Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AKCİĞER FONKSİYON TESTLERİ ve ARTER KAN GAZLARI Prof Dr Nurhayat YILDIRIM.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AKCİĞER FONKSİYON TESTLERİ ve ARTER KAN GAZLARI Prof Dr Nurhayat YILDIRIM."— Sunum transkripti:

1 AKCİĞER FONKSİYON TESTLERİ ve ARTER KAN GAZLARI Prof Dr Nurhayat YILDIRIM

2 SPİROMETRİK İNCELEME Solunum fonksiyonlarını değerlendirmede kullanılan en temel test yöntemidir. Solunum fonksiyonlarını değerlendirmede kullanılan en temel test yöntemidir. Obstrüktif ve restriktif akciğer hastalıklarının tanısında, hastalığın şiddetini ve tedaviye yanıtını saptamada, meslek hastalıklarının tanı, tarama ve maluliyet değerlendirmesinde rutin kullanılır. Obstrüktif ve restriktif akciğer hastalıklarının tanısında, hastalığın şiddetini ve tedaviye yanıtını saptamada, meslek hastalıklarının tanı, tarama ve maluliyet değerlendirmesinde rutin kullanılır.

3

4 Spirometrik inceleme Spirometrik inceleme Spirometre soluk alma ya da verme sırasında oluşan akım ya da vol ü m değişikliklerini zamanın t ü revi olarak ö l ç ebilen aletlerdir. Spirometre soluk alma ya da verme sırasında oluşan akım ya da vol ü m değişikliklerini zamanın t ü revi olarak ö l ç ebilen aletlerdir. 1. Basit spirometrik inceleme 1. Basit spirometrik inceleme 2. Akım-volüm halkası 2. Akım-volüm halkası

5 Volüm-zaman eğrisi Akım-volüm halkası

6 TEST SAYISI Her hastaya en az 3 test yaptırılmalıdır. Her hastaya en az 3 test yaptırılmalıdır. Eğer 8 kez tekrarlanmasına karşın halen geçerli manevra elde edilemiyorsa test sonlandırılmalıdır. Eğer 8 kez tekrarlanmasına karşın halen geçerli manevra elde edilemiyorsa test sonlandırılmalıdır.

7 ÖRNEKLERDEN DEĞERLERİN SEÇİLMESİ Test Örnek 1Örnek 2Örnek 3En İyi Sonuç FVC (L) *5350 FEV 1 (L)4410* *4410 FEV 1 /FVC (%) 8582 FEF (L/s) PEF (L/s)

8 VOLÜM VE KAPASİTELER Akciğerin tek kompartmanlarına volüm, birden fazla kompartmanlarına kapasite denir.

9 V T ve IRV Tidal Volüm (V T ): İstirahatte alınan hava hacmi Tidal Volüm (V T ): İstirahatte alınan hava hacmi İnspiratuvar rezerv volüm (IRV): Normal bir inspirasyondan sonra zorlu bir inspirasyon ile alınan hava hacmi İnspiratuvar rezerv volüm (IRV): Normal bir inspirasyondan sonra zorlu bir inspirasyon ile alınan hava hacmi

10 EKSPİRATUVAR RESERV VOLÜM Normal bir ekspirasyondan sonra zorlu bir ekspirasyon ile çıkarılan hava hacmi.

11 REZİDÜEL VOLÜM (RV) Zorlu ekspirasyonun bitiminde akciğerlerde kalan hava volümüdür. Zorlu ekspirasyonun bitiminde akciğerlerde kalan hava volümüdür. RV = FRC – ERV RV = FRC – ERV RV = TLC – IVC RV = TLC – IVC

12 FONKSİYONEL REZİDÜEL KAPASİTE (FRC) Normal ekspirasyonun bitiminde akciğerler ve havayollarında bulunan hava volümüdür. Normal ekspirasyonun bitiminde akciğerler ve havayollarında bulunan hava volümüdür. FRC =RV + ERV FRC =RV + ERV

13 TOTAL AKCİĞER KAPASİTESİ Maksimal inspirasyonun bitiminde akciğerlerde bulunan hava volümüdür. Maksimal inspirasyonun bitiminde akciğerlerde bulunan hava volümüdür. TLC = RV + VC TLC = RV + VC TLC = FRC + IC TLC = FRC + IC IC

14 İNSPİRATUVAR KAPASİTE (IC) İstirahatteki bir ekspirasyonun sonunda yapılan derin bir inspiryumla alınan hava hacmi. İstirahatteki bir ekspirasyonun sonunda yapılan derin bir inspiryumla alınan hava hacmi. IC=V T +IRV IC=V T +IRV IC

15 VİTAL KAPASİTE Vital kapasite (VC): Maksimal inspirasyondan sonra yapılan maksimal ekspirasyon ile çıkarılan hava hacmi. Vital kapasite (VC): Maksimal inspirasyondan sonra yapılan maksimal ekspirasyon ile çıkarılan hava hacmi. FVC= IC+ERV FVC= IC+ERV

16 FEV 1 Zorlu bir ekspirasyonun ilk 1. saniyesinde çıkarılan hava VOLÜMüdür. Zorlu bir ekspirasyonun ilk 1. saniyesinde çıkarılan hava VOLÜMüdür. Aslında AKIM HIZIdır !! (mL/1san) Aslında AKIM HIZIdır !! (mL/1san) Obstrüktif akciğer hastalıklarında azalır. Obstrüktif akciğer hastalıklarında azalır.

17 KOAH Saniye

18 BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ 1. REVERSİBİLİTE 2. BRONŞ PROVOKASYON TESTLERİ

19 REVERSİBİLİTE ‘Tanım’ Havayolu obstrüksiyonu olan olgularda, farmakolojik bir ajan verilerek obstrüksiyondaki değişimin incelenmesi. Havayolu obstrüksiyonu olan olgularda, farmakolojik bir ajan verilerek obstrüksiyondaki değişimin incelenmesi. Kabaca obstrüksiyonun ne kadarının geri döndürülebilir olduğunun saptanması Kabaca obstrüksiyonun ne kadarının geri döndürülebilir olduğunun saptanması BRONKODİLATÖR YANIT BRONKODİLATÖR YANIT

20 KLİNİK KULLANIM Astım tanısı, Astım tanısı, Astım-KOAH ayırımı, Astım-KOAH ayırımı, Hastanın o anki en iyi değerini saptamak, Hastanın o anki en iyi değerini saptamak, Özellikle KOAH’ta prognoz tahmini, Özellikle KOAH’ta prognoz tahmini, Tedavi etkinliğinin belirlenmesi Tedavi etkinliğinin belirlenmesi 1.Bronkodilatör 2.Kortikosteroid Klinik araştırmalar. Klinik araştırmalar.

21 ÖLÇÜM PARAMETRELERİ FEV 1 (En sık kullanılan) FEV 1 (En sık kullanılan) FVC FVC PEF PEF FEF (  %20-30) FEF (  %20-30) SGaw (spesifik konduktans) SGaw (spesifik konduktans) (  %30-40) (  %30-40) Raw (> Δ%35) Raw (> Δ%35)

22 MUTLAK DEĞİŞKENLİK Bronkodilatör sonrası ve ilk FEV 1 değerleri arasındaki mL cinsinden fark. Bronkodilatör sonrası ve ilk FEV 1 değerleri arasındaki mL cinsinden fark. (post bron FEV 1 – ilk FEV 1 ) (post bron FEV 1 – ilk FEV 1 )

23 Başlangıç değeri üzerinden değişkenlik Post FEV 1 -ilk FEV 1 x100 Post FEV 1 -ilk FEV 1 x100 ilk FEV 1 ilk FEV 1 Başlangıç değerinden etkilenir. Predikt değere oranla daha kolay reversibilite saptanır. Başlangıç değerinden etkilenir. Predikt değere oranla daha kolay reversibilite saptanır.

24 Predikt (beklenen) değer üzerinden değişkenlik Post FEV 1 –ilk FEV 1 x 100 Post FEV 1 –ilk FEV 1 x 100 pred FEV 1 Başlangıç değerinden etkilenmez. Daha zor reversibilite saptanır.

25 Pre FEV 1 =1200 Post FEV 1 =1430 %19

26 GOLD-2001 (Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease) Beta-2 agonist 400 mcg Beta-2 agonist 400 mcg Antikolinerjik 80 mcg Antikolinerjik 80 mcg Ya da ikisinin kombinasyonu Ya da ikisinin kombinasyonu dakika sonra FEV 1 ’de; Bazal değere göre %12 ve Mutlak değer olarak 200mL artış.

27 GINA-2002 Spontan, Spontan, Bronkodilatör inhalasyonu Bronkodilatör inhalasyonu ya da ya da Kortikosteroid tedavi sonrası Kortikosteroid tedavi sonrası FEV 1 de %12 düzelme FEV 1 de %12 düzelme

28 REVERSİBİLİTENİN ANLAMI FEV 1 de %12’lik düzelme astımı destekler! (GINA 2002) Bronkodilatör sonrası FEV 1 normal predikte değere dönüyorsa bu büyük olasılıkla astımdır! (GOLD 2001)

29 GEÇ REVERSİBİLİTE İnh Steroid İnh Steroid 6 hafta-3ay 6 hafta-3ay Oral steroid Oral steroid 2 hafta 2 hafta ΔFEV 1  %15, ΔFEV 1  %15, mutlak değer  200mL mutlak değer  200mL (GOLD-2001) 14 gün Prednizolon 30 mg/gün 14 gün Prednizolon 30 mg/gün ΔFEV 1  %15, ΔFEV 1  %15, mutlak değer  200mL mutlak değer  200mL(BTS-2003)

30 GEÇ REVERSİBİLİTE 2-6 haftalık uygun dozda oral ya da inh KS FEV 1 ve FVC’de %15, PEF’de %20 artış

31 SONUÇ Reversibilite testi yardımcı bir testtir. Astım- KOAH ayırımında ya da tedavi etkinliğinin önceden belirlenmesinde tek başına yeterli olamamaktadır. Reversibilite testi yardımcı bir testtir. Astım- KOAH ayırımında ya da tedavi etkinliğinin önceden belirlenmesinde tek başına yeterli olamamaktadır. Ancak diğer tanı yöntemleri ile birlikte kullanıldığında yararlı olabilmektedir. Ancak diğer tanı yöntemleri ile birlikte kullanıldığında yararlı olabilmektedir.

32 BRONŞ DUYARLILIK TESTLERİ 1. REVERSİBİLİTE 2. BRONŞ PROVOKASYON TESTLERİ

33 AKIM-VOLÜM HALKASI

34 AKIM-VOLÜM HALKASININ ÇİZDİRİLMESİ

35

36

37 Akım-volüm halkasının kalitesini etkileyen hatalar II. Ekspirasyonun RV seviyesine aniden kesilmesi ~

38 Zorlu ekspirasyonun istemli azaltılması nasıl önlenir?

39 Akım-volüm halkasının şeklini etkileyen güçler

40 Geri çekim basıncı

41

42

43 Periferik havayolu hastalıklarında akım-volüm halkası

44 Toraks kafesi içindeki ve dışındaki solunum yollarını inspirasyon ve ekspirasyonda etkileyen güçler

45

46

47

48

49 FEV %50 /FIV %50 = 1 FEV %50 /FIV %50 >1 FEV %50 /FIV %50 <1

50 İNTERTİSYEL AKCİĞER HASTALIKLARINDA AKIM-VOLÜM HALKASI

51

52

53 ARTER KAN GAZLARI

54 Ani açıklanamayan dispne, Ani açıklanamayan dispne, Siyanoz, Siyanoz, Anormal solunum sesleri, Anormal solunum sesleri, Şiddetli ve açıklanamayan takipne, Şiddetli ve açıklanamayan takipne, Solunum kaslarının aşırı kullanılması, Solunum kaslarının aşırı kullanılması, Akçiğer grafisinde anormal gölgeler varlığında YAPILMALIDIR. Akçiğer grafisinde anormal gölgeler varlığında YAPILMALIDIR. Tedaviye cevabı, Tedaviye cevabı, Hastalığın şiddetini, prognozunu değerlendirmek için de AKG tetkiki yapılır Hastalığın şiddetini, prognozunu değerlendirmek için de AKG tetkiki yapılır AKG endikasyonları

55 EKİPMAN Eldiven, Eldiven, Heparin, 0.5 lik lidokain, Heparin, 0.5 lik lidokain, Steril cam veya geçirgenliği düşük plastik şırınga, Steril cam veya geçirgenliği düşük plastik şırınga, lik iğne, lik iğne, İsopropil alkol veya povidon iyodin (betadin), İsopropil alkol veya povidon iyodin (betadin), İçi buz parçaları içeren kap ve tıpa. İçi buz parçaları içeren kap ve tıpa.

56 Hasta işlem hakkında bilgilendirilmeli ve onayı alınmalıdır. İşlem oturur yada yatar pozisyonda yapılmalıdır. 2-4 mL kan yeterlidir. Kan şırıngaya kendi kan basıncı ile dolmalıdır. Kan alınan arter mutlaka tampone edilmelidir.

57 KONTRENDİKASYONLARI Negatif Allen testi, Negatif Allen testi, Cerrahi şant alanının distali, Cerrahi şant alanının distali, Hastane koşulları dışında Femoral arter ponksiyonu, Hastane koşulları dışında Femoral arter ponksiyonu, Kuagulopati sorunu ve yüksek dozda antikuagulan tedavi. Kuagulopati sorunu ve yüksek dozda antikuagulan tedavi.

58 AKG ölçümü için nereden kan alınır?

59 Radiyel arter Ulnar arter

60

61

62 OKSİJENASYON yeterli mi ? akut mu kronik mi ? PaO 2, SaO 2, PaO 2, SaO 2, Htc Htc

63 HİPOKSEMİ PaO 2 < 40 mmHg şiddetli hipoksemi, PaO 2 < 40 mmHg şiddetli hipoksemi, PaO mmHg orta hipoksemi, PaO mmHg orta hipoksemi, PaO 2 = 60 mmHg hafif hipoksemi PaO 2 = 60 mmHg hafif hipoksemi

64 SOLUNUM YETERSİZLİĞİ HİPOKSİK HİPOKSİK + HİPERKAPNİK Kr. Solunum Hast. Akut Solunum Hast. KOAH Astım Atağı Dif.Akciğer Hast. LOKALDİFÜZ Pnömoni Pul. Emboli ARDS Kardiyak Ödem

65 TEDAVİ OKSİJENASYONUN TEMİNİ OKSİJENASYONUN TEMİNİ OKSİJEN VERİLMESİ Burun kanülü Rezervuarlı kanüller Oksijen maskeleri Transtrakeal kanüller OKSİJEN VERİLMESİ Burun kanülü Rezervuarlı kanüller Oksijen maskeleri Transtrakeal kanüller Sıkıştırılmış oksijen, oksijen konsantratörleri ve sıvı oksijen DİFÜZYONUN ARTTIRILMASI, DİFÜZYONUN ARTTIRILMASI,

66

67 SOLUNUM YETERSİZLİĞİ HİPOKSİK HİPOKSİK + HİPERKAPNİK NORMAL AKCİĞERANORMAL AKCİĞER Sedatif Alımı Nöromüsküler Hast. Yukarı Sol. Yolu Dar. KOAH Astım Atağı

68 VENTİLASYON yetersizliğinin tedavisi Alveoler hipoventilasyonun giderilmesi Alveoler hipoventilasyonun giderilmesi NPBV, NPBV, NBV, NBV, İMV İMV Şantın giderilmesi Şantın giderilmesi

69 SAĞLIKLI ERİŞKİNDE P A -aO 2 ’NİN HESAPLANMASI P A O 2 = F I O 2 x (PB-47) – P A CO 2 /RQ P A O 2 = 0,21 x (760-47) – 40/0,8 P A O 2 = 0,21 x P A O 2 = 149, P A O 2 = 100 mmHg P A -aO 2 =100-95=5mmHg

70 P A -aO 2 ’ nin hesaplanması P A O 2 = F I O 2 x (PB-47) – P A CO 2 /RQ P A O 2 = F I O 2 x (PB-47) – P A CO 2 /RQ P A-a O 2 = 140 –(PaO 2 +PaCO 2 ) P A-a O 2 = 140 –(PaO 2 +PaCO 2 )

71 PaO 2 ↓ PaCO 2 ↓,N P A -a O 2 N P A -a O 2 ↑ 1 FiO 2 ↓ Yükseklik hastalığı Şant intrakardiyak, Şant intrapulmoner, Atelektazi, Alveollerde sıvı vs 2 V/Q defekti KOAH, Astım, İntertisyel ak hast, Tromboemboli 3 PaCO 2 ↑ Hipoventilasyon + 2 veya 3 PaO 2 ↓,PaCO 2 N, ↓ O 2 tedavisi PaO 2 ↑

72 DEĞERLENDİRME

73

74

75

76

77 ΔFEV1=300mL (%12)

78 ΔFEV1=120mL (%15)

79

80

81 OKSİJENASYON yeterli mi ? Akut mu kronik mi ? PaO 2 PaO 2 Htc Htc SaO 2 SaO 2

82 PaO mmHg PaO mmHg PaCO 2 42 mmHg PaCO 2 42 mmHg pH 7.37 pH 7.37 SaO 2 %87 SaO 2 %87 Tanı; Tip I solunum yetersizliği Tanı; Tip I solunum yetersizliği

83 PaO mmHg PaO mmHg PaCO 2 30 mmHg PaCO 2 30 mmHg pH 7.54 pH 7.54 SaO 2 %82.2 SaO 2 %82.2 Tanı; Tromboemboli

84 VENTİLASYON yeterli mi ? Akut mu kronik mi ? Kompanse mi değil mi ? PaCO 2 PaCO 2 BE BE SB SB

85 PaO 2 54 mmHg PaO 2 54 mmHg PaCO 2 77 mmHg PaCO 2 77 mmHg pH 7.27 pH 7.27 SaO 2 %88 SaO 2 %88 BE 4 mEq/L BE 4 mEq/L SB 24 mEq/L SB 24 mEq/L Tip II solunum yetmezliği V A O

86 Arter kan gazı bulguları -I PaO 2 mmHg52,4 PaO 2 mmHg52,4 SaO 2 % 83 SaO 2 % 83 PaCO 2 mmHg68,2 PaCO 2 mmHg68,2 pH7,30 pH7,30 BEmEq/L4 BEmEq/L4 SBmEq/L24 SBmEq/L24

87 30 dak., 3 L/dak. Oksijen vermeyi takiben AKG bulguları -II PaO 2 mmHg63,2 PaO 2 mmHg63,2 SaO 2 %91 SaO 2 %91 PaCO 2 mmHg78,3 PaCO 2 mmHg78,3 pH7,30 pH7,30 BEmEq/L4 BEmEq/L4 SBmEq/L24 SBmEq/L24

88 Kontrollü oksijen tedavisi PaO 2 yi 60 mmHg, SaO 2 yi %90, PaO 2 yi 60 mmHg, SaO 2 yi %90, PaCO 2 yi 10 mmHg den daha fazla yükseltmeden yapılacak OKSİJEN tedavisidir. PaCO 2 yi 10 mmHg den daha fazla yükseltmeden yapılacak OKSİJEN tedavisidir.

89 Arter kan gazı bulguları -I PaO 2 mmHg52,4 PaO 2 mmHg52,4 SaO 2 % 83 SaO 2 % 83 PaCO 2 mmHg65,2 PaCO 2 mmHg65,2 pH7,36 pH7,36 BEmEq/L10 BEmEq/L10 SBmEq/L34 SBmEq/L34

90 Teşekkürler

91 Serebral Kan Akımı Kan K-B Bar San.Kem. Sol. Mer Per. Kem. Korteks Hipotalamus Mot. Nör. İnt. Kos. Toraks Diafrag Kan Gaz Akciğer PaO 2  PaCO 2  pH  VEVE Yuk. Sol.Yol.Kas.

92 Oksijen tedavisinde izlenen hiperkapni nedenleri 1- Solunum Merkezinin Dürtüsünde Azalma (V T /T I  ) 2- O 2 verildiğinde O 2 Hb oluşur, CO 2 Hb azalır, CO 2 serbest kalır, Halden Etkisi. 3- PaCO 2 , pH , HCO 3  Kan beyin bariyerinde H + + HCO 3 -  H 2 CO 3 Kan beyin bariyerinde H + + HCO 3 -  H 2 CO 3 4- PaCO 2 ’nin narkotik etkisi

93 AKG endikasyonları Ventilasyonu (PaCO 2 ) Ventilasyonu (PaCO 2 ) Asit-baz dengesini (pH, PaCO 2 ) Asit-baz dengesini (pH, PaCO 2 ) Oksijenasyonu (PaO 2, SaO 2 ) Oksijenasyonu (PaO 2, SaO 2 ) Oksijen taşıma kapasitesini (PaO 2, HbO 2, total Hb, dishemoglobin) Oksijen taşıma kapasitesini (PaO 2, HbO 2, total Hb, dishemoglobin) Tedaviye cevabı, Tedaviye cevabı, Hastalığın şiddetini, prognozunu değerlendirmek için AKG tetkiki yapılır. Hastalığın şiddetini, prognozunu değerlendirmek için AKG tetkiki yapılır.

94 ENDİKASYONLAR

95 1. Bir Akciğer Hastalığının Varlığını yada Yokluğunu Göstermek Pulmoner Semptomlar Pulmoner Semptomlar –Dispne, Wheezing –Öksürük, balgam –Göğüs ağrısı,ortopne Fizik Muayene Bulgular Fizik Muayene Bulgular Laboratuar Bulguları Laboratuar Bulguları –PA-grafi –AKG

96 2. Bilinen bir hastalığın solunum fonksiyonlarına yansımasını saptamak. Akciğer Hastalıkları Akciğer Hastalıkları –KOAH –Astım –İnterstisyel Akciğer Hastalıkları Kardiyak Hastalıklar Kardiyak Hastalıklar Nöromuskuler Hastalıklar Nöromuskuler Hastalıklar

97 3. Çevresel ve Mesleksel maruziyetin saptanması Sigara Sigara İşyeri kirliliği İşyeri kirliliği

98 4. Tedavinin etkinliğinin saptanması Bronkodilatörler, steroidler Bronkodilatörler, steroidler Kardiyak ilaçlar Kardiyak ilaçlar Akciğer rezeksiyonu, transplantasyon Akciğer rezeksiyonu, transplantasyon Pulmoner rehabilitasyon Pulmoner rehabilitasyon

99 5.Preoperatif Değerlendirme Akciğer rezeksiyonları Akciğer rezeksiyonları Toraks cerrahisi Toraks cerrahisi Abdominal cerrahi Abdominal cerrahi 6.Maluliyet- yetersizlik durumunun saptanması


"AKCİĞER FONKSİYON TESTLERİ ve ARTER KAN GAZLARI Prof Dr Nurhayat YILDIRIM." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları