Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

HAFTA 9. İNORGANİK BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Metal-Ametal İkili Bileşiklerinin Adlandırılması İyonik karakterli metal-ametal ikili bileşiklerinin adlandırılmasında.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "HAFTA 9. İNORGANİK BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Metal-Ametal İkili Bileşiklerinin Adlandırılması İyonik karakterli metal-ametal ikili bileşiklerinin adlandırılmasında."— Sunum transkripti:

1 HAFTA 9. İNORGANİK BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI

2 Metal-Ametal İkili Bileşiklerinin Adlandırılması İyonik karakterli metal-ametal ikili bileşiklerinin adlandırılmasında şu kural izlenir: 1) Metalin adı olduğu gibi söylenir, 2) Ametalin adının sonuna “ür” eki getirilir. Not: Farklı değerliklere sahip metal iyonları farklı formüllere sahip bileşikler oluşturacağı için, bunların isimlendirilmesinde, metal iyonunun yükseltgenme basamağı da belirtilir.

3 Dikkat edilmesi gereken nokta, bileşiklerin oluşumunda elektriksel olarak nötralliğin sağlanmış olduğudur. NaCl: Sodyum klorür MgI 2 : Magnezyum iyodür Al 2 O 3 : Alüminyum oksit

4 Farklı değerlikler içeren metal-ametal ikili bileşiklerinin adlandırılması FeCl 3 : Demir (III) klorür (Ferri klorür) FeCl 2 : Demir (II) klorür (Ferro klorür) Hg 2 O: Civa (I) oksit HgCl 2 : Civa (II) klorür *Cu +2 : Kuprik Cu +1 : Kupröz Cu +1 : Kupröz

5 KATYONLAR 1+ YÜKLÜ İYONLAR2+ YÜKLÜ İYONLAR3+ YÜKLÜ İYONLAR H +1 HidrojenMg +2 MagnezyumFe +3 Demir-III Li +1 LityumCa +2 KalsiyumAl +3 Alüminyum Na +1 SodyumBa +2 BaryumNi +3 Nikel-III K +1 PotasyumFe +2 Demir-IICo +3 Kobalt-III Ag +1 GümüşZn +2 ÇinkoCr +3 Krom-III Cu +1 Bakır-ICu +2 Bakır-IIMn +3 Mangan-III Hg +1 Civa-IHg +2 Civa-II 4+ YÜKLÜ İYONLARCr +2 Krom-II6+ YÜKLÜ İYONLAR Pb +4 Kurşun-IVPb +2 Kurşun-IICr +6 Krom-VI Sn +4 Kalay-IVSn +2 Kalay-IIMn +6 Mangan-VI Mn +4 Mangan-IVMn +2 Mangan-II7+ YÜKLÜ İYONLAR Ni +2 Nikel-IIMn +7 Mangan-VII

6 ANYONLAR 1- YÜKLÜ İYONLAR2- YÜKLÜ İYONLAR H -1 HidrürO -1 (O 2 -2 )Peroksit F -1 FlorürO -2 Oksit Cl -1 KlorürS -2 Sülfür Br -1 Bromür 3- YÜKLÜ İYONLAR I -1 İyodürN -3 Nitrür P -3 Fosfür

7 Metal-Ametal İkili Bileşikleri-Alıştırmalar Adı verilen bir bileşiğin formülün yazılması: Adı verilen bir bileşiğin formülün yazılması: Baryum oksit, kalsiyum florür ve demir (III) sülfür bileşiklerinin formüllerini yazınız. Formülü verilen bir bileşiğin isminin bulunması: Formülü verilen bir bileşiğin isminin bulunması: Na 2 S, AlF 3 ve Cu 2 O bileşiklerini uygun biçimde adlandırınız.

8 Al +3 Ga +3 Fe +2, +3 Co +2, +3 Cu +1, +2 Ni +2, +3 Hg +1, +2 Zn +2 Sn +2, +4 Ag +1 As +3, +5 Au +1, +3 Sb +3, +5 Mn +2, +3, +4, +6, +7 Bi +3, +5 Cd +2 Cr +2, +3 Pb +2, +4

9 İki Ametalin İkili Bileşikleri Bir bileşik iki ametal atomundan oluşuyor ise, kovalent bağlı bir molekül yapısı mevcut demektir. Bu tür bileşiklerin adlandırılması, bir önceki metal-ametal ikili bileşiklerin adlandırılmasına benzer. Örnek 1: HCl: Hidrojen klorür Bu örnekte, önce pozitif yüklü iyonun, sonra da negatif yüklü iyonun yazıldığı görülmektedir. Nötralleşme nedeniyle yazılması gereken sayılar, Lâtince karşılıkları söylenerek belirtilir.

10 Örnek 2: SO 2 : Kükürt dioksit SO 3 : Kükürt trioksit SO 3 : Kükürt trioksit Bu örneklerde, birinci atom tek olduğu için “mono” ön ekinin kullanılması gerektiği düşünülebilir, ancak basitlik amacı ile kullanılmaz. İkinci atom tek ise “mono” ön eki mutlaka kullanılır. Hatırlatma: 1'den 10'a kadar sayıların Lâtince karşılıkları 1: Mono 2: Di 3: Tri 4: Tetra 5: Penta 6: Heksa 7: Hepta 8: Okta 9: Nona 10: Deka

11 Örnek 3: B 2 Br 4 : Dibor tetrabromür Bu örnekte, birinci atomdan iki tane olduğu için, karşılık gelen “di” ön eki, ikinci atom dört tane olduğu için, karşılık gelen “tetra” ön eki kullanılmıştır. Lâtince ön ekler yalnızca ametal-ametal bileşiklerinin isimlendirilmesinde kullanılır; metal-ametal bileşikleri için lâtince ön ek kullanılması yanlıştır. X MgCl 2 : Magnezyum diklorür (Magnezyum klorür) ☺ X FeCl 3 : Demir triklorür (Demir (III) klorür) ☺

12 Örnekler BCl 3 : Bor triklorür, CCl 4 : Karbon tetraklorür CO: Karbon monoksit, CO 2 : Karbon dioksit NO: Azot monoksit, NO 2 : Azot dioksit N 2 O: Diazot monoksit, N 2 O 3 : Diazot trioksit N 2 O 4 : Diazot tetroksit, N 2 O 5 : Diazot pentoksit PCl 3 : Fosfor triklorür, PCl 5 : Fosfor pentaklorür SF 6 : Kükürt heksaflorür

13

14 Çok Atomlu İyonlar Katyonlar ve anyonlar yapılarında her zaman tek tür atom içermezler. İki veya daha fazla element türünün kovalent bağlarla bir araya gelmesi sonucunda oluşurlar. Çok atomlu anyonlar, çok atomlu katyonlara göre daha yaygındır. Çok atomlu anyonların çok azının adı ‘ür’ eki ile biter. (CN - : siyanür) En yaygın olarak ‘at’ ve ‘it’ ile sonlandırılır. Bazıları da ‘hipo’ ve ‘per’ öneklerini taşırlar. Çoğu çok atomlu anyonda, başka ametallerle birleşmiş oksijen vardır. Bazı ametaller (Cl, N, P) ile farklı sayıda oksijen atomu içeren oksianyon oluştururlar. Bunların adları oksijenin bağlı olduğu ametalin yükseltgenme basamağına göre verilir. hipo…it, …it, …at, per…at (---oksijen atomu sayısı sağa doğru artar) Çok Atomlu İyonlar Katyonlar ve anyonlar yapılarında her zaman tek tür atom içermezler. İki veya daha fazla element türünün kovalent bağlarla bir araya gelmesi sonucunda oluşurlar. Çok atomlu anyonlar, çok atomlu katyonlara göre daha yaygındır. Çok atomlu anyonların çok azının adı ‘ür’ eki ile biter. (CN - : siyanür) En yaygın olarak ‘at’ ve ‘it’ ile sonlandırılır. Bazıları da ‘hipo’ ve ‘per’ öneklerini taşırlar. Çoğu çok atomlu anyonda, başka ametallerle birleşmiş oksijen vardır. Bazı ametaller (Cl, N, P) ile farklı sayıda oksijen atomu içeren oksianyon oluştururlar. Bunların adları oksijenin bağlı olduğu ametalin yükseltgenme basamağına göre verilir. hipo…it, …it, …at, per…at (---oksijen atomu sayısı sağa doğru artar)

15 KÖKLER 1- YÜKLÜ KÖKLER2-YÜKLÜ KÖKLER3- YÜKLÜ KÖKLER OH - HidroksitCO 3 -2 KarbonatPO 4 -3 Fosfat CN - SiyanürSO 3 -2 Sülfit NO 3 - NitratSO 4 -2 Sülfat NO 2 - Nitrit S 2 O 3 -2 Tiyosülfat ClO - HipokloritCrO 4 -2 Kromat ClO 2 - KloritCr 2 O 7 -2 Dikromat ClO 3 - KloratC 2 O 4 -2 Oksalat ClO 4 - PerkloratMnO 4 -2 Manganat MnO 4 - PermanganatCrO 4 -2 Kromat CH 3 COO - Asetat HPO 4 -2 Hidrojen fosfat HCO 3 - Bikarbonat (hidrojen karbonat) HSO 4 - Bisülfat(hidrojen sülfat)1+ YÜKLÜ KÖKLER HSO 3 - Bisülfit (hidrojen sülfit)NH 4 + Amonyum H 2 PO 4 - Dihidrojen fosfat

16 Amonyum: NH 4 +, amonyum klorür: NH 4 Cl Asetat: CH 3 COO -, sodyum asetat: NaCH 3 COO* Karbonat: CO 3 2-, sodyum karbonat: Na 2 CO 3 ** *: Bu yazım şeklinde sodyum iyonunun karbona bağlı imiş gibi gözükme durumunu gidermek amacı ile, bileşiğin alternatif yazımında katyon sağ tarafa alınarak CH 3 COONa veya anyon ters çevrilerek NaOOCCH 3 biçimleri de kullanılmaktadır. **Karbonat iyonunun protonlanmış hali olan hidrojen karbonat, “bikarbonat” olarak da bilinmektedir, HCO 3 - formülü ile gösterilir.

17 Kromat: CrO 4 2-, Amonyum kromat: (NH 4 ) 2 CrO 4 Dikromat: Cr 2 O 7 2-, Amonyum dikromat: (NH 4 ) 2 Cr 2 O 7 Siyanür: CN-, Potasyum siyanür: KCN Hidroksit: OH-, Lityum hidroksit: LiOH Nitrit: NO 2 -, Sodyum nitrit: NaNO 2 Nitrat: NO 3 -, Sodyum nitrat: NaNO 3

18 Oksalat: C 2 O 4 2-, kalsiyum oksalat: CaC 2 O 4 Permanganat: MnO 4 -, potasyum permanganat: KMnO 4 Manganat: MnO 4 2-, sodyum manganat: Na 2 MnO 4 Fosfat: PO 4 3-, sodyum fosfat: Na 3 PO 4 Hidrojen fosfat: HPO 4 2-, sodyum hidrojen fosfat:Na 2 HPO 4 Dihidrojen fosfat: H 2 PO 4 -, sodyum dihidrojen fosfat: NaH 2 PO 4

19  Sülfit: SO 3 2-, sodyum sülfit: Na 2 SO 3  Hidrojen sülfit (bisülfit): HSO 3 -, potasyum hidrojen sülfit: KHSO 3  Sülfat: SO 4 2-, sodyum sülfat: Na 2 SO 4  Hidrojen sülfat (bisülfat): HSO 4 -, Potasyum hidrojen sülfat: KHSO 4 Potasyum hidrojen sülfat: KHSO 4  Tiyosülfat: S 2 O 3 2-, sodyum tiyosülfat: Na 2 S 2 O 3  Tiyosiyanat: SCN-, potasyum tiyosiyanat: KSCN

20 ClO - : hipoklorit, NaClO: Sodyum hipoklorit ClO 2 - : klorit, KClO 2 : Potasyum klorit ClO 3 - : klorat, NaClO 3 : Sodyum klorat ClO 4 - : perklorat, KClO 4 : Potasyum perklorat

21 Aşağıdaki bileşikleri adlandırınız: 1) CuCl 2 :……………. 2) ClO 2 :…………. 3) HIO 4 : ……………. 4) Ca(H 2 PO 4 ) 2 : …………. 5) ………… : Fosfor pentasülfür 6) …………. : Klor monoksit 7) ………. : Sodyum klorat 8) B 2 H 6 : Diboran 9) SiH 4 : Silan 10) PH 3 : Fosfin

22 Hidrat içeren inorganik bileşik örnekleri Bazı iyonik bileşikler, kendi iyonlarının yanı sıra, belirli miktarda su moleküllerini de yapılarında bulunduracak şekilde kristaller oluşturur. Bu bileşiklere hidratlar denir. Hidratların adlandırılmasında önce bileşiğin adının, ardından da her formül birimde bulunan su molekülü sayısını belirten Yunanca önekin hidrat kelimesinin önüne getirilmesiyle yapılır.

23

24 Asitlerin Formülleri ve Adları Asitler hidrojen içeren bileşiklerin önemli bir sınıfıdır ve özel bir şekilde adlandırılırlar. Adınının sonunda -ür bulunan anyonlar içeren asitler, hidro- öneki ve -ik soneki kullanılarak adlandırılırlar. Anyon Asit Bileşiğin adı klorür (Cl - ) hidro klor ik asit (HCl) hidrojen klorür sülfür (S -2 ) hidro sülfür ik asit (H 2 S) hidrojen sülfür

25 Adının sonunda -at bulunan anyonlar içeren asitler -ik, adının sonunda –it bulunan anyonlar içeren asitler -öz sonekini kullanılarak adlandırılırlar. Adlandırırken anyonun adındaki önek (varsa) asitin adında korunur. Asitteki hidrojenin yerine sodyum gibi bir metalin geçmesiyle oluşan bileşiklere tuzlardır. Anyon AsitTuz perklorat (ClO 4 - ) perklorik asit (HClO 4 )Sodyum perklorat NaClO 4 klorat (ClO 3 - ) klorik asit (HClO 3 )Sodyum klorat NaClO 3 klorit (ClO 2 - ) kloröz asit (HClO 2 )Sodyum klorit NaClO 2 hipoklorit (ClO - ) hipokloröz asit (HClO)Sodyum hipoklorit NaClO Nitrit (NO 2 - )Nitröz asit (HNO 2 )Sodyum nitrit NaNO 2 Nitrat (NO 3 - )Nitrik asit (HNO 3 )Sodyum nitrat NaNO 3 Sülfit (SO 3 -2 )Sülfüröz asit (H 2 SO 3 )Sodyum sülfit Na 2 SO 3 Sülfat (SO 4 -2 )Sülfürik asit (H 2 SO 4 )Sodyum sülfat Na 2 SO 4 Borat (BO 3 -3 )Borik asit (H 3 BO 3 )Sodyum borat Na 3 BO 3 Bromat (BrO 3 - )Bromik asit (HBrO 3 )Sodyum bromat NaBrO 3

26

27

28

29

30 AmonyakNH 3 Amonyum hidrojen fosfat(NH 4 ) 2 HPO 4 Amonyum hidroksitNH 4 OH Amonyum karbonat(NH 4 ) 2 CO 3 Amonyum klorürNH 4 Cl Amonyum molibdat(NH 4 ) 6 Mo 7 O 24 Amonyum okzalat(NH 4 ) 2 C 2 O 4 Amonyum sodyum hidrojen fosfat NH 4 NaHPO 4 Amonyum sülfat(NH 4 ) 2 SO 4 Amonyum tiyosiyanatNH 4 CNS Arsenik (III) oksitAs 2 O 3 Arsenik trisülfitAs 2 S 3

31 Bakır (II) oksitBakır (II) oksit (Kuprik oksit)CuO BakırsülfatCuSO 4. Baryum hidroksitBa(OH) 2 Baryum karbonatBaCO 3 Baryum klorür.BaCl 2 Baryum oksitBaO Baryum peroksitBaO 2 Borik AsitH 3 BO 3 Civa(II) klorürHgCl 2 Çinko sülfatZnSO 4 Demir(II) SülfatFeSO 4 Ferro OksitFeO Ferro(II) amonyum sülfatFeSO 4 (NH 4 ) 2.SO 4. Fosforik asitH 3 PO 4 Gümüş nitratAgNO 3

32 Hidroferrosiyanik asitH 4 Fe(CN) 6 Hidrojen peroksitH2O2H2O2 Hidrojen sülfürH2SH2S Hidroklorik asitHCl Kalay klorürSnCl 2 Kalay oksitSnO Kalsiyum hidroksitCa(OH) 2 Kalsiyum karbonatCaCO 3 Kalsiyum klorürCaCl Kalsiyum oksitCaO Krom(VI) oksitCrO 3 Kurşun (IV) - OksitPbO 2 Kükürt dioksitSO 2 Magnezyum karbonat MgCO 3 Magnezyum klorürMagnezyum klorür MgCl 2 Mangan sülfatMangan sülfat MnSO 4 Mangan peroksitMangan peroksit MnO 2

33 Nitrik asitHNO 3 Perklorik asitHClO 4 Potasyum tiyosiyanat KSCN Potasyum bikarbonatKHCO 3 Potasyum BromürHBr Potasyum bikromatK 2 Cr 2 O 7 Potasyum hidroksitKOH Potasyum iyodatKIO 3 Potasyum iyoditKI Potasyum karbonatK 2 CO 3 Potasyum klorürKCl Potasyum NitratKNO 3 Potasyun nitritKNO 2 Potasyum permanganatKMnO 4 Potasyum siyanürKCN Potasyum sülfatK 2 SO 4 Potasyum kromatK 2 CrO 4

34 Sodyum hidroksitNaOH Sodyum karbonatNa 2 CO 3 Sodyum kloratNaClO 3 Sodyum klorürNaCl Sodyum NitratNaNO 3 Sodyun NitritNaNO 2 Sodyum oksalatNa 2 C 2 O 4 Sodyum oksitNa 2 O Sodyum sülfitNa 2 S Sodyum tiyosülfatNa 2 S 2 O 3 SodyumbikarbonatNaHCO 3 Sülfürik asitH 2 SO 4 Sodyum potasyum sülfatNaKSO 4 Sodyum hidrojen sülfit NaHS Magnezyum amonyum fosfatMgNH 4 PO 4


"HAFTA 9. İNORGANİK BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI. Metal-Ametal İkili Bileşiklerinin Adlandırılması İyonik karakterli metal-ametal ikili bileşiklerinin adlandırılmasında." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları