Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

E-devlet uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Tijen Över Özçelik

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "E-devlet uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Tijen Över Özçelik"— Sunum transkripti:

1 E-devlet uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Tijen Över Özçelik

2 E-devlet uygulamaları E-DEVLET, YARARLARI VE ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Günümüzde bilgi ve iletişim teknolojilerinde yaşanan hızlı gelişmeler yaşantımızın her alanını etkilemekte ve bu etki gün geçtikçe de artarak devam etmektedir. Gelişen bilişim teknolojileriyle birlikte devlet anlayışında da de ğ işimler yaşanmakta ve vatandaş-devlet ilişkisi de bu ba ğ lamda yeni bir boyut kazanmaktadır.

3 E-devlet uygulamaları 1990’lı yıllardan sonra gerek dünyada gerekse Türkiye’de internet kullanımında ki artış, elektronik ticaretin yaygınlaşmasına neden olmuştur. Elektronik ticaretin, klasik ticaret ve piyasa bakış açısına oranla zaman ve maliyet açısından daha ekonomik, etkin ve hızlı olması, bu kavramın farklı alanlarda özelliklede kamu yönetimine uyarlanmasını gündeme getirmiş ve böylece e-devlet kavramı literatüre girmiştir.

4 E-devlet uygulamaları E-Devlet Kavramı ve Bileşenleri Bilişim ve iletişim teknolojilerinde yaşanan gelişim toplumların ihtiyaçlarında de ğ işiklikler meydana getirmiş, geleneksel devlet anlayışından etkin, şeffaf ve demokratik devlet anlayışına do ğ ru bir trend ortaya çıkmıştır. Bürokrasiden hantallaşan devlet, toplumsal ihtiyaçlara cevap veremez duruma gelmiş ve bilgi ve iletişim teknolojilerinin avantajlarından yararlanarak hizmet kalitelerini iyileştirme çabası içine girmiştir.

5 E-devlet uygulamaları E-devlet anlayışının hızla gelişmesinde aşa ğ ıda de ğ inilen hususlarında büyük etkisi olmuştur: Kamu ve özel sektör ortaklıklarının artması, Özel sektör firmaları, resmi daireler, sivil toplum kuruluşlarının ortaklaşa çalışması, Firmalar arası işbirliklerinin önem kazanması, Son kullanıcıların öneminin artması (müşteri memnuniyeti)

6 E-devlet uygulamaları E-Devlette bilgilerin toplanması, de ğ erlendirilmesi, paylaşılması ve da ğ ıtılması sanal ortamlar üzerinden yürütmektedir. Bu nedenle e-Devlette devlet, kurumlarında çalışanlardan vatandaşlara kadar çok geniş bir kesimi ilgilendiren de ğ işik kullanıcı kitlesiyle karşılaşılmaktadır. Vatandaşlar Kurumlar Organizasyonlar

7 E-devlet uygulamaları Türkiye Bilişim Derne ğ i’nin “e-Devlet Yolunda Türkiye” isimli çalışmasında e-devlet; “Devletin vatandaşlara karşı yerine getirmekle yükümlü oldu ğ u görev ve hizmetler ile vatandaşların buna karşılık devlete karşı olan görev ve hizmetlerinin karşılıklı olarak elektronik iletişim ve işlem ortamlarında kesintisiz ve güvenli olarak yürütülmesidir” şeklinde tanımlanmıştır. E-devlet sayesinde; daha şeffaf, vatandaş odaklı ve daha etkin bir idari yapı oluşturulması amaçlanmaktadır.

8 E-devlet uygulamaları E-Devlet denince; ◦ Kaynaklarını etkin ve verimli planlayarak kullanan ve etkin çalışan, ◦ Üretken, ◦ Şeffaf, ◦ Katılımcı, ◦ Vatandaş odaklı, ◦ Paylaşan, ◦ Vatandaşlık bilinci ön plana çıkmış ◦ bir devlet anlayışı anlaşılmalıdır.

9 E-devlet uygulamaları E-devlet bugünkü konumuna gelene kadar üç dönem geçirmiştir; Birinci dönem; İ nternetin bilgi ve paylaşım amacıyla kullanılması ( ). Bilgi sunmak amacıyla ortaya çıkan e-devlet vatandaşlara bu dönemde etkileşimli hizmet sunmamıştır. İ kinci dönem; Online işlem yapılması ve hizmet sunulması ( ). Kamu yönetimine ait siteler 1990’lı yılların sonlarından itibaren sadece bilgi sa ğ layıcı konumdan çıkmaya başlamışlardır. Elektronik posta ile bilgi gönderimi on-line işlem tamamlamaları, çeşitli vergilerin, sigorta primlerinin ödenmesi ve bu işlemlere ait belgelerin internet yoluyla elde edilebilmesi bu dönemde gerçekleşebilmiştir. Üçüncü dönem; Web sitelerinin bütünleşmesi 2000’li yılların başından itibaren kamu kuruluşları kendilerinin üretmedikleri hizmetler de dahil olmak üzere web siteleri vasıtasıyla vatandaşlara geniş kapsamlı hizmet vermeye başlamışlardır.

10 E-devlet uygulamaları Şekil 1: E-Devletin Bileşenleri

11 E-devlet uygulamaları e-vatandaş; devletle olan iletişimi bilgisayar a ğ ları üzerinden gerçekleştiren yurttaştır. e-kurum; vatandaşa bilgisayar a ğ ları üzerinden, dijital ortamda hizmet sunan kurumdur. e-şirket; çevreyle olan iletişimini ve işlemlerini bilgisayar a ğ ları üzerinden yapan şirketlerdir.

12 E-devlet uygulamaları Şekil 2: E-Devlet ve Geleneksel Devlet

13 E-devlet uygulamaları Elektronik Devlet Modeli içinde; ◦ Bilgi yönetimi, ◦ Süreçlerin yeniden yapılandırılması ve ◦ Kalite yönetimi çok önemli bir yer tutmaktadır. Bu kavramlar modern kamu yönetimi anlayış ve uygulamalarına geçişin “olmazsa olmaz” unsurlarıdır. Küresel rekabet, devlet anlayışının da rekabetçi olmasını gerektirmektedir. Hantal ve koordinasyon bozuklu ğ u taşıyan yapıdan uzak, daha çevik ve hızlı hizmet üreten kamu yönetim yapısına geçiş zorunluluktur.

14 E-devlet uygulamaları Geleneksel devletin yerini alması düşünülen e-devlet ile geleneksel devlet anlayışının karşılaştırılması Tablo1’de özetlenmiştir.

15 E-devlet uygulamaları E-Devlet’in sundu ğ u temel hizmetler; ◦ Devletten Vatandaşa, ◦ Devletten Devlete, ◦ Devletten İ ş yaşamına yönelik olmak üzere, üç grupta sınıflanabilir.

16 E-devlet uygulamaları DEVLETTEN VATANDAŞA Bilgi sa ğ lama/verme amacıyla sunulan hizmetler: ◦ Haberler, dokümanlar, raporlar, ◦ Kamu bilgileri, ◦ Hava durumu ve meteoroloji hizmetleri, ◦ Yol durumu ve ulaşım bilgileri, ◦ Döviz kurları, İ statistiksel bilgiler, ◦ Resmi gazete, mevzuat ve kanunlar, ◦ Sanatsal ve kültürel etkinlikler.

17 E-devlet uygulamaları DEVLETTEN VATANDAŞA Sorgulama ve yanıt alma alma şeklinde sunulan hizmetler: Sosyal yardımlar, sa ğ lık, aile ve çocuk, E ğ itim, Yerel yönetimler, Kurumlara dilekçe vermek, Ehliyet, pasaport vb. talepler, Telefon başvurusu, nakil ve kapama, İ ş/eleman arama, Güvenlik ve askerlik, Yargı işlemleri, Yer sorma işlemleri (semt, bina, hastane vb),

18 E-devlet uygulamaları DEVLETTEN VATANDAŞA Çevrimiçi işlemler olarak sunulan hizmetler: Vergi beyannamesi ve tahakkuk işlemleri, Bankacılık işlemleri, Sigorta işlemleri, Kamu alımları, Hastane randevu sistemi, Dispanser ve sa ğ lık ocakları, Acil yardım, itfaiye ve ambulans hizmetleri, Hazine bonoları, devlet tahvili işlemleri, Standart, Marka, patent başvurusu, Sertifikasyon, Bilimsel araştırma formlarına başvuru, Ö ğ renci kredisi başvurusu, okullara başvuru ve kayıt, Demokratik yönetim ve seçim, Askerlik başvurusu, Ulaşım, rezervasyon ve bilet alma.

19 E-devlet uygulamaları DEVLETTEN DEVLETE e-Devlet ortamında, herhangi iki kamu kurum/kuruluşu arasındaki ilişkilerin bütünüyle elektronik ortamda gerçekleştirilmesi hedeflenmelidir.

20 E-devlet uygulamaları DEVLETTEN İ Ş DÜNYASINA Çevrim içi satın alma sistemleri giderek yaygınlaşmakta. Öncelikle küçük alımlarla başlandı ğ ı gözlenmektedir. Nurhan Şener, Teknik Uzmanlık Tezi,2013

21 E-devlet uygulamaları Nurhan Şener, Teknik Uzmanlık Tezi,2013

22 E-devlet uygulamaları Dünyadan örnekler; Mahkum Kalabalık Çekoslovakya gümrü ğ üne her yıl 2.5 milyon TIR transit geçiş amacıyla başvurmakta ve bu sayı yıldan yıla artmaktadır. Çek gümrüklerinde ülkeye giren her malın kaydını yapmak, gümrük tarifelerini uygulayarak vergileri ve istatistiksel verileri toplamak ve gümrük işlemlerini yapmak amacıyla 9000 gümrük memuru çalışmaktadır. Bir TIR şoförünün gümrük işlemleri için ortalama 12 saat bekledi ğ i hesaplanmıştır. Giderek artan bu yo ğ unluk karşısında Çek Cumhuriyeti, çareyi gümrük işlemlerini web’ e taşımakta bulmuştur. 75’ i sınırda olan 200 gümrük ofisi Internet aracılı ğ ı ile birbirine ba ğ lanmış ve 2000 yılı başında gümrük beyannamelerinin %80’i Internet üzerinden gönderilmiştir. Gümrük vergilerinin toplanması tümüyle otomatik hale gelmiş ve TIR şoförlerinin bekleme mahkumiyetleri ortadan kalkmıştır.

23 E-devlet uygulamaları En hızlı liman Singapur, tüm ticari işlemlerini EDI (Electronic data interchange, EDI) kullanarak yürüten ilk ülkedir. İ hracatçılar, ithalatçılar, nakliye şirketleri ve dış ticaret işlemleri ile ilgili yirmiden fazla kurulu arasında 1989 yılında Singapur Network Sistemi (SNS) kurulmuştur. İ lgili resmi kuruluşların her birine ayrı ayrı müracaat edip izin almak yerine, EDI uygulamasıyla bilgisayar a ğ ında tek bir elektronik belge dolaşmakta, SNS’in kuruluşundan önce 2, 3 gün süren işlemler 15, 20 dakika içinde tamamlanmaktadır. Halen ticari işlemlerin 98’inden fazlası bu ortamda yapılmakta ve %50 civarında tasarruf sa ğ lanmakta, verimlilik artışının ise %20, 30 arasında oldu ğ u tahmin edilmektedir. EDI’nin uygulandı ğ ı Singapur Limanı, bu nedenle dünyada en hızlı mal sevkiyatının gerçekleştirildi ğ i liman olma özelli ğ ini taşımaktadır.

24 E-devlet uygulamaları E-Devletin Yapısı Geleneksel devlet anlayışının kendine has bir işleyiş tarzı ve yapısı oldu ğ u gibi, e-devlet anlayışının da bir işleyişi vardır. Bu yapı devlet-vatandaş ve işletme a ğ ı şeklinde ortaya çıkmaktadır. Başka bir ifadeyle, e-devletin kamu idari birimleri arasındaki ve çalışanları arasındaki ilişkileri, devlet- vatandaş ve özel işletmeler arasındaki ilişkilerinden oluşmaktadır.

25 E-devlet uygulamaları Şekil 3: E-Devlette Vatandaş-Devlet- İ şletme İ lişkisi

26 E-devlet uygulamaları Model de ğ erlendirildi ğ inde; e-devlet yapısı genel olarak iç ve dış ilişkiler olarak ikiye ayrılmaktadır; İ ç İ lişkiler; kamu idari birimleri arasındaki ilişkilerle, kamu çalışanları arasındaki ilişkileri kapsamaktadır. Dış İ lişkiler ise; devlet ile vatandaş arası ilişkiler, devlet ile işletme arası ilişkiler, kamu hizmet kullanıcıları ve hizmet tedarikçileri arasındaki ilişkilerdir.

27 E-devlet uygulamaları N İ Ç İ N e-Devlet ? Küreselleşmenin hızla ilerledi ğ i ve ekonomik anlamda sınırların kalktı ğ ı dünyada bilgi ve iletişim teknolojilerindeki hızlı gelişmeler, ülkemiz ile ça ğ daş ülkeler arasındaki açı ğ ı artırmaktadır. Ülkemizin bu açı ğ ı kapatarak dünya ile bütünleşmesi ve bilgi toplumu durumuna gelebilmesi için devletin, gelişmiş teknolojiyi ve ça ğ daş yönetim tekniklerini birlikte kullanarak bireyleri ve vatandaşa hizmeti ön plana çıkaran yeni bir yapılanmaya gitmesi zorunludur. Bu yeniden yapılanma modeli de e-Devlet olarak adlandırılmaktadır.

28 E-devlet uygulamaları E-Devletin Amaçları ve Yararları Ülkelerin beklentileri farklı olmakla birlikte beklentiler aşa ğ ıdaki başlıklarda ele alınmaktadır; Kamusal hizmetleri yaygın ve erişebilir hale getirmek, Yönetim ve hizmet sürecinde vatandaşın isteklerini de ğ erlendirerek katılımcı yurttaşlı ğ ın önünü açmak, Kamu kuruluşlarının daha rasyonel ve verimli çalışmasını sa ğ lamak, Kamu kurumları ve kullanıcıları arasında koordinasyonu gerçekleştirmek, Zaman, enerji ve mali tasarruf sa ğ lamak, Şeffaflık ve güven ortamını geliştirerek, devletin meşrulu ğ unu pekiştirmek, Her gün ve yirmi dört saat, her ortamdan devlete ulaşmayı sa ğ lamak.

29 E-devlet uygulamaları e-Devlet ile amaçlananlar: Devletin şeffaflaşması, Devletin hızlı ve etkin bir şekilde işleyişinin sa ğ lanması, Kurumlar arası bilgi alışverişinin sa ğ lanarak iş ve veri yinelenmesinin önlenmesi, Kamunun hizmet verdi ğ i vatandaşların yaşamlarının kolaylaştırılması, Karar vericilerin bilgiye dayalı karar verme süreçlerinin geliştirilmesi ve hızlandırılması.

30 E-devlet uygulamaları Bunların gerçekleşmesi durumunda sa ğ lanacak yararlar; Zamansal kazanç sa ğ lanacaktır, Maliyetler düşecek ve verimlilik artacaktır, Memnuniyet artacaktır, Ekonomik gelişim desteklenecektir, Hayat kalitesi artacaktır, Bireysel katılımın artacaktır, Ka ğ ıt ba ğ ımlılı ğ ı ve kullanımı azalacaktır,

31 E-devlet uygulamaları Kamu ile olan işlemler için vatandaşın talep etti ğ i bilgilere bir noktadan ve do ğ ru şekilde ulaşılacaktır. Böylece insan yanlışları en aza indirilecektir, Bilgi ve iletişim teknolojileri ilk kurma maliyeti yüksek olmasına karşın zaman boyutunda toplam sahip olma maliyetinin düşmesi, verilecek olan hizmetin daha hızlı sunulması, işletme giderlerinin azalması, do ğ ru bilgiye ulaşım vs. gibi olumluluklar hizmetin elektronik olarak sunumu için bir neden olacaktır,

32 E-devlet uygulamaları Vatandaş ile devlet arasındaki ilişki gelişecek, güven ortamı oluşarak kuvvetlenecektir, Vatandaşın kamu ile işlerinde kısa sürede do ğ ru bilgiye ulaşımı karşısında kamuya güveni artacaktır. e-Devlet aynı zamanda hem kamu hem de vatandaş için karar almada kolaylık ve hız sa ğ layacaktır, e-Devlet' te vatandaşın talebi ön plana çıkacaktır,

33 E-devlet uygulamaları Tablo 2: E-Devlet Modelleri ve Avantajları

34 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ B İ LG İ GÜVENL İĞİ E-Devlet oluşumunda bilgi güvenli ğ i vazgeçilmez ve önceli ğ i çok yüksek uygulamalardan biridir. Bilgi güvenli ğ i konusunda en belirgin ve yaygın uygulama elektronik imza ve sayısal imza konusunda görülmektedir. ◦ Elektronik imza ◦ Sayısal imza  Elektronik ortamlarda imza yerine kullanılabilen yasal kimlik do ğ rulamadır.

35 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Elektronik imza Bir bilginin üçüncü tarafların erişimine kapalı bir ortamda, bütünlü ğ ü bozulmadan ve tarafların kimlikleri do ğ rulanarak iletildi ğ ini elektronik veya benzeri araçlarla garanti eden harf, karakter veya sembollerden oluşur. Kişilerin elle atmış oldu ğ u imzaların tarayıcıdan geçirilmiş hali olan; sayısallaştırılmış imzaları, göz retinaları, ses gibi biyolojik özelliklerinin kaydedilerek kullanıldı ğ ı biyometrik önlemleri içeren elektronik imzaları veya bilginin bütünlü ğ ünü ve tarafların kimliklerinin do ğ rulu ğ unu sa ğ layan sayısal imzaları içermektedir.

36 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Elektronik imza Elektronik ya da sayısal imza E-Devlet oluşumunun da en önemli araçlarındandır. Başta elektronik satın alma işlemleri olmak üzere, belge hazırlama, onaylama gibi işlemlerin birço ğ unda kullanılacak olan elektronik imza bir anlamda elektronik noter oluşumunun da temelini oluşturmaktadır. Elektronik yaşamın gelişebilmesinin ve tarafların birbirlerini sorunsuzca tanıyabilmelerinin en önemli şartı, elektronik ortama ve açık a ğ sistemine güvenin sa ğ lanmasıdır. Bu nedenle, taraflar arası iletilerde; bilginin gizlili ğ i, bütünlü ğ ü ve tarafların kimliklerinin do ğ rulu ğ u kurulacak olan teknik ve yasal altyapı ile garanti edilebilmelidir.

37 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Kamusal alandaki uygulamalar Her türlü başvurular (ÖSS, KPSS, LES, Pasaport vb.) Kurumlar arası iletişim (Emniyet Müd. Nüfus Müd.) Sosyal Güvenlik Uygulamaları Sa ğ lık Uygulamaları (hastane işlemleri, eczanelerde ilaç alımı) Vergi Ödemeleri

38 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Ticari Alandaki Uygulamalar İ nternet Bankacılı ğ ı Sigortacılık İ şlemleri E-sipariş

39 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Sayısal İ mza İ ngilizce digital signature kelimesinin Türkçe karşılı ğ ı olup, günümüzün yüksek güvenlik gereksinimini karşılamada kullanılan tekniklerden bir tanesidir. Özetle, her insanın parmak izi kadar benzersiz olan ancak sanal dünyada kullanılan kimlik belirtecidir. Elektronik imzanın özel bir çeşidi olup, bir anahtar çifti ile elektronik ortamda iletilen veriye vurulan bir mühürdür.

40 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Sayısal İ mza Özellikle internetin hızlı yükselişi nedeniyle kullanıcı güvenli ğ i nispeten geride kalmış ve kötü niyetli kullanıcılar sistemlerin açıklarını kullanarak başka kişiler adına banka hesabına para yatırmak veya e- ticaret sitelerini kullanmak gibi eylemler yapmış ve gerçek kişilerin kesin tanıtılmasını mecbur kılmıştır. Sayısal imzalar aşa ğ ıda verilmiş bazı önemli fonksiyonları sa ğ lamalıdır; Tanıma Gizlilik ve veri do ğ rulu ğ u İ nkar edememe

41 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Sayısal Tanıma Sayısal tanıma işlemi, basit olarak bir el sıkışma (hand-shake) işlemidir. Bu, bir kişinin (ya da ev sahibi firma, sunucu, müşteri) kimli ğ inin onaylanmasıdır. Bilgiyi imzalayanın yetkinli ğ ini, işleme kimlerin katıldı ğ ını, bir başkası tarafından bilginin de ğ iştirilmedi ğ ini garanti eder. Öne sürülen kimli ğ in do ğ rulu ğ unu onaylayarak bir sisteme giriş yapmak isteyen kullanıcının do ğ ru kimli ğ ini belirler.

42 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Sayısal Gizlilik Sayısal imza bilginin do ğ rulu ğ unu onaylar. Bu size okudu ğ unuz mesajın kazayla ya da kasten de ğ iştirilmedi ğ ini ispatlar. Teknik açıdan sayısal imza, imzalanmış dokümanın bir özünü (hash) içerir. İ çerikte yapılacak herhangi bir de ğ işiklik sayısal özü geçersiz kılacak ve imzanın geçerlili ğ ini sona erdirecektir. Sayısal imza, verinin gizlili ğ ini sa ğ layarak sadece söz konusu alıcının mesajı alıp okuyabilmesini sa ğ lar.

43 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ İ nkar Edememe Sayısal imzanın sa ğ ladı ğ ı özelliklerden birisi, imzalayan tarafa (e- postanın yazarı) kimli ğ ini kanıtlama şansı vermesidir. İ nkar edememe, size daha sonra o işleme kimlerin katıldı ğ ını kanıtlama imkânı verir. Gönderim sırasında ne bilgiyi imzalayan gönderici mesajı gönderdi ğ ini inkar edebilir, ne de alıcı mesajı almadı ğ ını iddia edebilir. Basit anlatımıyla inkar edememe, yazılı bir belgedeki imzanın ba ğ layıcılı ğ ına benzer olarak bilginin inkarının yapılamaması demektir.

44 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ E-Devlet Uygulamalarında Güvenlik E-Devlet uygulamalarında vatandaşların özlük bilgileri ve yapılan işlemlerin güvenli olmasından daha önemli bir durum düşünülemez. İ yi bir güvenlik, bu alanda meydana getirilmiş, sa ğ lam ve denenmiş bir güvenlik politikasının oluşturulması ile başlamalıdır. İ yi bir güvenlik politikası en az şu üç özelli ğ i taşımalıdır: ◦ Koruma: Kullanıcıların topladıkları bilgilerin, yaptıkları tüm işlemlerin gizli kalması ve dışarı sızdırılmamasıdır. ◦ Yeterlilik: Bu unsur kullanıcının yapmak istedi ğ i işlemle ilgili olarak yalnızca gerekli bilgileri girmesi, o anki işlemle ilgisi olmayan şahsi bilgileri girmek zorunda bırakılmamasıdır. ◦ Güvenlik: E-Devlet uygulamaları üzerinden yapılan tüm işlemlerin güvenli ğ inin sa ğ lanması ve dışarıdan oluşabilecek tüm ataklara karşı güvenlik duvarının oluşturulmasıdır.

45 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ E-Devletin oluşturulmasında alınacak güvenlik önlemlerinin yo ğ unlu ğ u ve düzeyi sistemin maliyetini do ğ rudan etkileyece ğ inden, güvenlik düzeyleri uygulamanın özelli ğ ine göre de ğ işebilir. Örne ğ in finansal işlemlerin güvenli ğ inde, en yüksek güvenlik düzeyi uygulanırken, istatistiki bir takım bilgilere ulaşılmasında güvenlik düzeyi düşürülebilir. Hangi verilerin hangi güvenlik düzeyinde oldu ğ unu belirlemek ve bunlara gereken önemi vermek için birçok ça ğ daş ülkedeki gibi hukuksal düzenlemelere gereksinim vardır.

46 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ MEVZUAT Bilişim teknolojilerindeki yüksek gelişme hızı, toplum/devlet/insanın yapısında nitel ve nicel de ğ işimler getirerek, alışılmış geleneksel devlet yönetimi yapısını ve politikalarını radikal bir düzeyde de ğ işmeye zorlamaktadır. Bilgi üretimi ve tüketiminde bireyler ve toplumlar, içinde bulundukları devletin “yapısını, yönetim tarzını ve politikalarını” sorgulamakta ve de ğ işime zorlamaktadırlar.

47 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ MEVZUAT Tüm vatandaşların aktif katılımını hedefleyen bu devletler, uygun yapısal ortam oluşturarak “Birlikte Yönetim” “Yönetişim” ve “Katılımcı Yönetim” kavramları sık sık gündeme getirmekte, hizmet standart ve kalitelerinde köklü de ğ işimler gerçekleştirmeye çalışılmaktadırlar.

48 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Yasal Düzenlemeler Öngörülen, yeni teknolojilerin, tüm e-Devlet uygulamalarında kullanılabilmesidir. Bu nedenle, uygulama altyapılarının ve uygulama sonucunda ortaya çıkacak ürünlerin yasal olarak geçerlili ğ ini sa ğ layacak hukuksal altyapının hazır olması gerekmektedir. Elektronik ortamda yapılması planlanan işlemlerin ve bilgi transferinin güvenli ğ ini sa ğ layacak olan sayısal imza kullanımı için gerekli yasal de ğ işiklikler en kısa sürede hazırlanmalıdır.

49 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Onay Kurumu Elektronik ortamda gönderici ve alıcıların kimliklerinin belirlenmesi için üçüncü kişi veya kurumlarca “sayısal sertifika” düzenlenmesi gereklidir. Bu sertifikaları düzenleyen kurumlar, “Sertifikasyon Otoritesi”, “Onay Makamı” ya da “Onay Kurumu” olarak adlandırılırlar. Sertifika, Onay Kurumunca düzenlenerek başvuran kişi/kurum/kuruluş için üretilen sayısal imza ile imzalanır.

50 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Onay Kurumu

51 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ E-Noter E-Noter, E-Devlet'te, onay kurumlarının yanı sıra, geleneksel noter sistemine benzer şekilde belge ve yetki devri istemlerini onaylayan, işleme zaman boyutunda geçerlilik kazandıran kurumdur. Zira elektronik ortamdaki bilgilerin do ğ rulu ğ unun kanıtlanması için belgeleme yetkililerine gereksinim vardır. E-Noter, E-Devlet oluşumunun temel dayana ğ ı olarak görülmektedir. Belge onaylama ile yetki devri işlemleri E-Devlet'te de yine E-Noterler tarafından yürütülmek durumundadır. E-Noter sisteminin temel dayanak noktası sayısal kimlik kartlarının oluşturulması ve elektronik imzanın sistemde kullanımının sa ğ lanmasıdır.

52 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ Sayısal Kimlik Kartı Sayısal kimlik kartı bir akıllı kart uygulamasıdır. Bu akıllı kart; Kişisel Kimlik Bilgilerini, Vergi Kimlik Bilgilerini ve Elektronik imzayı içermektedir. Sayısal kimlik kartının en belirgin avantajları; biometrics (biyolojik veriler ve ölçüm sistemleri) teknolojilerinin de kullanımıyla başkası tarafından kullanılamaması ve sahte kimli ğ in önlenmesi ile elektronik veri transferinde güvenli ğ in sa ğ lamasıdır.

53 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ İ LET İ Ş İ M ALTYAPISI E-Devlet oluşumunda; bilgisayar donanımları ve yazılımlarının etkin kullanımının yanı sıra bilgi üretimi ve paylaşımı da çok önemlidir. Bu amaca uygun olarak kurulan kurumsal Internetler (Intranet) E- Devlet oluşumunun da temel adımıdır. Kurumsal bilgi üretimi ve paylaşımını tamamlamış kurumların E- Devlet içindeki erişiminde en yaygın araç olarak devlet portallarının kurulumu önerilmektedir. Devlet portallarının bir altında ise kurumsal portalların yer alması devletin klasik hiyerarşisini tamamlar nitelikte olmaktadır.

54 E-devlet uygulamaları E-DEVLET UYGULAMALARINDA ALTYAPI GEREKS İ N İ MLER İ İ LET İ Ş İ M ALTYAPISI Bazı internet sitelerinde “e-devlet şifresi almanın kolay yolu” gibi açıklamalar yer almaktadır. Bunlara itibar edilmemeli ve özel bilgi verilmemelidir. e-devlet şifresi veren ptt şubeleri https://www.turkiye.gov.tr/portal/dt?action=content&provider=HomePageContainer https://www.turkiye.gov.tr/portal/dt?action=content&provider=HomePageContainer buradan e-devlet şifresi ile giriş yapılabilecektir. https://giris.turkiye.gov.tr/EDevletGiris/gir?giris.tipi=sifre&gotoPage=https://www.turkiye.g ov.tr/portal/dt/ https://giris.turkiye.gov.tr/EDevletGiris/gir?giris.tipi=sifre&gotoPage=https://www.turkiye.g ov.tr/portal/dt/ e-devlet araç sorgulama linki Devlet portalı oluşumundan itibaren çözülmesi gereken sorunların başında ulusal a ğ iletişiminin yaygınlaştırılması ile iletişim hızında ve performansındaki gelişiminin sa ğ lanması ve ucuzlatılması gelmektedir. İ kincil olarak çözülmesi gereken sorun ise; vatandaşların devlet portallarına erişimi nasıl sa ğ layacakları ve Internet servis sa ğ layıcılarının e-Devlet oluşumunun neresinde olaca ğ ıdır.

55 E-devlet uygulamaları E-DEVLET’E GEÇERKEN ALT YAPIDA ÖNCEL İ KL İ ADIMLAR Altyapının hazırlanmasındaki öncelikli adımlar şunlardır : ◦ Hukuksal Altyapı: Çevrimiçi hizmetlere geçerken, gerekli hukuksal düzenlemeler gerçekleştirilmelidir. ◦ Teknolojik Altyapı: Çevrimiçi hizmetlere geçerken, teknolojik altyapı tasarımları gerçekleştirilmeli ve hızla uygulama planı hazırlanmalıdır. ◦ İ nsan: Toplumun öngörülen sistemlere adaptasyonu için gerekli e ğ itimler sa ğ lanmalı, de ğ işim yönetimi gerçekleştirilmelidir.

56 E-devlet uygulamaları E-DEVLET’E GEÇERKEN ALT YAPIDA ÖNCEL İ KL İ ADIMLAR E-Devletin Finansmanı: e-Devlet çok ciddi finans kaynaklarının yatırıma dönüştürülmesini gerektirdi ğ inden için, finansman için klasik bütçe hazırlama usullerinin dışında yeni modeller oluşturulmalıdır. e-Devlet yatırımları bilgi işlem bütçelerinin dışındaki tüm birimleri de ilgilendiren bir yaklaşım gerektirir. Hizmet Altyapısını Oluşturmak: Kullanıcıların en verimli şekilde hizmet alabilece ğ i teknolojiler belirlenmeli ve gerekli altyapı oluşturulmalıdır.

57 E-devlet uygulamaları E-DEVLET’E GEÇERKEN ALT YAPIDA ÖNCEL İ KL İ ADIMLAR Hizmet Mekanizmasını Oluşturmak: Hizmet mekanizmasını oluşturmak, sistem bileşenlerinin bir arada çalışma prensiplerini belirlemeyi gerektirir. Bilgiye ulaşma, saklama, paylaşma prensipleri servis mekanizması tarafından belirlenir. e-Devlette tüm birimler arasında etkin bir veri paylaşım sistemi oluşturulmalı ve içerik meydana getirilmelidir. Güvenlik ve Gizlilik: e-Devlet hizmetleri kullanıcılarının bilgilerini güvenli bir ortamda saklamalı, ve kullanıcılar gizlilik prensiplerinin uygulandı ğ ından emin olmalıdırlar. Kritik Başarı Faktörlerinin Belirlenmesi: e-Devlet’ e geçişte performans de ğ erlendirmesi yapabilmek için kritik başarı faktörlerinin belirlenmesi gerekmektedir.

58 E-devlet uygulamaları E-DEVLET’E GEÇERKEN ALT YAPIDA ÖNCEL İ KL İ ADIMLAR E-DEVLET OLUŞUMUNDA S İ V İ L TOPLUM KURULUŞLARI’NIN (STK) ÖNEM İ E-Devlet oluşumunda di ğ er bir öncelik de sivil toplum kuruluşlarının bu oluşuma katkılarının sa ğ lanmasıdır. Bilgi teknolojilerine dayalı olarak organize olmuş sivil toplum örgütlerinin Devlet organizasyonlarına katkıları yüksek boyutlarda olmalıdır. Özellikle Devletin, vatandaşları ilgilendiren konularda alaca ğ ı karar (kanun, yönetmelik vb.) oluşumlarında STK' ların deste ğ ini alması devleti güçlü kılacaktır. STK' ların, E-Devlet oluşumuna verecekleri en belirgin katkı, Bilişim Teknolojilerinden beklentilerini ortaya koymaları ve sanal ortamda vatandaşlara sunulacak bilgi ve hizmetleri tanımlamaları olacaktır. İ kinci adım ise E-Devlet organizasyonunun saydamlı ğ ı içinde karar destek sistemlerine geçişin altyapısal niteliklerini belirlemek ve uygulama modellerini ortaya koymak olacaktır.

59 E-devlet uygulamaları E-DEVLET’E GEÇERKEN ALT YAPIDA ÖNCEL İ KL İ ADIMLAR E-Devlet Birey Ara Yüzleri E-Devlet oluşumundaki di ğ er bir öncelik; Devletin vatandaşa sanal ortamda sunaca ğ ı hizmetlerin yalnızca bilgilendirmek düzeyinde kalmaması ve vatandaşın, kişisel başvuru, denetim, sonuç alabilme, e ğ itim, karar süreçlerine katılım sa ğ laması, güvenlik, sa ğ lık ve benzeri konularda da devletten servis alabilmesidir. Devlet bu servislerin sa ğ lanmasında şu unsurları öncelikli olarak belirlemek ve gözetmek zorundadır: Vatandaşların sanal ortamda hangi servis sa ğ layıcılar aracılı ğ ı ile başvurularını yapabileceklerinin belirlenmesi, Başvuru belgelerinin bilgisayar ortamındaki biçimlerinin hangi standartlarda olaca ğ ının belirlenmesi,

60 E-devlet uygulamaları E-DEVLET’E GEÇERKEN ALT YAPIDA ÖNCEL İ KL İ ADIMLAR Başvuruların içerik yeterlili ğ inin otomatik kontrolünün yapılarak, başvuru kabulü ile işlem zamanlarının başvurana bildirilmesi, Devlet ve vatandaş arasındaki haberleşme güvenli ğ inin yeterince sa ğ lanması, Hizmet sunmada Devletin yetkilendirece ğ i özel kuruluşların yeterince saydam ve kontrol edilebilir olması. E-Devlet yönetimi ve politikalarının evrensel hukuk ve etik temelinde oluşum ve işleyişi öncelikli dikkate alınmalıdır. E-Devlet, gerek bireysel ve toplumsal sorunların çözümünde, gerekse beklentilerin karşılanmasında “pro-aktif tutum ve davranış” bilincine ve iradesine sahip olmalıdır.

61 E-devlet uygulamaları E-DEVLET’E GEÇERKEN ALT YAPIDA ÖNCEL İ KL İ ADIMLAR E-Devlet içerisindeki yöneticiler ve di ğ er çalışanlar; ekip çalışmasına uygun, yaratıcı, yüksek becerilerle donanmış, sürekli ö ğ renen ve motive edilebilen bireylerden oluşmalıdır. E-Devlet yapısında, özellikle iletişim, ö ğ renme, kariyer yükseltme ve motivasyon süreçleri devamlı ve etkin olarak uygulanmalıdır. E-Devlet oluşumu için çalışan personelin sosyal güvenlik ve ücretsel yapı ve düzeyleri, E-Devlet içerisinde “yüksek işgücü performansı elde edilmesi” için özendirici olmalıdır. Statik kadro uygulamalarından vazgeçilmeli, esnek yapıda çekirdek kadro belirleme uygulamaları başlatılmalıdır. E-Devlet servis ve hizmetleri bireylere ve topluma 24 saat bilgi ve servis hizmet sunabilmelidir.

62 E-devlet uygulamaları Sonuç olarak; E-devlet denildi ğ inde belki akla gelen ilk şey, sanal organizasyonlar ba ğ lamında sanal devlettir. Fakat bazı gerçekleri göz ardı etmek mümkün de ğ ildir. E-devlet sadece bir proje ve sanal bir devletten ibaret de ğ ildir. Aksine sürekli takip ve denetim ve geri besleme isteyen yeni bir yaşam biçimidir. Yeni bir yaşam biçimi olması onun kendili ğ inden ortaya çıkmış bir kavram olmadı ğ ının ispatıdır. Toplumların giderek artan ihtiyaçlarının yarattı ğ ı, bilgi ve iletişim teknolojileri yardımıyla ayakta duracak olan yeni devlet anlayışıdır. Bu anlayış, iletişim teknolojilerinin kullanıldı ğ ı; şeffaf, vatandaşa daha yakın, daha ucuz ve daha verimli çalışan bir idari yapının oluşmasını gerektirir. Bu yapının en önemli özelli ğ i ise, devletle vatandaş arasındaki ilişkilerin elektronik ortamda kesintisiz ve güvenli olarak yürütülmesidir.


"E-devlet uygulamaları Yrd. Doç. Dr. Tijen Över Özçelik" indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları