabilir, ancak aşırı yağlı ya da tuzlu olabilir.Bu ürünleri tüketmeden önce diyetisyeninize danışın.

51 Hangi besinleri yememeliyim ? CEVAP :  Şeker, bal, reçel, pekmez, tatlı  Hamur işleri (pasta, börek, çörek )  Kızartmalar  Sucuk, salam, sosis  Yağlı kuruyemişler ( çekirdek, fıstık)  Patates püresi  Hazır meyve suları, kolalar  Çikolata

52 UNUTMAYALIM K İ … Diyabet; sizinle ömür boyu beraber olacak HASSAS, KIRILGAN bir arkada ş tır. Dyt. Mahmut ÇERİ

53


"DİYABET (Şeker Hastalığı) ve BESLENME Dyt. Mahmut ÇERİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları