Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ENVANTER- BİLANÇO DERSİNİN KAPSAMI GENEL OLARAK ENVANTER HAKKINDA BİLGİLER ENVANTER KAVRAMI (ENVANTER ÇIKARMAK). ENVANTER GÜNÜ,ENVANTER KAYITLARI, DEĞERLEME.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ENVANTER- BİLANÇO DERSİNİN KAPSAMI GENEL OLARAK ENVANTER HAKKINDA BİLGİLER ENVANTER KAVRAMI (ENVANTER ÇIKARMAK). ENVANTER GÜNÜ,ENVANTER KAYITLARI, DEĞERLEME."— Sunum transkripti:

1 ENVANTER- BİLANÇO DERSİNİN KAPSAMI GENEL OLARAK ENVANTER HAKKINDA BİLGİLER ENVANTER KAVRAMI (ENVANTER ÇIKARMAK). ENVANTER GÜNÜ,ENVANTER KAYITLARI, DEĞERLEME ÖLÇÜLERİ, ENVANTER TÜRLERİ, ENVANTER İŞLEMLERİ ÖZELLİKLİ ENVANTER İŞLEMLERİ STOK DEĞERLEMESİ, AMORTİSMAN AYRILMASI, KARŞILIK AYRILMASI, REESKONT HESAPLANMASI TEKDÜZEN HESAP PLANINDA DÖNEM SONU İŞLEMLERİ BİLANÇO HESAPLARINDA ENVANTER İŞLEMLERİ VE UYGULAMALARI AKTİF HESAPLARDA PASİF HESAPLARDA NAZIM HESAPLARDA

2 MUHASEBE SÜRECİ ENVANTER DEFTERİ AÇILIŞ ENVANTERİ- AÇILIŞ BİLANÇOSU TİCARİ İŞLEMLER -BELGELER- YEVMİYE DEFTERİ -MADDELER- BÜYÜK DEFTER -HESAPLAR- AYLIK MİZANLAR GENEL GEÇİCİ MİZAN DÖNEMSONU MUHASEBE İŞLEMLERİ ENVANTER İŞLEMLERİ HESAPLARIN KAPATILMASI GENEL KESİN MİZAN GELİR TABLOSU DÖNEMSONU BİLANÇOSU

3 T.T.K.’ da “envanter çıkarmak; saymak, tartmak ve değerlendirmek suretiyle bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları kat’i bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit etmektir” (T.T.K. Md. 73) biçiminde açıklanmaktadır. V.U.K.’ da ise “envanter çıkarmak; bilanço günündeki mevcutları, alacakları ve borçları saymak, ölçmek, tartmak ve değerlemek suretiyle kesin bir şekilde ve müfredatlı olarak tespit etmektir” (V.U.K. Md. 186) biçiminde tanımlanmaktadır. Ancak aynı madde de gerekli olan bir açıklamaya da yer verilmiştir. Bu da ticari geleneklere göre tartılması, sayılması ve ölçülmesi mutat ( alışıla gelmiş) olmayan malların değerleri tahminen tespit olunur. ENVENTER ÇIKARMAK

4 Geniş anlamda envanter çıkarmak tanımı yapılacak olursa; işletmenin belirli bir tarihteki varlık ve finansal yapısının yanı sıra, faaliyet sonucunu da belirlemek amacıyla varlıklarını ve kaynaklarını oluşturan değerlerini ayrıntılı olarak saymak, tartmak ve değerlemek suretiyle bulunan gerçek değerlerinin, muhasebe değerleriyle uyumlaştırılması faaliyetleridir ENVENTER ÇIKARMAK

5 Hesap dönemi normal olarak takvim yılıdır (V.U.K. Md. 174). Normal hesap döneminde takvim yılı 01 Ocak 31 Aralık tarihleri arasındaki zaman dilimidir. Aynı kanun maddesinde “defterler hesap dönemi itibariyle tutulur. Kayıtlar her hesap dönemi sonunda kapatılır ve ertesi dönem başında yeniden açılır” açıklaması ile takvim yılı kazancının hesap dönemi sonunda tespit edileceği belirtilmektedir. Bunun anlamı işletmede hesap döneminin; işletmenin ard arda iki envanter günü arasında geçen süre olduğu; bu sürenin son günü itibariyle iş yılı kazancının hesaplanacağı takvim yılının son gününün “envanter günü“ yani “bilanço günü” olduğudur. ENVANTER GÜNÜ- BİLANÇO GÜNÜ

6 Ancak, takvim yılı dönemine faaliyetlerinin ve işlemlerinin niteliği uygun bulunmayan mükellefler için, bunların müracaatı üzerine Maliye Bakanlığı tarafından 12’ şer aylık hesap dönemleri belli edilebilmektedir (V.U.K. Md. 174). Özel hesap dönemi belirlenenlerin kazançları, hesap dönemlerinin kapandığı takvim yılının son günüdür. Özel hesap dönemi uygulayan işletmelerde “envanter günü“ veya “bilanço günü“, özel hesap döneminin son günüdür. Yeni işe başlayanlar, yeniden işe başlayanlar veya işi bırakma durumunda olanlar için hesap dönemi olarak, bir yılı henüz tamamlamadan biten faaliyet süresi (özel hesap dönemi uygulayan işletmeler de dahil) sayılmaktadır (V.U.K. Md. 174). Bu durumda olan işletmeler için; “envanter günü “ veya “bilanço günü“ faaliyet süresinin son günüdür. ENVANTER GÜNÜ- BİLANÇO GÜNÜ

7 ENVANTER KAYITLARI İşletmeler tarafından çıkarılan envantere ait kayıtlar bilanço esasına göre defter tutan işletmelerde tutulması zorunlu olan defterlerden birisi de “Envanter Defteri ( Mevcudat ve Muvazene Defteri)” dir (V.U.K. Md. 182). İşletme hesabı esasına göre defter tutan işletmeler ise envanterle ilgili bilgileri, isterlerse “İşletme Defteri” ne ya da ayrı bir “Envanter defteri” ne kayıt edebilirler (V.U.K. Md. 195). Envanter defteri; İşletmeler işe başlama tarihinde ve izleyen her hesap döneminin sonunda çıkarılan envanterler ve bilançoların kayıt edildiği (V.U.K. Md. 185) tutulması zorunlu yasal defterdir. Envanter esas itibariyle defter üzerine çıkarılır. Ancak, işlerinde geniş ölçüde ve çeşitte mal kullanan büyük işletmeler, envanterlerini listeler halinde tanzim edilebilir.  Listeler, kayıt edildiği sayfalar üzerinde numaralanarak sıralanmalı,  Listeler envanterin tanzim tarihine göre tarihlenmeli,  Envanter çıkaran memur ile teşebbüs sahibi veya vekili tarafından imzalanmalı,  Aynen envanter defteri gibi saklanmalıdır

8 ENVANTER KAYITLARI Düzenlenen envanter listelerinin, envanter defterine kapsamları özetlenerek kayıt edilmeleri gerekir (V.U.K. Md. 188). Bu hüküm T.T.K.’ da “envanter çizelgelerinin envanter defterine geçirilmesi ve işletmenin sahip, ortak ya da yetkili yöneticilerince imzalanması gerektiği” biçiminde yer almaktadır (T.T.K. Md. 72). Envanter kayıtlarının yer aldığı defterler ile envanter listelerinin V.U.K.’ na göre ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlayarak beş yıl süre ile saklanmaları zorunludur (V.U.K. Md. 253). Bu süre T.T.K. ‘ nda farklılık göstermektedir. Envanter çizelgelerinin ve defterlerinin ilgili bulundukları yılı izleyen takvim yılından başlamak üzere on yıl süre ile saklanmaları zorunludur (T.T.K. Md. 68).

9 KURULUŞ ENVANTERİ VE BİLANÇOSU Bir işletmenin yeni veya yeniden kuruluşu durumunda yapmış olduğu envanter işlemleri ve bu işlemlerin sonucunda düzenlediği bilançodur. Kuruluş bilançosu, işletmenin kuruluş tarihinde var olan mevcutlarını, alacaklarını, borçlarını ve öz kaynaklarını tespit edebilmek amacıyla düzenlenmesi gerekir. Envanter çıkarma günü; işletmenin Ticaret Sicil Memurluğu’ na tescil edildiği tarihtir. Bu tarih işletmenin kuruluş tarihini belirtir. ENVANTER TÜRLERİ DÖNEM SONU ENVANTERİ VE BİLANÇOSU Bir işletmenin hesap dönemine ait kazancını tespit edebilmek amacıyla yapmış olduğu envanter işlemleri ve bu işlemlerin sonucunda düzenlediği bilançodur. Dönem sonu bilançosu da işletmenin hesap dönemi sonundaki mevcutlarını, alacaklarını, borçları ile öz kaynaklarını tespit edebilmek için düzenlenmesi gerekir. Envanter çıkarma günü; işletmenin hesap döneminin son günüdür. Bu tarih normal hesap dönemi uygulayan işletmelerde 31 Aralık tarihi, özel hesap dönemi uygulayan işletmelerde özel hesap döneminin son günüdür.

10 ENVANTER TÜRLERİ KURULUŞ ENVANTERİ VE BİLANÇOSU DÖNEM SONU ENVANTERİ VE BİLANÇOSU TASFİYE ENVANTERİ VE BİLANÇOSU DEVİR ENVANTERİ VE BİLANÇOSU

11 TASFİYE ENVANTERİ VE BİLANÇOSU Bir işletmenin faaliyetlerine son vermesi, işi bırakması, kuruluş amaçlarına ulaşamaması, şirketin süresinin dolması, iflas etmesi, fesih edilmesi gibi nedenlerle yapmış olduğu envanter işlemleri ve bu işlemlerin sonucunda düzenlenen bilançodur. İşletmenin tasfiye öncesi mevcutlarını, alacaklarını, borçları ile öz kaynaklarını tespit edebilmek için düzenlenmesi gerekir. Tasfiye işlemleri tamamlandıktan sonra tasfiye sonucunda ortakların paylarını belirlemek içinde envanter çıkarmak gerekir. Bu nedenle tasfiye kararı alındığında tasfiye öncesi envanteri yapılarak “Tasfiye Öncesi Bilançosu” ve daha sonrada tasfiye işlemleri tamamlandıktan sonra tasfiye sonrası envanteri yapılarak “Tasfiye Sonu Bilançosu” düzenlenir. Envanter çıkarma günü; tasfiye öncesi envanterinde işletmenin ortaklarının tasfiye kararını aldığı tarih, tasfiye sonu envanterinde tasfiye işlemlerinin tamamlandığı tarihtir. ENVANTER TÜRLERİ

12 DEVİR ENVANTERİ VE BİLANÇOSU Bir işletmenin başka bir işletmenin bünyesine devir olması nedeniyle yapmış olduğu envanter işlemleri ve bu işlemlerin sonucunda düzenlediği bilançodur. İşletmenin devir öncesi mevcutlarını, alacaklarını, borçları ile öz kaynaklarını tespit edebilmek için düzenlenmesi gerekir. Envanter çıkarma günü; işletmenin ortaklarının devir kararını aldığı tarihtir. ENVANTER TÜRLERİ

13 HESAP DÖNEMİ SONUNDA YAPILAN ENVANTER İŞLEMLERİ MUHASEBE DIŞI ENVANTER İŞLEMLERİ işletmenin T.T.K. ve V.U.K.’ na göre yapmak zorunda olduğu envanter çıkarma işlemleridir. Sayım İşlemleri işletmede ekonomik varlığın özelliğine bağlı olarak belirli bir tarihte sayılması, ölçülmesi, tartılması gibi işlemleri kapsar. Değerleme İşlemleri işletmenin ekonomik ve mali yönden gerçeğe en yakın durumunu belirleyebilmek amacıyla varlık ve kaynaklarını envanter günündeki değerlerini hesaplama ve saptama işlemleridir MUHASEBE İÇİ ENVANTER İŞLEMLERİ Kayıt İşlemleri işletmedeki hesapların muhasebe dışı envanter olarak adlandırılan sayım ve değerleme işlemleri ile hesaplanan değerlerinin muhasebe defterlerindeki kayıtlarıyla karşılaştırılması ve farklı kayıtların saptanan fiili durumlarla uyumlu hale getirilmesi için yapılan düzeltme kayıtları aşamasıdır.

14 DÖNEM SONU İŞLEMLERİNDE AMAÇ MUHASEBE DIŞI ENVANTER İLE MUHASEBE İÇİ ENVANTER İŞLEMLERİNİN SONUÇLARINDA EŞİTLİĞİ SAĞLAMAKTIR.

15 BİLANÇO 1 DÖNEN VARLIKLAR3 K.V.YABANCI KAYNAKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 11 MENKUL DEĞERLER 12 TİCARİ ALACAKLAR 13 DİĞER ALACAKLAR 15 STOKLAR 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 4 U.V.YABANCI KAYNAKLAR 2 DURAN VARLIKLAR5 ÖZ KAYNAKLAR

16 1 DÖNEN VARLIKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 100 KASA 102 BANKALAR 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 11 MENKUL DEĞERLER 110 HİSSE SENETLERİ 111 ÖZEL KESİM TAHVİL, SENET VE BONOLARI 12 TİCARİ ALACAKLAR 120 ALICILAR 121 ALACAK SENETLERİ 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 15 STOKLAR 153 TİCARİ MALLAR 157 DİĞER STOKLAR 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI

17 KASA Envanter Sonucu MİE < MDE 100 < 150 (Kayıt) (Gerçek) FAZLA MİE = MDE 100 = 100 (Kayıt) (Gerçek) EŞİT MİE > MDE 150 > 100 (Kayıt) (Gerçek) NOKSAN nedeni belli ise: tamamlama/ düzeltme kaydı nedeni belli değil ise: 100 KASA 50,- 397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI50, SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 50,- 100 KASA 50,- 197 nedeni belli değil ise:

18 100 KASA ÖRNEK: Kasa hesabının defteri kebir görünümü yandaki gibidir. 1.Fiili sayım sonucu Kasa’da 50 YTL olduğu saptanmıştır. 2.Farkın; bankaya yatırılan 50 YTL’nin kaydının unutulmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. 3.Farkın nedeni bulunamamış ve dönem sonunda gider hesaplarına atılmıştır SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 50, KASA50,- 102 BANKALAR50, DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER ve ZARARLAR 50,- 197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 50,- 197 SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI 50,-

19 100 KASA ÖRNEK: Kasa hesabının defteri kebir görünümü yandaki gibidir. 1.Fiili sayım sonucu Kasa’da 150 YTL olduğu saptanmıştır. 2.Farkın; bankadan (kasaya) çekilen 50 YTL’nin kaydının unutulmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. 3.Farkın nedeni bulunamamış ve dönem sonunda gelir hesaplarına atılmıştır KASA 50, SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI50,- 397 SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI50,- 102 BANKALAR50, SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI50,- 679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR ve KARLAR 50,-

20 Yabancı Paraların Envanteri Borsa Rayici Satış Hasılatı Yöntemi KUR Efektif alış kuru esas alınır Maliye Bakanlığı T.C.M.B. Certain 1 YTL =.... Incertain 1 EUR =.... Efektif: Kağıt ve madeni yabancı paralar... Döviz: Yabancı parayla düzenlenen çek, senet...

21 ÖRNEK: tarihinde € (avru) alınmıştır (1 € = 1,60 YTL) tarihinde 1000 € bozdurulmuştur (1 € = 1,58 YTL) tarihinde 8000 € bozdurulmuştur (1 € = 1,61 YTL). 3.Dönem sonunda mevcut efektif değerlemeye tabi tutulmuştur (1 € = 1,62 YTL) € KASASI , YTL KASASI , YTL KASASI 1.580, € KASASI 1.600, YTL KASASI ,- 656 KAMBİYO ZARARLARI 20, € KASASI , € KASASI 20,- 646 KAMBİYO KARLARI 80,- 646 KAMBİYO KARLARI 20, € x 1,60 YTL/€ 1.000€ x 1,58 YTL/€ 1.000€ x 1,60 YTL/€ 8.000€ x 1,61 YTL/€ 8.000€ x 1,60 YTL/€ 1.000€ x 0,02 YTL/€ (1,62€ - 1,60€ = 0,02€)

22 YTL KASASI , , , , , € KASASI ,- 20, , , , ,- Bakiye: ,-Bakiye: 1.620,-

23 ÖRNEK: Dönem sonunda, bankadan gelen hesap özetinden hesabımıza 120 YTL faiz tahakkuk ettiği, 20 YTL yasal kesinti yapılıktan sonra kalan tutarın hesaba yatırıldığı anlaşılmıştır. 102 BANKALAR 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ ve FONLAR 100, FAİZ GELİRLERİ 120, ,-

24 Hisse Senetlerinin Envanteri Borsa Rayici ile Mukayyet Değer ile Emsal Bedeli ile Alış Bedeli ile değerlenir Sadece ilk yapılacak değerleme için... Tahvillerin Envanteri Alış Bedeli ile değerlenir Alışta Ödenen Tutar İşlemiş Faiz Faiz = Anapara x Süre(ay) x Faiz Oranı 1200 = _

25 ÖRNEK: İşletmenin elinde İMKB’ de işlem gören her biri 10 YTL itibari değerli 1000 adet Hisse Senedi vardır. Her biri 20 YTL’ ye alınan bu Hisse Senetlerinin dönem sonunda borsa rayicinin 15 YTL olduğu belirlenmiştir. Ancak daha sonra borsa rayici tekrardan 20 YTL’ ye yükselmiştir. 654 KARŞILIK GİDERLERİ 5.000, MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 5.000, MENKUL KIYMETLER DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 5.000, KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 5.000,

26 ÖRNEK: İşletme, bir A.Ş.’ye ait her biri 10 YTL itibari değerli, % 48 faizli, 2 yıl vadeli 100 adet Tahvilin; 1.her birini 12,4 YTL’ ye, tarihinde, spekülatif amaçla satın almıştır. (Faiz dönemi: – ) 2.her birini 15 YTL’den, tarihinde, peşin bedelle satmıştır. 111 ÖZEL KESİM TAHVİL SENET ve BONOLARI 181 GELİR TAHAKKUKLARI 1.000, BANKALAR 1.240, KASA 260, ÖZEL KESİM TAHVİL SENET ve BONOLARI 181 GELİR TAHAKKUKLARI 645 MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI 1.000, , ,- 240,-

27 1 DÖNEN VARLIKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 100 KASA 102 BANKALAR 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 11 MENKUL DEĞERLER 110 HİSSE SENETLERİ 111 ÖZEL KESİM TAHVİL, SENET VE BONOLARI 12 TİCARİ ALACAKLAR 120 ALICILAR 121 ALACAK SENETLERİ 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 15 STOKLAR 153 TİCARİ MALLAR 157 DİĞER STOKLAR 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI

28 BİLANÇO 1 DÖNEN VARLIKLAR3 K.V.YABANCI KAYNAKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 11 MENKUL DEĞERLER 12 TİCARİ ALACAKLAR 13 DİĞER ALACAKLAR 15 STOKLAR 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 4 U.V.YABANCI KAYNAKLAR 2 DURAN VARLIKLAR5 ÖZ KAYNAKLAR

29 1 DÖNEN VARLIKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 100 KASA 102 BANKALAR 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 11 MENKUL DEĞERLER 110 HİSSE SENETLERİ 111 ÖZEL KESİM TAHVİL, SENET VE BONOLARI 12 TİCARİ ALACAKLAR 120 ALICILAR 121 ALACAK SENETLERİ 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 15 STOKLAR 153 TİCARİ MALLAR 157 DİĞER STOKLAR 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI

30 ALACAKLAR TicariDiğer Dönen Varlıklar (Kısa Vadeli) Duran Varlıklar22323 (Uzun Vadeli)

31 HESAP ADLARI 1 DÖNEN VARLIKLAR 12 TİCARİ ALACAKLAR 120 ALICILAR 121 ALACAK SENETLERİ 122 ALACAK SENETLERİ REESKOONTU (-) 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 127 DİĞER TİCARİ ALACAKLAR 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) 13 DİĞER ALACAKLAR 131 ORTAKLARDAN ALACAKLAR 132 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR 133 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR 135 PERSONELDEN ALACAKLAR 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR 137 DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) 138 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR 139 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) 2 DURAN VARLIKLAR 22 TİCARİ ALACAKLAR 220 ALICILAR HESABI 221 ALACAK SENETLERİ HESABI 222 ALACAK SENETLERİ REESKOONTU (-) 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 229 ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) 23 DİĞER ALACAKLAR 231 ORTAKLARDAN ALACAKLAR 232 İŞTİRAKLERDEN ALACAKLAR 233 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN ALACAKLAR 235 PERSONELDEN ALACAKLAR 236 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR 237 DİĞER ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) 239 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR KARŞILIĞI (-) HESAP GRUPLARI HESAP SINIFI

32 GENEL MUHASEBE DÖNEMİÇİ MUHASEBE İŞLEMLERİ KONUSU DÖNEMSONU MUHASEBE İŞLEMLERİ KONUSU Senetsiz alacaklar Senetli alacaklar Depozito-teminatlar Diğer ticari alacaklar Ortaklardan alacaklar İştiraklerden alacaklar Bağlı ortaklıklardan alacaklar Personelden alacaklar Diğer çeşitli alacaklar Envanter-değerleme-düzeltme- düzenleme Reeskont hesaplama Alacaklara karşılık ayırma Şüpheli ve değersiz hale gelme kayıtları

33 ALACAK SENETLERİ SAYIM CETVELİ Senet numarası Borçlunun adı-soyadı Borçlunun adresi CüzdandaTeminattaProtestolu

34 Örnek: tarihinde Alıcılar Ana ve Yardımcı Hesaplarıyla ilgili envanter sonuçlarına göre ana hesap bakiyeleri ile yardımcı hesap bakiyeleri arasında 100 YTL’lik bir fark söz konusudur. Nedeni araştırıldığında ise bir müşteriden olan 100 YTL’lik alacak tahsil edildiği halde kaydının unutulduğu anlaşılmıştır. Bu işletmenin yevmiye defterinde bu durumu düzeltmek için yapacağı kayıt aşağıdaki gibidir: 100 KASA 100, ALICILAR 100,

35 DayanakDEĞERLEME ÖLÇÜSÜ AÇIKLAMA Varsa Yoksa TTK 75. Md’ye göre İtibari Değer Tüm Normal Alacak Senetleri VUK 281.Md’ye göre İtibari Değer veya Tasarruf Değeri Türk Lirası üzerinden düzenlenmiş Alacak Senetleri Senetteki Faiz Oranı T.C.M.B. Resmi İskonto Haddi Yabancı para üzerinden düzenlenmiş Alacak Senetleri Senetteki Faiz Oranı LIBOR Londra Bankalar Arası Faiz Oranı MSUGT’ne göre Tasarruf Değeri Tüm Normal Alacak Senetleri

36 ALACAKLAR Senetli İtibari Değer yada Tasarruf Değeri Senetsiz Mukayyet Değer = İtibari Değer x (Gün x İskonto) İç İskonto Formülü

37 100 YTL RT 900 YTL ÖRNEK 1: vadeli, 1000 YTL itibari değerli bir alacak senedinin tasarruf değeri şöyle hesaplanır (iskonto oranı % 20): RT = [ İD x Gün x i ] / [ ( Gün x i ) ] TD = [ İD x ] / [ ( Gün x i ) ] TD = [1000 x 36000] / [36000+(200 x 20)] = 900 YTL RT = [1000 x 200 x 20] / [36000+(200 x 20)] = 100 YTL

38 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 100, ALACAK SENETLERİ REESKONTU 100, ALACAK SENETLERİ REESKONTU 100, REESKONT FAİZ GELİRLERİ 100, TD = İD – RT = 1000 YTL – 100 YTL = 900 YTL

39 BİLANÇO 31 / 12 / 2005 DÖNEN VARLIKLAR TİCARİ ALACAKLAR ALACAK SENETLERİ ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) (100.-) GELİR TABLOSU 31 / 12 / REESKONT FAİZ GİDERLERİ (-) (100.-) DÖNEM NET KAR/ZARAR

40 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 100, ALACAK SENETLERİ REESKONTU 100, ALACAK SENETLERİ REESKONTU 100, REESKONT FAİZ GELİRLERİ 100,

41 BİLANÇO.... /... / 2006 DÖNEN VARLIKLAR TİCARİ ALACAKLAR ALACAK SENETLERİ ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) (100.-) GELİR TABLOSU 31 / 12 / REESKONT FAİZ GELİRLERİ (+) DÖNEM NET KAR/ZARAR

42 100 YTL RT 900 YTL ÖRNEK 2: vadeli, 1000 € itibari değerli bir alacak senedinin tasarruf değeri ise şöyle hesaplanır : ( tarihinde TCMB Efektif Alış Kuru: 1,60 YTL/€’dur ve LIBOR* = % 7,5) TD = [ İD x ] / [ ( Gün x i ) ] TD = [ 1000 x ] / [ ( 200 x 7,5 ) ] = 960 € RT = İD – TD = 1000 € – 960 € = 40 € = 40 € x 1,60 YTL/€ = 64 YTL *LIBOR : London Interbank Offered Rate – Londra Bankalararası Faiz Oranı. Döviz cinsinden senetler için değerleme günündeki LIBOR esas alınır.

43 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 64, ALACAK SENETLERİ REESKONTU 64, ALACAK SENETLERİ REESKONTU 64, REESKONT FAİZ GELİRLERİ 64,- 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 64, ALACAK SENETLERİ REESKONTU 64,

44 ALACAK SENETLERİ 20,- 646 KAMBİYO KARLARI 20,- ÖRNEK 2 devam : 1000 € itibari değerli bu senet alındığında kur 1,58 YTL/€ idi tarihinde TCMB Efektif Alış Kuru: 1,60 YTL/€ olduğuna göre değer artışının da kaydının ayrıca yapılması gerekir: 1. Senet ihracatla ilgili değildir. 2. Senet ihracatla ilgilidir*. 121 ALACAK SENETLERİ 20,- 601 YURT DIŞI SATIŞLAR 20,- * İhracatla ilgili dönem içinde oluşan KUR FARKLARI 646 ve 656 kodlu hesaplarda değil 601 kodlu hesapta izlenir.

45 1.Normal Alacaklar 2.Şüpheli Alacaklar 3.Değersiz Alacaklar 4.Vazgeçilen Alacaklar 1. Dava ve İcra safhasında bulunan alacaklar 2. Protestoya rağmen ödenmemiş dava ve icra takibine değmeyecek derecede küçük alacaklar 1. Mahkeme Kararı ile 2. Belge ile 1. Konkordato 2. Sulh ALACAKLAR

46 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 1.100,- 100 KASA 100,- ÖRNEK 3: Alıcılardan Memati SALLAR’ın YTL borcu bulunmaktadır. 1.Alıcı senetsiz olan bu borcunu inkar ettiği için mahkemeye başvurulmuş ve 100 YTL dava gideri ödenmiştir. 2.Alıcı senetli olan bu borcu için “borcum borç; ne öderim, ne inkar ederim” yaklaşımı içinde olduğundan icraya verilmiş ve 100 YTL icra gideri ödenmiştir. 3.Söz konusu borç tahsil edilmiştir. 120 ALICILAR 1.000,- 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 1.100,- 100 KASA 100,- 121 ALACAK SENETLERİ 1.000, ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 1.100,- 100 KASA 1.100,-

47 KARŞILIK: “Doğan ve doğması beklenilen fakat tutarı kesinlikle kestirilemeyen... Belli bazı zararları karşılamak maksadıyla hesaben ayrılan tutardır” (VUK 288) Şüpheli Ticari Alacak Karşılığı ayrılabilmesi için: 1.Bilanço esasına göre defter tutma (I.Sınıf Tüccar) 2.Alacak teminatlı olmamalı 3.Cirolu senetler vadesinde ödenmemiş olmalı 4.Ticari veya Zirai kazançla ilgili olmalı 5.Alacak kamu kuruluşlarından olmamalı 6.Haciz suretiyle teminata bağlanmış olmamalı 7.Adi şirket alacağı için tüm ortaklara başvurulmuş olmalı

48 11 ÖRNEK 4: Alıcılardan Memati SALLAR’ın daha önce icra/dava konusu edilen borcuyla (1.100 YTL) ilgili olarak dönem sonuna gelindiği halde henüz bir netice alınamadığını varsayalım. Bu nedenle alacağın tamamına karşılık ayrılmıştır. 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 1.100,- 654 KARŞILIK GİDERLERİ 1.100,

49 BİLANÇO 31 / 12 / 2005 DÖNEN VARLIKLAR TİCARİ ALACAKLAR ALACAK SENETLERİ ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI ( ) GELİR TABLOSU 31 / 12 / KARŞILIK GİDERLERİ (-) ( ) DÖNEM NET KAR/ZARAR

50 2 1a1a ÖRNEK 4 devam: Alıcılardan Memati SALLAR’dan olan alacağın tamamına karşılık ayrılmıştı. Ancak; tarihinde bu alacağın tamamı tahsil edilmiştir. 2.Alacağın tahsil edilme imkanı kalmamış ve tümü değersiz hale gelmiştir. 1b1b 1.100,- 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 1.100, ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 1.100,- 100 KASA 1.100,- 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR

51 0 ÖRNEK 5: Alıcılardan Memati SALLAR’ın daha önce icra/dava konusu edilen borcunun (1.100 YTL) tamamına karşılık ayrılmıştı tarihinde Memati SALLAR’ın ardında hiçbir mal varlığı bırakmadan hakkın rahmetine kavuştuğu öğrenilmiştir. 2.Ancak adının sonradan P.A. olduğu öğrenilen bir müslüman, rahmetlinin 7’si çıkmadan tüm borcunu gelip ödemiştir. 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 1.100,- 654 KARŞILIK GİDERLERİ 1.100, ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 1.100, ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR ÖNCEKİ DÖNEM GELİR ve KARLARI 1.100,- 100 KASA 1.100,-

52 1 DÖNEN VARLIKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 100 KASA 102 BANKALAR 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 11 MENKUL DEĞERLER 110 HİSSE SENETLERİ 111 ÖZEL KESİM TAHVİL, SENET VE BONOLARI 12 TİCARİ ALACAKLAR 120 ALICILAR 121 ALACAK SENETLERİ 128 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR 129 ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR KARŞILIĞI 15 STOKLAR 153 TİCARİ MALLAR 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI

53 15 STOKLAR 150 İLK MADDE VE MALZEMELER 151 YARI MAMULLER – ÜRETİM 152 MAMULLER 153 TİCARİ MALLAR DİĞER STOKLAR 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) 159 VERİLEN SİPARİŞ AVANSLARI

54 Ticari Malların Envanter ve Değerlemesi Envanter Yöntemleri Stok Değerleme Yöntemleri Stok Değer Düşüklüğü Karşılık Ayırma

55 TİCARİ MALLAR MALİYET BEDELİ ile değerlenir (VUK 262) YURT İÇİNDEN SATIN ALINAN TİCARİ MALLARIN Maliyet Bedeli = Alış Bedeli + Taşıma Giderleri + Sigorta Giderleri + Komisyon Giderleri + Ambalaj Giderleri + Muhafaza Giderleri YURT DIŞINDAN SATIN ALINAN TİCARİ MALLARIN Maliyet Bedeli = Alış Bedeli + Taşıma Giderleri + Sigorta Giderleri + Komisyon Giderleri + Ambalaj Giderleri + Muhafaza Giderleri + Gümrük Vergisi + Kredi Faizleri

56 STMM’nin Kaydı STMM belli ise; SÜREKLİ ENVANTER YÖNTEMİ Her satış kaydından sonra STMM kaydı sürekli yapılabiliyorsa... STMM belli değil ise; ARALIKLI ENVANTER YÖNTEMİ STMM kaydı sadece belli aralıklarla hesaplanıp yapılabiliyorsa... Ticari mal çeşidi az Satış yoğunluğu düşük Stok hareketlerini bilgisayar ile izleyen (Barkod Sistemi) kısaca satış anında STMM’ni bilen İŞLETMELER için... Ticari mal çeşidi çok fazla Satış yoğunluğu çok yüksek Stok hareketlerini bilgisayar ile izlemeyen kısaca satış anında STMM’ni bilmeyen veya hesaplaması güç olan İŞLETMELER için...

57 STMM’nin Kaydı STMM belli ise; SÜREKLİ ENVANTER YÖNTEMİ Her satış kaydından sonra STMM kaydı sürekli yapılabiliyorsa... STMM belli değil ise; ARALIKLI ENVANTER YÖNTEMİ STMM kaydı sadece belli aralıklarla hesaplanıp yapılabiliyorsa... b 153 TİCARİ MALLAR 375,- 621 SATILAN TİCARİ MALLARIN MALİYETİ 375,- a 600 YURT İÇİ SATIŞLAR 500,- 100 KASA 500,-

58 STMM’nin Kaydı STMM belli ise; SÜREKLİ ENVANTER YÖNTEMİ Her satış kaydından sonra STMM kaydı sürekli yapılabiliyorsa... STMM belli değil ise; ARALIKLI ENVANTER YÖNTEMİ STMM kaydı sadece belli aralıklarla hesaplanıp yapılabiliyorsa... b 153 TİCARİ MALLAR 375,- 621 SATILAN TİCARİ MALLARIN MALİYETİ 375,- a 600 YURT İÇİ SATIŞLAR 500,- 100 KASA 500,- a 600 YURT İÇİ SATIŞLAR 500,- 100 KASA 500,-

59 STMM’nin Kaydı STMM belli ise; SÜREKLİ ENVANTER YÖNTEMİ Her satış kaydından sonra STMM kaydı sürekli yapılabiliyorsa... STMM belli değil ise; ARALIKLI ENVANTER YÖNTEMİ STMM kaydı sadece belli aralıklarla hesaplanıp yapılabiliyorsa... b 153 TİCARİ MALLAR 375,- 621 SATILAN TİCARİ MALLARIN MALİYETİ 375,- a 600 YURT İÇİ SATIŞLAR 500,- 100 KASA 500,- 153 TİCARİ MALLAR 375,- 621 SATILAN TİCARİ MALLARIN MALİYETİ 375,- a 600 YURT İÇİ SATIŞLAR 500,- 100 KASA 500,- 31/12

60 PROBLEM: Elimizde farklı fiyatlardan satın aldığımız 300 kg’lık mal olsun. Bunun 250 kg’lık kısmını 500 YTL’ye peşin sattığımızı varsayalım. Bu durumda satış kaydını yapabiliriz ancak STMM kaydını yapamayız. Zira sattığımız 250 kg’lık malın maliyetini ve elimizde kalan 50 kg’lık malın maliyetini bilmiyoruz.

61 Stok Değerleme Yöntemleri: İlk Giren İlk Çıkar (FIFO) Yöntemi Son Giren İlk Çıkar (LIFO) Yöntemi Ortalama Fiyat Yöntemi Hareketli Ortalama Fiyat Yöntemi Bu yöntemler, farklı fiyatlardan alınan malların değerlemesine çözüm getirmektedir. Özetle; satılan ve elde kalan TİCARİ MALLARIN değerini belirlemeye/hesaplamaya yarar.

62 Mal Alma ve Depolama Satış FIFO 213 LIFO SatınalmaTarihleri PİYASA MÜŞTERİLER

63 PROBLEM: Elimizde farklı fiyatlardan satın aldığımız 300 kg’lık mal olsun. Bunun 250 kg’lık kısmını 500 YTL’ye peşin sattığımızı varsayalım. Sattığımız 250 kg’lık malın maliyetini ve elimizde kalan 50 kg’lık malın maliyetini hesaplamak için STOK DEĞERLEME YÖNTEMLERİNDEN yararlanırız.

64

65 STMM Dönem Sonu Stok

66 STOK DEĞERLEME YÖNTEMİ ALIŞSTMM DÖNEM SONU STOK FIFO450 YTL350 YTL100 YTL LIFO450 YTL400 YTL50 YTL ORTALAMA450 YTL375 YTL75 YTL HAREKETLİ ORTALAMA450 YTL375 YTL75 YTL

67 TİCARİ MALLAR 375,- 621 SATILAN TİCARİ MALLARIN MALİYETİ 375, ÖRNEK : Mal Stoklarını “Hareketli Ortalama Fiyat Yöntemi”ne göre değerleyen işletmenin tarihindeki satışlarının maliyet kaydı aşağıdaki gibi olacaktır. 153 TİCARİ MALLAR ( ) 100,- ( ) 150,- ( ) 200,- ( ) 375,- 450,-375,- Dönem sonu mal (mevcudu) stok : 75,- (= ) YURT İÇİ SATIŞLAR 500,- 100 KASA 500,

68 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ DOĞAL AFETLER (deprem, sel, kasırga, yıldırım düşmesi...) TEKNOLOJİK GELİŞMELER (daha yeni ve daha gelişmiş ürünler: örneğin cep telefonu, bilgisayar, video) DEMODE OLMA (modası geçme: örneğin ispanyol paça) FİZİKSEL DEFORMASYON (bozulma, çürüme, kokma, kırılma, çatlama, patlama, yırtılma, nemlenme, paslanma...) SOSYAL OLAYLAR (Savaş, kundaklanma ve terör eylemleri, yakma- yıkma, çalma-çırpma, protesto amacıyla ürüne ambargo koyma: örneğin APO – Ariston Ürünleri) SAĞLIK SORUNLARI (örneğin: deli dana, kuş gribi, kanser etkisi...) EKONOMİK GELİŞMELER (Krizler, Arz – Talep, Gümrük Kotaları, Vergi Oranları, Ambargolar, Devalüasyon, Revalüasyon, Deflasyon...)

69 DEĞERİ DÜŞEN TİCARİ MALLAR EMSAL BEDELİ ile değerlenir (VUK 267) 1.Ortalama Fiyat Esası 2.Maliyet Esası 3.Takdir Esası Stoklarda (ticari mallarda) değer düşüklüğü tespit edildiğinde karşılık ayrılır: KARŞILIK TUTARI = MALİYET BEDELİ – EMSAL BEDELİ

70 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) X 654 KARŞILIK GİDERLERİ X Değeri düşen mallara karşılık ayrılmasının kaydı: 644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR X 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) X Değeri düşen mallara ayrılan karşılığın iptal edilmesi kaydı:

71 1 ÖRNEK 1: Yılbaşı için satılmak amacıyla tanesi 5 YTL’den alınan Hindi’nin kadarı kuş gribinden telef (mort) olmuştur. 1.Bunun için karşılık ayrılmıştır. 2.Tamamı telef olsaydı... 3.Sigorta olsaydı ve sözgelimi YTL tazminat alınsaydı. 158 STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI (-) ,- 654 KARŞILIK GİDERLERİ , DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER ve ZARARLAR ,- 153 TİCARİ MALLAR KASA ,- 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER ve ZARARLAR , ,- 153 TİCARİ MALLAR

72 SıraAylarİK CinsiMiktarOSF 1AralıkÇamaşır Takımı300 Takım 6,10 YTL 2KasımÇamaşır Takımı550 Takım6,40 YTL 3Ekim Çamaşır Takımı800 Takım6,60 YTL Değeri düşen iç çamaşır takımının %25’i (2000 takım x %25 =) 500 takım olduğundan Kasım ayının ortalama fiyat esas alınacaktır: 2000 Tk. x 6,40 YTL/Tk. = YTL Karşılık Ayrılacak Tutar= Maliyet Bedeli – Emsal Bedeli = YTL – YTL = YTL ÖRNEK 2: Bir giyim işletmesi, satış fiyatında maliyetine oranla % 10’dan fazla düşüş görülen YTL maliyetli takım iç çamaşırının emsal bedelini “Ortalama Fiyatı Esası”na göre belirleyecektir. Son üç aylık satışlarına ilişkin bilgileri aşağıdadır STOK DEĞER DÜŞÜKLÜĞÜ KARŞILIĞI 7.200,- 654 KARŞILIK GİDERLERİ 7.200,

73 Duran Varlıkların Envanter ve Değerlemesi 25 M.D.V. Amortisman Konusu Yenileme Fonu Değer Artırıcı Nitelikli Gider

74 Duran Varlık İşletme faaliyetlerinin gerçekleştirilmesi için kullanılmak amacıyla edinilen; ilke olarak normal faaliyet dönemi içinde (bir yılda) paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen varlıklardır.

75 BİLANÇO 1 DÖNEN VARLIKLAR3 K.V.YABANCI KAYNAKLAR 10 HAZIR DEĞERLER 11 MENKUL DEĞERLER 12 TİCARİ ALACAKLAR 13 DİĞER ALACAKLAR 15 STOKLAR 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 4 U.V.YABANCI KAYNAKLAR 2 DURAN VARLIKLAR 5 ÖZ KAYNAKLAR 22 TİCARİ ALACAKLAR 23 DİĞER ALACAKLAR 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 27 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR 28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR

76 2 DURAN VARLIKLAR TİCARİ ALACAKLAR 23 DİĞER ALACAKLAR 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 250 ARAZİ VE ARSALAR 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ 252 BİNALAR 253 TESİS MAKİNE VE CİHAZLAR 254 TAŞITLAR 255 DEMİRBAŞLAR 256 DİĞER MADDİ DURAN VARLIKLAR 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR (-) 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR 259 VERİLEN AVANSLAR 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 27 ÖZEL TÜKENMEYE TABİ VARLIKLAR 28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR

77 M.D.V. MALİYET BEDELİ ile değerlenir (VUK ) YURT İÇİ SATINALMA Maliyet Bedeli = Alış Bedeli + Sigorta Giderleri + Taşıma Giderleri + Komisyon Giderleri + Montaj Giderleri + Özel Tüketim Vergisi + Noter – Tapu – Mahkeme YURT DIŞI SATINALMA Maliyet Bedeli = Alış Bedeli + Sigorta Giderleri + Taşıma Giderleri. + Gümrük Vergisi + Kredi Faizleri CIF* * CIF : Cost Insurance Freight İMAL/İNŞAA BEDELİ ile değerlenir (VUK 271) KENDİ ÜRETME İmal/İnşaa Maliyeti = + Hammadde ve Malzeme Gid. + İşçilik Giderleri + Diğer Üretim Giderleri Değer artırıcı harcamalar maliyet bedeline eklenir (VUK 272)

78 250 ARAZİ VE ARSALAR Yıkımın enkazından elde edilen gelirler varsa onun da arazi ve arsanın maliyetinden indirilmesi gerekir. MALİYETE EKLENİR Satın alınan arsa ve arazi üzerinde daha önceden varolan yapıların yıkılması sırasında ödenen tutarlar, arazi ve arsanın maliyetine eklenir. MALİYETTEN DÜŞÜLÜR + _ Arazi ve Arsaların kullanım süreleri (faydalı ömürleri) sınırsız olduğu için amortisman ayrılmaz.

79 252 BİNALAR MALİYETE EKLENEBİLİR ! Noter, tapu, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon, emlak alım vergisi ile diğer gider ve harçlar... GİDER YAZILABİLİR ! (Bu konuda VUK 270 mükellefleri serbest bırakmıştır) Bina ile binanın arsası muhasebe kuralı gereği ayrı hesaplara kaydedilmesi gerekirken bu husus; Türkiye’de uygulanmamaktadır. Zira binalar amortismana tabi iken, arazi ve arsalar tabi değildir. Sonra yapılacak Boya - Badana

80 254 TAŞITLAR MALİYETE EKLENEBİLİR ! Noter, mahkeme, kıymet takdiri, komisyon, binek oto.ların KDV’si*, taşıt alım ve özel tüketim vergisi ve harçlar... GİDER YAZILABİLİR ! (Bu konuda VUK 270 mükellefleri serbest bırakmıştır) “KIST AMORTİSMAN” Binek otomobillerinin KDV’si, KDV Kanunun 30/b maddesine göre indirilemeyeceği için (rent a car vb. işletmeler hariç) maliyete eklenebilir veya gider yazılabilir (VUK 270). Ayrıca binek otomobillerde “KIST AMORTİSMAN” söz konusudur (VUK 320). Sonra yapılacak Bakım-Onarım

81 255 DEMİRBAŞLAR MALİYETE EKLENİR Komisyon, sigorta, taşıma, kurulum - montaj ve özel giderler... GİDER YAZILIR Sonra yapılacak Bakım-Onarım Temizleme * Değeri 480 YTL’yi aşmayan demirbaşlar (2005 için) amortismana tabi tutulmayarak doğrudan doğruya gider yazılabilirler (VUK 313). Ancak ekonomik ve teknik açıdan bütünlük gösterenlerde ise bu had topluca dikkatte alınır (örneğin masa-sandalye-dolap takımı). < 480 YTL* <

82 Amortisman Aslı Fransızca: “yavaş yavaş öldürme”... Duran varlıkların eskime, aşınma, yıpranma, yaşlanma, itfa ve tükenme paylarını ifade etmek için kullanılır. Amortismana Tabi Olma Duran varlıkların maliyetlerinin bir kerede değil, faydalı oldukları süreler (eko-ömür) içinde yavaş yavaş gider yazılarak yok edilmelerini ifade eder. VUK

83 1. İşletmenin aktifine girmiş olması 2. Tamamlanmış ve hukuken kullanıma hazır olması 3. İşletmede bir hesap döneminden çok kullanılması 4. Eskimeye, aşınmaya, yıpranmaya maruz kalması 5. Zamanla değer kaybına uğraması 6. Değerinin 480 YTL’nin üzerinde olması DV’nin Amortismana Tabi Olma Koşulları : Amortisman ayırma yasal bir zorunluluk değil, yasal bir HAK’tır.

84 Amortisman Ayırmayı Gerektiren Etkenler Veya Nedenler: Teknik etkenler / nedenler... İktisadi etkenler / nedenler... Ekonomik ve Ticari etkenler / nedenler... Olağanüstü etkenler / nedenler... Hukuki etkenler / nedenler...

85 Amortisman Ayırma Yöntemleri : Normal Yöntem (VUK 315) Azalan Bakiyeler Yöntemi (VUK Mük.315) Fevkalade Amortisman (VUK 317) Kıst Amortisman (VUK 320)

86 Amortisman Ayırma Kayıtlarında Kullanılacak Hesaplar : 7/A Borçlu Hesap: 730 / 740 / 750 / 760 /770 Alacaklı Hesap: 257 (268 / 278 / 299) 7/B Borçlu Hesap: 796 Alacaklı Hesap: 257 (268 / 278 / 299)

87 Yenileme Fonu Duran varlıkların karlı satışı veya afetler yüzünden zarara uğraması dolayısıyla sigortadan alınan tazminatın fazlasını belli koşullar altında; belli bir süre vergi dışı bırakma imkanı sağlayan fondur. Satış karı veya tazminat fazlası “679...KARLAR” hesabına yazılmak yerine bilançonun pasifinde “549 ÖZEL FONLAR” hesabının içinde tutulur. VUK

88 1.Bilanço esasına göre defter tutulması 2.M.D.V. Amortismana tabi olması 3.Yenilemenin zorunlu olması 4.Yönetimin karar verip teşebbüse geçmiş olması 5.Yenilemenin aynı türden olması 6.Yenileme fonunun 3 yıl içinde kullanılması Yenileme Fonu Oluşturabilmenin Koşulları : M.D.V. Satış karını veya tazminat fazlasını yenileme fonu için ayırma yasal bir zorunluluk değil, yasal bir HAK’tır.

89

90

91

92

93

94

95

96 Değer Artırıcı Gider Normal bakım, onarım, tamir, yıkama, yağlama, boyama ve temizleme vb. rutin giderlerin dışında duran varlığı genişletmek (kapasitesini artırmak), kullanım (faydalı) ömrünü uzatmak, ekonomik değerini sürekli olarak artırmak amacıyla yapılan giderlerdir. VUK 272 MALİYETE EKLENİR ! GİDER YAZILIR !

97 1.Varlığın ya kullanım süresini uzatmalı 2.Varlığın ya kapasitesini artırmalı 3.Varlığa ya edinildiği tarihte sahip olmadığı bir ilave yapılmalı 4.Ya da bir afete uğramış varlığa yapılmalı (VUK ) Yapılan giderin “Değer Artırıcı Nitelikli Gider” sayılması için şunlardan biri mutlaka olmalıdır:

98 DİKKAT Kapasite artırıcı giderler varlığın kalan ömrü içinde amorti edilir. Varlık amorti edildikten sonra yapılmışsa gider yazılır. Kullanım süresini artırıcı giderler varlığın uzayan (yeni) ömrü içinde amorti edilir. Varlık amorti edildikten sonra yapılmışsa maliyete eklenir. Amortisman yöntemi değişmez.

99 Değer artırıcı nitelikli gider: maliyete girer !

100

101

102

103 Pasif Hesapların Envanter ve Değerlemesi Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar Öz Kaynaklar

104 1 DÖNEN VARLIKLAR3 K.V.YABANCI KAYNAKLAR 4 U.V.YABANCI KAYNAKLAR 2 DURAN VARLIKLAR 5 ÖZ KAYNAKLAR BİLANÇO AktifPasif

105 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 30 MALİ BORÇLAR TİCARİ BORÇLAR 33 DİĞER BORÇLAR 34 ALINAN AVANSLAR 35 YILLARA YAYGIN İNŞAAT VE ONARIM HAKEDİŞLERİ 36 ÖDENECEK VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 40 MALİ BORÇLAR TİCARİ BORÇLAR 43 DİĞER BORÇLAR 44 ALINAN AVANSLAR BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 49 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR

106 1 DÖNEN VARLIKLAR3 K.V.YABANCI KAYNAKLAR 4 U.V.YABANCI KAYNAKLAR 2 DURAN VARLIKLAR 5 ÖZ KAYNAKLAR BİLANÇO AktifPasif BORÇ

107 BORÇLARIN DEĞERLEMESİ Senetli borçlar Senetsiz borçlar Bağışlanan borçlar

108 BORÇLAR Senetli İtibari Değer ya da Tasarruf Değeri Senetsiz Mukayyet Değer = İtibari Değer x (Gün x İskonto) İç İskonto Formülü

109 Senetli Borçlar İşletme eğer senetli alacaklarını tasarruf değeri ile değerliyorsa; senetli borçlarını da tasarruf değeri ile değerlemek zorundadır. (VUK 285)

110 TASARRUF DEĞERİ Reeskont Tutarını Hesaplama RT = [ İD x Gün x i ] / [ ( Gün x i ) ] TD = [ İD x ] / [ ( Gün x i ) ] RT = İD – TD ZAMAN 31/12/.... Değerleme Günü İDTD Senedin vade sonundaki değerini (İD) 31/12’deki değerine (TD) çekme... Hesaplanan Reeskont Tutarı

111 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU 31/12/ ALACAK SENETLERİ REESKONTU 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 01/01/.... Sonraki yıl 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 31/12/ REESKONT FAİZ GİDERLERİ 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU 01/01/.... Sonraki yıl ALACAK SENETLERİ için BORÇ SENETLERİ için HESAPLANAN REESKONT TUTARI

112 BİLANÇO 31 / 12 / 2005 DÖNEN VARLIKLARK.V. YABANCI KAYNAKLAR 12 TİCARİ ALACAKLAR 121 ALACAK SENETLERİ 122 ALACAK SENETLERİ REESKONTU (-) 32 TİCARİ BORÇLAR 321 BORÇ SENETLERİ 322 BORÇ SENETLERİ REESKONTU (-) GELİR TABLOSU 31 / 12 / REESKONT FAİZ GELİRLERİ 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ (-) DÖNEM NET KAR/ZARAR

113 “BAĞIŞLANAN BORÇLAR” Bir işletme konkordato veya sulh yoluyla bir başka işletmeden olan alacağından (bir kısmından) vazgeçiyorsa: 1.İşletmenin kendisi için vazgeçilen alacak söz konusudur. 2.Karşı işletme için ise bağışlanan borç söz konusudur. Bunun sonucunda: 1.Alacağından vazgeçen işletme açısından gider/zarar söz konusudur. 2.Borcu bağışlanan işletme açısından gelir/kar söz konusudur. VUK 324’e göre bu kar borcun bağışlandığı yılın sonundan başlayarak bilançonun pasifinde 3 yıl süreyle tutulur ve meydana gelen zararlar buradan indirilir. 3 yıl içinde itfa edilemezse gelir hesaplarına alınır.

114 “BAĞIŞLANAN BORÇLAR” BİLANÇO AktifPasif ¾... BORÇ ,- Borcumuzun % 10’nu bağışlanırsa

115 “BAĞIŞLANAN BORÇLAR” BİLANÇO AktifPasif ¾... BORÇ ,- BİLANÇO AktifPasif ¾... BORÇ ,- Borcumuzun % 10’nu bağışlanırsa 549 ÖZEL FONLAR ,-

116 “Bağışlanan Borçlar” konusuyla ilgili ÖRNEKLER

117 ÖRNEK 1: Bir satıcıya YTL borcumuz bulunmaktadır. Sürekli zarar ettiğimiz için bu borcu ödemekte de feci şekilde zorlanıyoruz (yani nerdeyse topu diktik – dikeceğiz...) Satıcıda bize bir “kıyak” yapıyor ve tarihinde alacağının % 10’undan vazgeçtiğini bildiriyor (Vazgeçilen Alacak konusuna bkz: KONKORDATO veya SULH yoluyla...). Bağışlanan bu borç ile ilgili olarak bizim yapmamız gereken kayıtlar: 549 ÖZEL FONLAR ,- 320 SATICILAR ,

118 ÖRNEK 2: tarihinde borcumuzun bağışlanan kısmıyla oluşan YTL’lik fondan 3 yıl boyunca sırasıyla (1.yıl) YTL, (2.yıl) YTL ve (3.yıl) YTL olarak ortaya çıkan zararımızı düşüyoruz. 549 ÖZEL FONLAR ,- 320 SATICILAR , DÖNEM NET ZARARI 5.000,- 549 ÖZEL FONLAR 5.000, DÖNEM NET ZARARI 3.000,- 549 ÖZEL FONLAR 3.000, DÖNEM NET ZARARI 1.000,- 549 ÖZEL FONLAR 1.000, ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI 1.000,- 549 ÖZEL FONLAR 1.000, YIL 2.YIL 3.YIL

119 KAYNAK SORUNU YABANCI KAYNAK ÖZ KAYNAK

120 ..... ANONİM ŞİRKETİNİN BİLANÇOSU BORÇ SERMAYE 1. DÖNEN VARLIKLAR 2. DURAN VARLIKLAR 3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 4. UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 5. ÖZ KAYNAKLAR HİSSE SENEDİ TAHVİLSENETBONO Faiz Kar/Zarar

121 500 SERMAYE 305 ÇIKARILMIŞ BONOLAR VE SENETLER KAYNAK BULMAK İÇİN Hisse Senedi ihraç edilir Tahvil – Senet – Bono çıkarılır Kısa Vadeli Uzun Vadeli 306 ÇIKARILMIŞ DİĞER MENKUL KIYMETLER 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER 407 ÇIKARILMIŞ DİĞER MENKUL KIYMETLER İTİBARİ DEĞER

122 “TAHVİL” çıkarma işlemlerine ilişkin ÖRNEKLER

123 ÖRNEK 1: Bir A.Ş tarihinde itibari değeri YTL olan 10 adet tahvil çıkarmış ve bankası aracılığıyla sattırmıştır. Vadesi 3 yıl olan bu tahviller % 10 faizlidir. Tahviller (vade) süresi bitince ödenecektir. 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER ,- 102 BANKALAR , , TAHVİL ANAPARA BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ KASA 2.700,- 304 TAHVİL ANAPARA BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ 3.000,- 780 FİNANSMAN GİDERLERİ 3.000,- 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 300, ,- 304 TAHVİL ANAPARA BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ 780 FİNANSMAN GİDERLERİ 3.000,- 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER ,-

124 ÖRNEK 2: Bir A.Ş tarihinde itibari değeri YTL olan 10 adet tahvil çıkarmış ve bankası aracılığıyla sattırmıştır. Vadesi 3 yıl olan bu tahviller % 10 faizlidir. Tahviller eşit taksitler ile ödenecektir. 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER ,- 102 BANKALAR , KASA ,- 304 TAHVİL ANAPARA BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ ,- 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 300, ,- 304 TAHVİL ANAPARA BORÇ TAKSİT VE FAİZLERİ 780 FİNANSMAN GİDERLERİ 3.000,- 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER ,-

125 ÖRNEK 3: Bir A.Ş tarihinde itibari değeri YTL olan 10 adet tahvil çıkarmış (vadesi 3 yıl olan bu tahviller % 50 faizlidir) ve bankası aracılığıyla sattırmıştır. Ancak banka tahvillerin her birini YTL’den değil; YTL’den satabilmiştir (bu fark kanunen en fazla % 5 olabilir). 405 ÇIKARILMIŞ TAHVİLLER ,- 102 BANKALAR , , MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI 500,- 780 FİNANSMAN GİDERLERİ 500,- 308 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI 408 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI 1.500,- 500,- 408 MENKUL KIYMETLER İHRAÇ FARKI

126 “HİSSE SENEDİ” çıkarma işlemlerine ilişkin ÖRNEKLER

127 ÖRNEK 1: Bir A.Ş tarihinde itibari değeri 100 YTL olan adet hisse senedi çıkarmış ve bedellerini nakit olarak tahsil etmiştir. 500 SERMAYE ,- 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE , , KASA ,- 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE

128 ÖRNEK 2: Bir A.Ş tarihinde itibari değeri 100 YTL olan adet hisse senedi çıkarmıştır. Ancak bu hisse senetlerinin her birini 130 YTL fiyatla (yani itibari değerlerinin üzerinde bir değerle) satmayı başarmış ve bedellerini nakit olarak tahsil etmiştir. 500 SERMAYE ,- 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE , , KASA ,- 501 ÖDENMEMİŞ SERMAYE ,- 520 HİSSE SENEDİ İHRAÇ PRİMLERİ

129 5 ÖZ KAYNAKLAR 50 ÖDENMİŞ SERMAYE SERMAYE YEDEKLERİ KAR YEDEKLERİ GEÇMİŞ YILLAR KARLARI 58 GEÇMİŞ YILLAR ZARARLARI 59 DÖNEM NET KARI (ZARARI)

130 Öz Sermayenin Hesaplanması Analitik Yöntem Sentez Yöntemi Karşılaştırma Yöntemi

131 Analitik Yöntem Aktif toplamından (Varlıklar) borçların çıkarılması yoluyla öz sermayenin hesaplanmasında izlenen mantıksal yoldur. ÖZSERMAYE = TOPLAM VARLIKLAR – TOPLAM BORÇLAR 5 = (1+2) - (3+4) 1 DÖNEN VARLIKLAR3 K.V.YABANCI KAYNAKLAR 4 U.V.YABANCI KAYNAKLAR 2 DURAN VARLIKLAR 5 ÖZ KAYNAKLAR BİLANÇO AktifPasif

132 Sentez Yöntemi Pasifte yer alan öz sermaye unsurlarının tek tek toplanması (çıkarılması) yolu ile öz sermayenin hesaplanmasında izlenen mantıksal yoldur. ÖZSERMAYE = ÖZKAYNAKLAR A. Ödenmiş Sermaye Sermaye 2. Ödenmemiş Sermaye (-) 3. Sermaye Düzeltmesi Olumlu Farkları 4. Sermaye Düzeltmesi Olumsuz Farkları (-) (+) (-) (+) (-) B. Sermaye Yedekleri Hisse Senedi İhraç Primleri 2. Hisse Senetleri İptal Karları (+) (+) C. Kar Yedekleri Yedekler 2. Özel Fonlar (+) (+) D. Geçmiş Yıllar Karları E. Geçmiş Yıllar Zararları (-) F. Dönem Net Karı G. Dönem Net Zararı (-) ( ) ( ) TOPLAM

133 Karşılaştırma Yöntemi Dönembaşı özsermaye ile dönemsonu özsermayenin karşılaştırılması suretiyle hesaplanması esasına dayanan yöntemdir. Dönem Kazancı = Öz Sermaye Farkı – Konan Değerler + Çekilen Değerler (DSÖzS - DBÖzS) – Konan Değerler + Çekilen Değerler İşletmeye Konan Değerlerİşletmeden Çekilen Değerler Sermaye artması Ödenmiş sermayenin azalması Hisse Senetleri İhraç Primleri ile iptal karlarının artması Vergi dışı fonların oluşması Yedek akçelerin artması Geçmiş Yıllar karlarının artması Geçmiş Yıllar zararlarının azalması Cari hesap hareketleri Sermayenin azalması Yedek akçelerin azalması Geçmiş Yıllar karlarının azalması Cari hesap hareketleri Vergi borçlarının ödenmesi K.K.E.G. yapılması

134 GELİR VE GİDER HESAPLARININ ENVANTERİ Dönem Ayırıcı Hesaplar Gelir – Gider Hesaplarının Kanuni Yönü

135 Dönem Ayırıcı Hesaplar Aktif Geçici Hesaplar : 180 – – 281 Pasif Geçici Hesaplar : 380 – – 481

136 BİLANÇO 1 – 2 – 3 – 4 – 5 GELİR TABLOSU 6

137 BİLANÇO 1 – 2 – 3 – 4 – 5 VARLIKLAR VE KAYNAKLAR GELİR TABLOSU 6 GELİRLER VE GİDERLER

138 BİLANÇO 1 – 2 – 3 – 4 – 5 VARLIKLAR VE KAYNAKLAR GELİR TABLOSU 6 GELİRLER VE GİDERLER MALİYETLER 7/A - 7/B

139 BİLANÇO 1 – 2 – 3 – 4 – 5 VARLIKLAR VE KAYNAKLAR GELİR TABLOSU 6 GELİRLER VE GİDERLER MALİYETLER 7/A - 7/B SONUÇ: K / Z

140 BİLANÇO 1 – 2 – 3 – 4 – 5 VARLIKLAR VE KAYNAKLAR GELİR TABLOSU 6 GELİRLER VE GİDERLER MALİYETLER 7/A - 7/B SONUÇ: K / Z

141 BİLANÇO 1 – 2 – 3 – 4 – 5 VARLIKLAR VE KAYNAKLAR GELİR TABLOSU 6 GELİRLER VE GİDERLER GELECEK AYLARA/YILLARA AİT GELİR VE GİDERLER GELİR VE GİDER TAHAKKUKLARI MALİYETLER 7/A - 7/B SONUÇ: K / Z

142 1 DÖNEN VARLIKLAR 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 181 GELİR TAHAKKUKLARI 3 K.V.YABANCI KAYNAKLAR 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER 381 GİDER TAHAKKUKLARI 2 DURAN VARLIKLAR 280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER 281 GELİR TAHAKKUKLARI 4 U.V.YABANCI KAYNAKLAR 480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER 481 GİDER TAHAKKUKLARI 5 ÖZ KAYNAKLARBİLANÇO AktifPasif Aktif geçici hesaplarPasifi geçici hesaplar DÖNEM AYIRICI HESAPLAR Mukayyet Değer

143 Dönem ayırıcı hesaplardan “Gelecek Aylara ve Yıllara Ait Gelirler” ile “Gelecek Aylara ve Yıllara Ait Giderler” hesaplarının kullanışına ilişkin bir uygulama

144 ÖRNEK 1: tarihinde bir bina 3 yıllığına kiralanıyor YTL kira bedeli peşin olarak ödeniyor (KDV ve vergi ihmal edilmiştir). 3 YIL = 36 AY (3 x 12) YTL / 36 AY = 100 YTL/AY (aylık kira bedeli)

145 ÖRNEK 1: tarihinde bir bina 3 yıllığına kiralanıyor YTL kira bedeli peşin olarak ödeniyor (KDV ve vergi ihmal edilmiştir). ZAMAN YIL = 36 AY (3 x 12) YTL / 36 AY = 100 YTL/AY (aylık kira bedeli)

146 ÖRNEK 1: tarihinde bir bina 3 yıllığına kiralanıyor YTL kira bedeli peşin olarak ödeniyor (KDV ve vergi ihmal edilmiştir). ZAMAN ay 11 ay1 ay36 ay = YIL = 36 AY (3 x 12) YTL / 36 AY = 100 YTL/AY (aylık kira bedeli)

147 ÖRNEK 1: tarihinde bir bina 3 yıllığına kiralanıyor YTL kira bedeli peşin olarak ödeniyor (KDV ve vergi ihmal edilmiştir). ZAMAN ay 11 ay1 ay36 ay = YTL 100 YTL x 12 ay = YTL 100 YTL x 11 ay = YTL 3 YIL = 36 AY (3 x 12) YTL / 36 AY = 100 YTL/AY (aylık kira bedeli) Dönemin kira bedeli 100 YTL Gelecek (aylara ait) dönemin kira bedeli YTL Gelecek (yıllara ait) dönemin kira bedeli YTL

148 ÖRNEK 1: tarihinde bir bina 3 yıllığına kiralanıyor YTL kira bedeli peşin olarak ödeniyor (KDV ve vergi ihmal edilmiştir). 649 D.O.G. ve KARLAR KASA G.A.A.GELİRLER G.Y.A.GELİRLER BİNA SAHİBİ İŞLETME :KİRACI İŞLETME : 770 GEN.YÖN.GİDERLERİ G.A.A.GİDERLER G.Y.A.GİDERLER KASA3.600

149 ÖRNEK 1: tarihinde bir bina 3 yıllığına kiralanıyor YTL kira bedeli peşin olarak ödeniyor (KDV ve vergi ihmal edilmiştir). 649 D.O.G. ve KARLAR KASA G.A.A.GELİRLER G.Y.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER D.O.G. ve KARLAR G.Y.A.GELİRLER BİNA SAHİBİ İŞLETME :KİRACI İŞLETME : 770 GEN.YÖN.GİDERLERİ G.A.A.GİDERLER G.Y.A.GİDERLER KASA GEN.YÖN.GİDERLERİ G.A.A.GİDERLER G.Y.A.GİDERLER G.A.A.GİDERLER1.200

150 ÖRNEK 1: tarihinde bir bina 3 yıllığına kiralanıyor YTL kira bedeli peşin olarak ödeniyor (KDV ve vergi ihmal edilmiştir). 649 D.O.G. ve KARLAR KASA G.A.A.GELİRLER G.Y.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER D.O.G. ve KARLAR G.Y.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER D.O.G. ve KARLAR G.Y.A.GELİRLER BİNA SAHİBİ İŞLETME :KİRACI İŞLETME : 770 GEN.YÖN.GİDERLERİ G.A.A.GİDERLER G.Y.A.GİDERLER KASA GEN.YÖN.GİDERLERİ G.A.A.GİDERLER G.Y.A.GİDERLER G.A.A.GİDERLER GEN.YÖN.GİDERLERİ G.A.A.GİDERLER G.Y.A.GİDERLER G.A.A.GİDERLER1.200

151 ÖRNEK 1: tarihinde bir bina 3 yıllığına kiralanıyor YTL kira bedeli peşin olarak ödeniyor (KDV ve vergi ihmal edilmiştir). 649 D.O.G. ve KARLAR KASA G.A.A.GELİRLER G.Y.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER D.O.G. ve KARLAR G.Y.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER D.O.G. ve KARLAR G.Y.A.GELİRLER G.A.A.GELİRLER D.O.G. ve KARLAR BİNA SAHİBİ İŞLETME :KİRACI İŞLETME : 770 GEN.YÖN.GİDERLERİ G.A.A.GİDERLER G.Y.A.GİDERLER KASA GEN.YÖN.GİDERLERİ G.A.A.GİDERLER G.Y.A.GİDERLER G.A.A.GİDERLER GEN.YÖN.GİDERLERİ G.A.A.GİDERLER G.Y.A.GİDERLER G.A.A.GİDERLER GEN.YÖN.GİDERLERİ G.A.A.GİDERLER1.100

152 ÖRNEK 2: tarihinde KW/S peşin elektrik alınmış bunun için YTL ödenmiştir (KDV ihmal edilmiştir). Dönem sonunda ( tarihinde) elektrik saati kontrol edilmiş ve KW/S’lik bir tüketim yapıldığı anlaşılmıştır. 100 KASA 2.000,- 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 2.000,

153 ÖRNEK 2: tarihinde KW/S peşin elektrik alınmış bunun için YTL ödenmiştir (KDV ihmal edilmiştir). Dönem sonunda ( tarihinde) elektrik saati kontrol edilmiş ve KW/S’lik bir tüketim yapıldığı anlaşılmıştır. 100 KASA 2.000,- 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 2.000, YTL / KW/S= 0,20 YTL (bir KW/S fiyatı) KW/S x 0,20 YTL= 700 YTL

154 ÖRNEK 2: tarihinde KW/S peşin elektrik alınmış bunun için YTL ödenmiştir (KDV ihmal edilmiştir). Dönem sonunda ( tarihinde) elektrik saati kontrol edilmiş ve KW/S’lik bir tüketim yapıldığı anlaşılmıştır. 100 KASA 2.000,- 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 2.000, GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 700,- 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 700, YTL / KW/S= 0,20 YTL (bir KW/S fiyatı) KW/S x 0,20 YTL= 700 YTL

155 Dönem ayırıcı hesaplardan “Gelir Takakkukları” ile “Gider Tahakkukları” hesaplarının kullanışına ilişkin bir uygulama

156 ÖRNEK 3: tarihinde 40 YTL itibari değerli, % 50 faizli ve 3 yıl vadeli 100 adet özel sektör tahvili satılıyor. Tahvil faiz ödeme dönemi – ’ dır. ZAMAN

157 ÖRNEK 3: tarihinde 40 YTL itibari değerli, % 50 faizli ve 3 yıl vadeli 100 adet özel sektör tahvili satılıyor. Tahvil faiz ödeme dönemi – ’ dır. ZAMAN Faiz = (40 x 9 x 50) / 1200 = 15 YTL x 100 adet = YTL

158 ÖRNEK 3: tarihinde 40 YTL itibari değerli, % 50 faizli ve 3 yıl vadeli 100 adet özel sektör tahvili satılıyor. Tahvil faiz ödeme dönemi – ’ dır. ZAMAN Faiz = (40 x 9 x 50) / 1200 = 15 YTL x 100 adet = YTL itibarıyla YTL’lik faiz doğmuş olup henüz tahsil edilmediği için ilgili dönemde tahakkuk kaydı yapılır.

159 ÖRNEK 3: tarihinde 40 YTL itibari değerli, % 50 faizli ve 3 yıl vadeli 100 adet özel sektör tahvili satılıyor. Tahvil faiz ödeme dönemi – ’ dır. 642 FAİZ GELİRLERİ TAHVİL ALAN İŞLETME :TAHVİL SATAN İŞLETME : GELİR TAHAKKUK GİDER TAHAKKUK FİNANSMAN GİDERLERİ BANKALAR GELİR TAHAKKUK FAİZ GELİRLERİ BANKALAR FİNANSMAN GİDERLERİ GİDER TAHAKKUK.1.500

160 Gelir ve Giderlerin Kanunlar Karşısındaki Durumu Kanunen Kabul Edilen ve Edilmeyen Giderler Vergiye Tabi Olan ve Olmayan Gelirler “Ticari Kar” ve “Mali Kar” kavramı

161 GİDERLER İNDİRİLECEK Kanunen Kabul Edilen Gider İNDİRİLMEYECEK Kanunen Kabul Edilmeyen Gider GVK 40 KVK 14 GVK 41 KVK 15

162 GELİRLER EKLENECEK Vergiye Tabi Gelir EKLENMEYECEK Vergiden Muaf Gelir GVK 2 KVK 14 GVK 39 KVK 8

163 İNDİRİM ve İSTİSNA Vergiden Muaf Gelir İNDİRİLMEYECEK Kanunen Kabul Edilmeyen Gider TOPLAM GELİR TOPLAM GİDER TİCARİKAR EKLENECEK Vergiye Tabi Gelir İNDİRİLECEK Kanunen Kabul Edilen Gider MALİKAR İndirim ve İstisnalar çıkarılır Kanunen Kabul Edilmeyen Giderler eklenir VERGİ MATRAHI AÇISINDAN GELİR TABLOSU AÇISINDAN (MATRAH)

164 TEMEL MALİ TABLOLAR BİLANÇO GELİR TABLOSU

165 BİLANÇO Bilançonun Tanımı Bilanço Tipleri Bilanço Türleri Bilanço Temel İlkeleri Bilanço Hileleri Bilanço Teorileri

166 BİLANÇO NE ? VARLIKLAR (Aktif) NEREDEN ? KAYNAKLAR (Pasif)

167 Bir işletmenin belirli bir anda sahip olduğu varlıklar ile bunların sağlandıkları kaynakları gösteren mali bir rapordur. BİLANÇO NE ? VARLIKLAR (Aktif) NEREDEN ? KAYNAKLAR (Pasif)

168 Bir işletmenin belirli bir anda sahip olduğu varlıklar ile bunların sağlandıkları kaynakları gösteren mali bir rapordur. BİLANÇO NE ? VARLIKLAR (Aktif) NEREDEN ? KAYNAKLAR (Pasif) 1.DÖNEN VARLIKLAR 2.DURAN VARLIKLAR 3. K.V.YABANCI KAYNAKLAR 4. U.V.YABANCI KAYNAKLAR 5. ÖZ KAYNAKLAR

169 Bir işletmenin belirli bir anda sahip olduğu varlıklar ile bunların sağlandıkları kaynakları gösteren mali bir rapordur. BİLANÇO NE ? VARLIKLAR (Aktif) NEREDEN ? KAYNAKLAR (Pasif) 1.DÖNEN VARLIKLAR 2.DURAN VARLIKLAR 3. K.V.YABANCI KAYNAKLAR 4. U.V.YABANCI KAYNAKLAR 5. ÖZ KAYNAKLAR BİLANÇONUN TEMEL EŞİTLİĞİ MUHASEBENİN TEMEL DENKLİĞİ (1 + 2) = ( )

170 BİLANÇO TİPLERİ RAPOR TİPİ Aktif – Pasif Alt Alta HESAP TİPİ Aktif – Pasif Yan Yana

171 BİLANÇO TİPLERİ RAPOR TİPİ Aktif – Pasif Alt Alta HESAP TİPİ Aktif – Pasif Yan Yana 1.Basit Rapor Tipi 2.Analitik Rapor Tipi 1.Özet Hesap Tipi Bilanço 2.Ayrıntılı Hesap Tipi Bilanço

172 BASİT RAPOR TİPİ BİLANÇO AKTİFLER 1. DÖNEN VARLIKLAR DURAN VARLIKLAR Aktif Toplamı PASİFLER 3. KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR ÖZ KAYNAKLAR Pasif Toplamı

173 ANALİTİK RAPOR TİPİ BİLANÇO 1. DÖNEN VARLIKLAR(+) KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR(-) NET İŞLETME SERMAYESİ (ÇALIŞMA SERMAYESİ) DURAN VARLIKLAR(+) UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR(-) ÖZ SERMAYE (5. ÖZ KAYNAKLAR)

174 (ÇOK ÖZET) HESAP TİPİ BİLANÇO AKTİFLER (VARLIKLAR) BİLANÇO PASİFLER (KAYNAKLAR) 1. DÖNEN VARLIKLAR KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR DURAN VARLIKLAR UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR ÖZ KAYNAKLAR Aktif ToplamıPasif Toplamı

175 (ÇOK ÖZET) HESAP TİPİ BİLANÇO AKTİFLER (VARLIKLAR) BİLANÇO PASİFLER (KAYNAKLAR) 1. DÖNEN VARLIKLAR KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR DURAN VARLIKLAR UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR ÖZ KAYNAKLAR Aktif ToplamıPasif Toplamı Bilanço’da Hesap Grupları/Ana Hesaplar’da yer verilirse: AYRINTILI BİLANÇO

176 BİLANÇO TÜRLERİ KANUN BAKIMINDAN ZAMAN BAKIMINDAN AMAÇ BAKIMINDAN ÖRGÜT YAPISI BAKIMINDAN

177 BİLANÇO TÜRLERİ KANUN BAKIMINDAN ZAMAN BAKIMINDAN AMAÇ BAKIMINDAN ÖRGÜT YAPISI BAKIMINDAN 1. Ticari Bilanço 2. Mali Bilanço

178 BİLANÇO TÜRLERİ KANUN BAKIMINDAN ZAMAN BAKIMINDAN AMAÇ BAKIMINDAN ÖRGÜT YAPISI BAKIMINDAN 1. Ticari Bilanço 2. Mali Bilanço 1. Dönem Başı Bilanço 2. Ara Bilanço 3. Dönem Sonu Bilanço

179 BİLANÇO TÜRLERİ KANUN BAKIMINDAN ZAMAN BAKIMINDAN AMAÇ BAKIMINDAN ÖRGÜT YAPISI BAKIMINDAN 1. Ticari Bilanço 2. Mali Bilanço 1. Dönem Başı Bilanço 2. Ara Bilanço 3. Dönem Sonu Bilanço 1. Birleşme Bilançosu 2. Devir Bilançosu 3. Tasfiye Bilançosu 4. İflas Bilançosu 5. Ayrılma Bilançosu 6. Proforma Bilanço 7. Sağlamlaştırılmış Bilanço 8. Düzenlenmiş Bilanço 9. Denetlenmiş Bilanço

180 BİLANÇO TÜRLERİ KANUN BAKIMINDAN ZAMAN BAKIMINDAN AMAÇ BAKIMINDAN ÖRGÜT YAPISI BAKIMINDAN 1. Ticari Bilanço 2. Mali Bilanço 1. Dönem Başı Bilanço 2. Ara Bilanço 3. Dönem Sonu Bilanço 1. Birleşme Bilançosu 2. Devir Bilançosu 3. Tasfiye Bilançosu 4. İflas Bilançosu 5. Ayrılma Bilançosu 6. Proforma Bilanço 7. Sağlamlaştırılmış Bilanço 8. Düzenlenmiş Bilanço 9. Denetlenmiş Bilanço 1. Genel Bilanço 2. Şube Bilançosu 3. Konsolide Bilanço 4. Yavru Bilanço

181 BİLANÇONUN TEMEL İLKELERİ AÇIKLIKDOĞRULUK BİRLİKM.T.K.

182 BİLANÇONUN TEMEL İLKELERİ AÇIKLIKDOĞRULUK BİRLİKM.T.K. 1. Sosyal Sorumluluk 2. Kişilik Kavramı 3. İşletmenin Sürekliliği 4. Dönemsellik 5. Parayla Ölçülme 6. Maliyet Esası 7. Tarafsızlık - Belgelendirm e 8. Tutarlılık 9. Tam Açıklama 10. İhtiyatlılık 11. Önemlilik 12. Özün Önceliği DOĞRU BİLANÇO GERÇEK BİLANÇO

183 MUHASEBEDE HİLE Arthur Andersen – Enron gibi örnek olaylar 2002 “Sarbanes – Ouxley Kanunu” Hilelerin Ortaya Çıkarılmasında Yöntemler: 1. Kırmızı Bayraklar Yöntemi 2. Benford Yasası ARAŞTIRMA ÖDEVİ: Finallerden Önce Teslim Edilecek !!! Arş.Gör. Ali AKAYTAY KAYNAK: “Muhasebe – Denetim” konusundaki tüm dergi ve kitaplar

184 BİLANÇO HİLELERİ BİLANÇONUN DEĞİŞTİRMESİ BİLANÇONUN ÖRTÜLMESİ BİLANÇONUN SÜSLENMESİ

185 BİLANÇO HİLELERİ BİLANÇONUN DEĞİŞTİRMESİ BİLANÇONUN ÖRTÜLMESİ BİLANÇONUN SÜSLENMESİ EN ÇOK YAPILAN HİLELER: 1. Bilançoda düşük olanı yüksek veya yüksek olanı düşük değerlerle gösterme... (OLANI DEĞİŞTİRME) 2. Bilançoda yer alan bir kalemi silme veya başka bir sınıfta gösterme... (OLANI GÖSTERMEME) 3. Bilançoda hayali hesaplar açma (OLMAYANI GÖSTERME)

186 BİLANÇO TEORİLERİ STATİK BİLANÇO TEORİSİ Prof.Dr. H. NİCKLİSH DİNAMİK BİLANÇO TEORİSİ Prof.Dr. E. SCHMALENBACH ORGANİK BİLANÇO TEORİSİ Prof.Dr. F. SCHMİDT

187 BİLANÇO TEORİLERİ STATİK BİLANÇO TEORİSİ Prof.Dr. H. NİCKLİSH DİNAMİK BİLANÇO TEORİSİ Prof.Dr. E. SCHMALENBACH ORGANİK BİLANÇO TEORİSİ Prof.Dr. F. SCHMİDT 1. Bilanço 2. Dönem K/Z 1. Dönem K/Z 2. Bilanço Bilanço – Dönem K/Z

188 BİLANÇO TEORİLERİ STATİK BİLANÇO TEORİSİ Prof.Dr. H. NİCKLİSH DİNAMİK BİLANÇO TEORİSİ Prof.Dr. E. SCHMALENBACH ORGANİK BİLANÇO TEORİSİ Prof.Dr. F. SCHMİDT 1. Bilanço 2. Dönem K/Z 1. Dönem K/Z 2. Bilanço Bilanço – Dönem K/Z K/Z değil; Bilanço önemlidir Statik durum önemlidir Enflasyon yokken uygulanabilir “Maliyet bedeli” kullanılır Değer hareketine önem vermez Dönem K/Z bilançodan çıkarılır K/Z karşılaştırma yöntemi ile bulunur: (DSÖzS - DBÖzS) - Konan + Çekilen Bilanço değil; K/Z önemlidir Dinamik durum önemlidir Enflasyon varken uygulanabilir “Yeniden değerleme” yapılır Değer hareketine önem verir Dönem K/Z bilançodan çıkmaz K/Z gelir tablosundan çıkarılır: Gelirler - Giderler Bilanço ve K/Z ikisi de önemlidir Ekonomik durum önemlidir Enflasyon varken uygulanabilir “Yerine koyma fiyatı” kullanılır Fiyat hareketine önem verir Dönem K/Z bilançodan çıkmaz K/Z gelir tablosundan çıkarılır: Gelirler – Güncellenmiş Giderler

189 GELİR TABLOSU Gelir Tablosu Tanımı Gelir Tablosu Tipleri Gelir Tablosu Türleri Gelir Tablosu Düzenleme Kuralları

190 GELİR TABLOSU NEREDEN GELDİ ? GELİRLER (Karlar) NEREYE GİTTİ ? GİDERLER (Zararlar)

191 Bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirler ile bunlar için katlandığı giderleri ve bunun sonucunu (K/Z) gösteren mali bir rapordur. GELİR TABLOSU NEREDEN GELDİ ? GELİRLER (Karlar) NEREYE GİTTİ ? GİDERLER (Zararlar)

192 Bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirler ile bunlar için katlandığı giderleri ve bunun sonucunu (K/Z) gösteren mali bir rapordur. GELİR TABLOSU NEREDEN GELDİ ? GELİRLER (Karlar) NEREYE GİTTİ ? GİDERLER (Zararlar) 1. Esas Faaliyetlerden (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlerden 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlerden 1. Esas Faaliyetlere (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlere 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlere

193 Bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirler ile bunlar için katlandığı giderleri ve bunun sonucunu (K/Z) gösteren mali bir rapordur. GELİR TABLOSU NEREDEN GELDİ ? GELİRLER (Karlar) NEREYE GİTTİ ? GİDERLER (Zararlar) 1. Esas Faaliyetlerden (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlerden 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlerden 1. Esas Faaliyetlere (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlere 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlere

194 Bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirler ile bunlar için katlandığı giderleri ve bunun sonucunu (K/Z) gösteren mali bir rapordur. GELİR TABLOSU NEREDEN GELDİ ? GELİRLER (Karlar) NEREYE GİTTİ ? GİDERLER (Zararlar) 1. Esas Faaliyetlerden (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlerden 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlerden 1. Esas Faaliyetlere (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlere 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlere Gelir > Gider ise KAR Gelir < Gider ise ZARAR ( ) - ( ) = 69

195 GELİR TABLOSU HESAPLARININ SINIFLANDIRILMASI GELİRGİDER OLAĞAN GELİR OLAĞANDIŞI GELİR OLAĞANDIŞI GİDER OLAĞAN GİDER Gelir Tablosu Hesap Grupları DÖNEM KAR/ZARAR 69

196 GELİR TABLOSU TİPLERİ RAPOR TİPİ Gelir – Gider Alt Alta HESAP TİPİ Gelir – Gider Yan Yana

197 GELİR TABLOSU TİPLERİ RAPOR TİPİ Gelir – Gider Alt Alta HESAP TİPİ Gelir – Gider Yan Yana GELİRLER - (GİDERLER) GELİR TABLOSU = KAR/ZARAR

198 GELİR TABLOSU TİPLERİ RAPOR TİPİ Gelir – Gider Alt Alta HESAP TİPİ Gelir – Gider Yan Yana KAR/ZARAR GİDERLER ZARAR GELİRLER KAR BorçAlacak GELİRLER - (GİDERLER) GELİR TABLOSU = KAR/ZARAR

199

200 DÖNEM NET KARI 591 DÖNEM NET ZARARI 692

201 AKTİFLER (VARLIKLAR) BİLANÇO PASİFLER (KAYNAKLAR) 1. DÖNEN VARLIKLAR KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR DURAN VARLIKLAR UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR ÖZ KAYNAKLAR DÖNEM NET KARI 591 DÖNEM NET ZARARI (-) ( ) Aktif ToplamıPasif Toplamı BİLANÇO VE GELİR TABLOSU İLİŞKİSİ 692 DÖNEM NET KAR VEYA ZARARIGELİR TABLOSU’NDAN :

202 GELİR TABLOSU TÜRLERİ KANUN BAKIMINDAN ZAMAN BAKIMINDAN AMAÇ BAKIMINDAN ÖRGÜT YAPISI BAKIMINDAN

203 GELİR TABLOSU TÜRLERİ KANUN BAKIMINDAN ZAMAN BAKIMINDAN AMAÇ BAKIMINDAN ÖRGÜT YAPISI BAKIMINDAN 1. Ticari GT 2. Mali GT

204 GELİR TABLOSU TÜRLERİ KANUN BAKIMINDAN ZAMAN BAKIMINDAN AMAÇ BAKIMINDAN ÖRGÜT YAPISI BAKIMINDAN 1. Ticari GT 2. Mali GT 1. Ara Dönem GT 2. Tüm Dönem GT

205 GELİR TABLOSU TÜRLERİ KANUN BAKIMINDAN ZAMAN BAKIMINDAN AMAÇ BAKIMINDAN ÖRGÜT YAPISI BAKIMINDAN 1. Ticari GT 2. Mali GT 1. Ara Dönem GT 2. Tüm Dönem GT 1. Karşılaştırmalı GT 2. Analitik GT 3. Proforma GT 4. Denetlenmiş GT

206 GELİR TABLOSU TÜRLERİ KANUN BAKIMINDAN ZAMAN BAKIMINDAN AMAÇ BAKIMINDAN ÖRGÜT YAPISI BAKIMINDAN 1. Ticari GT 2. Mali GT 1. Ara Dönem GT 2. Tüm Dönem GT 1. Karşılaştırmalı GT 2. Analitik GT 3. Proforma GT 4. Denetlenmiş GT 1. Genel GT 2. Şube GT 3. Konsolide GT 4. Yavru GT 5. İşletme GT

207 GELİR TABLOSU DÜZENLEME KURALLARI ANA KURALLAR M.T.K. 1. Sosyal Sorumluluk 2. Kişilik Kavramı 3. İşletmenin Sürekliliği 4. Dönemsellik 5. Parayla Ölçülme 6. Maliyet Esası 7. Tarafsızlık - Belgelendirm e 8. Tutarlılık 9. Tam Açıklama 10. İhtiyatlılık 11. Önemlilik 12. Özün Önceliği 1. Netleştirme/Mahsup yapılmaz 2. % 20’yi aşan ayrıca gösterilir 3. Kalemler “brüt” değerleriyle gösterilir 4. Tutarı olmayan kalem yer almaz 5. Giderler esas ve diğer ile olağan ve olağan dışı biçiminde ayrımlanır

208 BİLANÇO GELİR TABLOSU

209 Bir işletmenin belirli bir tarihte sahip olduğu varlıkları (aktif) ile bu varlıkların kaynağını oluşturan üçüncü kişilerin alacak haklarını (borçlar) ve işletme sahibi/ ortaklarının haklarını (öz kaynaklar) (pasif) gösteren finansal durum tablosudur. Bilançonun varlıkları oluşturan tarafı “aktif”, borçlardan ve öz kaynaklardan oluşan kaynak tarafı ise “pasif olarak adlandırılır. Belirli bir dönemin sonunda düzenlendiği tarihteki durumu yansıtan bilanço “statik” bir mali tablodur. BİLANÇO

210 Faaliyet dönemi sonu bilançosu ya da ara bilanço olarak düzenlenen bilançolar, kaydi envanter işlemlerinden sonra hazırlanacak olan kesin mizanda yer alan borç veya alacak kalanı veren 1, 2, 3, 4 ve 5 hesap sınıflarındaki hesapların kalan tutarlarına göre düzenlenirler. Aktif (varlıklar) sol tarafta, pasif (kaynaklar) sağ tarafta olmak üzere düzenlenen bilançolar “hesap tipi bilanço”, aktif ve pasif kalemleri alt alta olmak üzere düzenlenen bilançolar “rapor tipi bilanço” olarak adlandırılmaktadırlar.

211 TARİHLİ KUDEM İŞLETMESİ BİLANÇOSU AKTİF PASİF DÖNEN VARLIKLAR KVYK HAZIR DEĞERLER MALİ BORÇLAR Kasa5.505 Banka Kredileri8.000 Alınan Çekler2.900 TİCARİ BORÇLAR Bankalar5.179 Satıcılar4.500 Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri(-)(400) Alacak Senetleri3.200 MENKUL KIYMETLER 880DİĞER BORÇLAR 125 Hisse Senetleri880 Diğer Çeşitli Borçlar125 TİCARİ ALACAKLAR DİĞER KVVYK 160 Alıcılar8.900 Sayım ve Tesellüm Fazlaları160 Alacak Senetleri1.150 KVYK TOPLAMI Diğer Ticari Alacaklar920 ÖZ KAYNAKLAR DİĞER ALACAKLAR 450ÖDENMİŞ SERMAYE Diğer Çeşitli Alacaklar450 Sermaye STOKLAR 1.200KAR YEDEKLERİ 300 Ticari Mallar1.200 Özel Fonlar300 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 200GEÇMİŞ YILLAR KARLARI Gelecek Aylara Ait Giderler200 DÖNEM NET ZARARI(-) (9.661) DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 338ÖZ KAYNAKLAR TOPLAMI Devreden KDV338 DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI DURAN VARLIKLAR MADDİ DURAN VARLIKLAR Binalar2.400 Taşıtlar6.500 Demirbaşeşya2.700 Birikmiş Amortismanlar (-)(3.848) GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 400 Gelecek Yıllara Ait Giderler400 DURAN VARLIKLAR TOPLAMI AKTİF TOPLAMI PASİF TOPLAMI

212 Bir işletmenin bir hesap dönemi içerisinde gerçekleşen gelir ve giderlerinin sonucunda ortaya çıkan dönem kârı veya zararının gösterilmesi için hazırlanan bir finansal tablodur. Ait olduğu dönemin başlangıç ve bitiş tarihleriyle düzenlenen gelir tablosu “dinamik bir mali tablo”dur. GELİR TABLOSU

213 GİDER HESAPLARI İşletmenin öz kaynakları üzerinde azalış sağlayan hesaplardır. GELİR HESAPLARI İşletmenin öz kaynakları üzerinde artış sağlayan hesaplardır.

214 Faaliyet dönemine ya da ara döneme ait olarak düzenlenen gelir tabloları, kaydi envanter işlemlerinden sonra hazırlanacak olan kesin mizanda yer alan 6 hesap sınıfındaki hesapların”690. Dönem Karı veya Zararı Hesabına” devredilen tutarlarına göre düzenlenir. Gelir tablosu beş bölümden oluşur. 1. Bölüm “Brüt Satış Karı veya Zararı” 3. Bölüm “Olağan Kar veya Zarar” 5. Bölüm “Dönem Net Karı veya Zararı” 4. Bölüm “Dönem Karı veya Zararı” 2. Bölüm “Faaliyet Karı veya Zararı”

215 TARİHLİ KUDEM İŞLETMESİ GELİR TABLOSU NET SATIŞLAR Yurtiçi Satışlar1.600 SATIŞLARIN MALİYETİ (10.000) Satılan Ticari Malların Maliyeti BRÜT SATIŞ ZARARI (8.400) FAALİYET GİDERLERİ Genel Yönetim Giderleri1.218 FAALİYET ZARARI DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 30 Menkul Kıymet Satış Karları30 DİĞER OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (52) Komisyon Giderleri52 BORÇLANMA GİDERLERİ (21) Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri 21 OLAĞAN ZARAR DÖNEM ZARARI Dönem Karı Üzerinden Ödenecek Vergi ve Yükümlülükler Karşılıkları - DÖNEM NET ZARARI 9.661

216 GELİR - GİDER ve MALİYET HESAPLARI Temel Mali Tablolar ve Hesaplar Bilanço Hesapları (1,2,3,4,5) Gelir Tablosu Hesapları (6) Maliyet Hesapları (7)

217 TEMEL MALİ TABLOLAR BİLANÇO GELİR TABLOSU

218 BİLANÇO NE ?NEREDEN ?

219 BİLANÇO NE ? VARLIKLAR (Aktif) NEREDEN ? KAYNAKLAR (Pasif)

220 Bir işletmenin belirli bir anda sahip olduğu varlıklar ile bunların sağlandıkları kaynakları gösteren mali bir rapordur. BİLANÇO NE ? VARLIKLAR (Aktif) NEREDEN ? KAYNAKLAR (Pasif)

221 Bir işletmenin belirli bir anda sahip olduğu varlıklar ile bunların sağlandıkları kaynakları gösteren mali bir rapordur. BİLANÇO NE ? VARLIKLAR (Aktif) NEREDEN ? KAYNAKLAR (Pasif) 1.DÖNEN VARLIKLAR 2.DURAN VARLIKLAR 3. K.V.YABANCI KAYNAKLAR 4. U.V.YABANCI KAYNAKLAR 5. ÖZ KAYNAKLAR

222 Bir işletmenin belirli bir anda sahip olduğu varlıklar ile bunların sağlandıkları kaynakları gösteren mali bir rapordur. BİLANÇO NE ? VARLIKLAR (Aktif) NEREDEN ? KAYNAKLAR (Pasif) 1.DÖNEN VARLIKLAR 2.DURAN VARLIKLAR 3. K.V.YABANCI KAYNAKLAR 4. U.V.YABANCI KAYNAKLAR 5. ÖZ KAYNAKLAR BİLANÇONUN TEMEL EŞİTLİĞİ MUHASEBENİN TEMEL DENKLİĞİ (1 + 2) = ( )

223 AKTİFLER (VARLIKLAR) BİLANÇO PASİFLER (KAYNAKLAR) 1. DÖNEN VARLIKLAR KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR DURAN VARLIKLAR UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR ÖZ KAYNAKLAR Aktif ToplamıPasif Toplamı

224 GELİR TABLOSU NEREDEN GELDİ ? GELİRLER (Karlar) NEREYE GİTTİ ? GİDERLER (Zararlar)

225 Bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirler ile bunlar için katlandığı giderleri ve bunun sonucunu (K/Z) gösteren mali bir rapordur. GELİR TABLOSU NEREDEN GELDİ ? GELİRLER (Karlar) NEREYE GİTTİ ? GİDERLER (Zararlar)

226 Bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirler ile bunlar için katlandığı giderleri ve bunun sonucunu (K/Z) gösteren mali bir rapordur. GELİR TABLOSU NEREDEN GELDİ ? GELİRLER (Karlar) NEREYE GİTTİ ? GİDERLER (Zararlar) 1. Esas Faaliyetlerden (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlerden 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlerden 1. Esas Faaliyetlere (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlere 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlere

227 Bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirler ile bunlar için katlandığı giderleri ve bunun sonucunu (K/Z) gösteren mali bir rapordur. GELİR TABLOSU NEREDEN GELDİ ? GELİRLER (Karlar) NEREYE GİTTİ ? GİDERLER (Zararlar) 1. Esas Faaliyetlerden (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlerden 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlerden 1. Esas Faaliyetlere (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlere 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlere

228 Bir işletmenin belirli bir dönemde elde ettiği gelirler ile bunlar için katlandığı giderleri ve bunun sonucunu (K/Z) gösteren mali bir rapordur. GELİR TABLOSU NEREDEN GELDİ ? GELİRLER (Karlar) NEREYE GİTTİ ? GİDERLER (Zararlar) 1. Esas Faaliyetlerden (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlerden 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlerden 1. Esas Faaliyetlere (Satışlar) 2. Diğer Olağan Faaliyetlere 3. Diğer Olağandışı Faaliyetlere Gelir > Gider ise KAR Gelir < Gider ise ZARAR ( ) - ( ) = 69

229

230 BİLANÇO 1 – 2 – 3 – 4 – 5 GELİR TABLOSU 6

231 BİLANÇO 1 – 2 – 3 – 4 – 5 VARLIKLAR VE KAYNAKLAR GELİR TABLOSU 6 GELİRLER VE GİDERLER

232 BİLANÇO 1 – 2 – 3 – 4 – 5 VARLIKLAR VE KAYNAKLAR GELİR TABLOSU 6 GELİRLER VE GİDERLER Şimdi bu Tabloyu biraz daha yakından inceleyelim

233 GELİR TABLOSU HESAPLARI Gelir Hesaplarının İşleyişi Gider Hesaplarının İşleyişi Kar / Zarar Hesaplarının İşleyişi

234 GELİR TABLOSU HESAPLARININ SINIFLANDIRILMASI GELİRGİDER

235 GELİR TABLOSU HESAPLARININ SINIFLANDIRILMASI GELİRGİDER OLAĞAN GELİR OLAĞANDIŞI GELİR OLAĞANDIŞI GİDER OLAĞAN GİDER

236 GELİR TABLOSU HESAPLARININ SINIFLANDIRILMASI GELİRGİDER OLAĞAN GELİR OLAĞANDIŞI GELİR OLAĞANDIŞI GİDER OLAĞAN GİDER

237 GELİRLER 60 BRÜT SATIŞLAR 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 602 DİĞER GELİRLER 64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 640 İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ 641 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN TEMETTÜ GELİRLERİ 642 FAİZ GELİRLERİ 643 KOMİSYON GELİRLERİ 644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 645 MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI 646 KAMBİYO KARLARI 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 648 ENFLASYON DÜZELTMESİ KARLARI 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 67 OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI 679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR

238 GELİR TABLOSU HESAPLARININ SINIFLANDIRILMASI GELİRGİDER OLAĞAN GELİR OLAĞANDIŞI GELİR OLAĞANDIŞI GİDER OLAĞAN GİDER

239 GELİRLER 60 BRÜT SATIŞLAR 600 YURTİÇİ SATIŞLAR 601 YURTDIŞI SATIŞLAR 602 DİĞER GELİRLER 64 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KARLAR 640 İŞTİRAKLERDEN TEMETTÜ GELİRLERİ 641 BAĞLI ORTAKLIKLARDAN TEMETTÜ GELİRLERİ 642 FAİZ GELİRLERİ 643 KOMİSYON GELİRLERİ 644 KONUSU KALMAYAN KARŞILIKLAR 645 MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI 646 KAMBİYO KARLARI 647 REESKONT FAİZ GELİRLERİ 648 ENFLASYON DÜZELTMESİ KARLARI 649 DİĞER OLAĞAN GELİR VE KARLAR 67 OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 671 ÖNCEKİ DÖNEM GELİR VE KARLARI 679 DİĞER OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 61 SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 610 SATIŞTAN İADELER (-) 611 SATIŞ İSKONTOLARI (-) 612 DİĞER İNDİRİMLER (-) 62 SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 620 SATILAN MAMÜLLER MALİYETİ (-) 621 SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ (-) 622 SATILAN HİZMET MALİYETİ (-) 623 DİĞER SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 63 FAALİYET GİDERLERİ (-) 630 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ (-) 631 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ (-) 632 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ (-) 65 DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-) 653 KOMİSYON GİDERLERİ (-) 654 KARŞILIK GİDERLERİ (-) 655 MENKUL KIYMET SATIŞ ZARARLARI (-) 656 KAMBİYO ZARARLARI (-) 657 REESKONT FAİZ GİDERLERİ (-) 658 ENFLASYON DÜZELTMESİ ZARARLARI (-) 659 DİĞER GİDER VE ZARARLAR (-) 66 FİNANSMAN GİDERLERİ (-) 660 KISA VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ (-) 661 UZUN VADELİ BORÇLANMA GİDERLERİ (-) 68 OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) 680 ÇALI Ş MAYAN KISIM GİDER VE ZARARLARI (-) 681 ÖNCEKİ DÖNEM GİDER VE ZARARLARI (-) 689 DİĞER OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR (-) GİDERLER ÖNEMLİ: Dönem içinde bu hesaplara kayıt yapılmaz

240 GELİR TABLOSU HESAPLARININ SINIFLANDIRILMASI GELİRGİDER OLAĞAN GELİR OLAĞANDIŞI GELİR OLAĞANDIŞI GİDER OLAĞAN GİDER DÖNEM KAR/ZARAR 69

241 DÖNEM KAR / ZARARI 69 DÖNEM NET KARI (ZARARI) 690 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 691 DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-) 692 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 697 YILLARA Y AY GIN İNŞAAT ENFLASYON DÜZELTME HESABI 698 ENFLASYON DÜZELTME HESABI

242 GELİR – GİDER HESAPLARININ İŞLEYİŞİ Gelir Hesapları PASİF karakterlidir :... GELİR HESABI X X X

243 GELİR – GİDER HESAPLARININ İŞLEYİŞİ Gelir Hesapları PASİF karakterlidir :... GELİR HESABI X X Gider Hesapları AKTİF karakterlidir :... GİDER HESABI X X X X

244 GELİR – GİDER HESAPLARININ K/Z DEVRİ GELİR Hesaplarının K/Z devri : 690 DÖNEM K/ZX X 600 Y.İ.S. 601 Y.D.S. 642 FAİZ GELİRLERİ 643 KOMİSYON GELİRLERİ 645 M.K.SATIŞ KARLARI 646 KAMBİYO KARLARI 679 DİĞ.O.DIŞI GELİR/KAR. X X X X X X X

245 GELİR – GİDER HESAPLARININ K/Z DEVRİ GİDER Hesaplarının K/Z devri : 690 DÖNEM K/Z X 621 S.T.M.M. 630 AR-GE GİDERLERİ 631 P.S.D. GİDERLERİ 632 GEN.YÖN. GİDERLERİ 655 M.K.SATIŞ ZARARLARI 656 KAMBİYO ZARARLARI 660 K.V.BORÇ GİDERLERİ 689 DİĞ.O.DIŞI GİD/ZARAR X X XXXXXXXXXXXXXXXX GİDERLE R GELİRLE R

246 KAR – ZARAR HESAPLARININ İŞLEYİŞİ Gelirlerin fazla çıkması durumunda (KAR) : 692 DÖN. NET K/Z X X 690 DÖN. K/Z X

247 KAR – ZARAR HESAPLARININ İŞLEYİŞİ Gelirlerin fazla çıkması durumunda (KAR) : 692 DÖN. NET K/Z X X Giderlerin fazla çıkması durumunda (ZARAR) : 692 DÖN. NET K/Z X X 690 DÖN. K/Z X X

248 GELİR TABLOSU HESAPLARININ SINIFLANDIRILMASI GELİRGİDER OLAĞAN GELİR OLAĞANDIŞI GELİR OLAĞANDIŞI GİDER OLAĞAN GİDER Gelir Tablosu Hesap Grupları DÖNEM KAR/ZARAR 69 Dönem içinde kullanılmaz

249

250 DÖNEM NET KARI 591 DÖNEM NET ZARARI 692

251 GELİR TABLOSUNDAKİ KAR/ZARARIN BİLANÇOYA DEVRİ KAR olması durumu : 590 DÖN. NET KARI X X 692 DÖN. NET K/Z X

252 GELİR TABLOSUNDAKİ KAR/ZARARIN BİLANÇOYA DEVRİ KAR olması durumu : 590 DÖN. NET KARI X X ZARAR olması durumu : 591 DÖN. NET ZARARIX X 692 DÖN. NET K/Z X X

253 AKTİFLER (VARLIKLAR) BİLANÇO PASİFLER (KAYNAKLAR) 1. DÖNEN VARLIKLAR KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR DURAN VARLIKLAR UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR ÖZ KAYNAKLAR DÖNEM NET KARI 591 DÖNEM NET ZARARI (-) ( ) Aktif ToplamıPasif Toplamı BİLANÇO VE GELİR TABLOSU İLİŞKİSİ 692 DÖNEM NET KAR VEYA ZARARIGELİR TABLOSU’NDAN :


"ENVANTER- BİLANÇO DERSİNİN KAPSAMI GENEL OLARAK ENVANTER HAKKINDA BİLGİLER ENVANTER KAVRAMI (ENVANTER ÇIKARMAK). ENVANTER GÜNÜ,ENVANTER KAYITLARI, DEĞERLEME." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları