Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

TRAVMALI HASTADA HAVA YOLU AÇIKLIĞININ SAĞLANMASI VE TRANSPORTU Bahar Kuvaki Balkan DEÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Mayıs, 2012.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "TRAVMALI HASTADA HAVA YOLU AÇIKLIĞININ SAĞLANMASI VE TRANSPORTU Bahar Kuvaki Balkan DEÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Mayıs, 2012."— Sunum transkripti:

1 TRAVMALI HASTADA HAVA YOLU AÇIKLIĞININ SAĞLANMASI VE TRANSPORTU Bahar Kuvaki Balkan DEÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Mayıs, 2012

2 GENEL KAZA İSTATİSTİKLERİ Yıl Kaza Sayısı Ölü Sayısı Yaralı Sayısı Emniyet Genel Müdürlüğü ve Jandarma Genel Komutanlığı sorumluluk bölgesinde meydana gelen trafik kaza bilgilerini kapsamaktadır.

3 Yaralanmalar Yüz / Boyun % 5 Kafa / Beyin % 60 Toraks % 60 Omurga % Abdomen % 25 Ekstremiteler % 40

4 1. ilk saniyeler-dakikalar (%20-30) 2. ilk dakikalar-saatler (%50) (‘Golden hour’)  Nedenleri: Havayolu tıkanmaları (subtotal) [A] Subdural veya epidural hematom [AB] Hemo- veya pnömotoraks [BC] Karaciğer veya dalak rüptürü [C] Pelvik ve diğer kırıklarda kan kaybı [C] 3. geç ölümler: YB; sepsis, MOF (%20-30) Travmatik Ölümler: Üç zaman aralığı uygun acil bakım ile bu hastalar sıklıkla kurtarılır

5 Travmada Temel Yaklaşım Hızlı primer bakı (ABCDE) Resüsitasyon işlemleri İkincil bakı ve ileri tedaviler (tepeden tırnağa) İncelemeler (afette minimal) Hastanın acil cerrahi ya da daha ileri ve özel bakım için başka bir merkeze sevki Kesin tedaviler, operasyonlar, YB ve rehabilitasyon

6 ABC.. ve DE A – Airway: Hava yolu (ve servikal koruma) B – Breathing: Solunum C – Circulation: Dolaşım (kanama kontrolü) D – Disability: Kısa nörolojik muayene E – Exposure: Hastanın Soyulması / Çevre’nin kontrolü “Treat first, what kills first” “Önce öldüreni, önce tedavi et”

7 A Airway: Havayolu B Breathing: Solunum

8 Hava yolunu değerlendir (b ak dinle hisset) Gerekirse havayolu açma manevrası yap

9 Erken servikal yaralanma önlemleri Boyun yaralanma olasılığı varsa boynu immobilize et Sert boyunluk Başın iki tarafına bloklar; alından bandajla

10 Solutma ve ventilasyon Hava yolu açık Solunum yetersiz ise destekle Hayati tehlike yaratan toraks yaralanmalarının olup olmadığını kontrol et  Tansiyon pnömotoraks  Açık toraks travması  Kardiyak tamponad  Flail chest  Masif hemotoraks

11 Solutma ve ventilasyon İnspeksiyon Solunum hızı Soluma eforu Simetri Yaralar, izler Palpasyon Hassas noktalar, eşit ekspansiyon Oskültasyon Tüm akciğer zonları Perküsyon anormal ses varlığı

12 Eğer yetersiz hava yolu varsa  Hava yolu açma manevrası  Oral-nazal airway Yine yetersiz solunum varsa  BVM ile ventilasyon sağla  BVM yetersiz veya başarısızsa endotrakeal entübasyon yap

13 Hava yolu yönetiminde temel beceridir Zor olabilir Kardiyak arrest durumunda, travmada akciğer mekanikleri değişir Regurjitasyon ve aspirasyon riski yüksek Acil ekiplerinin BVMV becerilerinin çok iyi olması için, düzenli uygulama yapmaları gereklidir Balon Valv Maske ile Ventilasyon (BVMV)

14 Temel hava yolu yönetimi eğitimi almış kişilerin BVMV başarıları %43-51 Anestezist gelene kadar %50 başarısız BVMV BVMV ile aspirasyon sıklığı %12, laringeal maske ile %3 Paal P, Resuscitation, 2010

15 Travmalı Hastada Acil Trakeal Entübasyon Endikasyonları Havayolu obstrüksiyonu Hipoventilasyon, hipoksi (SpO2 29) Hava yollarında yaralanma, ödem Bilinç bozukluğu (GKS  8) Ciddi hemorajik şok, ağır yaralanmalar (toraks, kafa, batın) İnhalasyon yoluyla olan yaralanmalar Hava yolu koruyucu reflekslerinin olmaması (aspirasyon riski) Hava yolu ile transport Kardiyak arrest

16 Travma Hastasında Havayolu Obstrüksiyonu İçin Risk Faktörleri Değişen bilinç durumu Kafa travması Alkol ve ilaç etkisi Fasiyal kırıklar Künt boyun travması Yanıklar/ duman inhalasyonu Konjenital havayolu darlıkları

17 Havayolu Obstrüksiyonu Bulguları Ajitasyon, huzursuzluk, siyanoz ve hipoksi Küntlük ve hiperkarbi Yardımcı solunum kasların kullanımı Gürültülü, hırıltılı solunum sesi (Stridor) Treakeanın orta hatta olmadığının görülmesi Özellikle kafa travmalı hastada hiperkarbinin önlenmesi ve yeterli oksijenizasyon sağlanması kritik öneme sahiptir

18 Hava yolu yönetimini kim yapar ? Paramedik Hemşire Doktor Uzman Doktor Doğru araç-gereç, yanlış ellerdeyse, hastaya zarar verilebilir ! Berlac, Acta Anaesthesiol Scand 2008

19

20

21 Altın Standart Endotrakeal entübasyon Başarı ? Başarısızlık ?  Yanlış yerleşim  Hava yolu travması  Hipoksi  Bradikardi

22 Laringoskopik görüntü Cormack/Lehane

23 Hastalar entübe edilemedikleri için değil, entübasyon denemeleri bırakılmadığı için ölürler… Scott, BMJ, 1986

24 Entübasyonda Genel Prensipler Entübasyonu en deneyimli kişi yapar Entübasyon denemesi 30 saniyeden fazla sürmemelidir Entübasyon için yeterince deneyim yoksa, sadece BVM ile solutma tercih edilmelidir hatalı entübasyondan daha iyidir

25 İlk Direkt Laringoskopi Denemesinde Tüm malzemelerin kontrolü Yeterli kas gevşemesi Uygun baş boyun pozisyonu Optimal eksternal laringeal manevralar (BURP, Sellick??) Alternatif havayolu araçları temini Airway Balon valv maske Laringoskop Farklı boylarda blade Entübasyon tüpleri En az iki yedek boy Stile 10cc boş enjektör Aspiratör Sabitleyici Steteskop Krikotirotomi seti Pulse Oksimetre End tidal CO2 dedektörü

26 Endotrakeal Tüp Yerinin Doğrulanması Steteskop ile 5 nokta oskültasyonu  Bilateral solunum sesleri ve mide havası CO 2 monitörizasyonu en güvenilir gösterge Kord vokallerden tüpün geçtiğini görmek Satürasyonun yükselmesi Akciğer grafisi

27 Hızlı Seri Entübasyon (RSI Rapid-Sequence Intubation) Avantajları Nöromusküler paralizi sağlar Sedasyon sağlar Hemodinamik stabiliteyi devam ettirir İntrakranial hipertansiyonu önler Kusmayı önler

28 İlaçÖneri Standart hastada Tiopental (3-5mg/kg) Süksinilkolin (1.5mg/kg) Tiopental birkaç saniyenin üzerinde Süksinilkolin bolus GKS ≤ 8 iseLidokain (1.5mg/kg)Tiopental ve Süksinilkolinden önce Göz travmasında Vekuronyum (0.3 mg/kg) Rokuronyum (1mg/kg) Süksinilkolin yerine; Vecuronyum 120 dakika Rokuronyum 45 dakika Hemodinamik instabil ve uyanık hastada Tiopental (0.5-1mg/kg) Etomidat ( mg/kg) Süksinilkolin ile birlikte Hemodinamik insabil ve koma varsa Süksinilkolin (1.5mg/kg) Hızlı Seri Entübasyon

29 BVM ile oksijenasyon ve ventilasyon etkin ise;  Entübasyon 3 kez denenebilir.  Üçüncü denemeden sonra alternatif hava yolu açma yöntemleri denenmelidir. BVM ile oksijenasyon ve ventilasyon etkin değilse;  Alternatif hava yolu açma yöntemlerine geçilmelidir

30 Zor entübasyon göstergesi olabilecek bulgular Azalmış mandibular alan Baş ekstansiyonunda kısıtlılık Anteroposterior dil kalınlığında artış Ağız açılmasında kısıtlılık İnspiratuvar stridor Retrognati Kesici dişlerin öne doğru çıkıntılı olması Kısa boyun Morbid obezite

31 Zor havayolunda oluşabilecek komplikasyonlar Travma  Dil, dudak, diş, farenks, trakea, vokal kord Özofagus veya ana bronş entübasyonu Ödem Kanama Özofageal veya trakeal perforasyon Pnömotoraks Gastrik regürjitasyon Aspirasyon

32 Hastane öncesi / acil serviste zor hava yolu Ameliyathanede görülenden daha sıktır (3 katı, %6-12,5) Ameliyathanede geçerli olan algoritimler hastane öncesi acil durumlar için uygun olmayabilir  Hastane öncesi hava yolu açan kişiler paramedik veya acil hekimleridir, anestezist değildir  Daha deneyimli kişiden yardım istenemez  Hastayı tekrar uyandırmak mümkün değil  Desatürasyon ve pulmoner aspirasyon riski yüksek Combes ve ark. Anesthesiology 2011

33 Başarısız Entübasyon Denemesi (30 sn) Maske ile solutmak mümkün mü? Evet %100 O2 ile solut Pozisyonu düzelt Monitörizasyonu tamamla Yardım ise Uzun bleyd gerekir mi? Mandiren gerekir mi? İkinci deneme (30 sn) %100 O2 ile solut Hayır Zor Hava Yolu Yardım iste Tekniği düzelt, airway kullan Baş pozisyonu? Hava yolu açık mı? %100 O2 ile solut Evet Devam et Monitörizasyonu güvenceye al Hayır Laringeal Tüp Laringeal Maske Kombitüp Hayır Cerrahi Hava Yolu

34 Diğer Havayolu Açma Araçları/Yöntemleri Laringeal Tüp LMA ve ILMA Kombitüp Cerrahi havayolu yöntemleri  İğne Krikotiroidotomi  Trakeostomi  Retrograd entübasyon

35 Laryngeal Mask Airway (LMA) Laringeal Maske (LM) Dr. Archie Brain, Royal London Hospital Başlangıçta alternatif hava yolu aracı olarak geliştirilmiştir

36 LMA yerleştirilmesi

37 Laringeal Maske (LM)

38 Intubating LMA (ILMA), Fastrach

39

40

41 Supreme LM LMA Supreme

42 Deneyimsiz uygulayıcılar 30 hasta İlk denemede %90 başarı İkincide %100 Yerleştirme süresi sn Mide sondası %100 başarılı Hastane öncesi uygulama için önerilmekte

43 Supreme LM

44 Laringeal Tüp Laryngeal Tube

45 Laringeal Tüp

46

47

48 Özefageal Trakeal Kombitüp Esophageal-Tracheal-Combitube (ECT) Proksimal kaf enjektörü Aspirasyon sondası Distal kaf enjektörü

49 Kombitüp Özefageal ve trakeal yerleşim

50 Kombitüp

51 Cerrahi Havayolu

52 Cerrahi krikotirotomi < yaş olan çocuklarda önerilmemektedir. Gerekiyorsa iğne krikotirotomi tercih edilmelidir. < 5 yaş  İğne krikotirotomi, balon ile ventilasyon 5-10 yaş  İğne krikotirotomi, balon ile ventilasyon  Oksijen satürasyonu yetersiz ise transtrakeal jet ventilasyon > 10 yaş (> 12 yaş erişkine benzer)  Uygulayıcıya bağlı  İğne krikotirotomi ile transtrakeal jet ventilasyon veya cerrahi krikotirotomi

53 53 Cerrahi Havayolu

54 Perkütan Transtrakeal Ventilasyon Diğer yollarla ventile edilemeyen çocuklarda/erişkinlerde uygulanır. Deneyimler azdır.

55 Retrograd İntübasyon

56 Retrograd Entübasyon

57

58 Shiroh Isono, Chiba University,Japan. Anesthesiology 2011 Önemli olan entübasyon değil, oksijenasyondur !

59 Travmalı Hastanın Transportu

60 Travmalı olgu İlk muayene Hayatı tehdit eden yaralanma / politravma evet Hızlı transport Yeniden değerlendirme İkinci muayene hayır İkinci muayene Yeniden değerlendirme Yaralanmaların tedavisi Transportun başlanması

61 Kalmak mı zor gitmek mi zor? İşlem yatak başında yapılabilir mi?EvetKal HayırDüşün Hastanın durumu stabil mi?EvetGit - Transportu yap HayırDüşün Stabil olmayan hastalar için Transport hayat kurtarıcı bir girişim/tedavi için mi? EvetHava yolunu, solunumu, dolaşımı güvence altına al ve transp yap HayırKal Acil plan kararı için tanısal işlem şart mı? EvetHava yolunu, solunumu, dolaşımı güvence altına al ve transp yap HayırKal

62 4 N bir K Neden?  Transport neden gerekli? Yarar/Zarar? Transport sonrası tedavi değişecek mi? Sonuç için önemli mi? Yatak başında yapılabilir mi? Kim?  Hasta kim? (Hastanın mevcut tedavi gereksinimleri neler)  Hastaya kim eşlik etmeli?  Hastadan uzak kalınacak mı? Nasıl?  Nasil bir ekipman ile eşlik gerekir? Nasıl bir monitörizasyon gerekir? Nasıl bir tedavi /resusitasyon sürdürülecek?  ABC için gerekli araç gereçler organize edilmelidir. Ne zaman?  Transport ne zaman gerçekleşecek? Optimal zamanlama için işbirliği. Gidilecek yerde bekleme olmaması. Nereye?  Optimal hasta güvenliği için gidilecek yere hangi yoldan gidilmelidir? Hangi koridordan, hangi asansörle?  Gidilecek yer için özel önlemler gerekli mi? Örn. Manyetik rezonans görüntüleme

63 Hastanın transportu Şok tedavisi sürdürülerek Monitörize izlenerek Solutularak Belgeleyerek (kayıt tutarak) Psikolojik destek uygulayarak (hasta strestedir, korkar)

64 Hava yolu  Oral/nazal airway’ler, kol bağları, sedasyon, intübasyon araç gereçleri, aspirasyon araç gereçleri Solunum  Pulse oksimetre, oksijen uygulama araç gereçleri, BVM, oksijen tüpü, ventilatör Dolaşım  Kardiyak monitör (peys ve defibralasyon yapılabilen), KB ölçümü, damar yolu araç gereçleri, sıvılar, resusitasyon ilaçları, ısı probu

65 “Take Home Message” Eve Hangi Bilgileri Götürmeliyim ? ETE altın standarttır – bunu unutmamak gerekir. En az bir supraglottik hava yolu aracını iyi kullanabiliyor olmak önemlidir. Okumak, izlemek önemli olsa da uygulamak ve tekrar tekrar uygulamak en önemli öğrenme şeklidir.


"TRAVMALI HASTADA HAVA YOLU AÇIKLIĞININ SAĞLANMASI VE TRANSPORTU Bahar Kuvaki Balkan DEÜTF Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD Mayıs, 2012." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları