Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Kimyasal Bileşiklerin Formüllerinin Yazılması ve Adlandırılması SKIMO 1.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Kimyasal Bileşiklerin Formüllerinin Yazılması ve Adlandırılması SKIMO 1."— Sunum transkripti:

1 Kimyasal Bileşiklerin Formüllerinin Yazılması ve Adlandırılması SKIMO 1

2 Ders Akışı  İyonik Yapılı Bileşikler  Bazı önemli katyon (+ yüklü tanecik) ve anyonlar (- yüklü tanecik)  İyonik Bileşiklerin Formüllerinin Yazılması  İyonik Bileşiklerin Adlandırılması  Kovalent Yapılı Bileşikler  Rakamların Latince Telaffuzu  Kovalent Bileşiklerin Formüllerinin Yazılışı  Kovalent Bileşiklerin Adlandırılması 2

3 İyonik yapılı bileşikler  Genellikle metal elementlerin ametal elementler ile iyonik bağlanması ile oluşan bileşiklerdir.  İyonik yapılı bileşiklere iyon köklü bileşikler de örnek verilebilir (Amonyum (+ yüklü kök) nitrat (- yüklü kök): NH 4 NO 3 )  Bileşiklerin formül ve adlandırmaları yapabilmek için elementlerin ve köklerin katyon (+) veya anyon (-) yapısını ve sahip olduğu yükü bilmek gerekir. 3

4 KATYONLAR 1+ YÜKLÜ İYONLAR2+ YÜKLÜ İYONLAR3+ YÜKLÜ İYONLAR H +1 HidrojenMg +2 MagnezyumFe +3 Demir-III Li +1 LityumCa +2 KalsiyumAl +3 Alüminyum Na +1 SodyumBa +2 BaryumNi +3 Nikel-III K +1 PotasyumFe +2 Demir-IICo +3 Kobalt-III Ag +1 GümüşZn +2 ÇinkoCr +3 Krom-III Cu +1 Bakır-ICu +2 Bakır-IIMn +3 Mangan-III Hg +1 Civa-IHg +2 Civa-II 4+ YÜKLÜ İYONLARCr +2 Krom-II6+ YÜKLÜ İYONLAR Pb +4 Kurşun-IVPb +2 Kurşun-IICr +6 Krom-VI Sn +4 Kalay-IVSn +2 Kalay-IIMn +6 Mangan-VI Mn +4 Mangan-IVMn +2 Mangan-II7+ YÜKLÜ İYONLAR Ni +2 Nikel-IIMn +7 Mangan-VII

5 ANYONLAR 1- YÜKLÜ İYONLAR2- YÜKLÜ İYONLAR H -1 HidrürO -1 (O 2 -2 )Peroksit F -1 FlorürO -2 Oksit Cl -1 KlorürS -2 Sülfür Br -1 Bromür 3- YÜKLÜ İYONLAR I -1 İyodürN -3 Nitrür P -3 Fosfür 4- YÜKLÜ İYONLAR C -4 Karbür

6 KÖKLER 1- YÜKLÜ KÖKLER2-YÜKLÜ KÖKLER3- YÜKLÜ KÖKLER OH - HidroksitCO 3 -2 KarbonatPO 4 -3 Fosfat CN - SiyanürSO 3 -2 Sülfit NO 3 - NitratSO 4 -2 Sülfat NO 2 - NitritMnO 4 -2 Manganat ClO - HipokloritCrO 4 -2 Kromat ClO 2 - KloritCr 2 O 7 -2 Dikromat ClO 3 - KloratC 2 O 4 -2 Oks(z)alat ClO 4 - Perklorat MnO 4 - Permanganat CH 3 COO - Asetat HCO 3 - Bikarbonat (hidrojen karbonat) HSO 4 - Bisülfat(hidrojen sülfat)1+ YÜKLÜ KÖKLER HSO 3 - Bisülfit (hidrojen sülfit)NH 4 + Amonyum H 2 PO 4 - Dihidrojen fosfat

7 İyonik Yapılı Bileşiklerin Formülleri Kurallar:  Önce katyon (+) sonra anyon (-) yazılır.  Na + Cl - (doğru) Cl - Na + (Yanlış)  Katyon ve anyonların değerlikleri çaprazlanır.  Na + Cl - Na 1 Cl 1 NaCl  Al 3+ S 2- Al 2 S 3  Cu 2+ O 2- Cu 2 O 2 CuO (doğru)  Bir bileşikte daima toplam yükler sıfır olmalıdır. 7

8 İyonik Yapılı Bileşiklerinin Adlandırılması  İyonik karakterli metal-ametal ikili bileşiklerinin adlandırılmasında şu kural izlenir:  Metalin adı olduğu gibi söylenir,  Ametalin adının sonuna “ür” eki getirilir.  Ametal oksijen ise oksit; azot ise nitrür; kükürt ise sülfür; hidrojen ise hidrür olarak okunur.

9 İyonik Yapılı Bileşiklerinin Adlandırılması  Dikkat edilmesi gereken nokta, bileşiklerin oluşumunda elektriksel olarak nötralliğin sağlanmış olduğudur.  NaCl: Sodyum klorür  MgI 2 : Magnezyum iyodür  Al 2 O 3 : Alüminyum oksit  ZnS: Çinko sülfür  KF: Potasyum florür  Ca 3 N 2 : Kalsiyum nitrür

10 İyonik Yapılı Bileşiklerinin Adlandırılması  Farklı değerliklere sahip metal iyonları farklı formüllere sahip bileşikler oluşturacağı için, bunların isimlendirilmesinde, metal iyonunun yükseltgenme basamağı (yükü) metal adından hemen sonra parantez içerisinde belirtilir.  FeCl 3 : Demir (III) klorür (Ferri klorür)  FeCl 2 : Demir (II) klorür (Ferro klorür)  Hg 2 O: Civa (I) oksit  HgCl 2 : Civa (II) klorür

11 İyonik Yapılı Bileşiklerinin Adlandırılması: İyonik kökler  Kök içeren bileşiklerde kökün ismi aynen yazılır. Genel kural oalrak önce katyon sonra anyon yazılır.  CaC 2 O 4 :Kalsiyum oksalat: (Oksalat: C 2 O 4 2- )  KMnO 4 : Potasyum permanganat (MnO 4 - : Permanganat)  Na 3 PO 4 :sodyum fosfat; (Fosfat: PO 4 3- )  NaCH 3 COO* :Sodyum asetat; (Asetat:CH 3 COO - )  Na 2 CO 3 :Sodyum karbonat; (Karbonat: CO 3 2- )  NH 4 Cl: Amonyum klorür; (Amonyum: NH 4 + ) *Bu yazım şeklinde sodyum iyonunun karbona bağlı imiş gibi gözükme durumunu gidermek amacı ile, bileşiğin alternatif yazımında katyon sağ tarafa alınarak CH 3 COONa veya anyon ters çevrilerek NaOOCCH 3 biçimleri de kullanılmaktadır. 11

12 İyonik Yapılı Bileşiklerinin Adlandırılması: Bağlanmış Su  Yapılarında su molekülü içeren bileşiklere hidrat bileşikleri denir. Bu bileşiklerin sonuna hidrat kelimesi eklenerek adlandırılır. Suyun sayısı Latince olarak belirtilir. 12

13

14

15

16

17 Bi çay molası versek olmaz mı? 17

18 Kovalent Yapılı Bileşikler 18 Rakamların Latince Telaffuzu 1: mono6: hekza 2: di7: hepta 3: tri8: okta 4: tetra9: nona 5: penta10: deka

19 Kovalent Yapılı Bileşikler  Bir bileşik iki ametal atomundan oluşuyor ise, kovalent bağlı bir molekül yapısı mevcut demektir. Bu tür bileşiklerin adlandırılması, bir önceki metal-ametal ikili bileşiklerin adlandırılmasına benzer.  Örnek: HCl: Hidrojen klorür  Bu örnekte, önce pozitif yüklü iyonun, sonra da negatif yüklü iyonun yazıldığı görülmektedir.

20 Kovalent Yapılı Bileşikler  İsimlendirme yapılırken dikkat edilmesi gereken husus ametal atomların sayısının Latince isimlerinin element isminden önce belirtilmesidir.  SO 2 : Kükürt dioksit  SO 3 : Kükürt trioksit  Bu örneklerde, birinci atom tek olduğu için “mono” ön ekinin kullanılması gerektiği düşünülebilir, ancak basitlik amacı ile kullanılmaz. İkinci atom tek olsa bile “mono” ön eki mutlaka kullanılır.

21 Kovalent Yapılı Bileşikler  Örnek: B 2 Br 4 : Dibor tetrabromür  Bu örnekte, birinci atomdan iki tane olduğu için, karşılık gelen “di” ön eki, ikinci atom dört tane olduğu için, karşılık gelen “tetra” ön eki kullanılmıştır.  Lâtince ön ekler yalnızca ametal-ametal bileşiklerinin isimlendirilmesinde kullanılır; metal-ametal bileşikleri için lâtince ön ek kullanılması yanlıştır.  X MgCl 2 : Magnezyum diklorür (yanlış). Doğrusu (Magnezyum klorür)  X FeCl 3 : Demir triklorür (yanlış). Doğrusu (Demir (III) klorür)

22 Kovalent Yapılı Bileşikler  Örnekler  BCl 3 : Bor triklorür, CCl 4 : Karbon tetraklorür  CO: Karbon monoksit, CO 2 : Karbon dioksit  NO: Azot monoksit, NO 2 : Azot dioksit  N 2 O: Diazot monoksit, N 2 O 3 : Diazot trioksit  N 2 O 4 : Diazot tetroksit, N 2 O 5 : Diazot pentoksit  PCl 3 : Fosfor triklorür, PCl 5 : Fosfor pentaklorür  SF 6 : Kükürt heksaflorür

23 Kovalent Yapılı Bileşikler: Aykırı Durumlar

24 Alıştırma  Fosfor pentasülfür:  NO:  Diazot monoksit:  CO:  Karbon dioksit:  Fosfor triklorür :  Tetra fosfor tri sülfür:  CCl 4 : 24

25 25

26 Kaynaklar  Bağ, H. (2011).Genel Kimya, Pegem Akademi: Ankara.   gretim_materyalleri/kimya_konulu_calisma_yapr aklari/bilesik_formullerinin_adlandirilmasi.pdf 26


"Kimyasal Bileşiklerin Formüllerinin Yazılması ve Adlandırılması SKIMO 1." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları