Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Kimyasal Bileşikler 17.11.2014 Yrd. Doç. Dr. Betül DEMİRDÖĞEN.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Kimyasal Bileşikler 17.11.2014 Yrd. Doç. Dr. Betül DEMİRDÖĞEN."— Sunum transkripti:

1 Kimyasal Bileşikler Yrd. Doç. Dr. Betül DEMİRDÖĞEN

2 ELEMENT ve BİLEŞİK SAYISI?  Yaklaşık element sayısı: 118  Yaklaşık bileşik sayısı:  Element ve bileşik sayısı arasındaki bu fark nasıl açıklanabilir?  İ ki ya da daha fazla elementin farklı ba ğ larla (iyonik veya kovalent) bir araya gelmesi  Bu durum  alfabemizdeki harf sayısının 29 olmasına ra ğ men Türkçe bir sözlükte yer alan kelime sayısının civarında olması ile benzerdir.

3 ELEMENT  Element, kendine özgü fiziksel ve kimyasal özellikleri olan maddenin en basit birimidir.  Bir element sadece tek cins atom içerir.  Fiziksel veya kimyasal işlemlerle daha basit türlere dönüştürülemez.  Her elementin kobalt, demir, nikel, oksijen, altın gibi bir adı vardır.  Her element kendine özgü özelliklere sahiptir: Ementi oluşturan atomların kendine özgü özellikleri var

4 ELEMENTLER

5 ELEMENTLER: GÖSTERİMİ  Element adları de ğ işik kaynaklardan gelmektedir.  Elementin özelli ğ ini tarif eden Yunanca, Latince veya di ğ er dillerden gelir. Örne ğ in, altının adı Latince ‘aurum’dur ve anlamı parlaktır.  Einsteinyum ve nobelyum gibi a ğ ır elementler adlarını ünlü bilim adamlarından almıştır (bu elementler yapay elementlerdir ve do ğ ada bulunmazlar).  Jons Jakob Berzelius, günümüzde kullanılan element adlarının kimyasal sembollerle gösterim sistemini geliştirmiştir.  Bu sisteme göre, element sembolleri genellikle adlarının ilk harfinden oluşur ve büyük harfle yazılır.

6 ELEMENTLER: GÖSTERİMİ  Elementlerin ilk harfleri aynı oldu ğ unda ise elementin sembolü element adının ilk iki harfinden oluşturulur ve ikinci harf küçük yazılır.  Elementlerin ilk iki harfi aynı oldu ğ unda üçüncü ve dördüncü harfler kullanılır

7 BİLEŞİK  Farklı cins element atomlarının birbirine kimyasal ba ğ larla ba ğ lanması sonucu oluşan saf maddelere bileşik denir.  Bileşikleri birbirinden farklı kılan unsur, onları meydana getiren element atomlarının veya iyonlarının cinslerinin ve sayılarının farklı olmasıdır.  Bileşikler kimyasal yollarla bileşenlerine ayrılırlar.  Kendilerini oluşturan elementlerin özelliklerini göstermezler.  Bileşikler formüllerle gösterilirler.

8

9 BİLEŞİKLER  Bileşi ğ i oluşturan elementler hangi tür ba ğ larla bir arada tutulur?  İ yonik ba ğ  Metal ve ametal atomları arasında elektron alışverişi sonucu oluşan iyonlar arasındaki elektrostatik çekim kuvvetidir.  İ yonik ba ğ sonucu oluşan iyonik bileşikler kristal yapıdadır.  İ yonik bileşiklerin en küçük birimleri iyon çiftleridir.  Kovalent ba ğ  İ ki ametal atomu arasında elektron ortaklaşması sonucu oluşur.  Kovalent ba ğ lanma sonucu moleküler bileşikler oluşur.  Moleküler bileşiklerin en küçük birimleri moleküllerdir.

10 İYONİK BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI  İ yonik bileşikler adlandırılırken önce bileşikteki pozitif yüklü katyonun adı, sonra da negatif yüklü anyonun adı söylenir.  Pozitif yüklü katyonun adı iyonu oluşturan elementle aynıdır; negatif yüklü anyonun adlandırılmasında ise iyonu oluşturan elementin adının sonuna –ür eki getirilir.

11 İYONİK BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI Çok bilinen katyonlar

12 İYONİK BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI Çok bilinen anyonlar

13 İYONİK BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI  Bazı geçiş metallerinin farklı yüklü iyonlar oluşturur.  Demir elementi hem 2+ yüklü hem de 3+ yüklü katyonlar oluşturabilir.  Farklı yüklü katyonlar oluşturabilen elementlerin bileşikleri adlandırılırken katyon adının sonuna parantez içinde romen rakamıyla yükü yazılır.  Örne ğ in, FeO bileşi ğ inde demir 2+ yüklüdür ve bu bileşik demir(II) oksit olarak adlandırılır. Fe 2 O 3 bileşi ğ inde ise demir 3+ yüklü oldu ğ u için bu bileşik demir(III) oksit olarak adlandırılır.

14 İYONİK BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI  İ yonik bir bileşi ğ i oluşturan iyonlar her zaman tek atomlu olmayabilir.  Bazı iyonik bileşikler çok atomlu iyonları içerir.  Çok atomlu iyonlara aynı zamanda kök de denir.  Çok atomlu iyonları içeren iyonik bileşikler adlandırılırken yine önce katyon adı sonra anyon adı söylenir.  Ba(NO 3 ) 2 baryum nitrat olarak adlandırılır. Bu iyonik bileşik Ba2+ katyonunu ve çok atomlu bir anyon olan nitrat anyonunu (NO3-) içerir

15

16 İyonik bileşikleri adlandıralım.

17

18 İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI  Kimyasal formül, bir bileşi ğ in hangi element atomlarından oluştu ğ unu ve bu element atomlarının ba ğ ıl oranlarını gösterir.  İ yonik bir bileşi ğ in kimyasal adını ve bileşikteki iyonların yüklerini bildi ğ inizde bileşi ğ in kimyasal formülünü yazabilirsiniz.  İ yonik bileşiklerin formülleri yazılırken önce katyon, sonra anyon yazılır.  Ayrıca bileşikteki pozitif ve negatif yüklü iyonların yükleri toplamı sıfır olmalıdır

19 İYONİK BİLEŞİKLERİN FORMÜLLERİNİN YAZILMASI

20 İyonik bileşiklerin formüllerini yazalım.

21 KOVALENT BAĞLI MOLEKÜLER BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI  İ ki farklı elementten oluşan kovalent ba ğ lı bileşikler iyonik bileşiklere benzer şekilde adlandırılır.  Kovalent bileşiklerde elektronegatifli ğ i az olan element hem formül yazımında hem de adlandırmada önce yazılır, sonra daha elektronegatif olan element yazılır.  Elektronegatifli ğ i az olan element, elementin kendi adını alır; elektronegatifli ğ i fazla olan element anyon gibi adlandırılır.  Hidrojen ve flor elementlerinden oluşan kovalent bileşikte flor daha elektronegatiftir.  Bileşi ğ in formülü HF şeklinde yazılır ve hidrojen florür olarak adlandırılır.

22 KOVALENT BAĞLI MOLEKÜLER BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI  Ametaller kovalent ba ğ lı bileşikler oluştururken farklı oranlarda birleşerek farklı bileşikler oluşturabilirler.  Azot ile oksijen arasında NO, NO 2, N 2 O 4 bileşikleri oluşabilir.  Kovalent bileşikler adlandırılırken bileşikteki atom sayılarını belirtmek için Latince ön ekler kullanılır

23 KOVALENT BAĞLI MOLEKÜLER BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI  Bileşik formülünde birinci elementin sayısı bir ise mono ön eki söylenmez ve yazılmaz.  NO 2 monoazot dioksit olarak de ğ il azot dioksit olarak adlandırılır.  Ön ek “a” veya “o” ile bitiyor ve element adı bir sesli harf ile başlıyorsa ön ekteki “a” veya “o” harfi düşer.  CO bileşi ğ i karbon monooksit olarak de ğ il, karbon monoksit olarak;  N 2 O 4 bileşi ğ i diazot tetraoksit olarak de ğ il, diazot tetroksit olarak adlandırılır.  Hidrojenin hâlojenlerle oluşturdu ğ u bileşikler adlandırılırken ise hâlojenin sayısını belirten mono ön eki kullanılmaz.  HBr bileşi ğ i hidrojen bromür olarak adlandırılır

24 Kovalent bileşikleri adlandıralım

25 KOVALENT BAĞLI MOLEKÜLER BİLEŞİKLERİN ADLANDIRILMASI  Bazı bileşiklerin ise geleneksel adları vardır; su, amonyak ve metan geleneksel adlara örnek verilebilir.

26 ASİTLERİN ADLANDIRILMASI  Hidrojen klorür gibi adlar molekül yapısında olan bileşiklerin saf halleri için kullanılır.  Bu gibi bileşiklerin sulu çözeltileri asit özelli ğ i gösterir.  Sulu ortamda hidronyum iyonu (H+) oluşturur.  Asitler adlandırılırken ametal atomunun başına hidro- öneki gelir bileşik sonuna ise –ik eki yazılır.  HF (suda)  Hidroflorik asit  HCl (suda)  Hidroklorik asit  HBr (suda)  Hidrobromik asit  HI (suda)  Hidroiyodik asit  H 2 S(suda)  Hidrosülfürik asit

27 OKSİASİTLERİN ADLANDIRILMASI  Oksiasitler; hidrojenin oksianyonlarla oluşturdukları bileşiklerin sulu çözeltileridir.  Oksianyonlar; oksijen ve ametal atomlarının oluşturdukları anyonlardır.  Adlandırılmalarında içerdikleri oksijen sayısına bakılır;  En az oksijen içeren; hipo__it  __it  __at  En fazla oksijen içeren per__at

28 OKSİASİTLERİN ADLANDIRILMASI  Oksiasitlerin adlandırılması oksianyonların adlandırılmasına benzer.  «it» eki yerine «öz» eki, «at» eki yerine «ik» eki kullanılır.

29 FORMÜLLER  Kovalent ba ğ lı bileşi ğ in üç farklı formülü olabilir.  Kaba formül  Molekül formülü  Yapı formülü  Kaba formül bir bileşik için en basit formüldür.  Bileşikteki atomları ve ba ğ ıl sayılarını gösterir.  Formüldeki sayılar en basit tam sayı oranını gösterir.  P 2 O 5 kaba formüldür. Formülü P 4 O 10 dur.  Bileşik hakkında ayrıntılı bilgi vermez.  Asetik asit (C 2 H 4 O 2 ), formaldehit (CH 2 O)ve glukozun (C 6 H 12 O 6 )kaba formülleri CH 2 O dur.

30 FORMÜLLER  Molekül formülü bileşi ğ in gerçek formülüdür.  Bazı durumlarda kaba formül ve molekül formülleri aynıdır. [ formaldehit (CH 2 O)]  Molekül formülü kaba formülün katlarıdır.  Asetik asitin (C 2 H 4 O 2 ) molekül formülündeki atom sayısı (8) asetik asitin kaba formülündeki (CH 2 O) atom sayısının (4) iki katıdır.  Molekül formülü atomların birleşme oranları hakkında bilgi verir ancak birbirlerine nasıl ba ğ landıklarını açıklamaz.

31 FORMÜLLER  Yapı formülü, atomların birbirlerine hangi tür ba ğ ile nasıl ba ğ landıklarını gösterir.

32 FORMÜLLER

33 Kaynaklar  Petrucci, R.H., Herring, F.G, Madura, J. D., & Bisonnette, C. (2012). Genel Kimya I: İ lkeler ve Modern Uygulamalar, 10. Baskıdan Çeviri (Çeviri Editörleri: Tahsin Uyar, Serpil Aksoy, Recai İ nam), Ankara: Palme yayıncılık  Chang, R. (2011). Genel Kimya: Temel Kavramlar, Dördüncü Baskıdan Çeviri (Çeviri Editörleri: Tahsin Uyar, Serpil Aksoy, Recai İ nam), Ankara: Palme yayıncılık  Altun, Y. ve Tümay, H., Ortaö ğ retim Kimya 9 Ders Kitabı, Sözcü Yayıncılık, 2013


"Kimyasal Bileşikler 17.11.2014 Yrd. Doç. Dr. Betül DEMİRDÖĞEN." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları