Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 ÜRETİM İMKANLARI ÜRETİM FAKTÖRLERİ. 2 İhtiyaçları gidermekte kullanılacak mal ve hizmetlerin yapılması elde edilmesi meydana getirilmesi bir yerden.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 ÜRETİM İMKANLARI ÜRETİM FAKTÖRLERİ. 2 İhtiyaçları gidermekte kullanılacak mal ve hizmetlerin yapılması elde edilmesi meydana getirilmesi bir yerden."— Sunum transkripti:

1 1 ÜRETİM İMKANLARI ÜRETİM FAKTÖRLERİ

2 2 İhtiyaçları gidermekte kullanılacak mal ve hizmetlerin yapılması elde edilmesi meydana getirilmesi bir yerden başka bir yere taşınmasına saklanmasına üretim denir.

3 3 Üretim faktörleri Mal ve hizmet üretiminde kullanılan doğal yada insanlar tarafından sağlanan tüm araçlardır. Mal ve hizmet üretiminde kullanılan doğal yada insanlar tarafından sağlanan tüm araçlardır. EMEK: Üretim için gerekli fiziksel ve zihinsel çalışmadır SERMAYE: Diğer mallar üretmek için kullanılan makineler, araçlar ve fabrikalardır. DOĞAL KAYNAKLAR (TOPRAK): Çevremizde hazır bulunan ve üretimde kullanabileceğimiz kaynaklar

4 SONSUZ İSTEKLER SINIRLI KAYNAKLAR TERCİH (SEÇİM) 4

5 5 – Bir toplum elindeki üretim faktörlerini kullanarak çeşitli mal ve hizmetler üretebilir. – Anlatımı kolaylaştırmak için sadece iki mal üretildiğini kabul edelim kumaş ve buğday

6 Bu toplum arzu ederse elindeki imkanları buğday üretimine ayırabileceği gibi kumaş üretiminede ayırabilir veya hem kumaş hemde buğday üretmek isteyebilir Üretim imkanlar eğrisi iki maldan (kumaş ve buğday) üretilebilecek maksimum miktarı gösterir. 6

7 Üretim İmkanları (production possibilities): Kaynaklar sınırlı olduğundan hangi mal ve hizmetlerin hangi oran ve miktarlarda üretileceğine dair tercih yapılmalıdır. Bir maldan üretilen miktar arttıkça o malın diğer mallar cinsinden fırsat maliyeti artar; yani eldeki kaynaklar ile 10 birim X ve 20 birim Y üretilebiliyorsa üretilen X miktarı 14'e çıktığında üretilebilen Y miktarı azalmalı 16 gibi bir değer olmalıdır. 7

8 8 Malların miktarları arasındaki tüm bu üretim kombinasyonlarının birleştirilmesiyle üretim imkan eğrisi elde edilir. Eğri dışındaki noktalar, elde edilemez üretim kombinasyonlarını gösterir. (X=10, Y=40 gibi)

9 Üretim imkanları eğrisi ekonomideki üç temel kavramı gösterir: (1) Eğrinin negatif eğimi fırsat maliyetini gösterir. Eğri üzerinde ilerledikçe bir maldan üretilen miktar arttıkça diğer mal(lar)dan üretilen miktar azalmaktadır. (2) Eğrinin dışındaki elde edilemez üretim kombinasyonlarını gösteren noktalar ekonomideki kıt kaynakların göstergesidir. (3) Bu kıt kaynaklar üretilen malların miktarları arasında tercih yapmayı zorunlu ortaya çıkarır.

10 10 Üretim imkanları eğrisinin bir başka adı ÜRÜN DÖNÜŞÜM EĞRİSİDİR. Eğri üzerinde bir noktadan başka bir noktaya geçiş ürünlerden birinin azalması diğerinin artması demektir.

11 Daha fazla elbise üretmek için daha az buğday üretmemiz gerekecek. Buna FIRSAT MALİYETİ denir. Dişer bir deyişle, Daha fazla elbise için nekadarlık buğdaydan vazgeçeceğiz. 11

12 12 ÜRETİM İMKANLARI EĞRİSİ Üretim faktörlerinin miktarı ve teknoloji sabitken bir toplumun üretebileceği ve üretemeyeceği mal demetlerini ayıran bir sınır çizgisidir. Eğrinin sağıdaki noktalarda üretilemeyecek mal demetlerini gösteriri. (E) Solundaki noktalar ise kaynaklar ya tam olarak kullanılmamakta yada kötü kullanılmakatadır.(D)

13 Ekonomik büyüme Teknolojik İlerleme Teknolojik İlerleme Sermaye mitarında artış Sermaye mitarında artış Emek gücündeki artış Emek gücündeki artış ile sağlanmaktadır. 13

14 TALEP, ARZ FİYAT VE ESNEKLİK 14

15 TALEP İstek, arzu anlamına gelir İstek, arzu anlamına gelir Bir gereksinimin ekonomik anlamda talep sayılabilmesi için bu gereksinimin satın alma gücü ile desteklenmesi gerekmektedir Bir gereksinimin ekonomik anlamda talep sayılabilmesi için bu gereksinimin satın alma gücü ile desteklenmesi gerekmektedir 15

16 EKONOMİK ANLAMDA TALEP Belirli bir malın, belirli bir zamanda, öteki faktörler değişmemek kaydıyla, çeşitli fiyatlardan tüketicilerin bu maldan satın almak istedikleri miktarlardır. Belirli bir malın, belirli bir zamanda, öteki faktörler değişmemek kaydıyla, çeşitli fiyatlardan tüketicilerin bu maldan satın almak istedikleri miktarlardır. Herhangi bir mal veya hizmet için talep denildiğinde o malın fiyatıyla talep edilen miktar arasındaki ilişki anlatılmaktadır. Herhangi bir mal veya hizmet için talep denildiğinde o malın fiyatıyla talep edilen miktar arasındaki ilişki anlatılmaktadır. 16

17 TALEBİN FONKSİYONLARI Bir mal veya hizmetin talebi onun sadece fiyatına bağlı değildir aynı zamanda diğer faktörlerede bağlıdır. Sabit kabul edilen bu faktörler talebin fonksiyonunu oluşturmaktadır. Bir mal veya hizmetin talebi onun sadece fiyatına bağlı değildir aynı zamanda diğer faktörlerede bağlıdır. Sabit kabul edilen bu faktörler talebin fonksiyonunu oluşturmaktadır. 17

18 TALEBİN FONKSİYONUNU (X D ) OLUŞTURAN FAKTÖRLER P x – Malın Fiyatı, P x – Malın Fiyatı, P y – İlgili (Rakip) malların fiyatı, P y – İlgili (Rakip) malların fiyatı, G – Gelir, G – Gelir, P g – Gelecekte beklenen fiyatlar, P g – Gelecekte beklenen fiyatlar, N – Nüfus, N – Nüfus, T – Tercihlerdir. T – Tercihlerdir. __ __ __ __ __ __ __ __ __ __ X D =f(P x, P y, G, P g, N, T) X D =f(P x ) X D =f(P x ) 18

19 Talep çizelgesi talep eğrisi Tüketicinin talebini etkileyen diğer şartlar sabitken belirli bir zaman diliminde çeşitli fiyatlardan satın almayı planladığı mal miktarlarını gösterir. Tüketicinin talebini etkileyen diğer şartlar sabitken belirli bir zaman diliminde çeşitli fiyatlardan satın almayı planladığı mal miktarlarını gösterir. Bir malın belli bir fiyattan talebi bu fiyattan satın alınan miktarını oluşturmaktadır. Bir malın belli bir fiyattan talebi bu fiyattan satın alınan miktarını oluşturmaktadır. 19

20 TALEP EĞRİSİ Tüketicinin her hangi bir maldan talep ettiği miktar ile fiyat arasındaki ilişkiyi gösteren eğridir. Negatif yönlüdür. TALEP KANUNU Malın fiyatının yükselmesi talebi artırı düşmesi talebi azaltır. 20

21 BİREYSEL TALEP EĞRİSİNDEN PİYASA TALEBİNE GEÇİŞ Bir tüketicinin bir mal ve hizmete karşı olan talebine bireysel talep denir. Bir tüketicinin bir mal ve hizmete karşı olan talebine bireysel talep denir. Bireysel taleplerin bir araya gelmesi bireysel talep eğrisinin yatay toplamıdır. Bireysel taleplerin bir araya gelmesi bireysel talep eğrisinin yatay toplamıdır. 21

22 TALEP EĞRİSİ patates talebi (aylık)

23 Miktar (ton) Fiyat (TL/kg) Fiyat (TL/kg) 20 Piyasa talebi (ton)700 A Nokta A Talep Patates için piyasa talebi (aylık)

24 Miktar (ton) Fiyat (TL/kg) Fiyat (TL/kg) 2040 Piyasa talebi (ton) AB Nokta A B Talep Patates için piyasa talebi (aylık)

25 Miktar (ton) Fiyat (TL/kg) Fiyat (TL/kg) Piyasa talebi (ton) ABC Nokta A B C Talep Patates için piyasa talebi (aylık)

26 Miktar (ton) Fiyat (TL/kg) Fiyat (TL/kg) Piyasa talebi (ton) ABCD Nokta A B C D Talep Patates için piyasa talebi (aylık)

27 Miktar (ton) Fiyat (TL/kg) Fiyat (TL/kg) Piyasa talebi (ton) ABCDE Nokta A B C D E Talep Patates için piyasa talebi (aylık)

28 Talep değişmesinde Talep eğrisinin tamanıyla sağa yada sola kayması söz konusudur. Talep eğrisinin tamanıyla sağa yada sola kayması söz konusudur. Tek bir talep eğrisi üzerinde fiyata bağlı olarak talebin artması yada azalması ile Tek bir talep eğrisi üzerinde fiyata bağlı olarak talebin artması yada azalması ile Fiyat dışındaki nedenlerden dolayı talebin artması yada azalması farklı durumlardır. Fiyat dışındaki nedenlerden dolayı talebin artması yada azalması farklı durumlardır. 28 TALEP EĞRİSİNİN KAYMASI

29 D1D1D1D1 Fiyat P O Q0Q0Q0Q0 Q1Q1Q1Q1 Miktar Talep artışı D0D0D0D0

30 D0D0D0D0 Fiyat P O Q0Q0Q0Q0 Q1Q1Q1Q1 Miktar Talep azalışı D1D1D1D1

31 ARZ Sunma verme gösterme Sunma verme gösterme Fiilen satılmak istenen miktar Fiilen satılmak istenen miktar Talebin satın alma gücüyle desteklenmediği sürece talep sayılmayacağı gibi arzında mutlaka satılmak kaydıyla piyasaya getirilmiş olması gerekmektedir. Talebin satın alma gücüyle desteklenmediği sürece talep sayılmayacağı gibi arzında mutlaka satılmak kaydıyla piyasaya getirilmiş olması gerekmektedir. 31

32 ARZIN TANIMI Diğer şartlar sabitken belli bir zamanda belli bir piyasada üreticilerin değişik fiyat düzeylerinden satmaya hazır oldukları mal ve hizmet miktarlarıdır. Diğer şartlar sabitken belli bir zamanda belli bir piyasada üreticilerin değişik fiyat düzeylerinden satmaya hazır oldukları mal ve hizmet miktarlarıdır. 32

33 ARZI (X s )ETKİLEYEN FAKTÖRLER Px – Malın fiyatı, Pü – Üretim faktörleri fiyatı, Py – İlgili malların fiyatı, Pg – Gelecekte beklenen fiyatlar, N – Arz edenlerin sayısı, T – Teknolojidir. 33 ___ __ __ __ __ X S =f(Px, Pü, Py, Pg, N, T) X S =f(Px)

34 Buna göre Arz Yasası, diğer etkenler sabit iken mal fiyatı arttığında arz edilen miktar artar biçiminde özetlenebilir. Arz Yasasını ele alırken, Talep Yasası için söylenenlerin burada da geçerli olduğu hatırlanmalıdır. 34

35 Arz eğrisi, diğer etkenler sabit iken malın fiyatı ve arz edilen miktar arasındaki ilişkiyi göstermektedir Arz eğrisi, diğer etkenler sabit iken malın fiyatı ve arz edilen miktar arasındaki ilişkiyi göstermektedir Arz ve fiyat arasındaki ilişki pozitiftir. Yani fiyat arttığında arz edilen miktar artmaktadır. Arz ve fiyat arasındaki ilişki pozitiftir. Yani fiyat arttığında arz edilen miktar artmaktadır. 35

36 ARZ EĞRİSİ patates arzı (aylık)

37 Fiyat (TL/kg) Miktar (ton) Arz a P P Q100 a Piyasaya patates arzı (aylık)

38 Fiyat (TL/kg) Miktar (ton) Arz a b P P Q ab Piyasaya patates arzı (aylık)

39 Fiyat (TL/kg) Miktar (ton) Arz a b c P P Q abc Piyasaya patates arzı (aylık)

40 Fiyat (TL/kg) Miktar (ton) Arz a b c d P P Q abcd Piyasaya patates arzı (aylık)

41 Fiyat (TL/kg) Miktar (ton) Arz a b c d e P P Q abcde Piyasaya patates arzı (aylık)

42 P QO S0S0S0S0 ARZ EĞRİSİNİN KAYMASI

43 P QO S0S0S0S0 Artış S1S1S1S1 Arz eğrisinin kayması

44 P QO S2S2S2S2 S0S0S0S0 S1S1S1S1 ArtışAzalış

45 FİYATIN BELİRLENMESİ Fiyat mekanizmasının iki unsuru arz ve taleptir. Fiyat mekanizmasının iki unsuru arz ve taleptir. Bu iki unsurun kesişmesi piyasa fiyatını oluşturur. Bu iki unsurun kesişmesi piyasa fiyatını oluşturur. 45

46 Piyasada belirli bir malın fiyatı o malın talep ve arzının piyasada karşı karşıya gelmesiyle oluşmaktadır. Piyasada belirli bir malın fiyatı o malın talep ve arzının piyasada karşı karşıya gelmesiyle oluşmaktadır. Arz edilen miktarla talep edilen miktarı birbirine eşit kılan fiyat piyasa (Denge fiyatı) dır. Arz edilen miktarla talep edilen miktarı birbirine eşit kılan fiyat piyasa (Denge fiyatı) dır. 46

47 Arz ve Talep Analizi Piyasa Dengesi

48 Denge fiyat ve miktarı: Patates için piyasa arz ve talebi (aylık)

49 Piyasa dengesinin belirlenmesi (patates: aylık) Miktar (ton) E D C B A a b c d e Arz Talep Fiyat (TL/kg)

50 Miktar (ton) E C B A a b c e Arz Talep Fiyat (TL/kg) D d Arz fazlası ( ) Piyasa dengesinin belirlenmesi (patates: aylık)

51 Miktar (ton) E D C B A a b c d e Arz Talep Fiyat (TL/kg) Talep fazlası ( ) Piyasa dengesinin belirlenmesi (patates: aylık)

52 D d QeQeQeQe Miktar (ton) E B A a b e Arz Talep Fiyat (TL/kg) Piyasa dengesinin belirlenmesi (patates: aylık)

53 TALEP VE ARZ DEĞİŞMELERİNİN PİYASA FİYATINA ETKİSİ Gerek arzın sabit kalıp talebin değişmesi gerekse talebin sabit kalıp arzın değişmesi yada her ikisinin birlikte değişmesi durumunda piyasa fiyatında değişiklik meydana gelecektir. Gerek arzın sabit kalıp talebin değişmesi gerekse talebin sabit kalıp arzın değişmesi yada her ikisinin birlikte değişmesi durumunda piyasa fiyatında değişiklik meydana gelecektir. 53

54 ARZ SABİTKEN TALEBİN DEĞİŞMESİ DURUMUNDA PİYASA FİYATI A-TALEP ARTTIĞINDA PİYASA FİYATI YÜKSELİR A-TALEP ARTTIĞINDA PİYASA FİYATI YÜKSELİR B-TALEP AZALDIĞINDA PİYASA FİYATI DÜŞER B-TALEP AZALDIĞINDA PİYASA FİYATI DÜŞER 54

55 Arz ve Talep Analizi Talep Eğrisinin Kaymasının Etkisi

56 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 S D1D1D1D1 g Talep eğrisinin kaymasının etkisi Talepartışı

57 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 S D1D1D1D1 g

58 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 S D1D1D1D1 D2D2D2D2 g

59 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 S gh D1D1D1D1 D2D2D2D2 Pe2Pe2Pe2Pe2 Qe2Qe2Qe2Qe2i

60 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 S D1D1D1D1 D2D2D2D2 g Talepazalışı

61 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 S D1D1D1D1 D2D2D2D2 g Pe2Pe2Pe2Pe2 Qe2Qe2Qe2Qe2n m

62 TALEP SABİT İKEN ARZIN DEĞİŞMESİ DURUMUNDA Arzın artması sonucunda piyasa fiyatı düşer Arzın artması sonucunda piyasa fiyatı düşer Arzın azalması piyasa fiyatını artırır Arzın azalması piyasa fiyatını artırır 62

63 Arz ve Talep Analizi Arz Eğrisinin Kaymasının Etkisi

64 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 D S1S1S1S1 g Arz azalışı Arz eğrisinin kaymasının etkisi

65 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 D S1S1S1S1 g

66 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 D S1S1S1S1 S2S2S2S2 g

67 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Pe3Pe3Pe3Pe3 Qe3Qe3Qe3Qe3 Qe1Qe1Qe1Qe1 D S1S1S1S1 S2S2S2S2jgk

68 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 D S1S1S1S1 g Arz artışı S2S2S2S2 Arz eğrisinin kaymasının etkisi

69 P Q O Pe1Pe1Pe1Pe1 Qe1Qe1Qe1Qe1 D S1S1S1S1 g S2S2S2S2 p Pe2Pe2Pe2Pe2 Qe2Qe2Qe2Qe2q

70 TALEP İLE ARZIN BİRLİKTE DEĞİŞMESİ DURUMUNDA Eger talepteki oransal değişme arzdaki oransal değişmeden büyükse denge fiyatının artmasına yol açacaktır. Eger talepteki oransal değişme arzdaki oransal değişmeden büyükse denge fiyatının artmasına yol açacaktır. Eğer arzdaki oransal değişme taleptekinden büyükse denge fiyatında azalma olacaktır Eğer arzdaki oransal değişme taleptekinden büyükse denge fiyatında azalma olacaktır Eger arz ve talepteki oransal değişme birbirinin aynısı ise piyasa fiyatında bir değişiklik meydana gelmeyecektir. Eger arz ve talepteki oransal değişme birbirinin aynısı ise piyasa fiyatında bir değişiklik meydana gelmeyecektir. 70

71 TALEP VE ARZ ESNEKLİĞİ Talebin ve arzın fiyat dışındaki değişkenlere ne kadar duyarlı olduğunu ölçmek için esneklik kavramı kullanılır. Talebin ve arzın fiyat dışındaki değişkenlere ne kadar duyarlı olduğunu ölçmek için esneklik kavramı kullanılır. Bir fonksiyonda iki değişken vardır Bir fonksiyonda iki değişken vardır Biri bağımsız diğeri bağımlı değişken Biri bağımsız diğeri bağımlı değişken A=f(b) A=f(b) B:bağımsız a:bağımlı değişken B:bağımsız a:bağımlı değişken 71

72 BİR TALEP FONKSİYONUNDA HER HANGİ BİR MALIN FONKSİYONU ŞÖYLEDİR BİR TALEP FONKSİYONUNDA HER HANGİ BİR MALIN FONKSİYONU ŞÖYLEDİR X=f(Y) X=f(Y) X=MAL MİKTARI Y=MAL FİYATI, TÜKETİCİNİN TERCİHİ,…. İŞTE ESNEKLİK FONKSİYONDAKİ BAĞIMSIZ DEĞİŞKENLERİN BAĞIMLI DEĞİŞKENİ NE YÖNDE, NE ORANDA, NE KADAR ETKİLEDİĞİNİ BELİRLEYEN BİR ANALİZDİR. 72

73 TALEP ESNEKLİĞİ HER HANGİ BİR MALIN FİYAT DEĞİŞİKLİĞİ KARŞISINDA TÜKETİCİLERİN BU DEĞİŞİKLİĞE KARŞI SATIN ALDIKLARI MİTARI DEĞİŞTİRMEK ŞEKLİNDE GÖSTERDİKLERİ DUYARLILIK DERECESİ YADA TEPKİNİN ŞİDDETİDİR. HER HANGİ BİR MALIN FİYAT DEĞİŞİKLİĞİ KARŞISINDA TÜKETİCİLERİN BU DEĞİŞİKLİĞE KARŞI SATIN ALDIKLARI MİTARI DEĞİŞTİRMEK ŞEKLİNDE GÖSTERDİKLERİ DUYARLILIK DERECESİ YADA TEPKİNİN ŞİDDETİDİR. 73

74 TALEP ESNEKLİĞİ KATSAYISI FİYATTAKİ BİR DEĞİŞME KARŞISINDA TALEP EDİLEN MİKTARDAKİ YÜZDE DEĞİŞMENİN FİYATTAKİ YÜZDE DEĞİŞMEYE ORANIDIR. FİYATTAKİ BİR DEĞİŞME KARŞISINDA TALEP EDİLEN MİKTARDAKİ YÜZDE DEĞİŞMENİN FİYATTAKİ YÜZDE DEĞİŞMEYE ORANIDIR. 74 Talep miktarında % değişme Fiyatta % değişme

75 75 (M1-M2)/M1 (F1-F2)/F1 TALEP ESNEKLİĞİ KATSAYISI E t=

76 BU HESAPLAMA SONUCU ÇIKAN DEĞERLER BU HESAPLAMA SONUCU ÇIKAN DEĞERLER 0

77 HER NOKTADA ESNEKLİĞİN AYNI OLDUĞU TALEP EĞRİLERİ 1. SIFIR ESNEK TALEP:E=0 FİYAT NEKADAR ARTARSA ARTSIN TÜKETİCİLER MALI ZORUNLU OLARA ALMATADIR İLAÇ, 2. BİRİM ESNEK TALEP MALIN FİYATI İLE TÜKETİCİLERİN TALEP MİKTARLARININ AYNI ORANDA DEĞİŞTİĞİ ESNEKLİKTİR 3. SONSUZ ESNEK TALEP:ÇOK DUYARLI 77

78 78 E=0

79 79 E=1

80 80 E=SONSUZ


"1 ÜRETİM İMKANLARI ÜRETİM FAKTÖRLERİ. 2 İhtiyaçları gidermekte kullanılacak mal ve hizmetlerin yapılması elde edilmesi meydana getirilmesi bir yerden." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları