Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ORHAN VEL İ KANIK HAYATI VE SANAT ANLAYI Ş I Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914 yılında İ stanbul’da do ğ du. Orhan Veli’nin çocuklu ğ u Beykoz, Be ş ikta.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ORHAN VEL İ KANIK HAYATI VE SANAT ANLAYI Ş I Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914 yılında İ stanbul’da do ğ du. Orhan Veli’nin çocuklu ğ u Beykoz, Be ş ikta."— Sunum transkripti:

1

2 ORHAN VEL İ KANIK HAYATI VE SANAT ANLAYI Ş I

3 Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914 yılında İ stanbul’da do ğ du. Orhan Veli’nin çocuklu ğ u Beykoz, Be ş ikta ş ve Cihangir’de geçti. Asıl ismi Ahmet Orhan olan ş air, babasının adı Veli oldu ğ u için Soyadı Kanunu’ndan önce Orhan Veli olarak tanındı. Kanık'ın edebiyata olan merakı ilkokul sıralarında ba ş ladı. Bu dönemde “Çocuk Dünyası’’ isimli dergide bir hikayesi basıldı. Ortaokulun yedinci sınıfındayken Oktay Rıfat Horozcu ile tanı ş tı. Birkaç yıl sonra ise bir müsamere sırasında halkevinde Melih Cevdet Anday ile arkada ş oldu. Lisenin ilk yılında edebiyat ö ğ retmeni Ahmet Hamdi Tanpınar’dı. Tanpınar ö ğ retmeni oldu ğ u sürece Orhan Veli’ye ö ğ ütler verdi ve onu yönlendirdi. Orhan Veli, lise döneminde arkada ş ları Oktay Rıfat ve Melih Cevdet’le birlikte “Sesimiz’’ adlı dergi çıkardı. Sanatçının ya ş amının bu evresi aruz vezni kurallarını ve ahengini kavradı ğ ı ve ilk ş iirlerini yazdı ğ ı dönem oldu. Ş air 1932 yılında, liseden mezun oldu. İ stanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi'nin felsefe bölümüne kaydını yaptırdı.1933 yılında Edebiyat Fakültesi Talebe Cemiyeti ba ş kanı seçildi yılına kadar devam etti ğ i üniversiteyi bitirmeden okuldan ayrıldı. İ stanbul Üniversitesi'ne giderken bir yandan sürdürdü ğ ü Galatasaray Lisesi'ndeki ö ğ retmen yardımcılı ğ ı görevine, okuldan ayrıldıktan sonra bir sene daha devam etti.

4 SONRAK İ YA Ş AMI VE Şİİ R HAYATI Orhan Veli daha sonra Ankara'ya giderek PTT Umum Müdürlü ğ ü, Telgraf İş leri Reisli ğ i, Milletlerarası Nizamlar bürosuna girdi. Ş air, Ankara'ya döndükten sonra eski arkada ş ları Oktay Rifat ve Melih Cevdet'le tekrar bir araya geldi ve bu üçlü, benzer tarzda ş iirler yazmaya ba ş ladı yılında, Nahid Sırrı Örik 'in ş iirlerini yayınlatmaları önerisinin ardından, Varlık dergisinde Orhan Veli'nin, Oaristys, Ebabil, Eldorado, Dü ş üncelerimin Ba ş ucunda isimli ş iirleri yayınlandı. Dergide, Orhan Veli ve arkada ş ları edebiyat dünyasına ş öyle tanıtılmı ş tı: “ Varlık’ın ş iir kadrosu yeni ve kuvvetli genç imzalarla zenginle ş mektedir. A ş a ğ ıda dört ş iirini okuyaca ğ ınız Orhan Veli ş imdiye kadar yazılarını ne ş retmemi ş olmasına ra ğ men olgun bir sanat sahibidir. Gelecek sayımızda onun ve arkada ş ları Oktay Rifat, Melih Cevdet ve Mehmet Ali Sel’in ş iirimize getirdikleri yeni havayı daha iyi belirtecektir.’’ Bu ilk ş iirlerini, bir kısmı Mehmet Ali Sel mahlasını ta ş ıyan di ğ er ş iirleri takip etti. Orhan Veli bu dönemin ilk yıllarında yazdı ğ ı ş iirlerin ş ekli, yapısı ve içeri ğ i dolayısıyla hece ş airi olarak kabul edildi.

5 1941 yılının Mayıs ayında Garip seçkisi yayınlandı. Bu kitapta ş airin yirmi dört ş iirinin yanı sıra Melih Cevdet'in on altı, Oktay Rifat'ın ise yirmi bir ş iiri yer aldı. Kitabın içindeki ş iirler kadar ses getiren önsözünü ise Orhan Veli yazdı. Bu kitap sonradan Birinci Yeni olarak da anılacak Garip akımının ba ş langıcı oldu. Garip akımının kurucuları olan Kanık, Horozcu ve Anday, radikal bir tutumla kendilerinden önce gelen hececilerin ve Ahmet Ha ş im'in ş iirleriyle, Nazım Hikmet'in toplumcu- gerçekçi ş iirlerini reddettiler. Kitaptaki ş iirler ve önsöz edebiyat dünyasında büyük tartı ş malara sebep oldu. Özellikle Orhan Veli'nin yazdı ğ ı "Yazık Oldu Süleyman Efendi'ye" mısrası üzerinde duruldu. Bir grup mısranın çalıntı oldu ğ unu iddia etti di ğ er grup ise Türkçe ’de yazılmı ş en güzel dizelerden biri oldu ğ unu söyledi. Bu tartı ş malar sonucunda mısra çok popüler oldu, hatta Nurullah Ataç'ın deyi ş i ile "vapurlara, tramvaylara, kahvehanelere kadar" girdi ve bir deyim niteli ğ i kazandı. Orhan Veli'nin "Yazık oldu Süleyman Efendi'ye" kadar me ş hur olarak gündelik dile giren bir di ğ er dizesi ise Ahmet Ha ş im'in "Göllerde bu dem bir kamı ş olsam" mısrasını hicvetmek için yazdı ğ ı "Rakı ş i ş esinde balık olsam" idi.

6 Orhan Veli Kanık'ın 1936 yılında ba ş ladı ğ ı ş iir hayatı üç dönemde incelenebilir: Garip öncesi ( ), Garip dönemi (1941) ve Garip sonrası. Garip öncesi Bu dönemdeki ş iirleri eski ve yeni ş iirleri olmak üzere iki devrede incelenebilir. Eski ş iirleri Bu eserler, içerik, biçim, dil ve tarz olarak klasik ve gelene ğ e ba ğ lı olarak yazıldılar. Daha sonraki çalı ş malarının aksine ş iirlerinde uyak da kullanan Orhan Veli ayrıca benzetmelere ve sıfatlara geleneksel bir ş ekilde yer verdi. Ölüm, do ğ a, rüya, zaman, a ş k gibi temaların i ş lendi ğ i bu dönem eserlerinde hiç ironiye rastlanmaz. Ş air henüz kendine ait bir dil geli ş tiremedi ğ i için ş iir anlayı ş ı ve mısra yapısında Baudelaire'in; konu, i ş leyi ş, dil ve üslupta ise Necip Fazıl'ın etkisi altındaydı. Yeni ş iirleri Dönemin ş iirlerinden farklı yapıtlar ortaya koymaya karar veren Orhan Veli, ilk olarak ölçü ve uya ğ ı daha sonra ise tasviri, ş airaneli ğ i, hayali, süsü ve zekâ oyunlarını ş iirinden çıkarttı. Yeni ş iirlerinin temaları ise ço ğ unlukla tabiat, insan, a ş k, çocukluk, sava ş, hayat, sarho ş luk ve seyahat oldu. Ş air bu dönemde, ço ğ unlukla kısa ş iirler yazmayan ba ş ladı.

7 Garip dönemi 1941 yılında Orhan Veli, Melih Cevdet ve Oktay Rifat'la birlikte Garip adlı ş iir kitabını yayınladı. Orhan Veli, o günlerin aydınlarının ş iir anlayı ş ı sebebiyle kendisine "garip" gözüyle baktıklarını açıklamı ş tır. Garip akımı kendisinden önceki ş iir anlayı ş ına bir tepki olarak do ğ du. Ş air bu dönemdeki ş iirlerinde klasik uyak düzenini ve vezni kullanmadı. Ona göre hakiki ş iir için vezin ve kafiye mutlak gerekli olan ş eyler de ğ ildi. Garip dönemi ş iirlerinin bir di ğ er ortak özelli ğ i ise Orhan Veli'nin konu ş ma dilinin do ğ allı ğ ını, sokak Türkçesini ve hatta halk argosunu eserlerine ta ş ımı ş olmasıydı. Orhan Veli, o günlerde ki ş isel ş iirler yazdı ğ ı kadar sosyal konulara da e ğ ildi ve dar görü ş ler ile törelerin gülünçlü ğ ünü alaylı sözcükler kullanarak anlatmaya çalı ş tı. Garip sonrası Bu dönemde dü ş ünceleriyle birlikte eserleri de farklıla ş maya ba ş layan Orhan Veli'nin yıkıcılıktan ayrılarak yapıcılı ğ a yönlendi ğ i ve ş iirinin estetik yönünü zenginle ş tirmeye çalı ş tı ğ ı gözlemlenebilir. Bu döneminin en ayırt edici özelli ğ i ise ş airin halk ş iirine duydu ğ u ilginin eserlerine yansımasıydı. Orhan Veli bu dönemdeki ş iirlerinde gülmece ö ğ elerini azalttı. Halk ş iiri tarzında yazdı ğ ı eserlerinin konusu ço ğ unlukla ki ş isel duygular olsa da toplumsal konulara da de ğ indi.

8 Ölümü Orhan Veli, Yaprak'ın kapanmasının ardından İ stanbul'a geri döndü. Aynı yıl 10 Kasım'da bir haftalı ğ ına geldi ğ i Ankara'da belediyenin kazdı ğ ı bir çukura dü ş tü ve ba ş ından hafifçe yaralandı. İ ki gün sonra İ stanbul'a döndü. 14 Kasım günü bir arkada ş ının evinde ö ğ le yeme ğ i yerken fenalık geçiren ş air hastaneye kaldırıldı. Beyinde damar çatlaması yüzünden ba ş layan rahatsızlı ğ ın sebebi doktor tarafından anla ş ılamadı ve Kanık'a alkol zehirlenmesi te ş hisiyle tedavi uygulandı, ancak beyin kanaması geçirdi ğ i sonradan anla ş ıldı. Aynı ak ş am sekizde komaya giren ş air gece 23.20'de komadan çıkamayarak Cerrahpa ş a Hastanesi'nde hayata veda etti. 36 ya ş ında ölen ş airin cenazesi 17 Kasım 1950'de, Beyazıt Camii'nden kaldırıldı. Cenaze, akademisyenler, yazar ve sanatçılardan olu ş an kalabalık tarafından Sirkeci'ye kadar ta ş ındı, oradan bir otomobil ile A ş iyan Mezarlı ğ ı'na götürülerek defnedildi. Rahatsızlandı ğ ı sırada üstünde bulunan ceketin cebinden bir di ş fırçasının sarılı oldu ğ u kâ ğ ıda yazılmı ş A ş k Resmi Geçidi isimli ş iiri çıktı. 1 Ş ubat 1951'de arkada ş ları tarafından anısına Son Yaprak çıkarıldı. Tek sayı olarak basılan bu dergide Orhan Veli'nin daha önce yayınlanmamı ş A ş k Resmi Geçidi ş iiri de yer buldu.


"ORHAN VEL İ KANIK HAYATI VE SANAT ANLAYI Ş I Orhan Veli Kanık, 13 Nisan 1914 yılında İ stanbul’da do ğ du. Orhan Veli’nin çocuklu ğ u Beykoz, Be ş ikta." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları