Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Türkiye’de Yeni Bölgesel Politikanın Oluşumu ve Gelişiminde Problemler Gülhan BİLEN T. Kalkınma Bankası.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Türkiye’de Yeni Bölgesel Politikanın Oluşumu ve Gelişiminde Problemler Gülhan BİLEN T. Kalkınma Bankası."— Sunum transkripti:

1 Türkiye’de Yeni Bölgesel Politikanın Oluşumu ve Gelişiminde Problemler Gülhan BİLEN T. Kalkınma Bankası

2 G.Bilen /ODTÜ/Ankara2 Kapsam Türkiye’de bölgesel kalkınmanın gelişimi Türkiye’de bölgesel kalkınmanın gelişimi Dünya’da bölgesel politikanın evrimi Dünya’da bölgesel politikanın evrimi Türkiye’de yeni bir bölgesel politikaya yönelim Türkiye’de yeni bir bölgesel politikaya yönelim

3 G.Bilen /ODTÜ/Ankara3 Türkiye’de Bölgesel Kalkınmanın Gelişimi - I POLİTİKANIN GÜNDEME GELİŞİ: Ekonomik ve sosyal kalkınmayı gerçekleştirmek Ekonomik ve sosyal kalkınmayı gerçekleştirmek Gelişme kutupları oluşturmak Gelişme kutupları oluşturmak Kamu yatırımlarını gelişme kutuplarına yönlendirmek Kamu yatırımlarını gelişme kutuplarına yönlendirmek

4 G.Bilen /ODTÜ/Ankara4 Türkiye’de Bölgesel Kalkınmanın Gelişimi - II DÖNÜŞÜMLER VE UYGULAMA: 1. Planda ulusal planlamanın uygulama aracı 1. Planda ulusal planlamanın uygulama aracı 2. Plandan itibaren strateji değişikliği 2. Plandan itibaren strateji değişikliği *** Sanayinin gelişimi için *** Sanayinin gelişimi için ‘dar anlamda ‘dar anlamda geleneksel bölgesel politika’ geleneksel bölgesel politika’

5 G.Bilen /ODTÜ/Ankara5 Türkiye’de Bölgesel Kalkınmanın Gelişimi - III AMAÇLAR: Doğu – Batı gelişme farklılığını azaltmak Doğu – Batı gelişme farklılığını azaltmak Sosyal adaleti sağlamak Sosyal adaleti sağlamak Batıya göçü sınırlandırmak Batıya göçü sınırlandırmak

6 G.Bilen /ODTÜ/Ankara6 Türkiye’de Bölgesel Kalkınmanın Gelişimi - IV ARAÇLAR: Kamu altyapı yatırımları ve hizmet sunumu Kamu altyapı yatırımları ve hizmet sunumu Farklılaştırılmış teşvik unsurları Farklılaştırılmış teşvik unsurları *** ‘Kalkınmada öncelikli il’ *** ‘Kalkınmada öncelikli il’ adı altındaki coğrafi ayrımlarda adı altındaki coğrafi ayrımlarda

7 G.Bilen /ODTÜ/Ankara7 Türkiye’de Bölgesel Kalkınmanın Gelişimi - V YÖNETEN VE UYGULAYANLAR: Bakanlıklar ve merkezi kamu kuruluşları Bakanlıklar ve merkezi kamu kuruluşları İller Bankası İller Bankası DPT - Hazine Müsteşarlığı DPT - Hazine Müsteşarlığı Merkez Bankası – Valilikler Merkez Bankası – Valilikler T. Kalkınma Bankası – Ziraat Bankası T. Kalkınma Bankası – Ziraat Bankası

8 G.Bilen /ODTÜ/Ankara8 Türkiye’de Bölgesel Kalkınmanın Gelişimi - VI KALKINMADA ÖNCELIKLI İLLERDE GELİŞMELER VE OLUMSUZ SONUÇLAR: - gerilemenin kısmen önlenmesi - gerilemenin kısmen önlenmesi - özel sektör eliyle sanayi, eğitim, sağlık, - özel sektör eliyle sanayi, eğitim, sağlık, turizm yatırımlarının başlaması turizm yatırımlarının başlaması - bazı gelişme odaklarının belirmesi - bazı gelişme odaklarının belirmesi - teşviğe aşırı bağımlılık nedeniyle - teşviğe aşırı bağımlılık nedeniyle sürdürülebilirliğin sağlanamaması sürdürülebilirliğin sağlanamaması - artan bölgesel farklılıklar - artan bölgesel farklılıklar - bölgesel politika uygulama - bölgesel politika uygulama kapasitesinin gelişmemesi kapasitesinin gelişmemesi (+) gelişmeler (-) sonuçlar

9 G.Bilen /ODTÜ/Ankara9 Dünya’da Bölgesel Politikanın Evrimi - I 1960 – 75: dar anlamda geleneksel politika 1960 – 75: dar anlamda geleneksel politika 1975 – 90: geçiş dönemi 1975 – 90: geçiş dönemi - üretim maliyetlerinin artması ve yavaş büyüme - üretim maliyetlerinin artması ve yavaş büyüme - işsizliğin artması - işsizliğin artması - sermaye ve üretimin uluslararasılaşması - sermaye ve üretimin uluslararasılaşması - geleneksel politikaların çözüm üretememesi - geleneksel politikaların çözüm üretememesi - bölgesel politika bütçelerinin daralması - bölgesel politika bütçelerinin daralması 1990 sonrası: programlamaya ve bölgesel potansiyellerin harekete geçirilmesine dayanan ‘modern bölgesel politika’ 1990 sonrası: programlamaya ve bölgesel potansiyellerin harekete geçirilmesine dayanan ‘modern bölgesel politika’

10 G.Bilen /ODTÜ/Ankara10 Dünya’da Bölgesel Politikanın Evrimi - II YENİ HEDEFLER: Bilgi toplumuna geçişe hazırlık Bilgi toplumuna geçişe hazırlık Uluslararası rekabet gücünün artırılması Uluslararası rekabet gücünün artırılması İşsizliğin azaltılması İşsizliğin azaltılması Ekonomik etkinliğin sağlanması Ekonomik etkinliğin sağlanması Görece geri veya problemli bölgelerin gelişme potansiyellerinin artırılması Görece geri veya problemli bölgelerin gelişme potansiyellerinin artırılması

11 G.Bilen /ODTÜ/Ankara11 Dünya’da Bölgesel Politikanın Evrimi - III ARAÇLAR: Operasyonel programlama Operasyonel programlama Geniş kapsamlı çerçeve destekleri Geniş kapsamlı çerçeve destekleri - mali teşvikler - mali teşvikler - yenilik yaratmanın teşviki - yenilik yaratmanın teşviki - yabancı yatırımların teşviki - yabancı yatırımların teşviki - ağyapılar - ağyapılar - öğrenen bölgeler - öğrenen bölgeler - kümeler - kümeler

12 G.Bilen /ODTÜ/Ankara12 Dünya’da Bölgesel Politikanın Evrimi - IV YÖNETEN VE UYGULAYANLAR: Yerel yönetimler ve merkezi hükümetler/organlar Yerel yönetimler ve merkezi hükümetler/organlar Yerel ve merkezi uygulama birimleri Yerel ve merkezi uygulama birimleri Üniversiteler Üniversiteler Özel sektör Özel sektör Sivil toplum Sivil toplum Uluslararası kurumlar Uluslararası kurumlar

13 G.Bilen /ODTÜ/Ankara13 Dünya’da Bölgesel Politikanın Evrimi - V YENİ BÖLGESEL POLİTİKANIN NİTELİKLERİ: Yerelden ve/veya merkezi-yerel ortak platformlarında planlanan Yerelden ve/veya merkezi-yerel ortak platformlarında planlanan Tüm bölgeleri kapsayan Tüm bölgeleri kapsayan Dinamik Dinamik Uzun vadeye yönelik Uzun vadeye yönelik Problem çözümüne değil ‘gelişmeye’ yönelik Problem çözümüne değil ‘gelişmeye’ yönelik Katılımcı planlama ve uygulamaya dayanan Katılımcı planlama ve uygulamaya dayanan Etkin – verimli uygulanan Etkin – verimli uygulanan

14 G.Bilen /ODTÜ/Ankara14 Türkiye’de Yeni Bir Bölgesel Politikaya Yönelim - I DURUM TESPİTİ: Modern bölgesel politika Geçiş dönemi Geleneksel bölgesel politika Geçiş dönemi Geleneksel bölgesel politika Gelişmiş ülkeler Türkiye

15 G.Bilen /ODTÜ/Ankara15 Türkiye’de Yeni Bir Bölgesel Politikaya Yönelim - II İç etkenler: İç etkenler: - ulusal gelişmeye ivme kazandırmak - ulusal gelişmeye ivme kazandırmak - gelir dağılımındaki dengesizlikler - gelir dağılımındaki dengesizlikler - kaynakların etkin kullanımını sağlamak - kaynakların etkin kullanımını sağlamak Dış etkenler: Dış etkenler: - AB ile bütünleşmenin gereklilikleri - AB ile bütünleşmenin gereklilikleri - IMF stand-by programlarının öngörüleri - IMF stand-by programlarının öngörüleri - uluslararası kuruluşların telkinleri - uluslararası kuruluşların telkinleri

16 G.Bilen /ODTÜ/Ankara16 Türkiye’de Yeni Bir Bölgesel Politikaya Yönelim - III GELİŞMELER: Göreli makroekonomik stabilizasyon ve enflasyonun düşmesi Göreli makroekonomik stabilizasyon ve enflasyonun düşmesi Yeni coğrafi bölge ayrımlarının yapılması Yeni coğrafi bölge ayrımlarının yapılması Bölgesel planlama girişimleri Bölgesel planlama girişimleri Kamu yönetimi ve mahalli idareler düzenlemeleri Kamu yönetimi ve mahalli idareler düzenlemeleri Merkezi yeni birimlerin kurulması Merkezi yeni birimlerin kurulması Kalkınma Ajansları Çerceve Yasası’nın çıkarılması Kalkınma Ajansları Çerceve Yasası’nın çıkarılması

17 G.Bilen /ODTÜ/Ankara17 Türkiye’de Yeni Bir Bölgesel Politikaya Yönelim - V YENİ COĞRAFİ BÖLGE AYRIMLARI: Birbirleriyle ve politika araçlarıyla uyumsuz Birbirleriyle ve politika araçlarıyla uyumsuz farklı bölge tanımları var farklı bölge tanımları var Yeni bölgeler için kaynak tahsisi ve uygulama birimleri yok Yeni bölgeler için kaynak tahsisi ve uygulama birimleri yok Yeni bölgeler fonksiyonelleşemiyor Yeni bölgeler fonksiyonelleşemiyor

18 G.Bilen /ODTÜ/Ankara18 Türkiye’de Yeni Bir Bölgesel Politikaya Yönelim - IV MAKROEKONOMİK İSTİKRAR: Öngörülebilirlik hala sınırlı Öngörülebilirlik hala sınırlı Finansman darboğazı belirgin Finansman darboğazı belirgin - Merkezi bütçe önemli bir kaynak - Merkezi bütçe önemli bir kaynak - İlave kaynak tahsisi potansiyeli sınırlı - İlave kaynak tahsisi potansiyeli sınırlı - İlave kaynak yaratılması politikaları etkin değil - İlave kaynak yaratılması politikaları etkin değil

19 G.Bilen /ODTÜ/Ankara19 Türkiye’de Yeni Bir Bölgesel Politikaya Yönelim - VI BÖLGESEL PLANLAMADA PROGRAMLARIN: Kapsamları birbiriyle uyumsuz Kapsamları birbiriyle uyumsuz Operasyonel programlamaya dayandırılmıyor Operasyonel programlamaya dayandırılmıyor Yıllık yatırım programlarıyla bağlantısı yok Yıllık yatırım programlarıyla bağlantısı yok

20 G.Bilen /ODTÜ/Ankara20 Türkiye’de Yeni Bir Bölgesel Politikaya Yönelim - VII KAMU YÖNETİMİ VE MAHALLİ İDARELER DÜZENLEMELERİ: Anayasal hükümlerle çelişkiler Anayasal hükümlerle çelişkiler Yasal tabanlı kamu yönetimi – ulusal planlama bağlantısı yok Yasal tabanlı kamu yönetimi – ulusal planlama bağlantısı yok Yeni düzenlemelerin öngörüleri mevcut uygulamalara göre oldukça farklı Yeni düzenlemelerin öngörüleri mevcut uygulamalara göre oldukça farklı AB ile bütünleşmenin gereklilikleri ile düzenlemeler arasında işlevsel bağlar yok AB ile bütünleşmenin gereklilikleri ile düzenlemeler arasında işlevsel bağlar yok Oldukça güçlü bir karşı cephe var Oldukça güçlü bir karşı cephe var

21 G.Bilen /ODTÜ/Ankara21 Yangtze Nehri Deltası’nda Değişen Bölgesel Yönetim - I Etken; küreselleşme Etken; küreselleşme Hedef; yerel yönetimlerin sorumluluk ve gelir kaynaklarının yeniden yapılandırılması Hedef; yerel yönetimlerin sorumluluk ve gelir kaynaklarının yeniden yapılandırılması Öncü gelişmeler: Öncü gelişmeler: ’ler; yy’in yerel kalkınma için yüksek motivasyonu, tedrici yetki devri, geleneksel hiyerarşik düzenin bozulması ’ler; yy’in yerel kalkınma için yüksek motivasyonu, tedrici yetki devri, geleneksel hiyerarşik düzenin bozulması ’lar; yeni yerleşim yerleri oluştu, ’lar; yeni yerleşim yerleri oluştu, Reformları; yeniden yapılandırma, yeni bölge ve iller oluşturulması Reformları; yeniden yapılandırma, yeni bölge ve iller oluşturulması

22 G.Bilen /ODTÜ/Ankara22 Yangtze Nehri Deltası’nda Değişen Bölgesel Yönetim - II SOMUT SONUÇLAR: Yerel hizmetlerinde etkinlik ve verimliliğin artması Birleşen yerel birimlerin gelirleri ve güçlerinin artması Yabancı ve yerli sermaye yatırımları için en elverişli koşullar Endüstriyel amaçlı kullanım alanlarının genişlemesi Kentsel alanlarda arazi fiyatlarının yükselmesi

23 G.Bilen /ODTÜ/Ankara23 Türkiye’de Yeni Bir Bölgesel Politikaya Yönelim - VIII MERKEZİ YENİ BİRİMLERİN KURULMASI: DPT bünyesinde: DPT bünyesinde: -Bölgesel Planlama ve Yapısal Uyum Genel Müdürlüğü -Operasyonel Programlar Dairesi -İzleme ve Değerlendirme Dairesi kuruldu Kapasite geliştirilmesi gerekli Kapasite geliştirilmesi gerekli Koordinasyon sağlama etkinlikleri artırılmalı Koordinasyon sağlama etkinlikleri artırılmalı

24 G.Bilen /ODTÜ/Ankara24 Türkiye’de Yeni Bir Bölgesel Politikaya Yönelim - IX KALKINMA AJANSLARI AJANSLARI ÇERÇEVE YASASI: - Kavram karmaşası hakim - Üzerinde tam bir fikir birliği yok - Fiili uygulamalara başlanması için; ikincil düzenlemeler yapılacak, kurumsal oluşum gerekleştirilecek ve kapasite geliştirilecek - IPA altında çalışabilmeleri için akreditasyon gerekli - Kurumsal oluşum ve kapasite gelişimi zaman alacak

25 G.Bilen /ODTÜ/Ankara25 Sonuçlar Modern bölgesel kalkınma kavramı yeterince algılanmalı Modern bölgesel kalkınma kavramı yeterince algılanmalı Yeni bölgesel politika ulusal gelişmenin başlıca araçlarından biri haline gelmeli Yeni bölgesel politika ulusal gelişmenin başlıca araçlarından biri haline gelmeli Yeni politikalar ılımlı bir hızla benimsenmeli Yeni politikalar ılımlı bir hızla benimsenmeli Normalin ötesinde bir motivasyon ile çalışılmalı Normalin ötesinde bir motivasyon ile çalışılmalı

26 G.Bilen /ODTÜ/Ankara26 Teşekkür ederim…


"Türkiye’de Yeni Bölgesel Politikanın Oluşumu ve Gelişiminde Problemler Gülhan BİLEN T. Kalkınma Bankası." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları