Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

15. Pratisyen Hekimlik Kongresi 27 -31 Ekim 2010, Antalya PULMONER REHABİLİTASYON Dr.Yeşim Kurtaiş Aytür Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "15. Pratisyen Hekimlik Kongresi 27 -31 Ekim 2010, Antalya PULMONER REHABİLİTASYON Dr.Yeşim Kurtaiş Aytür Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp."— Sunum transkripti:

1 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya PULMONER REHABİLİTASYON Dr.Yeşim Kurtaiş Aytür Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD Dr.Yeşim Kurtaiş Aytür Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon AD

2 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKAEpidemiyoloji  KOAH ölüm nedenleri arasında 4. sırada  Uzun süreli özürlülük nedenleri arasında 2. sırada  Yetişkin toplumda % oranında

3 Hava akımının kısıtlanması Öksürük Balgam Psikolojik gerginlik, sinirlilik Solunum kas zayıflığı Solunum güçlüğü Kondüsyonun azalması GYA’nde bağımlılık 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Anksiyete Korku Yorgunluk Azalmış aktivite

4 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Pulmoner rehabilitasyon Semptomatik ve günlük yaşam aktiviteleri kısıtlanmış kronik solunum hastalığı olan bireylerde hastalığın sistemik bulgularını azaltmak veya stabilize etmek yoluyla, bireye özgü planlanan, medikal tedavi ile bütünleşmiş, kanıta dayalı, multidisipliner, kapsamlı bir girişimdir.

5 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA RiskliSemptomatikAtak Solunum yetmezliği FEV 1 Diğer seçenekler Rehabilitasyon Sigarayı bırakma Tedaviler Girişimler Klinik tablo Semptomlar

6 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA PR ile ilişkili alanlar  Fiziksel tıp ve rehabilitasyon  İç hastalıkları  Göğüs hastalıkları  Aile hekimliği/Pratisyen hekimlik

7 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA  KOAH  Astım  Broşiektazi  Kistik fibrozis  İnterstisiyel AH  Kısıtlayıcı göğüs duvarı bozuklukları  Pulmoner HT  AC kanseri  Peri-post op. durumlar  Nöromüsküler hastalıklar Dispne + Egzersiz toleransı  GYA’nde kısıtlı FEV 1 < %60 ref. PR ADAYI

8 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Pulmoner Rehabilitasyonun Amaçları  Semptomları ve komplikasyonları   GYA’de hastanın kapasitesini kullanmasını sağlamak  Egzersiz toleransını   Kendine güven ve bağımsızlığı sağlamak  Psikososyal semptomları 

9 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Pulmoner Rehabilitasyonun Amaçları  Hastaneye yatış sıklığını ve süresini   Sağlık harcamalarını azaltmak  Mesleğe dönüşü sağlamak  Rekreasyonel aktivitelere katılımı   Mortaliteyi azaltmak ?

10 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA PR Programının Bileşenleri  Rehabilitasyon ekibi  Uygun hasta seçimi  Hasta eğitimi  Psikososyal yaklaşım  Fiziksel terapi yöntemleri  Egzersiz

11 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Hasta eğitimi  Hastalık bilgisi  Tıbbi tedavi ve atak tedavisi  Solunum eğitimi ve enerji tüketimini azaltan yöntemler  Egzersizin önemi  Gevşeme eğitimi  Beslenme  Anksiyete ve depresyonla başa çıkma ve tedavisi

12 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Beslenme önerileri  Orta-ciddi KOAH olan bireylerin 1/3’ünde kilo kaybı ve kas kitlesi kaybı  Kilo kaybı  kötü prognoz  Kas kitlesi kaybı  Vücut kompozisyonu bozukluğu düzeltilmeli  Kalori alımının artırılması gereken durumlar  Vücut kütle indeksi (kg/m 2 ) < 21  Son 6 ayda %10’dan fazla kilo kaybı  Son bir ayda %5’den fazla kilo kaybı  Egzersiz programına dahil edilen hastalar

13 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Sigara bırakma  Tütün kullanımı tamamen bırakılana kadar kronik bir durum olarak kabul edilir.  Tütün bağımlılığı için etkili tedaviler mevcuttur ve tüm hastalara önerilmelidir.  Hekimler tütün kullanımını her hasta vizitinde sorgulamalıdır.  Tütün bağımlılığı tedavileri diğer tıbbi tedavilere ve önleyici tedavilere göre uygun maliyetlidir.  Kısa tütün bıraktırma girişimi etkilidir ve her hastaya önerilmelidir.

14 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Sigara bırakma  Kısa tütün bıraktırma girişimi “5 A”  Sor (Ask): her vizitte hastaya tütün kullanımını sor.  Öner (Advise): her hastaya uygun yaklaşımla tütünü bırakmasını kuvvetle öner.  Değerlendir (Assess): hastanın tütünü bırakma isteğini değerlendir.  Yardımcı ol (Assist): hastaya bırakma planı konusunda yardımcı ol, danışmanlık sağla, sosyal destek sağla, farmakoterapi öner.  Düzenle (Arrange): hastayı izleme al, yüzyüze veya telefonla görüşme düzenle.

15 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Psikososyal yaklaşım  Orta-ciddi KOAH olan bireylerin yaklaşık %45’inde depresif semptomlar var.  Dispneyi tetikleyen aktivitelerin korkusu ile anksiyete  Sedanter yaşam biçim  Diğer psikolojik özellikler  Kızgınlık  Hayal kırıklığı  Yalnızlık-izolasyon hissi  Mutsuzlık  Huzursuzluk  Yaşama karşı negatif duygular taşıma Mills TL.Soc Sci Med Lacasse Y, et al. J Cardiopulm Rehabil Dudley DL, et al. Chest

16 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Oksijen desteği  Hipoksemisi olan hastalarda uzun-dönem oksijen tedavisi standart uygulama, yaşam süresini uzatır.  Oksijen desteği  Arteryal oksijen basıncı (PaO 2 ) < 55 mm Hg  Oksijen satürasyonu (SaO 2 ) < %88  Pulmoner hipertansiyon, periferik ödem, polisitemi, konjestif kalp yetmezliği bulguları  Hedef  Bazal PaO 2 > 60 mm Hg  SaO 2 > %90  Günde 15 saat veya daha uzun

17 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Fiziksel terapi yöntemleri  Bronşiyal hijyen  Etkili öksürme  Bronşiyal drenaj  Postüral drenaj  Solunum teknikleri  Gevşeme teknikleri

18 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA

19 YKA Solunum teknikleri  Büzülmüş dudak solunumu  Segmental solunum (Lateral kostal solunum)  Diafragmatik solunum (Abdominal solunum)  Yavaş ve derin solunum Hava çevirme tekniği (Air shifting)  Kurbağa solunumu (Glossofaringeal solunum)  Postüral teknikler (Trandelenburg ve öne eğilme ile soluma)

20 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKAEgzersiz  Solunum kaslarının eğitimi  Kuvvet eğitimi  Dirence karşı inspiryum  Eşik inspiratuvar eğitim  Endurans eğitimi  Kontrollü hiperpne  İzokapnik hiperpne  Kondüsyon egzersizleri  Kas kuvvetini arttıran egzersizler

21 KAS KALP AKCİĞER CO2 oluşumu O2 tüketimi O2 akışı CO2 akışı Ekspirasyon İnspirasyon V CO2 V O2 KAS AKTİVİTESİ O2-CO2 TAŞINMASI SOLUNUM O2 tüketimi  CO2 oluşumu  SV  KH  Tidal V  Solunum f  mitokondri 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA

22 YKA Egzersiz programına karar verme  Hasta güvenli bir şekilde egzersiz yapabilir mi?  Egzersiz kapasitesi nasıl test edilmeli?  Ne tip egzersiz hasta için uygun?  İlerleme nasıl izlenmeli ve değerlendirilmeli?

23 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Kondüsyon egzersizini etkileyecek komorbid durumlar  ASKH  Periferik damar hastalığı  Ciddi hipoksemi (?)  Ortopedik veya nörolojik hastalık  Anemi  Psikiyatrik bozukluk  Yetersiz motivasyon  Uyum sorunu

24 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Hastanın değerlendirimi  Tanı  Solunum fonksiyon testleri  Difüzyon kapasitesi  Arteryal kan gazları  Hemoglobin  EKG  Ergospirometrik egzersiz testi

25 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Egzersiz testi sırasında değerlendirilen parametreler  Semptomlar; dispne  Kalp hızı  Solunum hızı  O2 saturasyonu  EKG  Kan basıncı

26 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Egzersiz testi sırasında değerlendirilen parametreler  Tidal hacim (TV)  Dakika solunum hacmi (VE)  Alveolar solunum  Karbondioksit atılımı (VCO 2 )  Oksijen tüketimi (VO 2 )  Solunum kesri (RQ)  Solunum sonu alveolar CO 2 (PET- CO 2 )  Anaerobik eşik (AE)  Arteryal kan gazları  HCO 3  Laktat  Kalp kateteri  Pulmoner arter basıncı  Kardiyak debi  Mikst venöz oksijen basıncı ve satürasyonu

27 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Egzersiz testleri  Koşu bandı  Bisiklet  Koridor testleri (6 dk. yürüme testi)  Kol ergometresi  Kolaylık  Uygulanabilirlik  Doğru yorumlayabilme

28 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA

29 YKA  Kişiye özgü egzersiz planlaması  Fizyolojik etkiyi elde etmek için minimum seans (3/hf)  Yüksek yoğunlukta egzersiz  Semptomla sınırlı maksimum egzersizin en az %60’ı şiddetinde  Yapılamadığı durumda düşük yoğunlukta egzersiz  Daha semptomatik olan hastalarda aralıklı egzersiz  yüksek-düşük yoğunluk serileri  Hem üst hem alt ekstremite çalıştırılmalı  Hem kuvvetlendirme hem dayanıklılık (endurans) egzersizleri yaptırılmalı  Kuvvetlendirme egzersizleri belirgin kas atrofisi veya güçsüzlüğü olan hastalarda daha önemli

30 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA  PR sonucu klinik olarak anlamlı ve hasta için önemli düzeyde ortaya çıkan değişiklikler:  Dispnede rahatlama  Egzersiz performansında artış  Fonksiyonel durumda iyileşme  Yaşam kalitesinde artış Ries AL, et al. Ann Intern Med Griffiths TL, et al. Lancet Lacasse Y, et al. Cochrane Database Syst Rev Lacasse Y, et al. Lancet

31 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA  PR konusunda eğitim alan hasta grubunda  %17 oranında daha az atak  %27 oranında daha az hastaneye yatış  Hastanede yatış süresinde %80 oranında azalma  Yaşam kalitesinde artış Bourbeau J, et al. Arch Intern Med California Pulmonary Rehabilitation Collaborative Group. J Cardiopulm Rehabil

32 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Kanıta dayalı tıp açısından PR önerileri Ries AL, et al. Pulmonary Rehabilitation: Joint ACCP/AACVPR Evidence- Based Clinical Practice Guidelines. Chest  KOAH olan bireylerde  Alt ekstremite kaslarının egzersiz eğitimi PR’nun zorunlu bir bileşenidir. 1A  PR dispneyi azaltır. 1A  PR yaşam kalitesini artırır. 1A  PR hastanede yatış süresini ve sağlık harcamalarını azaltır. 2B

33 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Kanıta dayalı tıp açısından PR önerileri  KOAH olan bireylerde  6-12 haftalık PR programı aya kadar bazı sondurum parametrelerinde olumlu değişikliklere yol açar. 1A-1C  12 haftadan uzun süreli programlar daha uzun süreli yarar sağlar. 2C  Kapsamlı programların psikososyal durum üzerine olumlu etkisi vardır. 2B  Yaşam süresi üzerine etki bilinmemektedir.

34 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Kanıta dayalı tıp açısından PR önerileri  Yüksek yoğunluktaki egzersizle daha fazla olumlu fizyolojik değişiklik elde edilir. 1B  Hem düşük hem yüksek yoğunlukta egzersiz klinik fayda sağlar. 1A  PR programına kuvvetlendirme egzersizlerinin eklenmesi kas kuvvetini ve kitlesini artırarak fayda sağlar. 1A  Üst ekstremitelerin endurans eğitimi yararlıdır ve PR’na eklenmelidir. 1A  PR’da solunum kaslarının eğitimine mutlaka yer verilmesinin gerekliliği konusunda bilimsel kanıt yoktur. 1B

35 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Kanıta dayalı tıp açısından PR önerileri  Başa çıkma ve atakların tedavisi konusunda hasta eğitimi mutlaka PR’da yer almalıdır. 1B  Psikososyal girişimlerin etkinliği konusunda yeterli kanıt yoktur. Ancak, uzman görüşü bu girişimlere yer verilmesini destekler. 2C  Egzersizle indüklenen ciddi hipoksemide oksijen destek tedavisi kullanılmalıdır. 1C  PR KOAH dışındaki kronik akciğer hastalıklarında da yararlıdır. 1B

36 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA  Kardiyak ve pulmoner sorunu olan hastalarda anket çalışması  %36’sı sağlık personeli tarafından KPR konusunda bilgilendirilmiş  hastanede yattıkları süre içerisinde %35’ine çeşitli egzersizler ve solunum egzersizleri uygulanmış  %29’u KPR konusunda bilgisi olduğunu ifade etmiştir. Kurtaiş Aytür Y, ve ark. KPR Çalışma Grubu, 2010  Kanada’da KOAH olan grubun sadece %2’sine PR programı uygulanabiliyor. Brooks D, et al. Canada: national survey. Can Resp J, 1999.

37 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA  Birinci basamak rehabilitasyon ekibinin bir bileşeni  Farkındalık  Eğitim  Hastanın farkındalığını artırma  Temel rehabilitasyon bileşenleri konusunda sorgulama  Sigara  İlaç tedavisine uyum  Beslenme  Psikolojik durumun sorgulanması  Aktivite düzeyi  PR hizmeti veren merkezlere yönlendirme

38 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya Teşekkür ederim

39 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA Olgu 1  BY, E, 31 Y, memur  İAH, 4 yıl  Yorgunluk  Düz zeminde yorulmadan yürüyebiliyor  Solunum sıkıntısı nedeni ile dinlenmeden 2 kat merdiven çıkabiliyor  Öksürük, balgam, hemoptizisi yok  Azatioprin 150 mg/gün  Yaygın ince raller

40 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKADeğerlendirme  TAM KAN:  BK 9100 /mm3  Hemoglobin 14.2  Hematokrit 41%  AKG :  pH 7,45 PaCO 2 32 PaO 2 65 HCO 3 21  SFT:  FVC 2,4 (% 49)  FEV1 2,1 (% 51)  FEV1/FVC% 86  MVV 108  VC 2,4 (% 47)  RV 1,2 (% 118)  TLC3,9 (% 74)  DLCO11,5 (% 38)

41 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA 6 dk yürüme testi (m) Spirometrik egzersiz testi (M.Bruce)(dk) 10’32’’ Dispne 15’12’’ Yorgunluk + dispne RPE (0-10) RPD (0-10) VO2 pik (ml/kg/dk)25,1 (%58)29,2 (%79) RQ1,271,20 Başlangıç O 2 sat9091 En düşük O 2 sat8180

42 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA

43 YKA

44 YKA Olgu 2  MA, K, 47 Y, ev hanımı  KOAH, 10 yıl  Yorgunluk, nefes darlığı  Sık hastaneye yatış  β 2 blokör, mini doz inhaler  Gerektiğinde 2 L/dk. O2 tedavisi  Düz zeminde kısa mesafe yürüyor  Dinlenmeden 1 kat çıkabiliyor  Ev işlerini kendisi yapamıyor

45 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKADeğerlendirme  TAM KAN:  BK 9300 /mm3  Hemoglobin 13,2  Hematokrit 41%  AKG :  pH 7,42 PaCO 2 44 PaO 2 67 HCO 3 29  SFT:  FVC 0,86 (% 37)  FEV1 0,64 (% 33)  FEV1/FVC% 74  MVV 24  VC 0,97 (% 41)  DLCO6,6 (% 30)

46 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA 6 dk yürüme testi (m) Spirometrik egzersiz testi (M.Bruce) (dk) 3’49’’ Yorgunluk + dispne 7’12’’ Yorgunluk + dispne RPE (0-10) RPD (0-10) VO 2 pik (ml/kg/dk)14,1 (%30)17,8 (%39) RQ0,871,20 Başlangıç O 2 sat8582 En düşük O 2 sat7069

47 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA

48 YKA

49 YKA Pulmoner rehabilitasyonun sonuçları  Hastaneye başvuru ve yatış sıklığında   Solunumla ilgili semptomlarda   Psikososyal semptomlarda   Yaşam kalitesinde   Egzersiz toleransında   GYA gerçekleştirme kapasitesinde   İşe dönüş  Yaşam süresinde  (?)

50 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA PR ile düzeltilebilecek durumlar   Aktivite düzeyi  Hastaneye sık yatış  Mortalite ile yakından ilişkili  Sedanter yaşam biçimi nedeni ile  fiziksel fitnes  Periferik kas fizyolojisinde bozukluklar; oksidatif enzimler, kas lifleri, kas tipleri vb.  Periferik kas kitlesinde 

51 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA PR ile düzeltilebilecek durumlar  Egzersiz sırasında uyumsuz adımlama  Aktiviteler sırasında dispne korkusu  Fiziksel aktiviteler sırasında kendine güven kaybı  Hastalıkla başetme becerilerinde yetersizlik

52 15. Pratisyen Hekimlik Kongresi Ekim 2010, Antalya YKA

53 YKA

54 YKA

55 YKA

56 YKA Sigara bırakma  Tütün bağımlılığı için etkili ilk beş farmakoterapötik ajan:  Bupropion (Zyban)  Nikotin sakızları  Nikotin inhaler  Nikotin nazal sprey  Nikotin bantları


"15. Pratisyen Hekimlik Kongresi 27 -31 Ekim 2010, Antalya PULMONER REHABİLİTASYON Dr.Yeşim Kurtaiş Aytür Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Fiziksel Tıp." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları