Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

DERS SORUMLUSU: Yrd. Doç. Dr. Hakan TÜZÜN HAZIRLAYANLAR: Tolga Mustafa KÖSE Hasan ÖZDEM İ R Nurettin GELE Ş Mustafa ÇEL İ K Mehmet Said GÜVEN 2009-2010.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "DERS SORUMLUSU: Yrd. Doç. Dr. Hakan TÜZÜN HAZIRLAYANLAR: Tolga Mustafa KÖSE Hasan ÖZDEM İ R Nurettin GELE Ş Mustafa ÇEL İ K Mehmet Said GÜVEN 2009-2010."— Sunum transkripti:

1 DERS SORUMLUSU: Yrd. Doç. Dr. Hakan TÜZÜN HAZIRLAYANLAR: Tolga Mustafa KÖSE Hasan ÖZDEM İ R Nurettin GELE Ş Mustafa ÇEL İ K Mehmet Said GÜVEN E ğ itim Yılı Bahar Dönemi BTO416 İNSAN BİLGİSAYAR ETKİLEŞİMİ EVRENSEL TASARIM

2 Sizce Evrensel Tasarım Nedir? Kültür Geçmi ş İ lgi Yetenek Bakı ş açısı Deneyimler Süreç Standart Ürün Belli bir amaç

3 Evrenselliğin Amacı

4 Birçok insanın olası her durumda kullanabilece ğ i ürünler ortaya koymaktır. Böylece bu ürünler evrensel tasarımda yerini alır.

5 Evrensel Tasarım İlkeleri 1- Kullanımda E ş itlik: Kullanıcı ayrıcalı ğ ı yapılmaz, herkes tarafından kullanılabilmelidir

6 Evrensel Tasarım İlkeleri 2- Kullanımda Esneklik: Kullanıcının yetene ğ i ve tercihi do ğ rultusunda üründe kullanım esnekli ğ i sa ğ lamak…

7 Evrensel Tasarım İlkeleri 3- Basit ve Sezgisel Kullanım : Kullanımı anla ş ılır ve kolay olmasıyla her kullanıcıya hitap etmelidir. Kullanıcıdan üst düzey bilgi, beceri ve konsantrasyon beklememelidir.

8 Evrensel Tasarım İlkeleri 4- Anla ş ılabilir Bilgi: Tasarım, bilginin etkili ileti ş imini çevresel ko ş ullara veya kullanıcı yeteneklerine bakmaksızın sa ğ lamalıdır. Sunumun fazlalı ğ ı önemlidir. Bilgi farklı formlarda ve tarzlarda sunulmalıdır (grafik, sözlü, yazılı vb.).

9 Evrensel Tasarım İlkeleri 5- Hata Toleransı: Hatalar iyi tespit edilmelidir. Hatalar ortadan kaldırılmalı ya da en aza indirgenmelidir.

10 Evrensel Tasarım İlkeleri 6- Dü ş ük Fiziksel Çaba: Tasarımlar fiziksel güç gerektirmeyecek ş ekilde olmalıdır. Kullanıcı fazla çaba sarfetmemelidir.

11 Evrensel Tasarım İlkeleri 7- Yakla ş ım ve Kullanım İ çin Gerekli Boyut ve Alan: Tasarlanmı ş aracın veya sistemin kullanıcıların boyut ve duru ş larına göre kullanımı de ğ i ş meyecek ş ekilde olmalıdır.

12 Evrensel Tasarım İlkeleri Önemi : Bu 7 ilke bize tasarımlarımızı yaparken dikkate almamız gereken adımları gösterir. Fakat her ilke her durum için söz konusu de ğ ildir. Ayrıca her ilkeyi her durum için e ş it ş ekilde uygulayamayabiliriz.

13 ÖRNEK Örne ğ in; Çekiç, balyoz, bisiklet vs. Kullanımı fiziksel güç isteyen araçlardır. Buna göre fiziksel güç çaba gerektirmemeli ilkesine göre tasarlanması zordur.

14 Evrensel Tasarımda Çoklu Mod Etkileşimi 5 DUYUB İ LG İ B İ LG İ YE ER İŞ ME YOLLARI Evrensel tasarımda bilgiye eri ş imin birden fazla etkile ş im yolunun olması önemlidir.

15 Evrensel Tasarımda Çoklu Mod Etkileşimi Çoklu Mod Etkile ş imin Amacı; Kullanıcıların kendilerine en uygun etkile ş im yolunu seçerek sisteme ula ş malarına olanak sa ğ lamak Etkile ş im zenginli ğ i katmak Farklı kanallarla aynı bilgiyi sunmak

16 Evrensel Tasarımda Çoklu Mod Etkileşimi Arabirimde Ses Arabirimde Konu ş ma Arayüzde Dokunma El Yazısı Tanıma ve Teknolojisi Jest- Mimik Hareket Tanıma

17 Arabirimde Ses Ses sistemi algıyı artırmada önemli yere sahiptir. Görüntü ile birle ş ti ğ inde evrensel tasarımı destekler hale gelir. Böylece; Algılamada hataları azaltır(oyun vs). Görme engelliler ve duyma engelliler ortamdan yararlanabilir. I ş ı ğ ın yetersiz veya gürültünün çok oldu ğ u ortamlarda bilgiye ula ş madaki problemi ortadan kaldırabilir.

18 Arabirimde Ses Kullanabilece ğ imiz iki çe ş it ses vardır.  Konu ş ma (speech)  Konu ş masız-Sözsüz Ses(non-speech)

19 Arabirimde Ses - Konuşma Konu ş ma dilden çıkan sesin farklı çe ş itlerde bir araya getirilmesiyle sa ğ landı ğ ı için ortaya karma ş ık bir durum çıkarıyor. Ki ş iden ki ş iye ve ortamdan ortama de ğ i ş en konu ş ma ile bu karma ş ıklı ğ ı daha belirgin ş ekilde görebiliriz. Bu yüzden teknoloji de bu karma ş ıklı ğ ı algılamada oldukça zorluk çeker.

20 Arabirimde Ses - Konuşma Geli ş en teknolojiye ra ğ men konu ş ma dilinin algılanması oldukça güçtür. Ortamdan karı ş an di ğ er sesler ve ki ş ilerin konu ş maları esnasında a ğ zından farklı tonlarda harflerin çıkması bu zorlu ğ u gösterir. (ııı, üüü) Bu yüzden konu ş mayı standart tonda bilgisayar ortamına sunmak için ki ş ilere e ğ itim verilmelidir. Fakat bu e ğ itimin ş u an için amacına ula ş madı ğ ı bilinmektedir.

21 Arabirimde Ses - Konuşma Avantajları: Ki ş ilerin di ğ er organlarını o an ba ş ka i ş lerde kullanmasını sa ğ layabilir. Ayrıca fiziksel engeli bir hayli olan insanlar için iyi bir fırsattır. Teknoloji ile daha iyi hale getirildi ğ inde zaman açısından çok fazla hız sa ğ layacaktır.

22 Arabirimde Ses – Konuşmasız Sesler Arayüzde ses, konu ş maya göre daha kolay algılanan bir ileti ş im parçasıdır. Konu ş mada cümleyi tamamlamak ve cümleye bir bütün olarak bakmak gerekir. Seste ise; sesin ne anlama geldi ğ i bilindi ğ i an i ş lem yapılabilir.

23 Arabirimde Ses – Konuşmasız Sesler Avantajlar: Standart hale gelebilir ve konu ş madaki gibi herhangi bir dile ba ğ ımlı olmak gerekmez. İş lemler daha kısa sürede halledilebilir (konu ş maya göre) Dezavantajlar: Her bir i ş leme bir ses bulmak ve notaların yetersizli ğ i olabilir Bir çok sesi anlamlarına göre tanımak oldukça zordur.

24 Arayüzde Dokunma Dokunma hissi bilgisayar teknolojisinde giderek önem kazanan bir teknolojidir. Bu alanda dokunmatik cihazlar ve hareket algılayıcıları giderek artmaktadır.

25 Arayüzde Dokunma Bu alanda geli ş en teknolojiler Örnekler, Dokunmatik Cep Telefonları Surface Novint Falcon gibi Titre ş imli Kollar

26 Arayüzde Dokunma

27 Novint Falcon Özelli ğ i Cisimlerin a ğ ırlı ğ ını hissettirebiliyor. Ş ekilleri algılayabilmenizi sa ğ lıyor. Boyutları algılamanızı sa ğ lıyor. Fiziksel beceri istiyor.

28 El Yazısı Tanıma Teknolojisi El yazısı tanıma teknolojisi yorumlama ve tanıma açısından oldukça ilgi çeken bir teknolojidir. Bu teknolojide en öne çıkan teknoloji sayısalla ş tırılmı ş tabletlerdir.

29 El Yazısı Tanıma Teknolojisi Sınırlılıkları, Ki ş ilerin günden güne de ğ i ş ebilen el yazıları ve bu yazıların grafik veya metin olarak algılanmasındaki teknolojik yetersizlikler vardır.

30 Jest-Mimik-Hareket Tanıma Hareket, insan bilgisayar etkile ş iminde önem kazanan bir teknolojidir. El ve kol hareketleri ön plana çıkmı ş tır. Kullanılan Teknoloji Örnekleri Wii Gülmeyi Algılayan Foto ğ raf Makineleri ( Ş uayip’ in foto ğ raf makinesi )

31 Engelli Kullanıcılar ve Tasarım Her toplumda bilgisayarla etkile ş im içinde bulunan %10 engelli insan vardır. Bunları 5 grupta inceleyece ğ iz: 1) Görme Engeli, 2) İş itme Engeli, 3) Fiziksel Engel, 4) Disleksi (Ö ğ renme-Okuma Güçlü ğ ü), 5) Otizm.

32 Engelli Kullanıcılar ve Tasarım 1) Görme Engeli Grafik ara yüzü tasarımlarının geli ş mesinden en çok ma ğ dur olan görme engellilerdir. Bu durumda onların ma ğ duriyetini azaltmanın iki yolu vardır: İş itme ve dokunma duyularından yararlanmak.

33 Engelli Kullanıcılar ve Tasarım 2) İş itme Engeli Grafik ara yüzü tasarımında görme engellilere göre çok çok üstünlerdir. Grafik tasarımlarının ço ğ u görsellik ifade etti ğ i için bu konuda bir sıkıntı çekmezler. Fakat i ş itme engellilerde ise en büyük sıkıntı i ş itme engelidir. Bu duruma göre tasarımlarda sesli anlatımın dı ş ında i ş itme engelliler için de metinsel bir döküman hazırlanmalıdır.

34 Engelli Kullanıcılar ve Tasarım INDRA, Castilla-La Mancha Üniversitesi ve Adecco Vakfı ile ortakla ş a yürüttü ğ ü GANAS Projesi ( İş aret Dili için Otomatik Animasyon Üretimi Projesi) kapsamında i ş itme engelliler için metinleri i ş aret diline dönü ş türen bir çevirmen geli ş tiriyor. Proje ile i ş itme engellilerin sosyal ya ş ama dahil olması ve çevrelerindeki bilgilere eri ş ebilmeleri hedefleniyor. Sonuç olarak metinler bir bilgisayar yardımı ile üç boyutlu karakterler kullanılarak i ş aret diline dönü ş türülüyor.

35 Engelli Kullanıcılar ve Tasarım 3) Fiziksel Engel En büyük sıkıntı ellerini hareket ettirememeleridir. Daha yüksek derecelerde engellilerde ise vücudun birçok bölümünü fiziksel olarak hareket ettirememektedirler. Bunların engellerini ise, sesli komutlarla ve/veya göz hareketleriyle çalı ş an teknolojilerle a ş abiliriz.

36 Engelli Kullanıcılar ve Tasarım İ spanyol bilim insanları dü ş ünce gücüyle yönlendirilebilen bilgisayar yaptılar. Ki ş inin ellerini kullanmadan bilgisayarı açıp kapatmasını ve hatta internete girmesini bile sa ğ layabiliyor. Beyin sinyallerinin alan ve bunu çözümlemek için yüzden fazla elektrodu kullanan sistem bilgisayarın anlayabilece ğ i bi ş ekilde komutları çözümlüyor. Özellikle elleri olmayan engelli insanlar için çok önemli bir teknoloji olan bu sistem onların da internete girip bilgisayar kullanabilmelerini sa ğ layacak.

37 Engelli Kullanıcılar ve Tasarım

38 4) Disleksi (Ö ğ renme-Okuma Güçlü ğ ü) Okuma güçlü ğ ü çeken engellilerdir. Okuma güçlü ğ ü çeken için yapılan tasarımlar, yazılan yazılar tane tane olmalı ve anlatılmak istenenler grafiklerle- ş ablonlarla daha basite indirilmelidir.

39 Engelli Kullanıcılar ve Tasarım 5) Otizm Otistik insanların çevreyle etkile ş imi, ileti ş im iyi de ğ il ve hayal güçleri çok zayıftır. Bu yüzden sanal ortamlarda insanlarla ileti ş im kurmaları daha kolay ve otistik insanlar için yararlı olaca ğ ı dü ş ünülmektedir.

40 Teşekkürler Bizi Dinledi ğ iniz İ çin Te ş ekkür Ederiz.


"DERS SORUMLUSU: Yrd. Doç. Dr. Hakan TÜZÜN HAZIRLAYANLAR: Tolga Mustafa KÖSE Hasan ÖZDEM İ R Nurettin GELE Ş Mustafa ÇEL İ K Mehmet Said GÜVEN 2009-2010." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları