Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KOAH’DA PULMONER REHABİLİTASYONA ADAY OLGUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç.Dr.Pınar Ergün Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KOAH’DA PULMONER REHABİLİTASYONA ADAY OLGUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç.Dr.Pınar Ergün Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi."— Sunum transkripti:

1 KOAH’DA PULMONER REHABİLİTASYONA ADAY OLGUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç.Dr.Pınar Ergün Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi PULMONER REHABİLİTASYON ve EVDE BAKIM MERKEZİ

2 KOAH’ da Pulmoner rehabilitasyona gereklilik oluşturan durumlar İstirahat ya da egzersiz dispnesi İstirahat ya da egzersiz dispnesi Egzersiz toleransında azalma Egzersiz toleransında azalma Günlük yaşam aktivitelerinde yetersizlik Günlük yaşam aktivitelerinde yetersizlik Sağlık durumunda bozulma Sağlık durumunda bozulma Acil başvurusu, hospitalizasyon, akut bakım ihtiyacında artma Acil başvurusu, hospitalizasyon, akut bakım ihtiyacında artma Mesleki performansda azalma Mesleki performansda azalma Beslenme yetersizliği Beslenme yetersizliği Tıbbi harcamalarda artış Tıbbi harcamalarda artış

3 Pulmoner Rehabilitasyonda Kontrendikasyonlar Eşlik eden co-morbid hastalık Eşlik eden co-morbid hastalık - Ciddi pulmoner hipertansiyon ? - Anstabil kardiyovasküler hastalık Rehabilitasyonu engelleyecek Rehabilitasyonu engelleyecek - Artrit - Ciddi nörolojik,bilişsel,psikiatrik hastalık

4 Pulmoner rehabilitasyon : aday olgunun değerlendirilmesi Uygun yaklaşım Uygun yaklaşım Program güvenliği Program güvenliği Hastaya özel program Hastaya özel program

5 Pulmoner rehabilitasyona aday olgunun değerlendirilmesi Değerlendirme İlgili veri SonuçKarar Klinik pratikte tercih edilecek test yöntemi Sigara alışkanlığı Halen içiyor* Bırakmış Hiç içmemiş *Sigara bıraktırma programına yönlendirilmeli Görüşme,bio markerlar Solunum fonksiyonları Evreleme*Reversibilite**Hiperinflasyon Difüzyon kapasitesi FEV1, FVC,IC* % beklenen değişimi** FRC, TLC DLCOTanısal Medikal tedavinin optrimize edilmesi Spirometri Tüm vücut pletismografi/ dilusyon tekniği,tek soluk karbonmonoksit difüzyon kapasitesi Kan gazları Hipoksemi* Solunum yetmezliği PO2 PaCO2,pH, HCO3 Uzun süreli oksijen tedavisi* İstirahatte arter kanı incelemesi Maksimal egzersiz kapasitesi Maksimal egzersiz toleransı* Egzersizi kısıtlayan faktör** Güvenlik***Wmax,VO2max VE/MVV,HR/HRpre d StcO2,(Dispne,yorg unluk,diğer) EKG, KB,SctO2 Egzersiz eğitim endikasyonu* Egzersiz programı formatı** (dayanıklılık veya aralıklı eğitim gerekliliği) Egzersiz için kontraendikasyon*** Maksimal incremental egzersiz testi Fonksiyonel egzersiz testi Fonksiyonel kapasite* 6DYT, Semptomlar,StcO2 Egzersiz eğitim endikasyonu* 6DYT, Shuttle yürüme testi

6 Sigara ve Pulmoner Rehabilitasyon (I) Halen sigara içenlerin içmeyenlere göre PR’a uyumları azdır. Halen sigara içenlerin içmeyenlere göre PR’a uyumları azdır. Eur Respir J 1999; 13: Eur Respir J 1999; 13: Sigara içenlerle içmeyenler arasında egzersiz Sigara içenlerle içmeyenler arasında egzersiz toleransındaki artış benzerdir. toleransındaki artış benzerdir. Am J Respir Crit Care Med 1999; 159: A64 Am J Respir Crit Care Med 1999; 159: A64 Sigara içenlerde PR etkinliğinin daha az olduğunu gösteren veri yoktur. Sigara içenlerde PR etkinliğinin daha az olduğunu gösteren veri yoktur. Thorax 1999; 54(suppl. 2): 3-7 Thorax 1999; 54(suppl. 2): 3-7

7 Sigara ve Pulmoner Rehabilitasyon Aktif sigara içimi mutlak kontrendikasyon değildir. Aktif sigara içimi mutlak kontrendikasyon değildir. ATS, BTS, ACCP/AACVPR Pulmonary Rehabilitation Guidlines ATS, BTS, ACCP/AACVPR Pulmonary Rehabilitation Guidlines

8 Pulmoner aday olgunun değerlendirilmesi Değerlendirme İlgili veri SonuçKarar Klinik pratikte tercih edilecek test yöntemi Sigara alışkanlığı Halen içiyor* Bırakmış Hiç içmemiş *Sigara bıraktırma programına yönlendirilmeli Görüşme,biomarkerlar Solunum fonksiyonları Evreleme*Reversibilite**Hiperinflasyon Difüzyon kapasitesi FEV1, FVC, I C* % beklenen değişimi** FRC, TLC DLCOTanısal Medikal tedavinin oprimize edilmesi Spirometri Tüm vücut pletismografi/ dilusyon tekniği,tek soluk karbonmonoksit difüzyon kapasitesi Kan gazları Hipoksemi* Solunum yetmezliği PO2 PaCO2,pH, HCO3 Uzun süreli oksijen tedavisi* İstirahatte arter kanı incelemesi Maksimal egzersiz kapasitesi Maksimal egzersiz toleransı* Egzersizi kısıtlayan faktör** Güvenlik***Wmax,VO2maxVE/MVV,HR/HRpred StcO2,(Dispne,yorgun luk,diğer) EKG, KB,SctO2 Egzersiz eğitim endikasyonu* Egzersiz programı formatı** (dayanıklılık veya aralıklı eğitim gerekliliği) Egzersiz için kontraendikasyon*** Maksimal incremental egzersiz testi

9

10

11 Erken Hastalık Evresinde Pulmoner Rehabilitasyon Yaşam stilinin modifiye edilmesi Yaşam stilinin modifiye edilmesi Uzun süre ve/veya yüksek yoğunlukta egzersiz Uzun süre ve/veya yüksek yoğunlukta egzersiz İdeal vücut ağırlığı ve/veya kas kitlesine ulaşım İdeal vücut ağırlığı ve/veya kas kitlesine ulaşım Sigaranın bırakılması Sigaranın bırakılması

12 KOAH’da erken ve geç hastalık evresinde Pulmoner Rehabilitasyon etkinliğinin karşılaştırılması Gold 1+2: Erken evre 28 olgu Alt ve üst ekstremite endurans + Güçlendirme Solunum kas eğitimi,Eğitim, Nutrisyonel destek, Psikososyal destek 1,5 saat/gün, Haftada 2 gün, 8 hafta-direkt gözetimli Gold 3+4: Geç evre 27 olgu Egzersiz kapasitesinde artma Yaşam kalitesinde artış Dispne algısında azalma Etkinlik gruplar arasında farklı değil

13 Pulmoner aday olgunun değerlendirilmesi Değerlendirme İlgili veri SonuçKarar Klinik pratikte tercih edilecek test yöntemi Sigara alışkanlığı Halen içiyor* Bırakmış Hiç içmemiş *Sigara bıraktırma programına yönlendirilmeli Görüşme,biomarkerlar Solunum fonksiyonları Evreleme*Reversibilite**Hiperinflasyon Difüzyon kapasitesi FEV1, FVC,IC* % beklenen değişimi** FRC, TLC DLCOTanısal Medikal tedavinin optrimize edilmesi Spirometri Tüm vücut pletismografi/ dilusyon tekniği,tek soluk karbonmonoksit difüzyon kapasitesi Kan gazları Hipoksemi* Solunum yetmezliği PO2 PaCO2,pH, HCO3 Uzun süreli oksijen tedavisi* İstirahatte arter kanı incelemesi Maksimal egzersiz kapasitesi Maksimal egzersiz kapasitesi Maksimal egzersiz toleransı* Egzersizi kısıtlayan faktör** Güvenlik***Wmax,VO2max VE/MVV,HR/H Rpred StcO2,(Dispne, yorgunluk,diğer ) EKG, KB,SctO2 Egzersiz eğitim endikasyonu* Egzersiz programı formatı** (dayanıklılık veya aralıklı eğitim gerekliliği) Egzersiz için kontraendikasyon*** Lab bazlı:KPET Fonksiyonel egzersiz testi Fonksiyonel kapasite* 6DYT, Semptomlar,StcO2 Egzersiz eğitim endikasyonu 6DYT, Shuttle yürüme testi

14 Nefes darlığı Azalmış aktivite Sosyal izolasyon Depresyon KOAH Kondisyon kaybı İlaçlar Hipoksi Kronik İnflamasyon Beslenme Boz Azalmış Aktivite ve Performans Periferik Kas Disfonksiyonu

15 Egzersiz kapasitesi değerlendirme yöntemleri Merdiven çıkma Merdiven çıkma Alan testleri Alan testleri - 6DYT - 6DYT -Artan Hızda Mekik Yürüme Testi (AHMYT) -Artan Hızda Mekik Yürüme Testi (AHMYT) - Endurans Mekik Yürüme Testi (EMYT) - Endurans Mekik Yürüme Testi (EMYT) Lab bazlı testler Lab bazlı testler -Kardiyak stress test -Kardiyak stress test -Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET) -Kardiyopulmoner egzersiz testi (KPET)

16 6 DYT özellikleri 6 dakika yürüme testi: hastalara izin verilen sürede, mümkün olduğunca fazla mesafeyi kat etmeleri söylenir Submaksimal fonksiyonel kapasiteyi ölçer Submaksimal fonksiyonel kapasiteyi ölçer 54 m = minimal klinik anlamlı değişim. 54 m = minimal klinik anlamlı değişim. Standartlara uyulmalı Standartlara uyulmalı

17 Artan Hızda Mekik yürüme testi-AHMYT) Semptom sınırlı,maksimal test Yürüme hızı sinyallerle kontrol edilir Yürüme hızı ↑ (0.17m/s) 10m’lik ‘mekik’ düzlemi %SatO2,kalp hızı, Borg skalası Yürünen mesafe ölçülür 1 Deneme testi MKAD: 48m Peak VO2 ile korelasyon gösterir. Beklenen VO2 peak (ml/min/kg): (0.025 x AHMYTmesafe)

18 10 metrelik mekik düzlemi Yürüme hızı sinyallerle kontrol edilir Hız= MYT’deki peak performansın 85% Cesatretlendirme yok Ölçüm hedefi: Süre (Dk/sn) Endurans mekik yürüme testi (EMYT) Revill et al Thorax 1999;54:

19 Pulmoner rehabilitasyona aday olgunun değerlendirilmesi Değerlendirme İlgili veri SonuçKarar Klinik pratikte tercih edilecek test yöntemi *Solunum kas fonksiyonu Solunum kas zayıflığı PimaxPemax IMT endikasyonu Ağız düzeyinde maksimum kapanma basınçlarının ölçümü basınç

20 KOAH’lı hastalarda kilo kaybı ve kas zayıflığı Solunum ve periferik kas fonksiyonlarını Solunum ve periferik kas fonksiyonlarını Egzersiz kapasitesini Egzersiz kapasitesini Yaşam kalitesini Yaşam kalitesini Mortaliteyi Mortaliteyi olumsuz yönde etkilemektedir olumsuz yönde etkilemektedir 1-Eur Respir J 1994;7: Eur Respir J 1997;10: Eur Respir J 1997;10: Am J Clin Nutr 2005;82:53-9

21 Vücut kompozisyonunun değerlendirilmesi Bölgesel MRI Dexa Tüm Vücut Dexa Deri kıvrım kalınlığı Biyoelektriksel impedans Kas, yağ dağılımı,YVK, YK, kemik kitlesi YVK, YK,kemik kitlesi, TVS

22 Pulmoner rehabilitasyona aday olgunun değerlendirilmesi Pulmoner rehabilitasyona aday olgunun değerlendirilmesi Değerlendirme İlgili veri SonuçKarar Klinik pratikte tercih edilecek test yöntemi Non-fonksiyonel değerlendirme *Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi **Semptom skalası ***Günlük yaşam aktiviteleri ****Psikolojik bozukluk Anket skorları MRC-Skoru Modifiye Borg Rehabilitasyon endikasyonu ve etkinliğin değerlendirilmesi Evreleme İş-uğraşı tedavi endikasyonu Psikolojik danışmanlık ihtiyacı SGRQ, CRDQ PFSDQ, Londra aktivite skalası, akselerometre Hastane anksiyete- depresyon anketi, Beck depresyon anketi

23 Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi ✔ Genel sağlık anketleri: Quality of well being scale Sickness Impact Profile Medical Outcomes Study Short Form (SF-36 ) ✔ Hastalığa özgü anketler: St George’s Respiratory Questionnaire (SGRQ) Chronic Respiratory Disease Questionnaire (CRDQ) ✔ Genel sağlık anketleri: Quality of well being scale Sickness Impact Profile Medical Outcomes Study Short Form (SF-36 ) ✔ Hastalığa özgü anketler: St George’s Respiratory Questionnaire (SGRQ) Chronic Respiratory Disease Questionnaire (CRDQ)

24 KOAH’da Kullanılan anketler SGRQ En sık kullanılan En sık kullanılan Ayırt edici ve tanımlayıcı Ayırt edici ve tanımlayıcı Kendisi doldurur (15 dk.) Kendisi doldurur (15 dk.) 3 bölüme (semptomlar, aktivite ve etkilenim ) ayrılan 76 sorudan oluşur 3 bölüme (semptomlar, aktivite ve etkilenim ) ayrılan 76 sorudan oluşur Skor aralığı Skor aralığı 0 (mükemmel sağlık) – 100 (en kötü) 0 (mükemmel sağlık) – 100 (en kötü) mKAD 4 Ü mKAD 4 Ü Jones PW Eur Respir J 2002;19:

25 KOAH’ da sık kullanılan anketler CRDQ KOAH’ da sık kullanılan anketler CRDQ Anketör doldurur Anketör doldurur Dört bölüme ayrılan (dispne, emosyonel durum, hastalıkla baş edebilme,yetmezlik) 20 sorudan oluşur Dört bölüme ayrılan (dispne, emosyonel durum, hastalıkla baş edebilme,yetmezlik) 20 sorudan oluşur mKAD; soru başına 0.5 puan mKAD; soru başına 0.5 puan toplam skorda 10 puan toplam skorda 10 puan

26 DispneDispne Günlük aktiviteler sırasında; Medical Research Council (MRC) dispne skalası Medical Research Council (MRC) dispne skalası Baseline and Transitional Dyspnoea Indexes (BDI and TDI). Baseline and Transitional Dyspnoea Indexes (BDI and TDI). CRQ dispne komponenti CRQ dispne komponenti Pulmonary Functional Status and Dyspnoea Questionnaire (PFSDQ). Pulmonary Functional Status and Dyspnoea Questionnaire (PFSDQ). Egzersiz sırasında; Borg Borg Visual Analog Scale (VAS) Visual Analog Scale (VAS) Günlük aktiviteler sırasında; Medical Research Council (MRC) dispne skalası Medical Research Council (MRC) dispne skalası Baseline and Transitional Dyspnoea Indexes (BDI and TDI). Baseline and Transitional Dyspnoea Indexes (BDI and TDI). CRQ dispne komponenti CRQ dispne komponenti Pulmonary Functional Status and Dyspnoea Questionnaire (PFSDQ). Pulmonary Functional Status and Dyspnoea Questionnaire (PFSDQ). Egzersiz sırasında; Borg Borg Visual Analog Scale (VAS) Visual Analog Scale (VAS)

27 SONUÇ; Semptomatik, günlük yaşam aktivitesi ve egzersiz performansı azalmış tüm KOAH’lı olgular PR programına alınmalı Semptomatik, günlük yaşam aktivitesi ve egzersiz performansı azalmış tüm KOAH’lı olgular PR programına alınmalı Erken evre KOAH ya da Evre IV hiperkapnik Erken evre KOAH ya da Evre IV hiperkapnik İleri yaş İleri yaş Halen sigara içen Halen sigara içen Motivasyonu düşük olanlar Motivasyonu düşük olanlar DIŞLANMAMALI Program başarısında kişiye özel yaklaşımın önemi akılda tutulmalı Eve egzersiz reçetelenmeli PR etkinliği düzenli aralıklarla takip edilmeli

28 TEŞEKKÜRLER


"KOAH’DA PULMONER REHABİLİTASYONA ADAY OLGUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ Doç.Dr.Pınar Ergün Atatürk Göğüs Hastalıkları ve Göğüs Cerrahisi Eğitim Araştırma Hastanesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları