Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

T.C. Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 4 Kasım 2015.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "T.C. Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 4 Kasım 2015."— Sunum transkripti:

1 T.C. Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 4 Kasım 2015

2 10:00Savunma Sanayii Müsteşar Yardımcısı Dr. Celal Sami TÜFEKÇİ’nin açılış konuşması 10:15Taslak Model Sunumu 11:00Kurum ve Kuruluşların Görüşlerinin Alınması TOPLANTI PLANI

3 T.C. Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 4 Kasım 2015

4 Onuncu Kalkınma Planı Çalışma Takvimi Eylem İzleme Sistemi Yurtdışı Örneklerin İncelenmesi Avrupa Birliği, İngiltere, Güney Kore SSM Modeli Sektörel Analizler Taslak Model Önerisi Sonuç ve Planlama SUNUM PLANI

5 ONUNCU KALKINMA PLANI

6 6 Temmuz 2013 tarihinde yürürlüğe giren dönemini kapsayan Onuncu Kalkınma Planı kapsamında Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı koordinatörlüğünde Kamu Alımları Yoluyla Teknoloji Geliştirme ve Yerli Üretim Programı Eylem Planı yürütülmektedir. Kamu alımlarında Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine katkı sağlayacak yaklaşımların benimsenmesiyle yurtiçinde üretilen ürünlerin maliyetlerinin düşürülmesi, ithal edilen ürünlerin yurtiçinde üretilebilmesi ve uluslararası piyasalarda yerli firmaların etkinliğinin artırılabilmesi ve bu yolla kamu alımlarının yeniliği, yerlileştirmeyi, teknoloji transferini ve yenilikçi girişimciliği teşvik edecek şekilde düzenlenmesi amaçlanmaktadır. Toplam 6 Bileşen’den oluşan Eylem Planında Bileşenler altında yer alan 7 Eylem’de Müsteşarlığımız ilgili kuruluşlar arasında yer almaktadır. ONUNCU KALKINMA PLANI

7 KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI Sorumlu Olduğumuz Eylem:

8 ÇALIŞMA TAKVİMİ

9 KonuSon Tarih 1 Diğer Ülkelerdeki Uygulamaların İncelenmesi (2 ya da 3 ülke belirlenerek detaylı analiz) 15 Mayıs 2015 √ 2SSM uygulamaları doğrultusunda taslak modelin oluşturulması 30 Haziran 2015 √ 3 Taslak Model kapsamında sektörel analizlerin yapılması ve ürün gruplarının belirlenmesi (Ar-Ge Daire Başkanlığı ve belirlenecek diğer sektör temsilcileri ile toplantılar) 31 Ağustos 2015 √ 4 Taslak Model ile ilgili bir toplantı düzenlenmesi (İlgili kurum ve kuruluşların katılımıyla) 04 Kasım 2015 √ 5 Kurum ve Kuruluşların görüşleri doğrultusunda Taslak Modelin ve Uygulama Koşullarının son haline getirilmesi, modelin uygulama koşullarının hazırlanması 15 Aralık Modele yönelik raporun Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına sunulması31 Aralık 2015

10 EYLEM İZLEME SİSTEMİ

11 ÖNCELİKLİ DÖNÜŞÜM PROGRAMLARI EYLEM İZLEME SİSTEMİ

12 ÜLKE UYGULAMALARI ANALİZİ

13 Başarılı Yüksek Teknolojili Ürünlerde Kamu Alım Garantisi uygulamaları gerçekleştiren Avrupa Birliği, İngiltere ve Güney Kore uygulamalarının detaylı analizi yapılmıştır. Avrupa Birliği (Horizon 2020 Çerçeve Programı) İngiltere G. Kore DİĞER ÜLKELERDEKİ UYGULAMALAR

14 AVRUPA BİRLİĞİ

15 AVRUPA BİRLİĞİ’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ HORIZON 2020 İŞ PROGRAMLARI PROJELERİ 1. AŞAMA PROJELER 2. AŞAMA PROJELER iş programları kapsamında PCP ve PPI projeleri için AB 130 Milyon Euro ayırmıştır.

16 AVRUPA BİRLİĞİ’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ AR-GE Projeleri ile: Kamu rekabet içerisinde birden fazla yükleniciden eş zamanlı olarak Ar-Ge alarak araştırma sonuçlarını tasarım, prototip üretme ve test aşamasında değerlendirmeye tabi tutar. Kamu ihtiyaçlarına yönelik çözümlerin gelişmesini hızlandırmak ve ileride kullanılabilecek PPI aracının (tedarik) spesifikasyonlarını hazırlarken bilgili olabilmek için (alternatif çözümlerin iyi ve kötü yanlarına dair bilgi toplamak için) kullanır. PCP Ticarileşme Öncesi Tedarik Tamamlanmış Başarılı AR-GE Projelerini Kamu, endüstriyi, üretim zincirinin boyutunu artırarak arzulanan kalite-fiyat oranına sahip ürünlerin belirli bir süre içerisinde pazara sunulmasını sağlayamaya teşvik etmeye çalışır. Kamu, pazara ulaşmak üzere olan yenilikçi ürünlerin ve hizmetlerin siparişini veren erken alıcı veya ilk müşteri olarak davranır. PPI Yenilikçi Çözümler için Kamu Tedariki

17 AVRUPA BİRLİĞİ’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ PCP – PPI SÜRECİ REKABETE AÇIK

18 İNGİLTERE

19 Small Business Research Initiative (SBRI) Küçük Ölçekli İşletmeler Araştırma Girişimi -İngiltere ekonomisinin teknoloji ağırlıklı üretime yönelmesinin sağlanması, -İleri teknoloji ve yenilikçi ürünlerin tedarikinin küçük işletmeler vasıtasıyla gerçekleştirilmesi SBRI Süreci eski adı Technology Strategy Board olan şimdi Innovative UK olarak adlandırılan İngiltere’nin «national innovation agency’si» tarafından yürütülmektedir. Innovative UK Department for Business, Innovation & Skill’s altında faaliyet göstermektedir. İNGİLTERE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ “The challenge is to use public procurement and public services to lead the way, shape the market for innovative solutions and equip society to meet the challenges of the future”. Innovation White Paper 2008: “Innovation Nation”

20 SBRI SÜRECİ Kurumlar tarafından ihtiyaç duyulan teknoloji çözümleri Teknoloji Strateji Kurulunda toplanır. (Faz 1) İhtiyaç duyulan teknolojiye yönelik Ar-Ge projeleri açık ihale yöntemi ile en uygun teklifi sunan işletmelere verilir. (Faz 2) İlk aşamadaki başlangıç fizibilite fazını geçen işletmelerden ikinci aşamada prototip geliştirmeye yönelik olarak teklif vermeleri istenir. (Faz 3) Bu iki aşama sonrasında en iyi çözümü sunan işletme ile tedarik sözleşmesi imzalanır ya da işletme serbest piyasa için üretime başlar. Üretilen teknolojinin ihracatı desteklenir. İNGİLTERE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ

21 SBRI Uygulama Şeması İngiltere hükümeti SBRI vasıtasıyla teknoloji geliştirme çalışmalarını teşvik etmek için, hedef olarak, ilgili kamu kurumlarının Ar-Ge fonlarının % 2,5’unu SBRI havuzuna aktarmaları (Teknoloji Strateji Kurulu) ve her yıl için yaklaşık 100 Milyon Pound tutarının kaynak olarak ayrılmasını sağlamaktadır. İNGİLTERE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ

22 Faz 1 sözleşmeleri Pound’a kadar yapılmakta ve işletmelere 6 ay süre verilmektedir. Faz 2 sözleşmeleri, prototip geliştirme fazı, 1 Milyon Pound’a kadar imzalanmakta ve 2 yıl süre verilmektedir. Faz 2 sonunda ortaya çıkan prototip doğrultusunda sponsor olan kamu kurumu ürünü tedarik etmektedir ya da geliştirilen teknoloji serbest piyasaya sürülmektedir. Kurul İngiltere’deki Manufacturing Advisory Service (MAS), Technology Innovation Services ve UK Trade and Investment (UKTI) kurumları ile birlikte ürün ile ilgili fırsatları, gelecekteki gelişmelerini ve ihracat potansiyelini tespit eder. İNGİLTERE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ

23 Teknoloji çok hızlı ilerlediği için İngiltere yukarıdaki sistem ile en kısa sürede geliştirilen teknolojinin ürüne dönüşmesini sağlamaya çalışmaktadır. Ancak Avrupa Birliği mevzuatı nedeniyle kamu alımı garantisi ürünü geliştiren firmaya direkt olarak verilememektedir. (Haksız rekabetin engellenmesi amacıyla) Forward Commitment Procurement (FCP) Yukarıda belirtilen duruma karşılık olarak İngiltere yine Department for Business, Innovation & Skill’s altında oluşturduğu Forward Commitment Procurement (FCP) sistemi ile yenilikçi ürünleri destekleyen tedarik stratejisini belirleyerek kamu kurumlarının tedarik sistemlerini bu yapıya uygun yapmaları istenmektedir. İNGİLTERE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ

24 FORWARD Anticipate future needs and let the market know what, when and how much COMMITMENT Demonstrate a genuine intention to purchase a solution PROCUREMENT Procure a way that supports the supply chain deliver and buy the solution when it becomes available FCP sistemi bir tedarik zinciri yönetim süreci olarak yenilikçi çözümleri destekleyecek pazar koşullarını oluşturmayı, teknolojiyi ve diğer riskleri yönetmeyi hedeflemektedir. FCP ile, Kurumların karşılanamamış ve gelecekteki ihtiyaçlarının tespiti, Yeni ürün ve hizmetler için talep yaratılması, İhtiyaçları karşılayan çözümler için tedarik garantisi oluşturulması, Başarılı olan ileri teknoloji çözümlerin satın alınması sağlanmaktadır.

25 FCP ile kamu kurumları özel girişimcilere söz konusu yatırım gerektiren ürünleri belirli miktarlarda alacağını bildirerek işletmelerin risklerini azaltmayı amaçlamaktadır. FCP Süreci: İNGİLTERE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ Establish outcome based requirement Could FCP help deliver a solution? Recognise problems and unmet needs Üretici var mı? Ar-Ge gerekir mi? Tedarik Statejisi (Tek kaynak ya da ihale) Stratejilerin Uygulanması Ürün ya da hizmetlerin satın alınması TESPİT PAZAR ARAŞTIRMASI TEDARİK Alım garantisi kararı FCP Süreci Faz 2 FCP Süreci Faz 3 Establish outcome based requirement Could FCP help deliver a solution? Recognise problems and unmet needs Could FCP help deliver a solution? Recognise problems and unmet needs Could FCP help deliver a solution? Recognise problems and unmet needs Establish outcome based requirement Could FCP help deliver a solution? Recognise problems and unmet needs Establish outcome based requirement Could FCP help deliver a solution? Recognise problems and unmet needs Establish outcome based requirement Could FCP help deliver a solution? Recognise problems and unmet needs Establish outcome based requirement FCP Süreci Faz 1 FCP ile ihtiyaçlar karşılanabilir mi? Kurumlarrın ihtiyaçların tespiti İhtiyaçların tanımlanması ÜRÜN

26 GÜNEY KORE

27 G.KORE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ Güney Kore devleti kurulduktan hemen sonra, 17 Ocak 1949’da Kamu Alımları Servisi (Public Procurement Service (PPS) ) Başbakanlık’a bağlı olarak kurulmuştur. PPS, 2014 yıllık raporunda 49 Milyar $ tedarik hacmine ulaşıldığını, bununda 24 Milyar $’ının KOBİ’ler tarafından karşılandığını belirtmiştir.

28 G.KORE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ e- Satınalma

29 G.KORE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ

30 G.KORE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ

31 G.KORE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ

32 G.KORE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ

33 G.KORE’NİN KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME FAALİYETLERİ

34 SSM MODELİ

35 SSM TEDARİK MODELİ İLGİLİ KURUM BÜTÇELERİ ANA YÜKLENİCİ SK/O SÖZLEŞMESİ SK/O SÖZLEŞMESİ Yatırım Kredi Desteği BÜTÇE SAVUNMA SANAYİİ MÜSTEŞARLIĞI TEDARİK SÖZLEŞMESİ ARGE PROJELERİ ALT YÜKLENİCİ Başarılı Sistemler Yerlileşme ÜRÜN/SİSTEM SSDF İHTİYAÇ MAKAMI (TSK, EMNİYET, MIT, DİĞER) İHTİYAÇ MAKAMI (TSK, EMNİYET, MIT, DİĞER) SANAYİLEŞME PLANI KATEGORİ C TEKNOLOJİ GELİŞTİRME ÜNİV. FİRMA İHALE (Direkt Tedarik ya da İhale) TKY SAYP Girişim Sermayesi Fonu

36 ANAYÜKLENİCİ «10 FİRMA (>100 M$)»ANAYÜKLENİCİ ALT YÜKLENİCİLER «14 FİRMA (10 M$ M$)» ALT YÜKLENİCİLER «14 FİRMA (10 M$ M$)» KOBİ VE YAN SANAYİ FİRMALARI «1000+ FİRMA» KOBİ VE YAN SANAYİ FİRMALARI «1000+ FİRMA» SAVUNMA SANAYİ SEKTÖR BÜYÜKLÜĞÜ SAVUNMA VE HAVACILIK TOPLAM CİRO 4,5 MİLYAR $

37 İHTİYAÇ DUYULAN TEKNOLOJİK YATIRIM ALANLARI ÇipTeknolojisiÇipTeknolojisi Milyon $ DedektörTeknolojisiDedektörTeknolojisi Milyon $ Malzeme (Alüminyum, Zırh Çeliği) Malzeme Milyon $ AKUSTİK AKUSTİK LAZER LAZER MALZEME MALZEME YAKIT BİLEŞENLERİ YAKIT BİLEŞENLERİ OTONOMİ OTONOMİ GÖRÜNTELEME GÖRÜNTELEME OPTİK OPTİK …….. …….. AKUSTİK AKUSTİK LAZER LAZER MALZEME MALZEME YAKIT BİLEŞENLERİ YAKIT BİLEŞENLERİ OTONOMİ OTONOMİ GÖRÜNTELEME GÖRÜNTELEME OPTİK OPTİK …….. …… Milyar $ MotorTeknolojileriMotorTeknolojileri 500 Milyon $

38 SEKTÖREL ANALİZLER

39 Türkiye’nin Güçlü Yönleri TIBBİ CİHAZ 2015 Türkiye Pazarı: 3,1 Milyar $, ithalat oranı % Dünya Pazarı: 368,5 Milyar $ Biyoteknoloji, bilişim, mikroelektromekanik ve nanoteknoloji gibi ileri teknoloji alanlarını kullanan, katma değeri yüksek tıbbi cihazların ülkemizde üretimi kısıtlıdır. Küresel tıbbi cihaz pazarında yüzde 89 pazar payını 30 şirket paylaşmaktadır üretici ise pazarın diğer yüzde 11’ini paylaşmaktadır. Kamu alım garantisi ile aşağıdaki sistemlerin Türkiye’de üretimine başlanabilir. Dijital Röntgen Ventilatör Ultrasonografi Anjiyografi MamografiSAĞLIK SEKTÖREL ANALİZLER

40 Türkiye’nin Güçlü Yönleri İLAÇ 2014 İthalat: 4,7 milyar ABD Doları 2014 İhracat: 856 milyon ABD Doları İhracatın İthalatı Karşılama Oranı: % 18,05 15’i yabancı sermayeli 77 ilaç üretim tesisi personel, çeşit ilaç *Türkiye İlaç Sektörü Strateji Belgesi ve Eylem Planı Yurtdışından ithal edilen biyoteknolojik ilaç, onkoloji ilaçları ve kan ürünleri üretimine yönelik Ar-Ge çalışmaları ve gerekli yatırımlar gerçekleştirilebilir.SAĞLIK SEKTÖREL ANALİZLER

41 Türkiye’nin Güçlü Yönleri TIBBİ CİHAZ NÜKLEER ENERJİ İlk yatırım maliyeti takriben 20 milyar ABD Doları Ülkemizde üretilmeyen ancak yurtdışında bulunan ve bilinen bir takım yüksek teknolojilerin (sensör teknolojisi, piozoseramikler, HIP, SIP, adhesive- kohezive kaplamalar vb.) Ar-Ge yoluyla Türkiye’ye kazandırılması, Bununla birlikte, yüksek sıcaklık, yüksek korozyon, yüksek aşınma gibi ekstrem koşullarda çalışan malzemelerin (vasıflı çelik ve nikel esaslı süper alaşım malzemelerin, örn. türbin kanatçıkları) üretimi için, yarı pilot üretim tesislerinin öncelikle Ar-Ge merkezlerinde kurulması, Nükleer Santrallerde kullanılan standartlara uygun kablo, vana, pompa ve elektrik malzemelerinin üretiminin desteklenmesi, için kamu alımı ve teşvik mekanizmalarının oluşturulması önem arz etmektedir.ENERJİ SEKTÖREL ANALİZLER

42 Türkiye’nin Güçlü Yönleri RAYLI ULAŞIM 2014 yılında 608 milyon ABD Doları ithalat (çoğunluğu nihai araç) Ülkemizde şu ana kadar satın alınan araçların tamamına yakını yabancı marka araçlar olup Raylı Ulaşım Sistemlerine sahip 11 ilimizde tamamı yabancı 12 farklı markadan oluşan toplam 2300 adet Hızlı Tren, Metro, Tramvay ve LRT(Hafif Raylı Ulaşım Araçları) bulunmaktadır. Yerlileştirilmesi kritik olan sistem ve alt sistemler; Araç tasarımı, Cer motoru ve kontrol sistemi, Fren sistemi, Boji, Test ve sertifikasyondur. Özgün milli mühendislik tasarımı ve endüstriyel tasarım, Milli Hızlı Tren, Milli metro aracı, Modüler Metro Aracı, Modüler LRT, Cer motoru ve aksamı, Kontrol sistemi, Fren sistemi, Aks ve teker sistemi, Boji, Kapı, Sinyalizasyon, Akıllı ve entegre sistemler, Güvenlik ve Erken Uyarı sistemleri Ar-Ge projeleri olarak başlatılabilir. Raylı Ulaşım sektöründe ana yüklenicilerin tespit edilip kamu alım garantisi verilmesi, yerli alt yüklenicilere de Ar-Ge desteği sağlanması önem arz etmektedir.ULAŞIM SEKTÖREL ANALİZLER

43 TASLAK MODEL ÖNERİSİ

44 KURUM ARGE BÜTÇELERİ AR-GE PROJELERİ YERLİLEŞEBİLECEK ALT SİSTEMLER YURTDIŞINDAN TEDARİK SİP Kategori C vasıtasıyla AR-GE, Teknolojik Yeterlilik Kazandırılması KURUM BÜTÇELERİ -Yerlileşme ve Ar-Ge Projeleri (Maks. 1 yıl) -Prototip Ürettirme (Maks. 2 yıl) KURUMLARIN YÜKSEK TEKNOLOJİLİ SİSTEM/ALT SİSTEM TALEPLERİ Yatırım Kredi Desteği SİP BÜTÇE, FON TEKNOLOJİ GELİŞTİRME ve TEDARİK KURULU / KURUMU İhale ÜRÜN/ALT SİSTEM -Kurum Bütçeleri ile Seri Üretim Kararı ve Alım Garantisi (Maks. Adet / 5 yıl alım garantisi) KAMU ALIMI KİK 3f KİK 3u Koordinasyon

45 ANAYÜKLENİCİ «2-3 FİRMA»ANAYÜKLENİCİ ALT YÜKLENİCİLER «5-10 FİRMA» ALT YÜKLENİCİLER «5-10 FİRMA» KOBİ VE YAN SANAYİ FİRMALARI «100+ FİRMA» KOBİ VE YAN SANAYİ FİRMALARI «100+ FİRMA» SEKTÖR YAPILARI AR-GE PROJELERİ YERLİLEŞME ENTEGRATÖR

46 SONUÇ ve PLANLAMA

47 Önerilen model ve yapı ile; İlgili kurumların ihtiyaçlarına tek merkezden odaklanabilinecek, tek merkezden Ar-Ge ve tedarik yapılabilecektir. Başarılı Ar-Ge çalışmaları gerçekleştirilebilecek ve geliştirilen ürünlerin kamu alım garantisi ile ticarileştirilmesi sağlanabilecektir. Böylece önerilen kurul/kurum kapsamındaki ilgili sektörler kendi sektörlerinin her alanına hakim olabilecektir. SONUÇ

48 İlgili Kurum ve Kuruluşlar tarafından Taslak Modele ilişkin yazılı görüşlerinin 20 Kasım 2015 tarihine kadar Müsteşarlığımıza sunulması. Aralık ayı içerisinde Eyleme yönelik raporun Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’na sunulması. Bilim Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının ve Kalkınma Bakanlığının uygun görüşü durumunda Politika 3 Eylem 2 kapsamında Maliye Bakanlığı tarafından mevzuat düzenlemelerinin Ocak 2016-Aralık 2016 aralığında gerçekleştirilmesi. PLANLAMA

49 T.C. Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI


"T.C. Milli Savunma Bakanlığı Savunma Sanayii Müsteşarlığı KAMU ALIMLARI YOLUYLA TEKNOLOJİ GELİŞTİRME VE YERLİ ÜRETİM PROGRAMI EYLEM PLANI 4 Kasım 2015." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları