Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ALKENLER (OLEFİNLER) Genel formülleri C n H 2n olan doymamış hidrokarbonlara ALKENLER denir. Alkenler, SP 2 hibritleşmesine uğrayan C atomu içerirler.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ALKENLER (OLEFİNLER) Genel formülleri C n H 2n olan doymamış hidrokarbonlara ALKENLER denir. Alkenler, SP 2 hibritleşmesine uğrayan C atomu içerirler."— Sunum transkripti:

1 ALKENLER (OLEFİNLER) Genel formülleri C n H 2n olan doymamış hidrokarbonlara ALKENLER denir. Alkenler, SP 2 hibritleşmesine uğrayan C atomu içerirler. SP 2 hibritleşmesine uğrayan C atomları. CH 2 =CH 2

2 C = C açı SİGMA (σ) pi (л) ÇİT BAĞINÖZELLİKLERİ

3 Alkanlardaki –an eki yerine –en ya da –ilen eki getirilerek isimlendirilir. Meten: - Etan: C 2 H 4 Propen: C 3 H 6 Buten: C 4 H 6 Penten: C 5 H 10 Hekzen: C 6 H 12 Hepten: C 7 H 14 Okten: C 8 H 16 Nonen: C 9 H 18 Deken: C 10 H 20

4 CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH═CH penten CH 3 -CH═CH-CH 2 -CH penten

5 İki tane çift bağ içeren alkenlere ALKADİEN... denir. CH 3 -CH 2 =CH 2 -CH=CH pentadien CH 3 -CH=CH=CH 2 -CH pentadien

6 Alkenlerden bir H çıkartılmasıyla oluşan köke, ALKENİL grubu denir. C 4 H 7 -BUTENİL C 5 H 9 -PENTENİL C 6 H 11 -HEKZENİL C 7 H 13 -HEPTENİL

7 Halkalı yapıdaki alkenlere de siklo-alkenler denir. Genel formülleri C n H 2n-2 dir. 1,3- siklohegzadien 3-metil siklopenten CH 3 3-klor siklobüten Cl

8 ALKENLERİN İSİMLENDİRİLMESİ Uluslar arası Kimyacılar Birliği (IUPAC) tarafından geliştirilen isimlendirme kuralına göre alkenlerde, alkanlara benzer biçimde isimlendirilirler. Ancak fonksiyonel grup olan (═) çift bağı taşıyan en uzun C’ zinciri esas alınmaktadır. Alken molekülünde (═) çift bağı taşıyan, en uzun zincir bulunur. Bu zincirdeki C’a karşılık gelen alkenin adı esas alınır. Numaralandırma = bağa en yakın uçtan başlanılarak yapılır.

9 1.Numaralandırma (═) çift bağın en yakın olduğu uçtan başlanarak yapılır. Çift bağın hangi C’ da bulunduğu belirtilerek okunur. 2.Eğer zincirde birden fazla çift bağ varsa, yerleri belirtiler ve –dien, -trien gibi okunur. 3.Dallanmalar alkanlarda olduğu gibi okunur. CH 3 CH 3 -CH-CH 2 -CH═CH metil-1-penten CH 3 CH 2 ═C-CH 2 -CH═CH metil-1,4-pentadien CH 3 CH 2 ═C-CH═C═CH metil-1,3,4-pentatrien

10 Siklo alkenler ise, siklo alkanlardeki –an eki kaldırılıp –en eki getirilerek okunur. 3-klor siklobuten Cl 1,3- siklohegzadien 3-metil siklopenten CH 3

11

12 ALKENLERDE İZOMERİ Alkenlerde, C=C çift bağ etrafına bağlanmış gruplar, alkanlarda olduğu gibi serbest dönme hareketi yapamazlar. Dolayısıyla bağlı olan grupların uzaydaki dizilişlerinden dolayı geometrik izomeri açığa çıkar.Bu tür izomeriye, geometrik izomeri denir.

13 C=C H CH 3 H Bileşiklerinde geometrik İzomeri yoktur. Çünkü, geometrik izomerin olabilmesi için çift bağa bağlı C atomlarına bağlanan, kök ve grupların, bir birinden farklı olması gerekmektedir. Ayrıca iki karbona bağlı gruplardan en az biri aynı olmalıdır. C=C H CH 3

14 ÖRNEK: C=C CH 3 H Cl C=C H CH 3 Cl TARANS-2 KLOR BUTENCİS-2 KLOR BUTEN

15 C=C H HCH 3 Cl C=C CH 3 HH Cl TARANS-1-KLOR PROPEN CİS-KLOR PROPEN ÖRNEK:

16 1.ALKOLLERDEN SU ÇEKİLMESİYLE 1 mol alkollerden 1 mol su çekilirse alkenler elde edilir. Su çekici olarak H 2 SO 4 kullanılır. (Alkolle, H 2 SO 4 karıştırılır ve C ye kadar ısıtılır) CH 3 -CH-CH 3 + H 2 SO 4 CH 3 -CH=CH 2 + H 2 O OH ALKENLERİN ELDESİ

17 2.ALKİL HALOJENÜRLERDEN Alkil halojenürlerden bir H ve bir halojenür çıkartılmasıyla alkenler oluşur. Bunun için alkollü ortamda, KOH kullanılır. Olayın denklemi; C n H 2n+1 -Br + KOH Alkol C n H 2n + KBr + H 2 O CH 3 -CH-CH 3 + KOHCH 3 -CH=CH 2 + KBr + H 2 O Br

18 3. KOMŞU Dİ HALOJENÜRLERDEN HALOJEN AYRILMASIYLA: Komşu C atomlarına bağlı 2 halojen atomu taşıyan bileşiklerin, çinko tozuyla ısıtılmasından alkenler elde edilir. CH 3 -CH-CH-CH 3 +Zn ısı CH 3 -CH=CH 2 CH 3 + ZnBr 2 Br

19 4. ALKANLARDAN H 2 ÇEKİLMESİYLE: Yüksek sıcaklık ve katalizörlü ortamda alkanlardan H 2 çekilmesiyle alkenler elde edilirler. CH 3 -CH 3 CH 2 =CH 2 Al 2 O C

20 5.ALKİNLERİN KISMİ DOYURULMASIYLA Yüksek sıcaklık ve katalizörlü ortamda ALKİNLER kısni olarak doyurularak alkenler elde edilirler. CH 3 -C CH CH 3 -CH=CH 2 Pd C

21 ALKENLERİN ÖZELLİKLERİ 1.Genel formülleri C n H 2n olan doymamış hidrokarbonlardır. 2. Alken molekülünde fonksiyonel grup (═) çift bağdır. 3. Alken molekülünde en az iki C ’atomu SP 2 hibritleşmesi yapmıştır. 4. Aynı C sayısına sahip alkanlara göre erime ve kaynama noktaları daha düşüktür.

22 5. Alkenlerdede de homolog sıra –CH 2 dir. 6.Alkenlerden bir H çıkartılmasıyla oluşan köke ALKENİL denir. Genel formülleri C n H 2n-1 dir. ÖR: C 2 H 3 - etenil (vinil), C 3 H 5 - Propenil 7. Alkenlerde halkalı yapılara sikloalkenler denir.

23 8. Alkenlerde çift bağdan dolayı bazı tepkimeler görülür; Bunların en önemlileri katılma Tepkimeleridir. Alkenlerde C═C çift bağı zayıf bağ olduğu için ¶ bağları açılır ve bu bağlara katılma olayı gerçekleşir R-CH═CH 2 + H 2 Ni,Pt R-CH 2 -CH 3 R-CH═CH 2 + Cl 2 R-CHCl-CH 2 Cl R-CH═CH 2 + HX R-CHX- CH 3

24 CH 3 – CH = CH 2 + H 2 CH 3 -CH 2 -CH 3 Ni,Pt ÖR: H 2 KATILMASI NOT: 1 mol Pİ bağını 1 mol H 2 doyurur.

25 CH 3 – CH = CH 2 + Br 2 CH 3 -CHBr-CH 2 Br ÖR: Br 2 KATILMASI NOT: 1 mol Pİ bağını 1 mol Br 2 doyurur. NOT: Brumlu suyun rengi kırmızıdır. Brumlu su alkenlere katılırken Br lu suyun rengi gider. Bu olay alkenlerin ayıracıdır.

26 NOT: Alkenlere bromlu su katıldığında, bromlu suyun kırmızı rengi kaybolur. Böylece alkanlarla, alkenler ayrılırlar. NOT: H-Cl ve benzeri maddeler katıldığında H atomu, hidrojeni zengin olan tarafa katılır (markov-nikov kuralı). R-CH═CH 2 + Br 2 R-CHBrCH 2 BrR-CH═CH 2 + HCl R-CHCl-CH 3

27 CH 3 – CH = CH 2 + HX CH 3 -CHX-CH 2 H ÖR: HX KATILMASI NOT: HX Katılmasında H + Hidrojeni çok olan gruba katılır.

28 NOT: H 2 O Katılmasında H + Hidrojeni çok olan gruba katılır. CH 3 – CH = CH 2 + HOHCH 3 -CH-CH 2 H ÖR: H 2 O KATILMASI OH

29 9. ALKENLER YÜKSELTGENME TEPKİMESİ VERİRLER Bazik ortamda soğuk ve seyreltik KMnO 4 çözeltisiyle alkenlerin tepkimesi sonucunda, ikili bağın kırılmasıyla dioller oluşur. Bir birine bağlı iki C atomuna –OH grupları bağlanır. CH 3 – CH = CH 2 + 2KMnO 4 + 4H 2 O CH 3 -CH- CH 2 +2MnO 2 + 2KOH OH Açık kahve rengli Menekşe renkli bileşik BAYER TESTİ ÖRNEK: 1-2 PROPAN DİOL

30 9. Alkenlerde ¶ bağının açılmasıyla, (büyük moleküllerin oluşması) polimerleşme tepkimeleri görülür. C=C H H H H n C H HH H n

31 Hazırlayan; Mehmet Türk


"ALKENLER (OLEFİNLER) Genel formülleri C n H 2n olan doymamış hidrokarbonlara ALKENLER denir. Alkenler, SP 2 hibritleşmesine uğrayan C atomu içerirler." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları