Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sigarayı Bırakma Doç. Dr. Salih Emri Hacettepe Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A. B. D. Öğretim Üyesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Sigarayı Bırakma Doç. Dr. Salih Emri Hacettepe Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A. B. D. Öğretim Üyesi."— Sunum transkripti:

1 Sigarayı Bırakma Doç. Dr. Salih Emri Hacettepe Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A. B. D. Öğretim Üyesi

2 • Sigara Tüm Dünyada Halk Sağlığını Tehdit Eden En Önemli ve Önlenebilir Ajandır. • Royal College of Physicians. London 2000 • Sigara Kontrolü Toplumlar İçin En Önemli Önceliktir. –World Health Organization for Europe. Warsaw Declaration for a Tobacco-Free Europe. Copenhagen SİGARA KONTROL PROGRAMLARI GERKLİ MİDİR?

3 -Sigarayı niçin Bırakayım? -Ben zaten hastayım ! -Bırakmak için çok geç! Sigara Bıraktırma

4 Sigara Bırakmanın Sağlık Üzerine Olan Olumlu Etkileri • 20 dak:Kan basıncı, nabız ve ateş normale döner. • 8 saat:Kandaki oksijen düzeyi normale döner. • 24 saat:MI riski azalır. • 48 saat:Sinir uçlarından rejenerasyon başlar. • 72 saat:Solunum fonksiyonları düzelmeye başlar. • 2 hafta-3 ay: Dolaşım düzelir, akciğer fonksiyonları %30 artar. • 1-9 ay:Akciğerin temizleme kabiliyeti artarak enfeksiyon riski azalır. • 5 yıl:AC kanserinden olan ölümler %50 azalır, kalp krizi riski hiç içmeyenlerin düzeyine iner. • 10 yıl: AC kanseri ve diğer organ kanserleri yakalanma riski azalır. UK Government Department of Health. Publication No. CM4177: 1999

5 A. Sigaraya devam edilmesi tedaviyi negatif etkilemektedir! –Yara iyileşmesini geciktirir, –Tedavi etkinliğini azaltır, –immün sistemi bozar, –İkincil kanser gelişim riskini arttırır, –Sağkalımı azaltır, –Hayat kalitesini azaltır. Akciğer Kanseri ve Sigara Bırakılması

6 Olgu Çalışması-İngiliz Doktorları 1.Doll R, et al. British Medical Journal 1994; 309:901– Yaş ve Üzeri Sigara İçen İngiliz Doktorların Yaşam Eğrisi: Yıl % 50% 33% 8% Hiç sigara içmeyenler Sigara içicileri 1–14 sigara/gün 15–24 sigara/gün  25 sigara/gün Age Yaşsyan %

7 Olgu Çalışması-İngiliz Doktorları 1.Doll R, et al.British Medical Journal 1994; 309:901– yaşından önce sigara bırakılmasının erkeklerde yaşam üzerine etkisi (1951–1991) Hiç sigara içmeyenler Sigarayı birakanlar <35yaş Sigara içmeye devam edenler Age Yaşayan %

8 Olgu Çalışması-İngiliz Doktorları 1.Doll R, et al.British Medical Journal 1994; 309:901–911. Sigara içen ve İçmeyenlerde Mortalite (erkek) 1971–1991

9 Dünya Sigara İçmeme Günü 31 Mayıs 2000 Bob, ben kanser oldum!

10 Sigarayı Bırakmak Ne Kadar Zor! Tüm Olgular ~ % 2–3 Başarabiliyor ~ % 70 Bırakmak İstiyor ~ % 30 Deniyor 1. Bridgwood et al, General Household Survey West, Getting serious about stopping smoking Arnsten, Prim Psychiatry 1996.

11 Relaps Hızları: • % 50 opere Ac ca • % 30 MI sonrası • % 40 larenjektomi sonrası Sigara Bağımlılığı;

12 1. Parrot S, et al.Thorax 1998; 53 (S5): S11–S16. Yardımsız Sigarayı Bırakmak En Az Etkili Yöntem! 3% 4% 6% 10% 20% 0% 5% 10% 15% 20% Kendi kendine Basılı materyal Sigara Bırakma Kliniği + NRT Sadece NRT Sigara Bırakma Kliniği Girişimin özelliğine göre 12 aydan uzun süreli sigarayı bırakma oranları

13 Sigarayı Bırakmak Gerçekten Kolay Değildir! Ama İmkansız Hiç Değildir!.

14 Başarılı Olarak Sigarayı Bırakmak İçin; Motivasyon Planlama Destek Gereklidir!..

15 Doktorun Sigara Bıraktırmadaki Rolü…  Yakınlık gösterme  Anlamaya çalışma  Kabul etme  Saygı duyma

16 Başarılı bir Bırakma Sağlanması İçin Entegre bir Yaklaşım Gerekir. Profesyonel yaklaşım Davranışsal tedavi Kanıtlanmış farmokoterapi

17 Sigara Bıraktırma Programı • Tüm sigara içicilerin sigara bıraktırma programlarına ulaşma hakkı vardır… • Sigara içenler kısa bir tavsiye veya sigara bıraktırma kliniklerinde bir uzman tarafından daha yoğun bir destek ile motive edilmelidirler…

18 Sigara Bıraktırma da Uluslar arası Kılavuzlar… • Jama Fiore et al. (USA) • Thorax 2000 West et al. (UK) • Chest 2002 Anderson et al. (USA- ACCP ) US Public Health Service Clinical Practice Guideline

19 Sigarayı bırakmak istiyor mu? Hasta Sigara İçiyor mu ? Ex-smoker Tedavi et Motive etRelapsı önle Müdahale gereksiz Evet Hayır Evet Hayır Evet Hayır Regüler olarak kayıt Sigara Bırakma Eylemi

20 WHO Avrupa Önerileri: • Sağlık profesyonelleri normal klinik işlerinin bir parçası olarak 5A yaklaşımı ile sigara bıraktırma yöntemi uygulamalıdır. –Sor (Ask), –Öner (Advise), –Değerlendir (Assess), –Yardım et (Assist), –Takip et (Arrange) 1. World Health Organization Europe. WHO evidence-based recommendations on the treatment of tobacco dependence. WHO Europe, June 2001.

21 Nikotinin’in Farmokolojik Etkileri

22 Hastalarınıza Yoksunluk Semptomları Hakkında Bilgi Ver!  Bırakma korkusunu sil.  Yoksunluk semptomlarını açıkla.  Genellikle bırakmadan 24 saat sonra ortaya çıkar.  Semtomların çoğu 2-4 hafta içinde son bulur.  Başetme stratejilerini anlat.

23 Nikotin Bağımlılığı Modeli Zevk, performans ve mood regülasyonu için Nikotin kullanımı Nikotin yoksunluk belirtileri Tolerans ve fiziksel bağımlılık Yoksunluk semptomlarının giderilmesi için nikotin kullanımı

24 Sigaradan Vazgeçmek Niçin Çok Zor? 1. Fiore MC et al. JAMA 1992; 268: 2687–2694. • Nikotin yoksunluğu-majör semptomlar Semptom% Anksiyete87 Uykusuzluk84 Çabuk sinirlenme80 Sabırsızlık76 Konsantrasyon bozukluğu73 Huzursuzluk71 Sigarayı aramak62 Açlık hissi53 GIS problemleri33 Baş ağrısı24 Sersemlik22

25 Nikotin Bağımlılık Testi

26 Semptomlar SüresiNasıl Başedelim? Baş Dönmesi günGeçecektir. Öksürük 7 günden azSu iç. Göğüste sıkıntı hissi 7 günden azGeçecektir. Uykusuzluk 7 günden az Yatmadan önce kafeinli içecek içme Yorgunluk 2-4 hafta Egzersiz & daha uzun uyu Yoksunluk Semptomları İle Başetme Yöntemleri

27 Semptomlar Süre Yöntem Başağrısı değişken gevşeme Kabızlık 3-4 hafta bol su, lifsel beslenme Açlık hissi Birkaç hafta Düşük kalorili beslenme Konsantrasyon güçlüğü Birkaç hafta Hazır olman lazım. Sigara arzusu İlk 2 haftadan sonra azalır. Gevşeme ve nefes verme egzersizleri.

28 Nikotin Replasman Tedavisi Nikotin yerine koyma tedavisi nikotin’in bağımlılık yapıcı bir ilaç özelliğine dayanmaktadır. İki basamak mevcuttur. • Basamak 1: Tiryaki sigarayı bırakır ve yoksunluk semptomları ile baş edebilmek için yeterli düzeyde kan nikotin düzeyi sağlayan alternatif yöntemle nikotin replasman tedavisine alınır. • Basamak 2: Kişi sigara içmesine yol açan psikososyal nedenlerle baş ettiğinde nikotin bağımlılığı nikotin alımında giderek azalma ile yenmeye çalışılır.

29 Nikotin Replasman Tedavisi • Nasıl Çalışır –Sigaradan alınan nikotin’in bir kısmı yerine konur. –Nikotin’in yavaş ama tedrici olarak salınımı çok daha az bağımlılık yapıcıdır. • Etkisi –Yoksunluk semptomlarını azaltmaya yarar. • Saf Nikotin salınımına yol açar. Sigara dumanındaki katran ve zehirli gazları içermez. 1. Gross J, Stilzer ML. Psychopharmacology 1989; 98:334– Henningfield JE & Keenan RM. Journal of Consulting and Clinical Psychology 1993; 61:743–750.

30 Nikotin Replasman Tedavisi Emniyetli midir? • NRT sigara içiminden çok daha emniyetlidir. –Sigara dumanındaki toksinler olmadan nikotin sağlar • Kansere yol açtığı gösterilmemiştir. • KOAH gelişmesinde rolü yoktur. • CVS etkileri salınım hızına bağlıdır. Sigaranın verdiği nikotinden çok daha yavaş nikotin verir. 1. Shiffman S, et al. Annual Review of Public Health 1998; 19:335– Ontario Medical Association. Rethinking Stop-smoking Medications: myths and facts. OMA, 1999.

31 1.Fant RV, et al.Pharmacology, Biochemistry and Behaviour 2000; 67:479– Shiffman S, et al. Nicotine and Tobacco Research 2000; 2:371– Shiffman S, et al. Addiction 2000; 95:1185–1195. Transdermal Nikotin Yamaları • Transdermal nikotin sistemi içindeki nikotini 24 saat içinde yavaş olarak serbest bırakan bir flasterdir. • Plazmada sağlanan nikotin düzeyi sigaranın üçte biri kadardır. • Üç değişik dozda bulunmaktadır – 21 mg, 14 mg, 7 mg. • Tedavi süresi 8 hafta veya daha az. • 4 hafta 21mg/24 saat2lik, sonrası 2’şer haftalık diğer dozlar ile azaltılarak kesilir. • Günde adet sigara içenlerde tedaviye 14 mg/24 saat dozunda başlanır.

32 Transdermal Nikotin Yamaları: Hastaya Verilecek Talimat • Sigara başlamadan önce mutlaka bırakılmış olmalıdır. • Her gün sabah yeni bir yama yapıştırılır. 10 sn üzerine bastır. • Her gün aynı saatte başka bir yere yeni bir yama konulmalı, eskisi çıkarılmalıdır. • Hastaya deride kızarıklık veya döküntü olması halinde haber vermesini söyleyin. • Yüzerken veya banyo yaparken yerinde bırakılabilir. Düşerse yenisi yapıştırılır.

33 Transdermal Nikotin Yamaları: Kontraendikasyon • Gebelik ve laktasyon • Yeni MI(<4 hafta), unstabil anjina pektoris, şiddeti aritmiler. • Peptik ülser • Kronik deri hastalıkları(psöriazis, egzema) • Relatif kontraendikasyonlar ise hipotroidi, tip I diabet, feokromasitomadır.

34 Bupropion (Zyban) Nasıl Çalışır? • Zyban, dopamin ve noradrenalin’in seçici geri alım önleyicisidir (selective reuptake inhibitor). Bu sinir ileticileri beyinde “rewards ve withdrowal” yollarında bulunmaktadır. • Seratonin üzerine hemen hemen hiç etkisi yoktur. • İlaca spesifik bir etkiden bahsedilmektedir? • Zyban, sigara bırakıldığında beyinde düzeyleri değişen bu nöro-transmiterlerin normale gelmesine yardım eder. 1. Holm KJ & Spencer CM. Drugs 2000; 59:1007– Ascher JA, et al. J Clin Psychiatry 1995; 56:395– Benowitz NL & Peng MW. CNS Drugs 2000; 13:265–285.

35 Zyban TM ‘ın Klinikte Kullanımı ve Yan Etkileri • Zyban tek başına 150 mg p.o. olarak ilk üç gün günde 1 kez daha sonra günde 2X1 olarak 7-12 hafta kullanılabilir. • Zyban nikotin preparatları ile birlikte de kullanılabilir. • Yan etkileri: insomnia, ağız kuruluğu, baş ağrısı, ve tremor gibi yan etkileri vardır. • Gebelikte, MAO inhibitörleri ile epilepsi, bulimia veya anorexia nervosa da kullanımı kontraendikedir.

36 Varenicline : New Mechanism of Action Response level (%) Full agonist (nicotine) Antagonist (meca- mylamine) Full agonist + antagonist Partial agonist + nicotine A selective nicotinic receptor partial agonist evokes a reduced level of response, while antagonizing the response of a full agonist The nicotinic AcHR is a ligand-gated pentameric ion channel; downstream effects include DATO Dopamine turnover (DATO)  

37

38 Sigara Bıraktırma Yöntem e. Sigarayı bırakamayan hastalarınızla bunu sebepleri üzerinde tartışın. f. Sigarayı başarı ile bırakan hastalarınızı 6 ay ve 1 yılın sonunda tekrar görüp, durumları hakkında bilgi alın.

39 İlk Gün Önlemleri • Evinizdeki bütün sigaralardan kurtulun. • Küllük, çakmak ve kibritlerinizden kurtulun. • Elbiselerinizin ceplerinde, dolaplarda ya da arabanızda sigara arayın ve ONLARDAN KURTULUN. • İş yerinizdeki bütün sigaralardan, kül tablalarından ve çakmaklarınızdan kurtulduğunuzdan emin olun.

40 İlk Gün Önlemleri • Kendinize iyi davranın. Beğendiğiniz bir yemek yiyin. Bir film seyredin. Uzun bir duş alın. Kafanızı sigaradan uzaklaştıracak şeyler yapın. • Arkadaşlarınıza, ailenize ve iş arkadaşlarınıza SİGARAYI BIRAKTIĞINIZI söyleyin. • Sigarayı bırakma nedenlerinizi tekrar düşünün. Sigarayı bırakmanıza kim yardım edecek? Sigarayı bırakmakla kendinizi nasıl ödüllendireceksiniz? Sigara içmek yerine ne yapacaksınız?

41


"Sigarayı Bırakma Doç. Dr. Salih Emri Hacettepe Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları A. B. D. Öğretim Üyesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları