Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ALKANLAR Genel formülleri C n H 2n+2 olan doymuş hidrokarbonlara ALKANLAR denir. Alkanlardaki her bir C atomu SP 3 hibritlşmesi yapmıştır. Tüm bağlar sigma.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ALKANLAR Genel formülleri C n H 2n+2 olan doymuş hidrokarbonlara ALKANLAR denir. Alkanlardaki her bir C atomu SP 3 hibritlşmesi yapmıştır. Tüm bağlar sigma."— Sunum transkripti:

1 ALKANLAR Genel formülleri C n H 2n+2 olan doymuş hidrokarbonlara ALKANLAR denir. Alkanlardaki her bir C atomu SP 3 hibritlşmesi yapmıştır. Tüm bağlar sigma bağlarıdr. Bu sebeple alkanlar, doymuş hidrokarbonlardır.

2 Sigma Bağı 109,5 0 açı SP 3 Hibritleşmesi METAN C H H H H

3 Alkanların ilk 4 üyesinin özel adı vardır. Diğerleri, karbon sayısını gösteren rakamın sonuna –an eki getirilerek okunur. Metan: CH 4 Etan: C 2 H 6 Propan: C 3 H 8 Butan: C 4 H 10 Pentan: C 5 H 12 Hekzan: C 6 H 14 Heptan: C 7 H 16 Oktan: C 8 H 18 Nonan: C 9 H 20 Dekan:C 10 H 22

4 C 11 H 24 Undekan C 12 H26 Dodekan C 13 H 28 Tridekan C 14 H 30 Tetradekan C 20 H 42 Eikozan C 21 H 44 Heneikozan C 22 H 46 Dokozan C 23 H 48 Trikozan C 30 H 62 Trikontan C 40 H 82 Tetrakontan C 50 H 102 Pentakontan Karbon sayısı 10 dan fazla olan alkanların adlandırılması, bu konuyla ilgili ciddi kitaplarda bile yok. Ancak meraklılar “Doğan Sümengen’in organik kimya kitabına bakabilirler”

5 PENTAN

6 ALKİL Alkanlardan bir H çıkartılmasıyla oluşan köke, ALKİL grubu denir. R harfi ile gösterilir. Genel formülleri C n H 2n+1 dir. Metil : CH 3 - Etil : C 2 H 5 - Propil: C 3 H 7 - Butil: C 4 H 9 -

7 ALKANLARIN İSİMLENDİRİLMESİ Uluslararası Kimyacılar Birliği (IUPAC) tarafından bir adlandırma yöntemi geliştirilmiştir. Organik maddeler bu kurallara uygun biçimde isimlendirilirler. Bu kurallar kısaca; 1. Alkan molekülünde en uzun zincir bulunur. Bu zincirdeki C’a karşılık gelen alkanın adı esas alınır. 2. Numaralandırma dallanmanın en yakın olduğu uçtan başlanarak yapılır.

8 3. Uzun zincir üzerinde aynı alkil gurubundan birden fazla dallanma varsa, C atomlarının numaraları ayrı -ayrı yazılır, di,tree... gibi sayılarla ifade edilerek okunur. Öncelikle alfabetik sıraya göre başlanır. CH 3 CH 3 Cl CH 3 -CH -CH-CH-CH 2 -CH klor, 2,3-dimetil hekzan CH 3 CH 3 CH 3 CH 3 -CH-CH-CH-CH 2 -CH ,3,4 – tremetil hekzan

9 Halkalı yapıdaki alkanlarda SİKLO ALKANLAR DENİR. Genel formülleri C n H 2n dir. Siklo alkanların genel formülleri alkenlere benzedikleri halde kimyasal özellikleri alkanlara benzemektedir. Doymuş hidro karbonlardır. Sklo - ön ekiyle başlanarak isimlendirilirler. SİKLO ALKANLAR

10 Halkalı yapıdaki alkanlarda, alkanlara benzer biçimde isimlendirilirler. Ancak siklo-ön ekiyle başlanarak isimlendirilirler. İSİMLENDİRME

11 9-klor, 3,3,9- tre metil- tridekan ÖRNEK

12 2,2 di metil- propan 1,1,1,1 tetra metil metan Neo pentan CH 3 - C- CH 3 CH 3 ÖERNEK

13 1.WURTZ SENTEZİ: Alkil halojenürlerin, Na ile tepkimesinden alkanlar elde edilir. Bu yönteme Wurtz Sentezi denir. Not-1: Bu yöntemle CH 4 elde edilmez. ALKANKLARIN ELDESİ

14 ÖRNEK 2C 2 H 5 -CH- Br CH 3 +2Na C 2 H 5 -CH- CH- C 2 H 5 CH 3 + 2NaBr 2-brom butan 3,3-di metil hekzan

15 CH 3 - Cl + C 2 H 5 - Cl +2Na CH 3 - C 2 H 5 + CH 3 – CH 3 + C 2 H 5 - C 2 H 5 +2NaCl Not-2: Bu yöntemle tek C ’lu alkanlar saf olarak elde edilmez.

16 R – MgX + HOH R-H + Mg(OH) X R – MgX + HX R-H + MgX 2 R – MgX + R’X R-R’ + MgX 2 2.GRİGNARD BİLEŞİKLERİNDEN ( R – Mg – X ) Grignard bileşikleri kararsızdırlar. Su ile, asid ya da alkil halojenürlerle tepkimesinden alkanlar elde edilir.

17 C 2 H 5 -CH-MgBr CH 3 +H-OH C 2 H 5 -CH-H CH 3 + Mg(OH)Br ÖRNEK

18 3.DOYMAMIŞ HİDROKARBONLARDAN Doymamış hidrokarbonların katalizör yardımıyla H’ile doyurulmasından alkanlar elde edilir. CH 3 -CH 2 -CH=CH 2 + H 2 CH 3 -CH 2 -CH 2 -CH 3 1 MOL ÇİFT BAĞI DOYURMAK İÇİN 1 MOL H 2 KULLANILIR. C n H 2n + H 2 C n H 2n+2 Pt ÖRNEK:

19 4.ORGANİK ASİD TUZLARINDAN Karboksilik asit tuzlarının, sodyum hidroksitle tepkimelerinden alkanlar elde edilir. (Dekarboksilasyon) R-COONa +NaOH R-H +Na 2 CO 3 CH 3 -CH 2 -COONa+ NaOH CH 3 -CH 3 +Na 2 CO 3

20 METANIN ÖZEL ELDESİ Yine metan CO in H 2 ile tepkimesinden elde edilir. Al 4 C H 2 O 4Al(OH) 3 + 3CH 4 CO + 3H 2 CH 4 + H 2 O Ni Bu tepkimenin tersi yüksek sıcaklıkta gerçekleşir(850 0 C) ve bu olayda oluşan ürünlerin karışımına SU GAZI (CO + 3H 2 ) denir. CO 2 + 4H 2 CH 4 + 2H 2 O C

21 ALKANLARIN GENEL ÖZELLİKLERİ 1.Genel formülleri C n H 2n+2 olan doymuş hidrokarbonlardır. 2. Alkan molekülünde her bir karbon atomu, 4 bağ yapmaktadır. 3.Alkan molekülünde her bir karbon atomu, SP 3 hibritleşmesi yapmıştır. 4.Alkanların ilk 4 üyesinin özel adları vardır. Diğerleri, karbon sayısını gösteren rakamın sonuna –an eki getirilerek okunur.

22 5.Alkan molekülleri apolar moleküler olduğu için, moleküller arasında yalnızca van-der Wals bağı bulunur. Bu sebeple, alkanların erime ve kaynama sıcaklıkları düşüktür. Molekül büyüdükçe van-der Wals kuvveti artacağından erime ve kaynama noktası yükselir. Dallanma arttığında van-der Waals bağı zayıflayacağından kaynama noktası düşer. 6. Alkanların ilk - 4 üyesi, gaz; 5-17 C içerenler, sıvı; 17 ve da fazla C içerenler katı haldedirler. 7. Renksiz. Kokusuz ve tatsız bileşiklerdir.

23 8. Yine alkanlar apolar moleküller olduğundan su gibi polar çözücülerde çözünmezler. Di etil eter ve benzen gibi a polar çözücülerde çözünürler. 9. Alkanlar homolog sıra özelliğini gösterirler. (CH 2 ) 10. Alkanlardan bir H çıkartılmasıyla oluşan köke ALKİL denir. Alkiller R harfi ile gösterilirler. Genel formülleri C n H 2n+1 dir. Alkanlarda –an yerine –il eki getirilerek okunur. Metil - Etil– n-Propil, - izo propil....gibi.

24 11. Alkanlarda halkalı yapılara sikloalkanlar denir. Siklo alkanların genel formülleri C n H 2n şeklindedir. Sikloalkanların ilk üyesi üç karbonludur. Alkanların genel özelliklerini gösterirler ve alkanlar gibi isimlendirilirler. 12. Kapalı formülleri aynı-açık formülleri farklı olan alkanlara İZOMER denir. Metan, Etan ve Propanın izomerleri yoktur. Bütanın İzo-bütan diye bir izotopu vardır. C’ sayısı arttıkça izotop sayısı artar. Hegzanın 5 adet, dekanın 75 adet, C 25 H 52 ’nin 37 milyon tane izomeri bulunur. İzomer maddelerin birçok fiziksel ve kimyasal özellikleri birbirinden farklıdır.

25 13. Alkanlarda, C-C ve C-H bağları güçlü bağlar oldukları için kolay tepkime vermezler. Verdikleri en önemli tepkimeler, YERDEĞİŞTİRME (SÜPSTÜTASYON) ve YANMA TEPKİMELERİ dir. A. YER DEĞİŞTİRME TEPKİMELERİ: Alkanlarda bir H çıkar yerine bir halojen girebilir. Alkanlarda yer değiştirme olabilmesi için güneş ışığı yada ısı olması gerekir. CH 4 +Cl 2 ısı/ışık CH 3 Cl+HClCH 3 Cl +Cl 2 ısı/ışıkCH 2 Cl 2 +HCl

26 C n H 2n+2 + ((3n+1)/2) O 2 nCO 2 + (n+1)H 2 O C 2 H 4 + 3O 2 2CO 2 +2H 2 O B. YANMA TEPKİMELERİ

27 C n H 2n+2 + ((3n+1)/2) O 2 nCO 2 + (n+1)H 2 O C 2 H 4 + 3O 2 2CO 2 +2H 2 O B. YANMA TEPKİMELERİ

28 BU SUNULARDA ALKANLARIN GENELÖZELLİKLERİNDEN BAHSETTİK. DAHA GENİŞ BİLGİ İÇİN ÜNİVERSİTE ORGANİK KİMYA KİTAPLARINA MÜRECAAT EDİLMELİDİR. GÖZÜMÜZDEN KAÇAN AKSAKLIKLARDAN DOLAYI ÖZÜRDİLERİZ. M.T.


"ALKANLAR Genel formülleri C n H 2n+2 olan doymuş hidrokarbonlara ALKANLAR denir. Alkanlardaki her bir C atomu SP 3 hibritlşmesi yapmıştır. Tüm bağlar sigma." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları