Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Alkollerin Genel Yapıları Hidrokarbonlarda hidrojenlerden biri veya birkaçının yerine hidroksil grubunun (-OH ) geçmesiyle oluşan bileşiklere alkol denir.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Alkollerin Genel Yapıları Hidrokarbonlarda hidrojenlerden biri veya birkaçının yerine hidroksil grubunun (-OH ) geçmesiyle oluşan bileşiklere alkol denir."— Sunum transkripti:

1 Alkollerin Genel Yapıları Hidrokarbonlarda hidrojenlerden biri veya birkaçının yerine hidroksil grubunun (-OH ) geçmesiyle oluşan bileşiklere alkol denir. CH 4 CH 3 OH HidrokarbonAlkol ) Metan (Hidrokarbon ) Metanol (Alkol ) Başka bir deyişle alkol, suyun hidrojenlerinden birinin yerine alkil grubunun geçmesiyle oluşan bileşikler olarak da tanımlanabilir. HR H ─ OH Su R ─ OH Alkol

2 Alkollerde oksijen atomu sp 3 hibritleşmesi yapmıştır. Bağlı olduğu C ve H atomları ile yaklaşık 109,5 °C’lik açı oluşturur. Bir bileşiğin alkol olması için bir karbon atomuna yalnız bir –OH grubu bağlanmalıdır. Eğer, -OH grubu sayısı birden fazla ise veya –OH grubunun bağlı olduğu karbon atomu sp, sp 2 hibritleşmesi yapmış ise, yani karbon atomu pi(π) bağı içeriyor ise bileşik alkol değildir. Ancak hidroksitler farklı karbon atomlarına bağlı ise alkol özelliği gösterir.

3 Aşağıdaki bileşikler alkol değildir. CH 3 OH │ │ │ CH 3 ─ C ─ OH CH 3 ─ C ═ CH 2 R ─ CH ─ OH CH 3 ─ C ─ OH C 2 H 5 ─ C ─ OH CH 3 ─ C ═ CH 2 │ │ │ │ │ OHOH OH OH OH OH a b c d a), (b), (c) bileşiklerinde aynı karbona birden fazla – OH bağlı olduğundan, (d) bileşiğinde ise – OH’ın bağlı olduğu karbon ikili bağ yaptığı için, bu bileşikler alkol değildir.

4 Alkollerin genel formülleri C n H 2n+1 OH veya C n H 2n+2 O şeklindedir. Alkollerin Adlandırılması Alkolleri IUPAC sistemine göre ya da özel isimleri ile adlandırmak mümkündür. Bileşikler özel adlandırma yapılırken alkolü oluşturan alkil gurubu adının sonuna alkol sözcüğü getirilerek adlandırılır. CH 3 ─ OH C 2 H 5 ─ OH Bu bileşik metandan Bu bileşik etandan türediği için türediği metil için etil alkol alkol

5 IUPAC Sistemine Göre Adlandırma:  -OH grubunu içeren en uzun karbon zinciri seçilir. C atomlarını numaralamaya –OH grubunun yakın olduğu uçtan başlanır.  Ana zincirde yer alan –OH grubun dışındaki atomların ve grupların zincirdeki yerleri belirlenir.  -OH grubunu taşıyan karbon atomunun numarası ve ana zincirle aynı sayıda karbon atomu içeren alkanın adı yazılıp –ol son eki getirilir.  Yapısında birden fazla –OH varsa –diol,-triol gibi son ekler getirilir.

6 CH 3 ─ CH 2 ─ CH 2 ─ CH 2 ─ OH CH 3 ─ CH 2 ─ CH ─ CH 3 1-bütanol OH 2-bütanol 3-metil 2-bütanol 5,6-diklor 4-metil 2-hegzanol 1,2-propandiol

7 Alkollerin Sınıflandırılması Alkoller yapısındaki – OH grubu sayısına göre mono alkoller ve poli alkoller olmak üzere ikiye ayrılır. 1. Mono Alkoller Molekülünde bir tane ─ OH grubu bulunduran alkollere mono alkoller adı verilir. CH 3 ─ OH C 2 H 5 ─ OH Mono alkoller üç grupta incelenebilir.  Birincil (Primer) Alkol Birincil alkollerde –OH grubunun bağlı olduğu C atomuna bir tane alkil grubu bağlıdır. C 3 H 7 ─ OH gibi.

8 İkincil (Sekonder) Alkol İkincil alkollerde –OH grubunun bağlı olduğu C atomuna iki tane alkil grubu bağlıdır. Alkil grupları aynı veya farklı olabilir. R R ─ CH ─ OH Üçüncül (Tersiyer) Alkol Tersiyer alkollerde –OH grubunun bağlı olduğu C atomuna üç alkil grubu bağlıdır. Alkil grupları aynı veya farklı olabilir.

9 R R ─ C ─ OH tersiyer alkol R tersiyer bütil alkol tersiyer pentil alkol

10 2. Poli Alkoller Moleküllerinde birden fazla -OH grubu bulunduran alkollere poli alkoller denir. Örneğin molekülünde iki hidroksil grubu bulunduran alkollere dioller, üç hidroksil grubu bulunduran alkollere trioller denir. Propan-1,2,3-triol bütan-1,2-diol

11 Alkollerde İzomeri Kapalı formülleri aynı açık formülleri farklı olan alkollere izomer alkoller denir. Karbon sayısı bir olan metanolün ve karbon sayısı 2 olan etanolün izomerisi yoktur. Karbon sayısı üç ve daha fazla olan mono alkollerin izomerleri vardır. Örneğin C 3 H 8 O kapalı formülüyle gösterilen propil alkol bileşiğinin izomerleri aşağıdaki gibidir. CH 3 -CH 2 -CH 2 -OH 1-propanol (n-propil alkol) 2-propanol (izopropil alkol)

12  1-propanol ile 2-propanol birbirinin izomeridir. Açık formülleri farklı olan bu bileşiklerin kimyasal özellikleri de farklıdır.  Aynı karbon sayılı mono alkollerle eterler fonksiyonel grup izomerisidir. C 2 H 6 O CH 3 -CH 2 -OH CH 3 -O-CH 3 Etanol Di metil eter C 4 H 10 O C 2 H 5 -O-C 2 H 5 CH 3 -O-C 3 H 7 Di etil eter Metil propil eter Neo-bütil alkol

13 Alkollerin Elde Edilme Yolları 1. Alkil Halejenürlerin Hidroliziyle Alkil halojenürlerin, KOH veya NaOH’ın seyreltik çözeltileriyle tepkimesinden alkol elde edilir. R ─ X + KOH R ─ OH + KX alkil alkol Halojenür CH 3 ─ CH 2 ─ CH 2 ─ Cl + KOH CH 3 ─ CH 2 ─ CH 2 ─ OH + KCl Propil klorür Propil alkol

14 2. Alkenlere Su Katılmasıyla Oda koşullarında seyreltik H 2 SO 4 ’in katalizörlüğünde alkenlere H 2 O katılmasıyla alkoller elde edilir. 3. Grignard Bileşiklerinden  Grignard bileşiklerinin formaldehit ile tepkimesinden birincil alkol elde edilir.

15  Grignard bileşiklerinin formaldehit dışındaki aldehitler ile tepkimesinden ikincil alkol elde edilir  Grignard bileşiklerinin ketonlar ile tepkimesinden üçüncül alkol elde edilir. 4. Aldehit ve Ketonların İndirgenmesinden  Aldehitlerin indirgenmesiyle birincil alkoller elde edilir. İndirgen madde olarak LiAlH 4, NaBH 4 ve H 2 (Pt, Ni katalizörlüğünde) kullanılır.  Ketonların indirgenmesiyle ikincil alkoller elde edilir.

16 ALKOLLERİN ÖZELLİKLERİ  R - O - H hidrojen bağı içerir.  Aynı karbon sayılı ETER’ lere göre daha yüksek sıcaklıkta erir ve kaynarlar.  Alkali metallerle tepkime vererek H 2 gazı çıkarırlar.(Na, K) R - OH + Na R - ONa + ½ H 2 (g) Alkolat  Asitlerle tepkime vererek ESTER leri oluştururlar.

17  Alkollerden su çıkmasıyla ALKEN ler oluşur.  1 o alkoller bir kademe yükseltgenirse ALDEHİT 2 o alkoller bir kademe yükseltgenirse KETON lar oluşur. Üçüncül alkoller yükseltgenemez.


"Alkollerin Genel Yapıları Hidrokarbonlarda hidrojenlerden biri veya birkaçının yerine hidroksil grubunun (-OH ) geçmesiyle oluşan bileşiklere alkol denir." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları