Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

EBELıKTE ET İ K İ LKELER İ NSAN VE HASTA HAKLARI DOÇ. DR. YURDANUR D İ KMEN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "EBELıKTE ET İ K İ LKELER İ NSAN VE HASTA HAKLARI DOÇ. DR. YURDANUR D İ KMEN."— Sunum transkripti:

1 EBELıKTE ET İ K İ LKELER İ NSAN VE HASTA HAKLARI DOÇ. DR. YURDANUR D İ KMEN

2  Meslekler toplumların gereksinimlerinden do ğ ar ve profesyonel anlayı ş la geli ş ir.  Meslek sahibi olmak Toplumda pek çok ayrıcalık, sosyal, ekonomik, yasal ve politik üstünlükler sa ğ lar Bu üstünlükler meslek üyelerine topluma kar ş ı özel bir ahlaki sorumluluk getirir.

3 MESLEK AHLAKI MESLEK FELSEFES İ ET İ K KODLAR MESLEK İ DE Ğ ERLER

4  Meslek felsefesi; Mesle ğ in uygulamalarının ana hedefini olu ş turur ve meslek üyelerinin dü ş ünce ve davranı ş larına rehberlik eden dü ş ünce ve davranı ş lar içerir.

5 1.Do ğ um; kadın, ailesi ve toplum için önemli anlamlar ta ş ıyan, etkileyici bir deneyimdir. 2.Do ğ um normal fizyolojik bir süreçtir ve gerekmedikçe müdahele edilmemelidir.

6 3.Gebelik, travay, do ğ um ve do ğ um sonu dönemde en uygun bakım sa ğ layacak ki ş i ebedir. 4.Ebelik bakımı; kendisi ve ailesinin sa ğ lı ğ ı için sorumlu farz etti ğ i kadını güçlendirmeye odaklanmı ş tır.

7 5.Ebe; otoriter olmadan, sürekli ve bireyselle ş tirilmi ş olarak kadınla i ş birli ğ i içindedir. 6.Ebelik bakımı bilim ve sanatı birle ş tirir. Ebelik bakımı kadının; fiziksel, psikolojik, sosyal, emosyonel, kültürel ve spirituel do ğ asında bütüncüldür ve eldeki en iyi kanıtlara dayanır.

8 7.Ebeler kadına ve onun do ğ urma yetene ğ ine saygılı, güvenilir ki ş ilerdir. 8.Kadın, bakımı konusunda karar verecek ki ş idir. Bu nedenle kadının karar verme yetene ğ ini geli ş tirmek gerekir.

9 Sonuç olarak;  Ebelik bakımı; etnik ve kültürel ayrımcılı ğ a kar ş ı, kadının üreme haklarını korur, destekler ve yükseltir.  Ebelik uygulamaları; normal do ğ umların müdahelesiz olması gerekti ğ ini savunur ve destekler.

10  Ebelik uygulamalar do ğ umun yönetiminde kadına özgüven kazandırır.  Ebeler teknolojiyi kullanır ve problem geli ş ti ğ inde, zamanında ve uygun ş ekilde gebeyi sevk eder.

11  Ebeler, ileriye dönük ve esnek bakım sunar.  Ebeler, kadına uygun bilgi sa ğ lar, kararlara katılımını arttıran bir yolla tavsiyelerde bulunur ve bilgilendirilmi ş karar vermeyi kolayla ş tırır.

12  Ebelik bakımı; ebe ve kadın arasında kar ş ılıklı saygı ve güven ili ş kisinin sürdürülmesini sa ğ lar.  Ebelik bakımı; aktif olarak kadının iyili ğ ini korur,destekler ve bebe ğ in sa ğ lık durumunu yükseltir.

13 Etik, insan davranı ş larında neyin iyi, kötü, do ğ ru ve yanlı ş oldu ğ unu belirlemeye çalı ş an felsefenin bir alt dalıdır. Etik, sosyo-kültürel, felsefi ve dini inançlar üzerine temellenmi ş tir. Etik ile ahlak arasındaki en temel fark, ahlakın toplumsal de ğ erlere dayanırken; eti ğ in evrensel insani de ğ erlere dayanmasıdır.

14  Ebenin temel i ş levi olan bakım verme, bakım verene ahlaki bir sorumluluk yükler, bu nedenle ebeler ve hem ş ireler, hastaya bakım ve hizmet verirken etik ilkeleri bilmeli ve bunları uygulayabilmelidirler.

15 Etik kurallar, meslek üyeleri tarafından kabul edilmi ş olan etik ilkeler bütünüdür. Bu ilkeler, meslek üyesinin mesle ğ e, meslekta ş larına, hizmet verdi ğ i bireylere, birlikte çalı ş tı ğ ı ekip üyelerine, meslek örgütüne ve kendisine kar ş ı sorumluluklarını ifade eder.

16 Yararlılık: Yararlılık: Tıp/sa ğ lık eti ğ inde öncelikle ve her ş eyin üzerinde yararlı olmayı öngörür. Zararın engellenmesi, ortadan kaldırılması ve iyili ğ in arttırılması ögelerini kapsar. Zarar vermeme ve iyilik: Zarar vermeme ve iyilik: Bu ilkeler ki ş iye zarar vermemekten, iyi ş eyler yaparak ba ş kalarına yararlı olmaya do ğ ru derecelendirilir. Sa ğ lık bakımında ‘iyi’nin belirlenmesi için her ko ş ulun risk ve yararları hesaplanmalıdır. Sa ğ lık bakımında nadir durumlar risksizdir. Örn. Kanser tedavisine ba ş lamadan önce ilaçların yarar ve riskleri hesaplanmalıdır.

17 Özerklik/Otonomi: Bireyin kendi ba ş ına dü ş ünme, de ğ erlendirme, özgür biçimde kendi hakkında karar verme eyleminde bulunma yetkinli ğ idir. Adalet: Bireylere tarafsız ve e ş it davranma. Sa ğ lık hizmetlerinde araç-gereç ve insan kaynaklarının Adalet: Bireylere tarafsız ve e ş it davranma. Sa ğ lık hizmetlerinde araç-gereç ve insan kaynaklarının

18 Dürüstlük ve Sadakat: Dürüstlük vicdanlı olmanın bir sonucu olarak ortaya çıkar ve hastalarla kurulan ili ş kinin en temel dayana ğ ıdır. Do ğ ruluk: Verilen sözleri tutma ve gizli bilgileri korumayı kapsar. Güvenirlilik: bireye ait bilgilerin saklanması, gerçe ğ i söyleme, yalan söylememe, sa ğ lık bakım ekibi ile birey arasında güvenilir ili ş kinin kurulmasını sa ğ lar.

19 Uluslararası Ebelik Federasyonu (ICM) ; 1986 yılında ebelik mesle ğ inin etik kodları ile ilgili çalı ş maları ba ş latmı ş ve 7 yıl süren titiz bir çalı ş ma ile 1991 yılında bugünkü ş eklini vermi ş tir ve 4 temel bölüme ayırmı ş tır.

20 1.EBEL İ KTE İ L İŞ K İ LER 2.EBEL İ K UYGULAMALARI 3.EBELER İ N MESLEK İ SORUMLULU Ğ U 4.EBEL İ K B İ LG İ VE UYGULAMALARININ GEL İŞ MES İ

21  Kadınların sorumluluk ve otonomisi  Kadınların insan e ş itli ğ i ve otonomisi  Kaynakların da ğ ıtımında adalet (e ş itlik)

22  İ nsan de ğ erine (onuruna) saygı  Yetkili sa ğ lık profesyonellerinin güven ve ba ğ ımsızlı ğ ı  Ba ş kalarına saygı  Öz saygı

23  Ba ş kalarına saygı, iyiyi yapma, zarar vermeme  Kararda sorumluluk ve güvenlik  Ebeler, ko ş ullar ne olursa olsun mesleki bilgilerini sa ğ lık hizmeti talep eden kadınlara güvenli bir do ğ um sa ğ lamak amacıyla kullanır.

24  Ebeler sa ğ lık hizmeti isteyen kadınların psikolojik, fiziksel, duygusal ve ruhsal gereksinimlerine yanıt verir.  Ebeler, sa ğ lı ğ ın geli ş tirilmesi ve yükseltilmesi konusunda etkili rol model olur.  Ebeler meslek ya ş amları boyunca kazandıkları bireysel, zihinsel ve mesleki geli ş meleri uygulamalarına entegre eder.

25  Gizlilik hakkına saygı ve sır saklama.  Karar, davranı ş ve verdikleri bakım sonucundan sorumlu olma.  Ebenin otonomisi  Sa ğ lık politikası geli ş tirme.

26  Birey olarak kadının haklarını koruma.  Ebelik bilgisini geli ş tirme.  Ebeler, ebe ö ğ renciler ve meslekta ş larının e ğ itimlerine aktif olarak katılır.

27  Etik düzenlemeler, mesle ğ in insani yönünü güçlendir.  Profesyonel kimli ğ in geli ş mesine yardımcı olur.  Uygulamaların meslek felsefesi üzerine temellenmesini sa ğ lar.  Etik de ğ erler sayesinde; ebeler ve hizmet alanlar korunmu ş olur.

28  Mesleki doyum sa ğ lar.  Ebelerin birbirleri ile olan ili ş kisini düzenler.  Kar ş ıla ş ılan etik ikilimlerde karar verme sürecini kolayla ş tırır.  Mesle ğ i ilgilendiren konulardaki geli ş melere uygun etik yakla ş ımda bulunabilmeyi sa ğ lar.

29 EBELER İ N KAR Ş ILA Ş TIKLARI ET İ K SORUNLAR Ebeler hasta bakımı verirken, bazen etik sorunlar ya ş ayabilirler. Bu sorunların çözümünde, belirlenen etik kodlar EBELERE yarar sa ğ layacaktır.

30 Ebe-Hem ş ire A, karaci ğ er nakli bekleyen 2 hastaya bakmaktadır. 2 çocuk annesi 38 ya ş ındaki Bayan K hastalar arasında 3 yıldan beri organ bekleyen bir hastadır. Sa ğ lık durumu git gide kötüye gitmektedir. Bayan R ise geçmi ş inde alkol ve uyu ş turucu kullandı ğ ı bilinen 65 ya ş ında ve organ transplantasyonunda çalı ş an bir hekimin akrabasıdır. Bayan R ise 6 aydır karaci ğ er nakli beklemektedir. Bayan R’nin iki çocu ğ u vardır ve çocuklarının tümü evlidir. Ebe A, hastaların organ nakli için sırasını düzenlemekte uygun organ bulundu ğ unda hastaları arayarak bilgilendirmektedir. Bir gün her iki hastayla da doku uyumu bulunan bir karaci ğ er bulunur. Transplantasyon ekibi ekip arkada ş larının yakını olan Bayan R’ye organın nakledilmesini uygun görürler ve Ebe A, ‘dan Bayan R’yi aramasını isterler. Ebe A, ise Bay K’nın di ğ er hastadan daha uzun bir süredir organ bekledi ğ ini ve ya ş amak için daha fazla nedeni oldu ğ una inanır. Bayan A organların adaletli da ğ ıtımı için ortaya çıkan bu ve buna benzer durumların üstesinden nasıl gelebilir. Bakmakla yükümlü oldu ğ u hastalar kar ş ısındaki etik sorumlulu ğ a kar ş ı nasıl davranmalıdır?

31 ??????????? Vakada ikilem; Ebe -Hem ş ir A,, Bayan R’ yi aramalı mı? Bu kararı red edip sa ğ lık ekibiyle çatı ş malı mı? Hasta yakınlarına bu konu hakkında bilgi vermeli mi? yönündedir.

32 Ebelik kodları, hastaya bakma kavramı, insanın ya ş amını, onurunu ve haklarına saygı gösterilmesini kapsar. Vatanda ş lık, ırk, din, renk, ya ş, cinsiyet, siyaset ya da sosyal seviye hakkındaki dü ş ünceler, bakım hizmeti vermeyi sınırlandıramaz VE ETK İ LEYEMEZ….. VE ETK İ LEYEMEZ….. Yine ebelik etik kodlarında ebeler, bakım verirken ki ş isel sorumluluk ta ş ır; meslek yetilerini sürekli geli ş tirmek ve onları korumakla yükümlü olup ebeler, bireysel duruma uygun, olabildi ğ ince kaliteli bakım sa ğ lamak için sürekli çaba gösterir.

33 Ebe-Hem ş ire yukarıdaki örnek vakada belirtildi ğ i bir durumla kar ş ı kar ş ıya kaldı ğ ında, hasta için en iyi olmak anlamını ta ş ıyan yararcılı ğ ı, görevlerin yerine getirilmesinde zarar vermeme ve sa ğ lık kaynakları araç gereçleri sınırlı olsa da hastaların e ş it yararlanmasını sa ğ layan adalet/e ş itlik etik ilkelerini dikkate almalıdır. Sa ğ lı ğ ı yeniden sa ğ lama sorumlulu ğ u ebe-hem ş ire için büyük bir etik sorumluluktur.

34 VAKA 2 Bayan A 37 ya ş ında 4 çocuk annesidir ve kısa bir süre önce dü ş ük ya ş amı ş tır ve a ğ ır bir klinik tablo geçirmi ş tir. E ş iyle konuyu payla ş an Bayan A ve e ş i bir aile planlaması (AP) poliklini ğ ine ba ş vurmaya karar verirler. AP poliklini ğ inde Doktor F ve Ebe A danı ş manlık hizmeti vermektedirler. Danı ş manlık almak üzere AP poliklini ğ ine ba ş vuran Bayan A ve e ş inden doktor hiçbir yöntemi anlatmadan do ğ rudan tüpleri ba ğ latma yönteminin onlar için en uygun yöntem oldu ğ unu söyler ve bunun üzerine Bayan A tüplerini ba ğ latmaya karar verir. Ebe hekimin bu tutumunun do ğ ru olmadı ğ ını aileye di ğ er aile planlaması yöntemlerinin anlatılmadı ğ ını, seçilen yöntemin avantaj ve dezavantajlarından söz edilmedi ğ i (gerekli bilgi verilmedi ğ ini) dü ş ünür.

35 ??????? Vakada ikilem; Ebe AP konusunda aileye e ğ itim vermeli miydi? Hekime gerçek danı ş manlı ğ ın bu olmadı ğ ını açıklayıp aileye bilgi vermeli miydi? Hekimle çatı ş maya girip i ş inden mi olmalıydı ya da sorun çıkaran ki ş i mi olmalıydı?

36  Hasta hakları bildirgesinde belirtildi ğ i üzere her insanın kendi sa ğ lık durumu ve mevcut sa ğ lık hizmetleri hakkında seçim yapmasını kolayla ş tıracak sa ğ lık e ğ itimi alma hakkı vardır.

37 İ NSAN VE HASTA HAKLARI İ nsan Hakları: “insanların sırf insan olmak sıfatıyla do ğ u ş tan bir takım dokunulmaz, devredilemez ve vazgeçilmez haklara sahip oldu ğ u” görü ş ünü savunur. 37

38 Hasta hakları ise esas olarak insan haklarının ve de ğ erlerinin sa ğ lık hizmetlerine uygulanmasını ifade etmekte ve dayana ğ ını insan hakları ile ilgili belgelerden almaktadır. 38

39 Hasta hakları, hastalanan bireyin insan olmaktan do ğ an haklarının yanı sıra hastalı ğ ı dolayısıyla sahip olması gereken haklar bütünüdür. Hasta hakları, sa ğ lık hizmetlerinin sunumu sırasında temel insan haklarının güvenceye alınması ve özellikle insan onuru ve bütünlü ğ ünün korunması amacını ta ş ır. Hasta haklarının en önemli hedefi: sa ğ lık hizmetlerinin herkes için e ş it düzeyde ve ula ş ılabilir ve sürekli olmasıdır. 39

40 TE Ş EKKÜR EDER İ M …..


"EBELıKTE ET İ K İ LKELER İ NSAN VE HASTA HAKLARI DOÇ. DR. YURDANUR D İ KMEN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları