Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

5 FİRMA DAVRANIŞI VE ENDÜSTRİYEL ORGANİZASYON. Copyright©2004 South-Western 13 Üretim Maliyetleri.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "5 FİRMA DAVRANIŞI VE ENDÜSTRİYEL ORGANİZASYON. Copyright©2004 South-Western 13 Üretim Maliyetleri."— Sunum transkripti:

1 5 FİRMA DAVRANIŞI VE ENDÜSTRİYEL ORGANİZASYON

2 Copyright©2004 South-Western 13 Üretim Maliyetleri

3 Copyright © 2004 South-Western/ Arz ve Talep Arz ve talep iktisatçıların en sık kullandıkları iki kelimedir. Arz ve talep, piyasa ekonomisinin işlemesini sağlayan güçlerdir. Modern mikroiktisat arz, talep ve piyasa dengesi ile ilgilidir.

4 Copyright © 2004 South-Western/ MALİYETLER NEDİR? Arz yasasına göre: Firmalar fiyat yüksek olduğunda daha fazla miktarda mal üretmek ve satmak isterler. Bu arz eğrisinin yukarı doğru eğimli olmasına yol açar.

5 Copyright © 2004 South-Western/ MALİYETLER NEDİR? Firmanın amacı Firmanın iktisadî hedefi kâr maksimizasyonudur.

6 Copyright © 2004 South-Western/ Toplam Hasılat, Toplam Maliyet ve Kâr Toplam Hasılat Çıktı satışından firmanın elde ettiği miktardır. Toplam Maliyet Firmanın üretimde kullandığı girdilerinin piyasa değeridir.

7 Copyright © 2004 South-Western/ Toplam Hasılat, Toplam Maliyet ve Kâr Kâr, firmanın toplam hasılatından (gelirinden) toplam maliyetinin çıkarılması ile bulunur. Kâr = Toplam hasılat (gelir) – Toplam maliyet

8 Copyright © 2004 South-Western/ Fırsat Maliyeti Cinsinden Maliyetler Bir firmanın üretim maliyetleri mal ve hizmet üretirken maruz kaldığı bütün fırsat maliyetlerini içerir. Açık ve örtük maliyetler Bir firmanın üretim maliyetleri açık maliyetleri ve örtük maliyetleri içerir. Açık maliyetler firmanın doğrudan parasal ödeme yapmasını gerektiren girdi maliyetleridir. Örtük maliyetler firmanın doğrudan parasal ödeme yapmasını gerektirmeyen girdi maliyetleridir. Firma sahiplerinin firmanın üretimi için kullandıkları kendi kaynaklarının fırsat maliyetleridir.

9 Copyright © 2004 South-Western/ Ekonomik kâr ile Muhasebe kârı arasındaki fark İktisatçılar bir firmanın ekonomik kârını toplam hasılattan (gelirden) toplam maliyeti (hem açık hem de örtük maliyetleri) çıkararak hesaplarlar. Muhasebeciler muhasebe kârını firmanın toplam hasılatından (gelirinden) sadece açık maliyetleri çıkararak hesaplarlar.

10 Copyright © 2004 South-Western/ Ekonomik kâr ile Muhasebe kârı arasındaki fark Toplam hasılat, toplam maliyetleri (açık ve örtük maliyetler toplamını) aştığı zaman firma ekonomik kâr elde eder. Ekonomik kâr muhasebe kârından daha azdır.

11 Figür 1 İktisatçılar versus Muhasebeciler Copyright © 2004 South-Western Hasılat Toplam fırsat maliyeti Bir İktisatçının Firmaya Bakışı Bir Muhasebecinin Firmaya Bakışı Hasılat Ekonomik kâr Örtük maliyetler Açık maliyetler Açık maliyetler Muhasebe kârı

12 Tablo 1 A Üretim Fonksiyonu ve Toplam Maliyet: Selin’in Bisküvi Fabrikası Copyright©2004 South-Western

13 Copyright © 2004 South-Western/ ÜRETİM VE MALİYETLER Üretim fonksiyonu Üretim fonksiyonu bir malı üretmek için kullanılan girdilerin miktarı ile o malın üretilen miktarı arasındaki ilişkiyi gösterir.

14 Copyright © 2004 South-Western/ Üretim Fonksiyonu Marjinal Ürün Üretim sürecinde bir girdinin marjinal ürünü, o girdideki bir birimlik artışın yol açtığı üretim artışıdır.

15 Copyright © 2004 South-Western/ Üretim Fonksiyonu Azalan marjinal ürün Azalan marjinal ürün yasası, kullanılan girdi miktarı artarken o girdinin marjinal ürününün azalmasını ifade eder. Örnek: Firma çalıştırdığı işçi sayısını artırırken her bir yeni işçinin üretime katkısı bir öncekinden daha düşük olur. Çünkü firmanın sınırlı donanımı (teçhizatı) vardır.

16 Figür 2 Selin’in Üretim Fonksiyonu Copyright © 2004 South-Western Çıktı miktarı (saatte üretilen bisküvi) Çalışan işçi sayısı Üretim fonksiyonu

17 Copyright © 2004 South-Western/ Üretim Fonksiyonu Azalan marjinal ürün Üretim fonksiyonunun eğimi bir girdinin (örneğin emeğin) marjinal ürününü gösterir. Marjinal ürün azalırken üretim fonksiyonu daha yatık hale gelir.

18 Copyright © 2004 South-Western/ Üretim Fonksiyonundan Toplam Maliyet Eğrisine Bir firmanın üretebileceği mal miktarı ile maliyetleri arasındaki ilişki fiyat konusundaki kararını belirler. Toplam maliyet eğrisi bu ilişkiyi grafiksel olarak gösterir.

19 Tablo 1 A Üretim Fonksiyonu ve Toplam Maliyet: Selin’in Bisküvi Fabrikası Copyright©2004 South-Western

20 Figür 3 Selin’in Toplam Maliyet Eğrisi Copyright © 2004 South-Western Toplam maliyet $ Üretim miktarı (saatte üretilen bisküvi) Toplam maliyet eğrisi

21 Copyright © 2004 South-Western/ KISA DÖNEMDE MALİYETLER Üretim maliyetleri sabit maliyetler ve değişken maliyetler olmak üzere ikiye ayrılabilirler.

22 Copyright © 2004 South-Western/ Sabit ve Değişken Maliyetler Sabit maliyetlerSabit maliyetler üretim miktarıyla birlikte değişmeyen maliyetlerdir. Değişken maliyetlerDeğişken maliyetler üretim miktarıyla birlikte değişen maliyetlerdir.

23 Copyright © 2004 South-Western/ Sabit ve Değişken Maliyetler Toplam Maliyetler Toplam Sabit Maliyetler Total Fixed Costs (TFC) Toplam Değişken Maliyetler Total Variable Costs (TVC) Toplam Maliyetler Total Costs (TC) TC = TFC + TVC

24 Tablo 2 Çeşitli Maliyet Hesaplamaları: Suzan’ın Limonata Büfesi Copyright©2004 South-Western

25 Copyright © 2004 South-Western/ Sabit ve Değişken Maliyetler Ortalama Maliyetler Ortalama maliyetler firmanın maliyetleri üretim miktarına bölünerek elde edilebilir. Ortalama maliyet, tipik bir birim ürünün maliyetidir.

26 Copyright © 2004 South-Western/ Toplam ve Değişken Maliyetler Ortalama Maliyetler Average Costs Ortalama Sabit Maliyetler Average Fixed Costs (AFC) Ortalama Değişken Maliyetler Average Variable Costs (AVC) Ortalama Toplam Maliyetler Average Total Costs (ATC) ATC = AFC + AVC

27 Copyright © 2004 South-Western/ Average Costs

28 Tablo 2 Çeşitli Maliyet Hesaplamaları: Suzan’ın Limonata Büfesi Copyright©2004 South-Western

29 Copyright © 2004 South-Western/ Sabit ve Değişken Maliyetler Marjinal Maliyet Marjinal Maliyet (MC) üretimin bir birim artması sonucunda toplam maliyette gerçekleşen artışı ölçer. Marjinal maliyet şu soruyu cevaplamaya yardımcı olur: Fazladan bir birim üretim yapmanın maliyeti nedir?

30 Copyright © 2004 South-Western/ Marjinal Maliyet Marjinal Maliyet = MC

31 Copyright © 2004 South-Western/ Marjinal Maliyet Suzan’ın Limonata Büfesi

32 Figür 4 Suzan’ın Toplam Maliyet Eğrisi Copyright © 2004 South-Western Toplam Maliyet $ Çıktı miktarı (saatte limonata bardağı) Toplam-maliyet eğrisi

33 Figür 5 Suzan’ın Ortalama Maliyet ve Marjinal Maliyet Eğrileri Copyright © 2004 South-Western Maliyetler $ Üretim miktarı (Saatte limonata bardağı) MC ATC AVC AFC

34 Copyright © 2004 South-Western/ Maliyet Eğrileri ve Bu Eğrilerin Şekilleri Marjinal maliyet üretim miktarıyla birlikte artar. Bu durum azalan marjinal ürün yasasını göstermektedir.

35 Figür 5 Suzan’ın Ortalama Maliyet ve Marjinal Maliyet Eğrileri Copyright © 2004 South-Western Maliyet $ Üretim miktarı MC

36 Copyright © 2004 South-Western/ Maliyet Eğrileri ve Bu Eğrilerin Şekilleri Ortalama toplam maliyet eğrisi U-şeklindedir. Çok düşük üretim düzeylerinde ortalama toplam maliyet yüksektir, çünkü sabit maliyet sadece birkaç birime dağıtılmıştır. Çıktı düzeyi arttıkça ortalama toplam maliyet azalır. Ortalama toplam maliyet daha sonra artmaya başlar, çünkü ortalama değişken maliyet önemli ölçüde artar.

37 Copyright © 2004 South-Western/ Maliyet Eğrileri ve Bu Eğrilerin Şekilleri U-şeklindeki ATC eğrisinin dip noktasında ortalama toplam maliyeti minimize eden miktar bulunmaktadır. Bu miktar bazen firmanın etkin ölçeği olarak adlandırılır.

38 Figür 5 Suzan’ın Ortalama Maliyet ve Marjinal Maliyet Eğrileri Copyright © 2004 South-Western Maliyet $ Çıktı miktarı ATC

39 Copyright © 2004 South-Western/ Maliyet Eğrileri ve Bu Eğrilerin Şekilleri Marjinal Maliyet ve Ortalama Toplam Maliyet arasındaki İlişki Marjinal maliyetin ortalama toplam maliyetten daha düşük olduğu yerlerde ortalama toplam maliyet azalmaktadır. Marjinal maliyetin ortalama toplam maliyetten fazla olduğu yerlerde ortalama toplam maliyet yükselmektedir.

40 Copyright © 2004 South-Western/ Maliyet Eğrileri ve Bu Eğrilerin Şekilleri Marjinal Maliyet ve Ortalama Toplam Maliyet arasındaki İlişki Marjinal maliyet eğrisi ortalama toplam maliyet eğrisini etkin ölçekte keser. Etkin ölçek, ortalama toplam maliyeti minimize eden miktardır.

41 Figür 5 Suzan’ın Ortalama Maliyet ve Marjinal Maliyet Eğrileri Copyright © 2004 South-Western Maliyetler $ Çıktı miktarı ATC MC

42 Copyright © 2004 South-Western/ Tipik Maliyet Eğrileri Şimdi, farklı maliyet türleri arasındaki ilişkiler incelenebilir.

43 Copyright © 2004 South-Western/ Simitçi Ahmet’in Maliyet Eğrileri

44 Figür 6 Simitçi Ahmet’in Maliyet Eğrileri Copyright © 2004 South-Western (a) Toplam Maliyet Eğrisi $ Çıktı miktarı TC Toplam Maliyet 0

45 Figür 6 Simitçi Ahmet’in Maliyet Eğrileri Copyright © 2004 South-Western (b) Marjinal ve Ortalama Maliyet Eğrileri Çıktı miktarı (saatte üretilen simit sayısı) Maliyetler $ MC ATC AVC AFC

46 Copyright © 2004 South-Western/ Tipik Maliyet Eğrileri Maliyet Eğrilerinin Üç Önemli Özelliği Marjinal maliyet en sonunda üretim miktarıyla birlikte yükselir. Ortalama toplam maliyet eğrisi U-şeklindedir. Marjinal maliyet eğrisi, ortalama toplam maliyet eğrisini ortalama toplam maliyetin minimum olduğu noktada keser.

47 Copyright © 2004 South-Western/ KISA VE UZUN DÖNEMDE MALİYETLER Pek çok firma için, toplam maliyetlerin sabit ve değişken maliyet olarak ayrıştırılması dikkate alınan zamanın uzunluğuna bağlıdır. Kısa dönemde bazı maliyetler sabittir. Uzun dönemde sabit maliyetler değişken maliyete dönüşür.

48 Copyright © 2004 South-Western/ KISA VE UZUN DÖNEMDE MALİYETLER Pek çok maliyet kısa dönemde sabit, uzun dönemde değişken olduğu için firmaların uzun dönem maliyet eğrileri kısa dönem maliyet eğrilerinden farklıdır.

49 Figür 7 Kısa ve Uzun Dönemde Ortalama Toplam Maliyet Copyright © 2004 South-Western Günde üretilen araba sayısı 0 Ortalama Toplam Maliyet 1,200 $12,000 Kısa dönemde ATC (küçük fabrika) Kısa dönemde ATC (orta fabrika) Kısa dönemde ATC (büyük fabrika) Uzun dönemde ATC

50 Copyright © 2004 South-Western/ Pozitif ve Negatif Ölçek Ekonomileri (Pozitif) Ölçek ekonomileri terimi, üretim miktarı artarken uzun dönem ortalama toplam maliyetin azalması durumunu ifade eder. Negatif ölçek ekonomileri terimi, üretim miktarı artarken uzun dönem ortalama toplam maliyet eğrisinin yükselmesini ifade eder. Ölçeğe göre sabit getiri terimi, üretim miktarı artarken uzun dönem ortalama toplam maliyetin aynı kalmasını ifade eder.

51 Figür 7 Kısa ve Uzun Dönemde Ortalama Toplam Maliyet Copyright © 2004 South-Western Miktar 0 Ortalama Toplam Maliyet 1,200 $12,000 1,000 10,000 Ölçek ekonomileri Kısa dönemde ATC (küçük fabrika) Kısa dönemde ATC (orta fabrika) Kısa dönemde ATC (büyük fabrika) Uzun dönemde ATC Negatif ölçek ekonomileri Ölçeğe göre sabit getiri

52 Copyright © 2004 South-Western/ Özet Firmanın kârı, toplam hasılattan toplam maliyetin çıkarılması ile bulunur. Firmanın amacı kâr maksimizasyonudur. Bir firmanın davranışını analiz ederken üretimle ilgili bütün fırsat maliyetlerini dikkate almak önemlidir. Bazı fırsat maliyetleri açık bazıları örtüktür.

53 Copyright © 2004 South-Western/ Özet Bir firmanın maliyetleri, o firmanın üretim sürecini yansıtır. Tipik bir firmanın üretim fonksiyonu girdi miktarı arttıkça yatıklaşır. Bu durum, azalan marjinal ürün yasasından kaynaklanır. Bir firmanın toplam maliyetleri sabit ve değişken maliyetler olmak üzere ikiye ayrılır. Sabit maliyetler üretim miktarı değişse bile aynı kalır. Değişken maliyetler ise firma üretim miktarını değiştirdiği zaman değişir.

54 Copyright © 2004 South-Western/ Özet Ortalama toplam maliyet, toplam maliyetin çıktı miktarına bölünmesi ile bulunur. Marjinal maliyet, çıktı bir birim arttığı zaman toplam maliyette meydana gelen artışa eşittir. Üretim maliyeti arttıkça marjinal maliyet de artar. Çıktı artarken ortalama maliyet önce düşer sonra artar.

55 Copyright © 2004 South-Western/ Özet Ortalama toplam maliyet eğrisi U-şeklindedir. Marjinal maliyet (MC) eğrisi, ortalama toplam maliyet eğrisini (ATC) daima ATC’nin minimum olduğu yerde keser. Bir firmanın maliyetleri genellikle dikkate alınan zamanın uzunluğuna bağlıdır. Pek çok maliyet kısa dönemde sabittir, ama uzun dönemde değişkendir.


"5 FİRMA DAVRANIŞI VE ENDÜSTRİYEL ORGANİZASYON. Copyright©2004 South-Western 13 Üretim Maliyetleri." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları