Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

IV.ÜNİTE : TÜRK İNKILABI IV.ÜNİTE : TÜRK İNKILABI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "IV.ÜNİTE : TÜRK İNKILABI IV.ÜNİTE : TÜRK İNKILABI."— Sunum transkripti:

1

2 IV.ÜNİTE : TÜRK İNKILABI IV.ÜNİTE : TÜRK İNKILABI

3 A- TÜRK İNKILABININ GENEL ÖZELLİKLERİ Atatürk’ün inkılapçı kişiliği öncülüğünde gerçekleşen gerçekleşen Türk İnkılabıyla devlet ve millet hayatı yeniden inşa edilmiştir. Türk inkılabı, yönetim, yazı, eğitim, hukuk, giyim ve ekonomi alanına varıncaya kadar yeniden yapılanmayı ifade eder. Milli Mücadele’yle birlikte başlayan Türk inkılabı ; milli bağımsızlığı gerçekleştirmeyi, milli kimliği korumayı ve Türk medeniyetini çağdaş medeniyet seviyesinin üzerine çıkarmayı hedeflemiştir. Atatürk’ün inkılapçı kişiliği öncülüğünde gerçekleşen gerçekleşen Türk İnkılabıyla devlet ve millet hayatı yeniden inşa edilmiştir. Türk inkılabı, yönetim, yazı, eğitim, hukuk, giyim ve ekonomi alanına varıncaya kadar yeniden yapılanmayı ifade eder. Milli Mücadele’yle birlikte başlayan Türk inkılabı ; milli bağımsızlığı gerçekleştirmeyi, milli kimliği korumayı ve Türk medeniyetini çağdaş medeniyet seviyesinin üzerine çıkarmayı hedeflemiştir.

4 B- SİYASİ ALANDA İNKILAPLAR

5 1-Saltanatın Kaldırılması (1 Kasım 1922 ) Lozan Konferansı’na İstanbul hükümetini de çağıran İtilaf Devletleri ikilik yaratmaya çalışıyordu. İstanbul hükümetinin de konferansta nasıl davranılacağı konusunda Mustafa Kemal’den bilgi istemesi, Mustafa Kemal’i kızdırdı. Bu gelişmeler Mustafa Kemal’ e saltanatı kaldırma fırsatı verdi. Lozan Konferansı’na İstanbul hükümetini de çağıran İtilaf Devletleri ikilik yaratmaya çalışıyordu. İstanbul hükümetinin de konferansta nasıl davranılacağı konusunda Mustafa Kemal’den bilgi istemesi, Mustafa Kemal’i kızdırdı. Bu gelişmeler Mustafa Kemal’ e saltanatı kaldırma fırsatı verdi.

6 1 Kasım 1922 tarihinde verilen kararla saltanat halifelikten ayrılarak kaldırıldı. İstanbul’un işgal tarihi olan 16 Mart 1920’den itibaren saltanatın kalkmış olduğu kabul edildi. 17 Kasım’da Padişah Vahidettin (VI.Mehmet ) ülkeyi terketti. 1 Kasım 1922 tarihinde verilen kararla saltanat halifelikten ayrılarak kaldırıldı. İstanbul’un işgal tarihi olan 16 Mart 1920’den itibaren saltanatın kalkmış olduğu kabul edildi. 17 Kasım’da Padişah Vahidettin (VI.Mehmet ) ülkeyi terketti.

7 a-Lozan Antlaşması (24 Temmuz 1923) Konferansa gitmeden önce delegelerden, Kapitülasyonlar ve Ermeni yurdu konusunda kesinlikle taviz verilmemesi istenmiştir. Konferansa gitmeden önce delegelerden, Kapitülasyonlar ve Ermeni yurdu konusunda kesinlikle taviz verilmemesi istenmiştir.

8

9 12 Kasım’da toplanması gereken Konferans; ancak 20 Kasım’da toplanmıştır. Konferansta bazı sorunlar kolaylıkla çözüldü. Bazı konularda ise anlaşma sağlanamadı. Bunlar şunlardır; Edirne’nin bir mahallesi olan Karaağaç Mudanya Konferansı’nda geçmediği için verilmek istenmiyordu. 12 Kasım’da toplanması gereken Konferans; ancak 20 Kasım’da toplanmıştır. Konferansta bazı sorunlar kolaylıkla çözüldü. Bazı konularda ise anlaşma sağlanamadı. Bunlar şunlardır; Edirne’nin bir mahallesi olan Karaağaç Mudanya Konferansı’nda geçmediği için verilmek istenmiyordu.

10 Boğazlarda İtilaf Devletleri denetleme hakkı istiyorlardı, İngiltere Musul’u vermek istemiyordu, Borçlar konusu çözülemiyordu, Savaş tazminatı isteniyor,Yunanistan’ın ise ödemeyeceği belirtiliyordu, Azınlıkların haklarını denetlemek istiyorlardı, Kapitülasyonların devamını istiyorlardı. Boğazlarda İtilaf Devletleri denetleme hakkı istiyorlardı, İngiltere Musul’u vermek istemiyordu, Borçlar konusu çözülemiyordu, Savaş tazminatı isteniyor,Yunanistan’ın ise ödemeyeceği belirtiliyordu, Azınlıkların haklarını denetlemek istiyorlardı, Kapitülasyonların devamını istiyorlardı.

11 Bütün bu konularda antlaşma sağlanamadığı için 4 Şubat’ta konferans kesildi. Bu sırada Türk ordu- su, Boğazlar, Trakya ve Musul üzerine gerekirse harekete geçmek için hazırlandı. Durum gergindi. Yoğun diplomatik temaslar sonu-cunda görüşmeler 23 Nisan 1923’ te tekrar başladı. Sonuçta 24 Temmuz 1923’te antlaşma imzalandı. Bütün bu konularda antlaşma sağlanamadığı için 4 Şubat’ta konferans kesildi. Bu sırada Türk ordu- su, Boğazlar, Trakya ve Musul üzerine gerekirse harekete geçmek için hazırlandı. Durum gergindi. Yoğun diplomatik temaslar sonu-cunda görüşmeler 23 Nisan 1923’ te tekrar başladı. Sonuçta 24 Temmuz 1923’te antlaşma imzalandı.

12 Lozan Antlaşması 143 maddeden ibarettir. Önemli esasları şunlardır: Lozan Antlaşması 143 maddeden ibarettir. Önemli esasları şunlardır: Sınırlar: Sınırlar: Suriye Sınırı: Fransızlarla yapı-lan Ankara Antlaşması ile çizilen sınırdır. Suriye Sınırı: Fransızlarla yapı-lan Ankara Antlaşması ile çizilen sınırdır. Irak Sınırı: Irak sınırı İngiltere ile 9 ay süresince çözülecekti. Irak Sınırı: Irak sınırı İngiltere ile 9 ay süresince çözülecekti.

13 Batı Sınırı: Mudanya Konferansı ile çizilen Meriç nehri idi. Bozcaada, Gökçeada ve Tavşan adaları dışında kalan adalar Yunanistan’a bırakıldı. Rodos ve Oniki ada İtalyanlara bırakıldı. Batı Sınırı: Mudanya Konferansı ile çizilen Meriç nehri idi. Bozcaada, Gökçeada ve Tavşan adaları dışında kalan adalar Yunanistan’a bırakıldı. Rodos ve Oniki ada İtalyanlara bırakıldı.

14

15 Kapitülasyonlar: Kapitülasyonlar tamamen kaldırıldı. Kapitülasyonlar: Kapitülasyonlar tamamen kaldırıldı. Azınlıklar: Bütün azınlıklar Türk vatandaşı sayıldı. Batı Trakya’daki Türklerle, İstanbul’daki Rumlar dışında Türkler ve Rumlar karşılıklı yer değiştirecekti. Azınlıklar: Bütün azınlıklar Türk vatandaşı sayıldı. Batı Trakya’daki Türklerle, İstanbul’daki Rumlar dışında Türkler ve Rumlar karşılıklı yer değiştirecekti.

16 Savaş Tazminatı: Yunanistan savaş tazminatı karşılığı olarak Karaağaç’ı bize bırakıyordu. Savaş Tazminatı: Yunanistan savaş tazminatı karşılığı olarak Karaağaç’ı bize bırakıyordu. Devlet Borçları: Osmanlı Devleti’nden kalan borçlar Osmanlı Devleti’nden ayrılan devletlere pay ediliyordu. Türkiye borçlarını Fransız Frangı veya Türk parası cinsinden verecekti. Devlet Borçları: Osmanlı Devleti’nden kalan borçlar Osmanlı Devleti’nden ayrılan devletlere pay ediliyordu. Türkiye borçlarını Fransız Frangı veya Türk parası cinsinden verecekti.

17 Boğazlar: Boğazlar Türkiye’nin başkanlığında oluşturulan Boğazlar komisyonu tarafından idare edilecekti. Boğazların 20 km’lik mesafesi silah- sızlandırılıyor ve askersizleştiriliyordu. Boğazlardan barış zamanında savaş ve ticaret gemilerinin geçişi serbestti. Boğazlar: Boğazlar Türkiye’nin başkanlığında oluşturulan Boğazlar komisyonu tarafından idare edilecekti. Boğazların 20 km’lik mesafesi silah- sızlandırılıyor ve askersizleştiriliyordu. Boğazlardan barış zamanında savaş ve ticaret gemilerinin geçişi serbestti.

18 (Karadeniz’e kıyısı olan devletlerden herhangi bir devletin donanmasından daha büyük bir donanma geçemeyecek).Türkiye, savaş anında tarafsız ise, ticaret ve savaş gemilerine yine serbest, savaşan devlet ise, tarafsız gemilere yine serbest, düşman gemilerine istediği gibi davranabilir. Aynı kurallar uçaklar için de geçerlidir. (Karadeniz’e kıyısı olan devletlerden herhangi bir devletin donanmasından daha büyük bir donanma geçemeyecek).Türkiye, savaş anında tarafsız ise, ticaret ve savaş gemilerine yine serbest, savaşan devlet ise, tarafsız gemilere yine serbest, düşman gemilerine istediği gibi davranabilir. Aynı kurallar uçaklar için de geçerlidir.

19 İstanbul’un Boşaltılması: Lozan Antlaşması’nın TBMM tarafından onaylanmasından altı hafta sonra İstanbul İtilaf Devletleri tarafından boşaltılacaktı. İstanbul’un Boşaltılması: Lozan Antlaşması’nın TBMM tarafından onaylanmasından altı hafta sonra İstanbul İtilaf Devletleri tarafından boşaltılacaktı. (2 Ekim 1923’te İtlaf Devletleri İstanbul’u boşalttılar) (2 Ekim 1923’te İtlaf Devletleri İstanbul’u boşalttılar)

20 Lozan Antlaşması, Türk Devleti için büyük bir başarıdır. Bu barışla, genç Türk Devleti uluslar arası düzende eşit haklara sahip, tam bağımsız ve özgür olma niteliğini kazanmıştı. Misak-ı Milli büyük oranda gerçekleştirilmiştir. Lozan Antlaşması, Türk Devleti için büyük bir başarıdır. Bu barışla, genç Türk Devleti uluslar arası düzende eşit haklara sahip, tam bağımsız ve özgür olma niteliğini kazanmıştı. Misak-ı Milli büyük oranda gerçekleştirilmiştir.

21 2012-YGS

22 Lozan Barışı bilhassa şu noktalardan eleştirilmektedir. Rum Patrikhanesinin ülke dışına çıkarılamaması, Ege adalarının, Musul’un ve Batı Trakya’nın alınamaması. Lozan Barışı bilhassa şu noktalardan eleştirilmektedir. Rum Patrikhanesinin ülke dışına çıkarılamaması, Ege adalarının, Musul’un ve Batı Trakya’nın alınamaması.

23 İkinci Türkiye Büyük Millet Meclisi Birinci Türkiye Büyük Meclisi Nisan ayında kendisini feshetme kararı aldı. Yeniden seçimler yapıldı. Genelde Müdafa-i Hukuk grubu üyeleri seçimleri kazandılar. 11 Ağustos 1923 tarihinde yeni Meclis görevine başladı. İlk icraatı Lozan Antlaşması’nı onaylamak oldu (23 Ağustos 1923). Birinci Türkiye Büyük Meclisi Nisan ayında kendisini feshetme kararı aldı. Yeniden seçimler yapıldı. Genelde Müdafa-i Hukuk grubu üyeleri seçimleri kazandılar. 11 Ağustos 1923 tarihinde yeni Meclis görevine başladı. İlk icraatı Lozan Antlaşması’nı onaylamak oldu (23 Ağustos 1923).

24

25 60. Lozan Barış Antlaşması’ndan sonra Türkiye’deki yabancı okulların binalarındaki dini izlerin ve işaretlerin 60. Lozan Barış Antlaşması’ndan sonra Türkiye’deki yabancı okulların binalarındaki dini izlerin ve işaretlerin kaldırılmasına karar verilmiştir. kaldırılmasına karar verilmiştir. Yalnız bu bilgiye dayanarak, Yalnız bu bilgiye dayanarak, I. yabancı okullarda öğrenim görme isteğinin değişmediği, I. yabancı okullarda öğrenim görme isteğinin değişmediği, II. eğitim ve öğretimin devletin denetiminde olduğu, II. eğitim ve öğretimin devletin denetiminde olduğu, III. Türk kültürünün gelişmesine gereken önemin III. Türk kültürünün gelişmesine gereken önemin verildiği verildiği sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir? sonuçlarından hangilerine ulaşılabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve III E) I, II ve III 2005 D) I ve III E) I, II ve III 2005

26 11. Lozan Antlaşması’nda yeni Türk adliyesini düzenlemek için birkaç yabancı uzmanın 5 yıl süreyle Türkiye’de görevlendirilmesi; ancak Türk Hükümeti’nin, bu uzmanların önerilerini dikkate almak zorunda olmaması esası kabul edilmiştir. 11. Lozan Antlaşması’nda yeni Türk adliyesini düzenlemek için birkaç yabancı uzmanın 5 yıl süreyle Türkiye’de görevlendirilmesi; ancak Türk Hükümeti’nin, bu uzmanların önerilerini dikkate almak zorunda olmaması esası kabul edilmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisini gösterir? Bu durum aşağıdakilerden hangisini gösterir? A) Egemenlik haklarının gözetildiğini A) Egemenlik haklarının gözetildiğini B) Hukuk alanında birlik olmadığını B) Hukuk alanında birlik olmadığını C) Her konuda uzmana gereksinim olduğunu C) Her konuda uzmana gereksinim olduğunu D) Uzmanların görev sürelerinin uzatılabildiğini D) Uzmanların görev sürelerinin uzatılabildiğini E) Her alanda düzenleme yapılması gerektiğini E) Her alanda düzenleme yapılması gerektiğini

27 « YENİ TÜRKİYE ANAYASASININ İLK MADDELELERİNİ SİZE TEKRAR EDECEĞİM: HAKİMİYET KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR. YÜRÜTME KUDRETİ, YASAMA YETKİSİ MİLLETİN TEK VE GERÇEK TEMSİLCİSİ OLAN MECLİSTE TOPLANMIŞTIR. BU İKİ KELİMEYİ BİR KELİMEDE ANLATMAK MÜMKÜNDÜR: CUMHURİYET…» « YENİ TÜRKİYE ANAYASASININ İLK MADDELELERİNİ SİZE TEKRAR EDECEĞİM: HAKİMİYET KAYITSIZ ŞARTSIZ MİLLETİNDİR. YÜRÜTME KUDRETİ, YASAMA YETKİSİ MİLLETİN TEK VE GERÇEK TEMSİLCİSİ OLAN MECLİSTE TOPLANMIŞTIR. BU İKİ KELİMEYİ BİR KELİMEDE ANLATMAK MÜMKÜNDÜR: CUMHURİYET…» , Neue Freie Preese Muhabirine Verdiği Demeç , Neue Freie Preese Muhabirine Verdiği Demeç.

28 İsmet Paşa’nın verdiği yasa teklifi (9 Ekim 1923) ile görüşmeler yapılmış ve Meclis bu öneriyi kabul etmiştir. İsmet Paşa’nın verdiği yasa teklifi (9 Ekim 1923) ile görüşmeler yapılmış ve Meclis bu öneriyi kabul etmiştir. b-Ankara’nın Başkent Seçilmesi (13 Ekim 1923)

29 c- Cumhuriyeti Hazırlayan Etkenler Amasya Genelgesi- Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. Amasya Genelgesi- Milletin istiklalini yine milletin azim ve kararı kurtaracaktır. Erzurum Genelgesi- Kuvayı Milliyeyi amil (etken) irade-yi milliye’yi hakim kılmak esastır. Erzurum Genelgesi- Kuvayı Milliyeyi amil (etken) irade-yi milliye’yi hakim kılmak esastır. 20 Ocak Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir. 20 Ocak Hakimiyet kayıtsız şartsız milletindir. 1 Kasım Saltanatın kaldırılması 1 Kasım Saltanatın kaldırılması

30 TBMM’nin açılışı ile millet egemenliğine dayalı bir devlet kurulmuştu ; ancak bu devletin bir başkanı yoktu. Öncelik Milli mücadele olduğu için padişaha da dokunulmamıştı.1921 Anayasasında her ne kadar egemenlik kayıtsız şartsız millete ait olsa da; 1 Kasım 1922’ de saltanat kaldırılınca,padişahın varlığından kaynaklanan problem de ortadan kalkmış oldu. TBMM’nin açılışı ile millet egemenliğine dayalı bir devlet kurulmuştu ; ancak bu devletin bir başkanı yoktu. Öncelik Milli mücadele olduğu için padişaha da dokunulmamıştı.1921 Anayasasında her ne kadar egemenlik kayıtsız şartsız millete ait olsa da; 1 Kasım 1922’ de saltanat kaldırılınca,padişahın varlığından kaynaklanan problem de ortadan kalkmış oldu. 2-CUMHURİYET’İN İLANI(29 EKİM 1923)

31 1923 sonbaharında ortaya çıkan hükümet bunalımı Mustafa Kemal’ e Cumhuriyeti ilan etme fırsatı vermiştir. Zaten fiilen böyle bir işleyiş vardı. Sadece adı konulmamıştı.29 Ekim 1923’te yapılan doğan çocuğun adını koymaktan ibaretti.1921 Anayasasında bazı değişiklikler yapılarak bu olay gerçekleşmiştir sonbaharında ortaya çıkan hükümet bunalımı Mustafa Kemal’ e Cumhuriyeti ilan etme fırsatı vermiştir. Zaten fiilen böyle bir işleyiş vardı. Sadece adı konulmamıştı.29 Ekim 1923’te yapılan doğan çocuğun adını koymaktan ibaretti.1921 Anayasasında bazı değişiklikler yapılarak bu olay gerçekleşmiştir.

32 Cumhuriyetin ilanı ile rejim, devlet başkanlığı ve hükümet meselesi çözümlenmiş oldu. Cumhurbaşkanlığa Mustafa Kemal seçilmiş, Meclis hükümeti sisteminden Kabine sistemine geçilmiştir. Cumhuriyetin ilanı ile rejim, devlet başkanlığı ve hükümet meselesi çözümlenmiş oldu. Cumhurbaşkanlığa Mustafa Kemal seçilmiş, Meclis hükümeti sisteminden Kabine sistemine geçilmiştir.

33 3. Laik Devlet Yolunda a- HALİFELİĞİN KALDIRILMASI (3 MART 1924) 1 Kasım 1922 tarihinde saltanatın kaldırılması ile Osmanlı Hanedanı sadece dini konularda yetkili olmuş-tur. olmuş-tur. Saltanatın kaldırılmasından sonra saltanat yanlıları halife etrafında toplanmışlardı. Bunlar yoğun bir propaganda faaliyetine giriştiler. Halife de bundan cesaretle yanlış tavırlar sergiliyordu.

34 Halifelik kurumunun cumhuriyetle bağdaşmadığı ve ileride yapılacak inkılaplara da engel olacağı düşünülüyordu. Bazı İslam devletleri de halifeliğin kaldırılmamasını istemişlerdi. Bu durum rahatsızlığa yol açmıştı. İşte bütün bu sebeplerden dolayı Halifelik 3 Mart 1924’te kaldırıldı. Halifeliğin kaldırılması ile eski düzen yanlıların bir dayanak noktası ortadan kaldırılmış, laik devlet düzenine geçişte büyük bir adım atılmış oldu. Halifelik kurumunun cumhuriyetle bağdaşmadığı ve ileride yapılacak inkılaplara da engel olacağı düşünülüyordu. Bazı İslam devletleri de halifeliğin kaldırılmamasını istemişlerdi. Bu durum rahatsızlığa yol açmıştı. İşte bütün bu sebeplerden dolayı Halifelik 3 Mart 1924’te kaldırıldı. Halifeliğin kaldırılması ile eski düzen yanlıların bir dayanak noktası ortadan kaldırılmış, laik devlet düzenine geçişte büyük bir adım atılmış oldu.

35 b- Tevhid-i Tedrisat Kanunu (3 Mart 1924) Bütün eğitim kurumları Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlanarak, Eğitim-Öğretimde birlik sağlanmıştır. Bütün eğitim kurumları Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlanarak, Eğitim-Öğretimde birlik sağlanmıştır.

36 Aynı kanunla Şer’iye ve Evkaf Vekaleti ile Erkan-ı Harbiye Umum Vekaleti kaldırılmış, yerine Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Genelkurmay Başkanlığı kurulmuştur. Aynı kanunla Şer’iye ve Evkaf Vekaleti ile Erkan-ı Harbiye Umum Vekaleti kaldırılmış, yerine Diyanet İşleri Başkanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü ve Genelkurmay Başkanlığı kurulmuştur. c- Yeni Devlet Kurumları

37 Devlet yapısındaki laikleşmenin ilk aşaması saltanatın kaldırılması olmuştur (1 Kasım 1922).Daha sonra cumhuriyet ilan edilmiş, 3 Mart 1924’te halifelik kaldırılmıştır. Aynı tarihte Şer’iye ve Evkaf vekaleti de kaldırılmıştır. Devlet yapısındaki laikleşmenin ilk aşaması saltanatın kaldırılması olmuştur (1 Kasım 1922).Daha sonra cumhuriyet ilan edilmiş, 3 Mart 1924’te halifelik kaldırılmıştır. Aynı tarihte Şer’iye ve Evkaf vekaleti de kaldırılmıştır.

38 Bunlar yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Aynı tarihte Tevhi-i Tedrisat Kanunu kabul edilerek eğitim- öğretim birleştirilmiş ve medreseler kapatılmıştır yılında Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması ile ilgili kanun ve Şapka Kanunu kabul edilmiştir. Bunlar yerine Diyanet İşleri Başkanlığı ve Vakıflar Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Aynı tarihte Tevhi-i Tedrisat Kanunu kabul edilerek eğitim- öğretim birleştirilmiş ve medreseler kapatılmıştır yılında Tekke, zaviye ve türbelerin kapatılması ile ilgili kanun ve Şapka Kanunu kabul edilmiştir.

39 1926 yılında Medeni Kanun kabul edilmiştir. 1928’de Anayasa’dan dini hükümler çıkarılmış ve Anayasa din-devlet ayrılığı esasına göre değiştiril- miştir. 1937’de Anayasa’ya diğer ilkelerle birlikte laiklik ilkesi de girmiştir. Böylece laikliğe geçiş aşamaları tamamlanmıştır yılında Medeni Kanun kabul edilmiştir. 1928’de Anayasa’dan dini hükümler çıkarılmış ve Anayasa din-devlet ayrılığı esasına göre değiştiril- miştir. 1937’de Anayasa’ya diğer ilkelerle birlikte laiklik ilkesi de girmiştir. Böylece laikliğe geçiş aşamaları tamamlanmıştır.

40 9. Cumhuriyet döneminde, 9. Cumhuriyet döneminde, I. tarih, I. tarih, II. hukuk, II. hukuk, III. dil III. dil alanlarının hangilerinde yapılan inkılaplarda laiklik anlayışını yerleştirme amacı olduğu savunulabilir? alanlarının hangilerinde yapılan inkılaplarda laiklik anlayışını yerleştirme amacı olduğu savunulabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III D) I ve II E) II ve III

41 4-PARTİLER VE ÇOK PARTİLİ HAYATA GEÇİŞ ÇALIŞMALARI VE SONUÇLARI a- Çok Partili Hayata Geçiş Çalışmaları CUMHURİYET HALK FIRKASI CUMHURİYET HALK FIRKASI TBMM’nin açılmasından sonra Mustafa Kemal Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Gurubu adı altın da mecliste çalışmaya başladı. I.TBMM’ni yenilemek düşüncesiyle seçim kararı aldı.(1 Nisan 1923).Yapılan seçimlerde büyük çoğunlukla Müdafa-i hukuk grubu üyeleri başarılı oldu. TBMM’nin açılmasından sonra Mustafa Kemal Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Gurubu adı altın da mecliste çalışmaya başladı. I.TBMM’ni yenilemek düşüncesiyle seçim kararı aldı.(1 Nisan 1923).Yapılan seçimlerde büyük çoğunlukla Müdafa-i hukuk grubu üyeleri başarılı oldu.

42 Seçimlerden sonra Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Grubu, Halk Fırkası adını alarak 9 Eylül 1923’te kuruluşunu tamamladı. İşte daha sonra yapılan bütün inkılaplar Halk Partisi’ne dayanılarak yapılmıştır. Seçimlerden sonra Anadolu ve Rumeli Müdafa-i Hukuk Grubu, Halk Fırkası adını alarak 9 Eylül 1923’te kuruluşunu tamamladı. İşte daha sonra yapılan bütün inkılaplar Halk Partisi’ne dayanılarak yapılmıştır.

43 TERAKKİPERVER CUMHURİYET FIRKASI Seçimlerin yenilenmesi ve II.TBMM’nin açılmasıyla ilk Meclis’te II. Grubu oluşturan muhalefetten Meclis’e çok az kişi girebilmişti. Buna rağmen muhaliflerin etkisiyle, iktidarı elinde bulunduran Cumhuriyet Halk Fırkası’na karşı bir muhalefet havası esmeye başlamıştı. Seçimlerin yenilenmesi ve II.TBMM’nin açılmasıyla ilk Meclis’te II. Grubu oluşturan muhalefetten Meclis’e çok az kişi girebilmişti. Buna rağmen muhaliflerin etkisiyle, iktidarı elinde bulunduran Cumhuriyet Halk Fırkası’na karşı bir muhalefet havası esmeye başlamıştı.

44 Bunun sonucunda Cumhuriyet Halk Fırkası’nda ilk ayrılıklar ortaya çıkmış bu durum 17 Kasım 1924’te Ankara’da yeni bir partinin doğmasına sebep olmuştur. Bunun sonucunda Cumhuriyet Halk Fırkası’nda ilk ayrılıklar ortaya çıkmış bu durum 17 Kasım 1924’te Ankara’da yeni bir partinin doğmasına sebep olmuştur.

45 Ali Fuat (Cebesoy)Paşa, Kazım (Karabekir)Paşa, Refet (Bele) Paşa, Rüştü Paşa, Rauf (Orbay)Bey ve Adnan (Adıvar)Beyler 11 kişilik bir grup olarak Cumhuriyet Halk Fırkası’ndan kopmuşlardır. Ali Fuat (Cebesoy)Paşa, Kazım (Karabekir)Paşa, Refet (Bele) Paşa, Rüştü Paşa, Rauf (Orbay)Bey ve Adnan (Adıvar)Beyler 11 kişilik bir grup olarak Cumhuriyet Halk Fırkası’ndan kopmuşlardır.

46 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın parti programı şu esaslara dayanıyordu: Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın parti programı şu esaslara dayanıyordu: Parti liberalizmden yana ve halkın hakimiyeti prensibini savunmakta idi. Genel olarak hürriyetlere taraftardır, din düşüncesine ve dini inançlara saygılıdır. Parti liberalizmden yana ve halkın hakimiyeti prensibini savunmakta idi. Genel olarak hürriyetlere taraftardır, din düşüncesine ve dini inançlara saygılıdır.

47 İdari olarak yerinden yönetimin (Adem-i merkeziyet) gerçekleş- mesine çalışılacaktır. İdari olarak yerinden yönetimin (Adem-i merkeziyet) gerçekleş- mesine çalışılacaktır. Cumhurbaşkanı’nın seçimden sonra milletvekilliği ile ilişiği kesilecektir. Cumhurbaşkanı’nın seçimden sonra milletvekilliği ile ilişiği kesilecektir.

48 Kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kısa zamanda ne kadar muhalif varsa hepsini içine almıştır. Eski İttihat ve Terakki Fırkası yanlıları da bu fırka da odaklaş-maya başladılar. Kurulan Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası kısa zamanda ne kadar muhalif varsa hepsini içine almıştır. Eski İttihat ve Terakki Fırkası yanlıları da bu fırka da odaklaş-maya başladılar.

49 Mustafa Kemal yeni bir parti kurulması görevini o sırada Paris Büyükelçiliği vazifesinde bulunan Fethi Beye verdi. Atatürk yeni kurulan partinin programına karışmamış, sadece cumhuriyetin ve inkılapların karşısında olunmamasını istemiştir. Mustafa Kemal yeni bir parti kurulması görevini o sırada Paris Büyükelçiliği vazifesinde bulunan Fethi Beye verdi. Atatürk yeni kurulan partinin programına karışmamış, sadece cumhuriyetin ve inkılapların karşısında olunmamasını istemiştir. Serbest Cumhuriyet Fırkası ( 1930)

50 Parti 12 Ağustos 1930 yılında kuruldu. Partinin kurulması çok partili hayat için ikinci bir teşebbüs olmuştur. Serbest Fırka özellikle ekonomik görüşleri bakımından Cumhuriyet Halk Partisi’nden ayrılıyordu. Parti 12 Ağustos 1930 yılında kuruldu. Partinin kurulması çok partili hayat için ikinci bir teşebbüs olmuştur. Serbest Fırka özellikle ekonomik görüşleri bakımından Cumhuriyet Halk Partisi’nden ayrılıyordu.

51 Serbest Fırka,liberalizmi (ekonomik hürriyet) savunan bir muhalefet partisi olarak siyasi mücadeleye girdi. Parti, ayrıca seçimlerin tek dereceli olmasını ve kadınların siyasi haklara sahip olmasını da savun-muştur. Serbest Fırka,liberalizmi (ekonomik hürriyet) savunan bir muhalefet partisi olarak siyasi mücadeleye girdi. Parti, ayrıca seçimlerin tek dereceli olmasını ve kadınların siyasi haklara sahip olmasını da savun-muştur.

52 Serbest Fırka hızla gelişti. Fethi Bey’ in Ege gezisi, halkın hükümet, inkılaplar ve laiklik aleyhine gösteriler yapmasına sebep oldu. Partiye girenlerin kontrolü mümkün olmadı. Yapılan Belediye seçimlerini Cumhuriyet Halk Fırkası kazanmış ; ancak seçimlerde baskı yapıldığı iddia edilerek hükümet tenkit edilmiş, bu münakaşalar çok sert bir mücadele halini almıştır. Serbest Fırka hızla gelişti. Fethi Bey’ in Ege gezisi, halkın hükümet, inkılaplar ve laiklik aleyhine gösteriler yapmasına sebep oldu. Partiye girenlerin kontrolü mümkün olmadı. Yapılan Belediye seçimlerini Cumhuriyet Halk Fırkası kazanmış ; ancak seçimlerde baskı yapıldığı iddia edilerek hükümet tenkit edilmiş, bu münakaşalar çok sert bir mücadele halini almıştır.

53 Rejim aleyhtarı kişilerin bu partiye doluşmaları üzerine Fethi Beyin isteğiyle parti kapatıldı (18 Aralık 1930). Böylece çok partili hayata geçişin ikinci denemesi de başarısızlıkla sonuçlanmıştır. Rejim aleyhtarı kişilerin bu partiye doluşmaları üzerine Fethi Beyin isteğiyle parti kapatıldı (18 Aralık 1930). Böylece çok partili hayata geçişin ikinci denemesi de başarısızlıkla sonuçlanmıştır.

54 Musul Meselesi görüşmeleri devam ederken doğuda çıkan isyanın adı nedir? Kitabını getirmeyen öğrenci Musul Meselesi görüşmeleri devam ederken doğuda çıkan isyanın adı nedir? Kitabını getirmeyen öğrenci

55 1925 yılı başlarında, Musul meselesini kendi lehine halletmek isteyen İngiltere’nin kışkırtmasıyla Doğu Anadolu’da bazı kıpırdanmalar başlamıştı. Nihayet, 13 Şubat 1925’de Şeyh Sait Ergani’nin Piran köyünde isyan başlatmıştır. İsyan büyümüş Fethi Okyar hükümeti isyanı bastırmakta zorlanınca istifa etmiş yerine İsmet İnönü hükümeti kurulmuştur yılı başlarında, Musul meselesini kendi lehine halletmek isteyen İngiltere’nin kışkırtmasıyla Doğu Anadolu’da bazı kıpırdanmalar başlamıştı. Nihayet, 13 Şubat 1925’de Şeyh Sait Ergani’nin Piran köyünde isyan başlatmıştır. İsyan büyümüş Fethi Okyar hükümeti isyanı bastırmakta zorlanınca istifa etmiş yerine İsmet İnönü hükümeti kurulmuştur. b- Cumhuriyete Yönelik Tehditler ve Sonuçları

56 Şeyh Sait isyanı üzerine çıkarılan kanunun adı nedir? Kafasını sıraya koyan öğrenci Şeyh Sait isyanı üzerine çıkarılan kanunun adı nedir? Kafasını sıraya koyan öğrenci

57 Yeni hükümet ilk iş olarak, isyan karşısında hükümete geniş yetkiler veren Takrir-i Sükun Kanunu’nu çıkartmıştır (4 Mart 1925).Ayrıca TBMM, biri Ankara’da, diğeri isyan bölgesi olan Diyarbakır’da olmak üzere tekrar iki İstiklal Mahkemesi kurulması hakkında kanun çıkarıl- mıştır. Yeni hükümet ilk iş olarak, isyan karşısında hükümete geniş yetkiler veren Takrir-i Sükun Kanunu’nu çıkartmıştır (4 Mart 1925).Ayrıca TBMM, biri Ankara’da, diğeri isyan bölgesi olan Diyarbakır’da olmak üzere tekrar iki İstiklal Mahkemesi kurulması hakkında kanun çıkarıl- mıştır.

58 Doğu’da kısmi seferberlik ilan edilerek ayaklanmanın bastırılması orduya bırakıldı. Ayrıca Hıyanet-i Vataniye Kanunu’na yeni maddeler eklendi.

59 İsyan nisan ayında bastırılmış ve ele başları yakalanarak gerekli cezalara çaptırılmışlardır. Ayaklanma bastırılmıştı; ama cumhuriyet rejimi ve vatan büyük bir tehlike geçirmişti. Ayaklanma İngilizlere de Musul’u savunmak konusunda avantajlar sağlamıştır. İsyan nisan ayında bastırılmış ve ele başları yakalanarak gerekli cezalara çaptırılmışlardır. Ayaklanma bastırılmıştı; ama cumhuriyet rejimi ve vatan büyük bir tehlike geçirmişti. Ayaklanma İngilizlere de Musul’u savunmak konusunda avantajlar sağlamıştır.

60 Şeyh Sait isyanı bastırıldıktan bir süre sonra hangi parti kapatılmıştır? Kitabı olmayan diğer öğrenci Şeyh Sait isyanı bastırıldıktan bir süre sonra hangi parti kapatılmıştır? Kitabı olmayan diğer öğrenci

61 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın programında yer alan, dini fikir ve inanışlara hürmet edileceğine ve idarede yerinden yönetime dair hükümler ve parti mensuplarının bu hükümlere dayanarak yaptıkları propagandalar, ayaklanmayı tertip edenlerin cesaretini de artırmıştır. Bu sebeple parti 3 Haziran 1925’te kapatıldı. Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası’nın programında yer alan, dini fikir ve inanışlara hürmet edileceğine ve idarede yerinden yönetime dair hükümler ve parti mensuplarının bu hükümlere dayanarak yaptıkları propagandalar, ayaklanmayı tertip edenlerin cesaretini de artırmıştır. Bu sebeple parti 3 Haziran 1925’te kapatıldı.

62 « ZAFER «ZAFER BENİMDİR» DİYEBİLENİNDİR; « ZAFER «ZAFER BENİMDİR» DİYEBİLENİNDİR; BAŞARI «BAŞARILI OLACAĞIM» DİYE BAŞLAYANIN VE «BAŞARILI OLDUM» DİYEBİLENİNDİR.» ( , Konya’da Bir Konuşma)

63 Mustafa Kemal’e suikast girişimi hangi ile ziyaret sırasında olacaktı ? Arkadaşıyla konuşan öğrenci Mustafa Kemal’e suikast girişimi hangi ile ziyaret sırasında olacaktı ? Arkadaşıyla konuşan öğrenci

64 MUSTAFA KEMAL’E SIİKAST GİRİŞİMİ MUSTAFA KEMAL’E SIİKAST GİRİŞİMİ 7 Mayıs 1926’da geniş kapsamlı bir geziye çıkmayı düşünen 15 Haziran günü İzmir’e gelmeyi hedeflemekteydi. Mustafa Kemal’in yaptıklarını, düşündüğü inkılapları kabullenemeyen ve ona şahsi çıkarlarından dolayı muhalefet eden bazı çevreler bu geziyi Mustafa Kemal’i ortadan kaldırmak için bir fırsat görmüşlerdir. 7 Mayıs 1926’da geniş kapsamlı bir geziye çıkmayı düşünen 15 Haziran günü İzmir’e gelmeyi hedeflemekteydi. Mustafa Kemal’in yaptıklarını, düşündüğü inkılapları kabullenemeyen ve ona şahsi çıkarlarından dolayı muhalefet eden bazı çevreler bu geziyi Mustafa Kemal’i ortadan kaldırmak için bir fırsat görmüşlerdir.

65 Ancak gezi programı bir gün gecikince suikastçıları Yunan adalarına kaçıracak olan motorcu Giritli Şevki’nin haber vermesi ile elebaşıları yakalanmıştır. İstiklal Mahkemelerinde yargılanmışlar ve gerekli cezaya çaptırılmışlardır. Ancak gezi programı bir gün gecikince suikastçıları Yunan adalarına kaçıracak olan motorcu Giritli Şevki’nin haber vermesi ile elebaşıları yakalanmıştır. İstiklal Mahkemelerinde yargılanmışlar ve gerekli cezaya çaptırılmışlardır. Not: Bu olayın en önemli sonucu İttihatçıların tasfiye (aktif görevlerden uzaklaştırma) edilmesidir. Not: Bu olayın en önemli sonucu İttihatçıların tasfiye (aktif görevlerden uzaklaştırma) edilmesidir.

66 Meclis’te yalnız Cumhuriyet Halk Fırkası’nın milletvekillerinin bulunması hükümetin denetlenmesine imkan vermiyor, eleştiri olmadığı için, yapılan işlerin hesabını sormak ve kontrolünü yapmak imkanı buluna muyordu.1929’da dünyada o güne kadar eşi görülmemiş boyutlarda bir ekonomik bunalım başlamıştı. Meclis’te yalnız Cumhuriyet Halk Fırkası’nın milletvekillerinin bulunması hükümetin denetlenmesine imkan vermiyor, eleştiri olmadığı için, yapılan işlerin hesabını sormak ve kontrolünü yapmak imkanı buluna muyordu.1929’da dünyada o güne kadar eşi görülmemiş boyutlarda bir ekonomik bunalım başlamıştı. Kubilay Olayı

67 1930 yılı İlkbaharında yaptığı yurt gezisinde hükümete karşı şikayet- leri de dikkate alan Mustafa Kemal yeni bir siyasi oluşuma karar verdi yılı İlkbaharında yaptığı yurt gezisinde hükümete karşı şikayet- leri de dikkate alan Mustafa Kemal yeni bir siyasi oluşuma karar verdi.

68 Serbest Fırka’nın kapatılmasından hoşnut olmayanlar sebepleri ve sonuçları hala tartışılan Menemen Olayı’nı çıkarmışlardır. 23 Aralık 1930’da Derviş Mehmet ve yandaşları halkı isyana teşvik etmişlerdir.. Serbest Fırka’nın kapatılmasından hoşnut olmayanlar sebepleri ve sonuçları hala tartışılan Menemen Olayı’nı çıkarmışlardır. 23 Aralık 1930’da Derviş Mehmet ve yandaşları halkı isyana teşvik etmişlerdir..

69 İsyanı yatıştırmak isteyen Yedeksubay Asteğmen Öğretmen Kubilay isyancılar tarafından şehit edilmiştir. İsyan bastırılmış elebaşıları yakalanarak gerekli cezaya çaptırılmıştır. İsyanı yatıştırmak isteyen Yedeksubay Asteğmen Öğretmen Kubilay isyancılar tarafından şehit edilmiştir. İsyan bastırılmış elebaşıları yakalanarak gerekli cezaya çaptırılmıştır.

70 59. Türkiye’de, 59. Türkiye’de, I. milletvekili seçimlerinin yapılma süresinin uzatılması, I. milletvekili seçimlerinin yapılma süresinin uzatılması, II. çok partili sisteme geçilmesi, II. çok partili sisteme geçilmesi, III. halkın, temsilcilerini doğrudan seçmesi III. halkın, temsilcilerini doğrudan seçmesi gelişmelerinden hangileri için toplumun belli bir siyasal olgunluğa erişmesinin önemli olduğu savunulabilir? gelişmelerinden hangileri için toplumun belli bir siyasal olgunluğa erişmesinin önemli olduğu savunulabilir? A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III A) Yalnız I B) Yalnız II C) Yalnız III D) I ve II E) II ve III 2004 D) I ve II E) II ve III 2004


"IV.ÜNİTE : TÜRK İNKILABI IV.ÜNİTE : TÜRK İNKILABI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları