Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 1 DİYABETİK ÇOCUĞUN BAKIMI.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 1 DİYABETİK ÇOCUĞUN BAKIMI."— Sunum transkripti:

1 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 1 DİYABETİK ÇOCUĞUN BAKIMI

2 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 2 “Diabetes Mellitus” “Diabetes” = Yunanca anlamı “koşmak” (Diabetliler çok fazla miktar ve sıklıkta idrar yaparlar) “Diabetes” = Yunanca anlamı “koşmak” (Diabetliler çok fazla miktar ve sıklıkta idrar yaparlar) “Mellitus” = Latince anlamı “tatlı” (Diabetlilerin idrarları içerdiği şeker nedeni ile tatlıdır) “Mellitus” = Latince anlamı “tatlı” (Diabetlilerin idrarları içerdiği şeker nedeni ile tatlıdır)

3 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 3 Diyabet nedir? Diabetes mellitus, çeşitli etyolojik nedenlerle insülinin yetersiz salınması ve/veya yetersiz etkisi sonucu ortaya çıkan ve hiperglisemi ile belirlenen kompleks sistemik, metabolik ve endokrin bir hastalıktır Diabetes mellitus, çeşitli etyolojik nedenlerle insülinin yetersiz salınması ve/veya yetersiz etkisi sonucu ortaya çıkan ve hiperglisemi ile belirlenen kompleks sistemik, metabolik ve endokrin bir hastalıktır

4 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 4 Diyabet Neden Önemlidir? Ölüm nedenlerinin 7.’si dir Ölüm nedenlerinin 7.’si dir Kardiyak hastalık riski 2-4 kat daha fazladır Kardiyak hastalık riski 2-4 kat daha fazladır % nöropati gelişir % nöropati gelişir Vücuttaki tüm organları etkiler Vücuttaki tüm organları etkiler Yaşam kalitesini bozar Yaşam kalitesini bozar

5 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 5 Hasta taburcu olduktan sonra glisemi takibi ve diyabete ilişkin gelişebilecek komplikasyonlar için uzun süreli izlem gerekmektedir

6 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 6 Hemşirelik Bakımı Hemşirelik Bakımı

7 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 7 İzlem Sıklığı Yeni tanı konulmuş hastalarda taburcu olduktan sonra 1-2 hafta içinde

8 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 8 İzlem Sıklığı Stabilize durumdaki hastalarda: 1. Diyabet süresi 2 yılın altında ise; - Aynı şehirdeki hastalar için 1,5-3 ayda bir - Başka şehirdeki hastalar için 3-6 ayda bir 2. Diyabet süresi 2 yılın üzerinde ise; - Aynı şehirdeki hastalar için 3 ayda bir - Başka şehirdeki hastalar için 6 ayda bir

9 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 9 İzlem Sıklığı Diyabet kontrolü bozuk olanlarda: 1. Aynı şehirde ise kontrol, düzelinceye kadar 1-2 haftada bir 2. Başka şehirde ise - Mümkünse 2-4 haftada bir - Mümkün değilse telefonla öneri alınmalıdır

10 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 10 İzlem sırasında dikkat edilmesi gereken konular 1. Diyabet kontrol derecesi 2. Büyüme ve gelişme 3. Psikolojik durum ve diyabeti kabullenme 4. Ebeveyn ve hastanın diyabet hakkındaki bilgisi 5. Diyabet komplikasyonları 5. Diyabet komplikasyonları

11 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 11 Diyabetin Uzun Süreli İzleminde Amaçlar 1. Klinik semptomların ortadan kalkması 2. Ketoasidozun önlenmesi 3. Hipogliseminin önlenmesi normale yakın glisemi düzeylerinin sağlanması 4. Normal büyüme ve seksüel olgunlaşmanın sağlanması 5. Obesitenin önlenmesi 6. Birlikte görülen otoimmun hastalıkların erken tanı ve tedavileri 7. Emosyonel bozuklukların önlenmesi 8. Normale yakın bir yaşam biçimi elde etmek ve diyabetin kronik komplikasyonlarını önlemek veya minimalize etmektir

12 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 12 Daha iyi metabolik kontrol mikrovasküler komplikasyonların daha az ve daha geç gelişmesi ile ilgilidir Daha iyi metabolik kontrol mikrovasküler komplikasyonların daha az ve daha geç gelişmesi ile ilgilidir Optimal glisemik kontrol yalnızca doğru izlem ile değerlendirilebilir ve sürdürülebilir Optimal glisemik kontrol yalnızca doğru izlem ile değerlendirilebilir ve sürdürülebilir

13 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 13 Diyabetli çocuk, tanının ilk gününden itibaren, hem diyabet hem de çocuk konusunda gerekli uzmanlık ve anlayışa sahip multidisipliner özelleşmiş bir çocuk diyabet ekibi tarafından kontrol edilmelidir. Böylece ekip, çocuk ve aileye uzman tavsiyelerde bulunabilecek, sürekli eğitim verebilecek ve psikososyal desteği sağlayabilecek durumda olacaktır.

14 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 14 Gliseminin İzlenmesi Gün içinde farklı zamanlarda ölçülerek insülin etkisi, beslenme ve egzersize yanıt olarak kan şeker düzeyini belirlemek. Bu yolla, kan şekeri profilini düzeltmek için tedavide değişiklikler yapılabilir Gün içinde farklı zamanlarda ölçülerek insülin etkisi, beslenme ve egzersize yanıt olarak kan şeker düzeyini belirlemek. Bu yolla, kan şekeri profilini düzeltmek için tedavide değişiklikler yapılabilir Hipoglisemiyi saptamak ve düzelmesini izlemek Hipoglisemiyi saptamak ve düzelmesini izlemek Araya giren hastalıklar sırasında hiperglisemik krizleri engellemek Araya giren hastalıklar sırasında hiperglisemik krizleri engellemek Ağır egzersiz sırasında ve sonrasında değişiklikleri saptamak Ağır egzersiz sırasında ve sonrasında değişiklikleri saptamak

15 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 15 Sık, doğru ve hasta tarafından gerçekleştirilen kan şekeri ölçümleri, yoğun insülin tedavi protokolleri ile optimal glisemik kontrolün başarılabildiği tek yöntemdir

16 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 16 Diyabet ve Beslenme

17 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 17 Diyet Amaçlar: Optimum büyüme, gelişmeyi sağlayabilmek ve sağlığı koruyabilmek için, gerekli enerji ve besin öğelerinin uygun miktarlarda alınması Optimum büyüme, gelişmeyi sağlayabilmek ve sağlığı koruyabilmek için, gerekli enerji ve besin öğelerinin uygun miktarlarda alınması Sosyal, kültürel ve psikolojik yönden uygun olmak koşulu ile bireye yaşam boyu sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmak Sosyal, kültürel ve psikolojik yönden uygun olmak koşulu ile bireye yaşam boyu sağlıklı beslenme alışkanlığı kazandırmak Mümkün olabildiği kadar en iyi glisemik kontrolü sağlamak ve korumak Mümkün olabildiği kadar en iyi glisemik kontrolü sağlamak ve korumak

18 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 18 Amaçlar: İdeal vücut ağırlığına sahip olmak ve korumak Düzenli egzersiz İdeal vücut ağırlığına sahip olmak ve korumak Düzenli egzersiz Hipo ve hiperglisemi atakları, hastalıklar, egzersize ilişkin sorunlar gibi diyabetin akut komplikasyonlarını önlemek ve tedavi etmek Hipo ve hiperglisemi atakları, hastalıklar, egzersize ilişkin sorunlar gibi diyabetin akut komplikasyonlarını önlemek ve tedavi etmek Mikro ve makrovasküler komplikasyonların önlenmesinde yardımcı olmak Mikro ve makrovasküler komplikasyonların önlenmesinde yardımcı olmak

19 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 19 Diyette temel Diyabetli çocuk ve adölesanlarda yapılan beslenme önerilerinde, erişkinlere yapılan öneriler temel alınmalıdır. Ancak 5 yaşın altındaki çocukların günlük diyetlerinin enerji yoğunluğu, diğer yaşlara göre daha yüksek olmalıdır.

20 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 20 § Günlük alınan enerji ve karbonhidratların dağılımı kullanılan insülinin etki süresini ve fiziksel aktiviteyi dengeleyecek şekilde olmalıdır (insülin dozları farklı yeme alışkanlıklarına göre ayarlanmalıdır) § Günlük alınan enerji büyüme için yeterli, ancak şişmanlığa yol açmayacak miktarlarda olmalıdır § Sebze ve meyveler ( günde 5 porsiyon tüketilmelidir)

21 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 21 § Günlük alınan enerjinin karbonhidrat, protein ve yağlardan sağlanan oranları şu şekilde olmalıdır: Karbonhidratlar >%50 - Kompleks, rafine edilmemiş, liften zengin karbonhidrat kaynakları yeğlenmelidir - Fazla olmamak koşulu ile bir miktar şeker tüketilebilir Yağlar %30-35 Proteinler % Yaşla miktarlar azaltılmalıdır

22 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 22 Günlük besin tüketimi piramidi Süt Peynir Yoğurt Et tavuk balık yumurta kuru baklagiller Sebzeler ve meyveler Ekmek, bulgur, makarna, pirinç, patates, mısır vb Günlük porsiyon miktarı Besinler ve bileşenleri Günlük total enerjinin önerilen oranları Tedbirli kullan Katı ve sıvı yağlar, şeker, reçel, bal, pekmez vb Proteinden zengin besinler Sebzeler ve meyveler Kompleks karbonhidratlardan zengin besinler %30-35 %10-15 %50

23 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 23 Beslenme durumunun değerlendirilmesinde önemli bir eksiklik saptanmadıkça diyete ek olarak vitamin, mineral ya da iz element verilmesi önerilmez Vitamin alımının yeterli olması da kardiyovasküler komplikasyonlardan korunmada yardımcı olur Pek çok taze sebze ve meyve antioksidanlardan zengindir ve tüketilmesi özendirilmelidir Vitamin, mineral ve antioksidanlar

24 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 24 DM I in Okul Yönetimi Emosyonel Emosyonel Kan şekeri ölçümü Kan şekeri ölçümü İnsülin uygulaması İnsülin uygulaması Glukagon Glukagon Özel durumlar, diyet, egzersiz Özel durumlar, diyet, egzersiz Ebeveyn/çocuk/okul uyumu Ebeveyn/çocuk/okul uyumu

25 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 25 Çocuklar ve adolesanlarda mükemmel metabolik kontrolü sağlamak aşağıdaki faktörler nedeniyle daha zordur: 1. İnsülin eksikliğinin mutlak olması ve bu nedenle insülin replasman tedavisine neredeyse tamamen bağlı olma 2. Değişken besin alımı 3. Değişken egzersiz paterni ve okul aktiviteleri 4. Büyüme ve puberteden sorumlu hormonal değişiklikler 5. Çocukların enfeksiyona eğilimi 6. Psikososyal güçlüklere eşlik eden davranış bozuklukları 7. Parental tedaviye bağımlı olma

26 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 26 Diyabetli Çocuk ve Spor Diyabetli çocuklar da diğer çocuklar gibi oyun oynayabilir, arkadaşlarıyla spor yapabilirler. Zaten böyle yapmaları gerekir. Egzersiz ve hareket kan şekeri düzeyinin düşmesine yardımcı olur. Takım sporlarına veya beden eğitimi derslerine katılmak çocuğa moral de verir. Arkadaşlıklar kurar, kendini "takımın bir parçası" olarak hisseder Diyabetli çocuklar da diğer çocuklar gibi oyun oynayabilir, arkadaşlarıyla spor yapabilirler. Zaten böyle yapmaları gerekir. Egzersiz ve hareket kan şekeri düzeyinin düşmesine yardımcı olur. Takım sporlarına veya beden eğitimi derslerine katılmak çocuğa moral de verir. Arkadaşlıklar kurar, kendini "takımın bir parçası" olarak hisseder Egzersizin etkilerini gıda ve insülinle dengelemek gerekir. Bu yüzden egzersizin düzenli yapılması önemlidir. Ancak çocukların hayatı önceden planlanmamış faaliyetlerle doludur. Bu yüzden çocuğunuz yanında her zaman kolaylıkla yiyebileceği kraker veya peynir türü yiyecekler taşımalıdır. Küçük çocuklar kan şekeri düşmesi ihtimaline karşı yanlarında kesme şeker, şeker veya glikoz tabletleri taşımalıdır Egzersizin etkilerini gıda ve insülinle dengelemek gerekir. Bu yüzden egzersizin düzenli yapılması önemlidir. Ancak çocukların hayatı önceden planlanmamış faaliyetlerle doludur. Bu yüzden çocuğunuz yanında her zaman kolaylıkla yiyebileceği kraker veya peynir türü yiyecekler taşımalıdır. Küçük çocuklar kan şekeri düşmesi ihtimaline karşı yanlarında kesme şeker, şeker veya glikoz tabletleri taşımalıdır

27 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 27 Diyabet ve Adölesan Çocukluktan erişkinliğe geçiş sırasında ergenliğin biyolojik değişikliklerini de içeren gelişim süreci, diyabetli birey ve diyabet bakım ekibi için özel birtakım güçlükler yaratır Çocukluktan erişkinliğe geçiş sırasında ergenliğin biyolojik değişikliklerini de içeren gelişim süreci, diyabetli birey ve diyabet bakım ekibi için özel birtakım güçlükler yaratır Ergenlerin çoğunun sağlık bakımı ve duygusal gereksinimlerinin küçük çocuklar ve erişkinlerden farklı olduğu bilinmelidir Ergenlerin çoğunun sağlık bakımı ve duygusal gereksinimlerinin küçük çocuklar ve erişkinlerden farklı olduğu bilinmelidir

28 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 28 Riskleri  Metabolik kontrolün sürekli yüksek olması ya da giderek kötüleşmesi  Riskli davranışlar  Yineleyen diyabetik ketoasidoz  Mikrovasküler komplikasyonlarda hızlanma  Özellikle pediatrik diyabet hizmetlerinden erişkin diyabet hizmetlerine geçiş esnasında gözlenen klinik kontrollerden kaçma Diyabet ve Adölesan

29 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 29 Adölesanlarda metabolik bozulma;  Hızlanan büyüme ve artan vücut ağırlığına karşın insülin dozunun yeterince sıklaştırılmaması  Ergenliğe bağlı hormonal değişiklikler  Psikolojik ve sosyal sorunlar  İnsülin enjeksiyonlarının atlanmsı  Uygunsuz yeme alışkanlığı ya da yeme bozuklukları Diyabet ve Adölesan

30 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 30 Metabolik kontrolün iyi olmadığı çocuklarda çeşitli enfeksiyonlara karşı bağışıklık azalmış olabilir Ateşle birlikte olan hastalıklarda yüksek düzeydeki stres hormonları, glukoneogenez ve insülin direnci nedeniyle kan şekeri, yükselme eğilimi gösterir Kusma ve ishallerle seyreden hastalıklar kan şekerini düşürerek hipoglisemiye neden olabilir Diyabet ve Hastalık

31 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 31 İnsülin hiçbir zaman kesilmemelidir İzleme daha sık aralıklarla yapılmalıdır İştahsızlık olursa, hastalık sırasında öğünler, kolay sindirilebilir ve şeker içeren sıvılarla değiştirilebilir Hidrasyon sağlanmalıdır ( hiperglisemi, ateş ve aşırı glukozüri sıvı kaybını arttırır) Diyabet ve Hastalık

32 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 32 Diyabet ve Cerrahi  Diyabetli çocuk ve adölesanların cerrahi girişimi, yalnızca bu çocuklara yönelik bakım ve tedavi olanakları olan uzmanlaşmış merkezlerde yapılmalıdır  En yüksek düzeyde güvenliliğin sağlanabilmesi için elektif cerrahi durumunda hastaneye yatırılmadan önce, acil cerrahi durumunda ise hastaneye yatırıldıktan hemen sonra cerrahi, anestezi ve diyabet ekipleri arasında iletişim kurulmalı  Cerrahiden önceki gün glisemi kontrolleri sıklaştırılmalı

33 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 33 Temel Gereksinimler Yerel, bölgesel ve ulusal düzeyde çalışan tüm sağlık görevlileri çocuk ve adölesanlarda su malzemeleri sağlamakla yükümlüdürler;  İnsülin, Nitelik açısından güvenilir olduğu bilinen bir tür  Enjektörler ve/veya insülin kalemleri ve/veya enjeksiyon araçları ve iğneleri  Kan ve idrar testleri için gerekli alet ve malzemeler

34 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 34 İNSULİN UYGULAMASI İNSULİN UYGULAMASI

35 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 35 İnsulin; pankreasta langerhans adacıklarındaki beta hücrelerinden salgılanan bir hormondur. Temel etkisi kan şekerini düşürmektir. İnsulin; pankreasta langerhans adacıklarındaki beta hücrelerinden salgılanan bir hormondur. Temel etkisi kan şekerini düşürmektir.

36 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 36 İNSULİN TEDAVİSİ OAD lere yanıtsızlık OAD lere yanıtsızlık Kronik böbrek yetmezliği(kreatin1.4^) Kronik böbrek yetmezliği(kreatin1.4^) Karaciğer yetersizliği Karaciğer yetersizliği Diyabetik ayak Diyabetik ayak Cerrahi operasyon Cerrahi operasyon Orta-ağır enfeksiyonlar Orta-ağır enfeksiyonlar Gebelik-emzirme Gebelik-emzirme Tip 1 Diyabet Tip 1 Diyabet Akut metabolik durumlar(diyabetik ketoasidoz, nonketotik hiperozmolar koma) Akut metabolik durumlar(diyabetik ketoasidoz, nonketotik hiperozmolar koma)

37 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ İnsülin Tedavisi subkutanintramüskülerintravenözintraperitonealnasal?oral?? İnjektörler Kalemler Jet injektörler İnsülin pompası

38 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 38 İnsülin Absorbsiyonu

39 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 39 İnsülin Pompaları Continuous Subcutaneous Insulin Infusion (CSII) Daha motive hastalar için Daha motive hastalar için Pahalı Pahalı Eksternal, ince, kıvrılmayan bir subkutan katatere bağlı, programlanabilen bir pompa Eksternal, ince, kıvrılmayan bir subkutan katatere bağlı, programlanabilen bir pompa Yalnızca hızlı etkili insulin Yalnızca hızlı etkili insulin Programlanabilen bazal dozlar Programlanabilen bazal dozlar Ektsra enjeksiyon yapmadan bolus doz Ektsra enjeksiyon yapmadan bolus doz Yeni pompalarda doz hesaplama fonksiyonu Yeni pompalarda doz hesaplama fonksiyonu Boluslar daha sonra gözleme Boluslar daha sonra gözleme Uzmanlaşmış destek sistemleri gerektirir Uzmanlaşmış destek sistemleri gerektirir

40 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 40 İnsülin Pompaları Continuous Subcutaneous Insulin Infusion (CSII) Daha motive hastalar için Daha motive hastalar için Pahalı Pahalı Eksternal, ince, kıvrılmayan bir subkutan katatere bağlı, programlanabilen bir pompa Eksternal, ince, kıvrılmayan bir subkutan katatere bağlı, programlanabilen bir pompa Yalnızca hızlı etkili insulin Yalnızca hızlı etkili insulin Programlanabilen bazal dozlar Programlanabilen bazal dozlar Ektsra enjeksiyon yapmadan bolus doz Ektsra enjeksiyon yapmadan bolus doz Yeni pompalarda doz hesaplama fonksiyonu Yeni pompalarda doz hesaplama fonksiyonu Boluslar daha sonra gözleme Boluslar daha sonra gözleme Uzmanlaşmış destek sistemleri gerektirir Uzmanlaşmış destek sistemleri gerektirir

41 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 41 Gelecekteki Glukoz İzlemleri Minimal ‘invasive continuous glucose monitors’ Minimal ‘invasive continuous glucose monitors’ İmplante Edilen Glukoz Sensörleri İmplante Edilen Glukoz Sensörleri İmplante İnsulin Pompaları İmplante İnsulin Pompaları “Kapalı Devre” sistemler “Kapalı Devre” sistemler Eksternal Kapalı Devre İmplante kapalı devre Guardian™ CGMS Freestyle Navigator™

42 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 42 Beta hücreleri (yeşil) artık görüntülenebiliyor. NDDK. Recent Advances 2007.

43 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 43 Kan şekerinin parmak ucunu delmeden, ciltteki interstisyel sıvıdan ve sürekli ölçümü ve bunun ekrandan gösterilmesi

44 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 44 İNSULİNLER Etkinin Başlama zamanıPikZamanıEtkiSüresi Hızlı etkili Lispro(Humalog)Aspart(Novarapid) 5-15 dk 0,5-1,5saat 3 saat Kısa etkili Regüler(Actrapid- Humilin R) 0,5-1 saat 2-4 saat 4-6saat Orta etkili NPH 1-4 saat 4-12saat12-16saat Uzun etkili Glargine(Lantus)Detemir(Levemir) 1 saat Devamlı 24 saat

45 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 45 İNSULİN ENJEKSİYONU SIRASINDA DİKKAT EDİLECEK NOKTALAR Cilt temiz olmalıdır. Cilt temiz olmalıdır. Karışım insulin yapılacaksa iyi karıştırılmalıdır. Karışım insulin yapılacaksa iyi karıştırılmalıdır. En sık yapılan enjeksiyon hatası insulinin İM dokuya verilmesidir.SC dokuya uygulama konusunda özen gösterilmelidir. En sık yapılan enjeksiyon hatası insulinin İM dokuya verilmesidir.SC dokuya uygulama konusunda özen gösterilmelidir. Enjeksiyon pistonunu çekerek kanama kontrolü yapmak gerekli değildir. Enjeksiyon pistonunu çekerek kanama kontrolü yapmak gerekli değildir. Enjeksiyondan sonra masaj yapılmamalıdır. Enjeksiyondan sonra masaj yapılmamalıdır. Enjeksiyon saati ile yemek saati uyumlu olmalıdır. Enjeksiyon saati ile yemek saati uyumlu olmalıdır.

46 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 46 FlexPen içerisindeki süspansiyonun iyice karışmasını sağlayabilmek için iki aşamalı bir karıştırma işlemi gerekmektedir. Öncelikle koruyucu kapağı çıkartınız. Yatay olarak avuç içinde en az 10 kez karıştırma yapınız. ®

47 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 47 Avuç içinde yapılan karıştırma işlemini takiben, FlexPen ’i dirsek hizasından en az 10 kere şekildeki gibi karıştırınız. ®

48 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 48 Enjeksiyon Kullanılan insülinden azami faydanın sağlanması için enjeksiyonun nasıl ve nereye yapıldığı önemlidir. Eğer insan insülini kullanmıyorsanız, enjeksiyonu yemek saatinden 30 dk. önce yapın. Eğer insülin analogu kullanıyorsanız, enjeksiyonu yemekten hemen önce veya yemekten hemen sonra yapabilirsiniz. Enjeksiyonda 7gün sağ kol,7 gün sol kol,7 gün sağ bacak,7 gün sol bacak,7 gün sağ karın, 7 gün sol karın enjeksiyon bölgelerini tercih ediniz. Seçilen bölgede hep aynı noktaya enjeksiyon yapmayınız.

49 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 49 ENJEKSİYON BÖLGELERİ KARIN KARIN Hızlı emilim Hızlı emilim Aktivitelerden etkilenmez Aktivitelerden etkilenmez BACAK(uyluk ön ve yan yüzeyleri) BACAK(uyluk ön ve yan yüzeyleri) Yavaş emilim Yavaş emilim Kolay uygulama Kolay uygulama KOLLAR(üst kol lateral yüzeyleri) KOLLAR(üst kol lateral yüzeyleri) Bacaklara göre daha hızlı emilim Bacaklara göre daha hızlı emilim Büyük çocuklarda uygun Büyük çocuklarda uygun KALÇA KALÇA En yavaş emilim En yavaş emilim Küçük çoçuklarda uygun Küçük çoçuklarda uygun

50 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 50 İnsülin; karın bölgesi, kolun üst kısımları ve uyluk bölgelerine enjekte edilebilir. İnsülin enjeksiyonları, aynı bölge içinde kalmak üzere, farklı noktalara yapılmalıdır. İnsülin Enjeksiyon Bölgeleri

51 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 51 Enjeksiyon bölgeleri Enjeksiyon bölgeleri

52 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 52 İnsülin Uygulaması Başlangıç dozu U/kg’ dır. Tatmin edici bir kontrol sağlayıncaya kadar doz 2-4 U/kg’ a kadar artırılabilir. En sık kullanılan tedavi rejimleri, günde 2 enjeksiyon ve multiple enjeksiyon tedavileridir. Enjeksiyon bölgeleriİnsülin emilim hızı Karın bölgesi+++ Kalça ++ Üst kol ++ Uyluk +

53 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 53

54 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 54 İNSULİN EMİLİMİNİ ETKİLEYEN FAKTÖRLER Enjeksiyonun yeri Enjeksiyonun yeri Enjeksiyonun derinliği Enjeksiyonun derinliği Masaj,ısı değişikliği Masaj,ısı değişikliği İnsulinin tipi İnsulinin tipi İnsulinin türü İnsulinin türü İnsulinin dozu İnsulinin dozu İnsulin antikorları İnsulin antikorları Lipohipertrofi Lipohipertrofi Egzersiz Egzersiz Yeterince karıştırmama Yeterince karıştırmama

55 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 55 İNSULİN TEDAVİSİNİN YAN ETKİLERİ HİPOGLİSEMİ İNSULİN ÖDEMİ(Tedaviye başlandığında ortaya çıkar-Bacaklarda,ayaklarda,ellerde yada yüzde ödem olur-Birkaç haftada iyileşir) ALLERJİ KİLO ARTIŞI LİPODİSTROFİLER(Enjeksiyonların aynı bölgeye yapılması sonucu oluşur)

56 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 56 LİPOARTROFİ(Bölgede yağ dokusunun kaybı söz konusudur.Enjeksiyon bölgelerinde çökmeler,çukurluklar oluşur) LİPOARTROFİ(Bölgede yağ dokusunun kaybı söz konusudur.Enjeksiyon bölgelerinde çökmeler,çukurluklar oluşur) LİPOHİPERTROFİ(Skar dokusu oluşur.Bölgede şişlik sertlik şeklinde hissedilir.) LİPOHİPERTROFİ(Skar dokusu oluşur.Bölgede şişlik sertlik şeklinde hissedilir.)

57 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 57 Kan şekerinin 75 mg/dl’nin altında olmasıdır. Hipogliseminin nedenleri: Hipoglisemi (HİPO) Yüksek doz insülin uygulaması Yetersiz karbonhidrat alımı Ana veya ara öğünlerin atlanması veya geciktirilmesi Her zamankinden fazla egzersiz yapılması Yanlış sülfonilüre kullanımı (yüksek dozda şeker düşürücü ilaç alınması) Alkol düşkünlüğü Stres

58 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 58 Hipogliseminin Belirtileri

59 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 59

60 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 60 Hipoglisemi (HİPO) Hasta hipoglisemi belirtilerini fark ettiğinde bir şeyler yiyerek, bir bardak meyve suyu veya 2-3 kesme şeker alarak hipoglisemiyi önleyebilir. Belirtilerin 5-10 dakika içinde düzelmediği durumlarda tedavi tekrarlanabilir.

61 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 61 Hipoglisemi (HİPO) Bazı hastalarda hipo ağır seyreder ve hasta durumunun farkına varamadan şuurunu kaybeder. Bu kişiler yakınlarının yardımına ihtiyaç duyarlar. Kan glukoz düzeyi genellikle 40 mg/dl’nin altındadır. Böyle bir durumdaki hastaya kesinlikle ağızdan hiçbir şey verilmemelidir. Hastaya şayet yanında bulunuyorsa, deri altına glukagon enjeksiyonu yapılmalıdır. GLUKAGON

62 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 62 Diğer hemşirelik girişimleri Diğer hemşirelik girişimleri Çocuğun vücut hijyeni,ağız diş tırnak bakımı, bağışıklama ve üst solunum yollarından koruma cilt enfeksiyonlarının derhal tedavi edilmesi gerektiği aileye anlatılır. Çocuğun vücut hijyeni,ağız diş tırnak bakımı, bağışıklama ve üst solunum yollarından koruma cilt enfeksiyonlarının derhal tedavi edilmesi gerektiği aileye anlatılır. Yılda bir kez göz kontrolü Yılda bir kez göz kontrolü Ayak ve tırnak bakımı ve yalın ayak gezmemenin önemi Ayak ve tırnak bakımı ve yalın ayak gezmemenin önemi

63 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 63 Yemek listesi, kan şekeri, insülin tedavisi gibi kayıt tutma ve önemi Yemek listesi, kan şekeri, insülin tedavisi gibi kayıt tutma ve önemi Diyette oluşan değişiklikler ve çocuğun yediği ilave bir yiyecek çocuk tarafından yazılmalı, çocuk bu konuda açık davranması için cesaretlendirilmelidir. Diyette oluşan değişiklikler ve çocuğun yediği ilave bir yiyecek çocuk tarafından yazılmalı, çocuk bu konuda açık davranması için cesaretlendirilmelidir.

64 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 64 Tip 1 diyabet hastası olan 1999 ABD Güzeli Nicole Johnson Baker, "diyabet elçisi" olarak Antalya’daki 43’üncü Ulusal Diyabet Kongresi’ne katıldı. Kongrede diyabetle yaşam deneyimlerini aktaran 32 yaşındaki Baker, "Hastalık tanısı konduğunda güzellik yarışmasını kazanamazsın dediler. Kazandım... Doğum yapamazsın, gazeteci olamazsın dediler. Hepsini başardım işte" diye konuştu. Kaynak: Mesude Erşan. Hürriyet. 12 Mayıs 2007.

65 ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 65 Kaynak: Kaynak: Dr. Ferhat Çekmez Dr. Ferhat Çekmez Diyabet hemşiresi Hülya Doğan Diyabet hemşiresi Hülya Doğan Dr.Kubilay Karşıdağ Dr.Kubilay Karşıdağ Prof. Dr. R. Erol Sezer Kavaklı A, Pelk H, Bahçecik N. Çocuk hastalıkları Hemşireliği.


"ÇOCUKLUK ÇAĞI DİYABETİNİN (TİP 1) UZUN SÜRELİ TAKİBİ 1 DİYABETİK ÇOCUĞUN BAKIMI." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları