Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Arz, Ürün ve Maliyetler Arz (Sunu) dönem fiyat miktarı.Arz; Belirli bir dönem içinde bir ürünün belirli bir fiyat düzeyinde satılmak amacı ile bir firma.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Arz, Ürün ve Maliyetler Arz (Sunu) dönem fiyat miktarı.Arz; Belirli bir dönem içinde bir ürünün belirli bir fiyat düzeyinde satılmak amacı ile bir firma."— Sunum transkripti:

1

2 Arz, Ürün ve Maliyetler

3 Arz (Sunu) dönem fiyat miktarı.Arz; Belirli bir dönem içinde bir ürünün belirli bir fiyat düzeyinde satılmak amacı ile bir firma tarafından pazara sunulmak istenen miktarı.

4 Üretim Süreci: Kârını en büyüklemek isteyen firma davranışı firma ve birey kararları

5 Üretim Süreci: Bütün firmalar -rekabetçi olsun olmasın- girdi talep eder, üretime uyarlar ve çıktı üretirler. Bütün firmalar kârlarını artırmak için motive olur ve maliyetlerini düşürmek isterler.

6 Üç temel konu başta olmak üzere birçok konuda karar vermek durumunda olan firmaların temel hedefi en yüksek kazancı sağlamak hedefine dönüktür. Firmalar için 3 önemli karar 1. Ne kadar ürün üretilecek 2. Hangi teknoloji kullanılacak? 3. ne kadar girdi talep edilecek?

7 Uzun ve Kısa Dönem Kararlar Kısa dönemKısa dönem: En azından 1 adet üretim faktörünün sabit olduğu dönem Artan verimArtan verim: Bir değişken faktördeki artışa oranla üretim çıktı miktarı daha fazla artar Azalan verimAzalan verim: Girdi miktarındaki artışa oranla üretim miktarındaki artış daha düşüktür

8 sabit ölçekte firma girişi Kısa dönem; 2 koşulun sabit olduğu dönemdir: 1) Firma sabit ölçekte çalışır, 2) Endüstriye yeni bir firma girişi ya da firma çıkışı yoktur. Uzun ve Kısa Dönem Kararlar sabit Uzun Dönem; herhangi bir faktörün sabit olmadığı dönemdir. yeni firmalar ayrılabilir. Firma ölçeğini değiştirebilir ve endüstriye yeni firmalar girebilir, firmalar endüstriden ayrılabilir.

9 İş bölümü ve Uzmanlaşma Avantajlar –Artan verimlilik –Yükselen yaşam standardı –Artan ürün çeşitliliğiDezavantajlar – Tekdüzelik/monotonluk – Çeşitlilik azlığı – İşgören bağımlılığı

10 Üretim Azalan verim yasası: azından bir faktörün sabit olduğuAzalan verim yasası: Kısa dönemde ve en azından bir faktörün sabit olduğu durumda firma bir değişken faktörü artırdığında bu değişken faktöre göre çıktı miktarında azalma oluşur

11 Ürün ve Emek Girdisi(1) Toplam ürün (TP).Toplam ürün (TP). İşgücü miktarındaki artışla birlikte toplam çıktı miktarındaki artıştır. Ortama Ürün (AP).Ortama Ürün (AP). Her birim işgücüne düşen ürün miktarıdır. Matjinal Ürün.Matjinal Ürün. Bir fazla işgücü kullanımı sonucu toplam üründe meydana gelen artıştır.

12 Değişen girdi oranları (2) Toplam, ortalama ve marjinal ürün eğrileri (İşgücü gibi değişken faktör için) Toplam Ürün Çıktı İşgücü Çıktı Ortalama Ürün Marjinal Ürün

13 Ürün ve İşgücü Girdisi (2) toplam, ortalama ve marjinal ürün. Önceki şekil toplam, ortalama ve marjinal ürün eğilimlerini göstermektedir. azalan verim yasasına Ortalama ve marjinal ürünler azalan verim yasasına uygun olarak düşmektedir Marjinal ürün ortalama ürünün üzerindedir. Ortalama ürünün artış döneminde Marjinal ürün ortalama ürünün üzerindedir. Marjinal ürün ortalama ürünün altındadır. Ortalama ürünün azalış döneminde Marjinal ürün ortalama ürünün altındadır. eşit olduğunda Her ikisi eşit olduğunda ortalama ürün en yüksek düzeydedir.

14 Maliyet Fonksiyonu Kavramı Üretimde bulunmak için işletmenin sağlamış olduğu girdiler karşılığında yaptığı ödemelere maliyet veya maliyet gideri adı verilir. İşletmelerin söz konusu mal ve hizmetlerinin satışa hazır duruma gelinceye kadar oluşan her türlü maliyete ise, üretilen malın maliyeti denmektedir

15 Maliyet Fonksiyonu Örneğin satışa hazır bir malın maliyeti içinde; bu mal ve hizmete ilişkin her türlü ücret, maaş ve primler, her türlü sigorta primleri, bina ve arazi vergi payları, taşıma giderleri payı, posta telefon ve benzeri haberleşme giderleri, her türlü hammadde, yardımcı madde ve malzeme giderleri, bakım ve onarım giderleri de bulunmaktadır

16 Maliyete İlişkin Bilgilerin Kullanım Alanları İşletme maliyetlerine ilişkin sağlanan bilgilerden belli başlı dört alanda yararlanılmaktadır. Sırasıyla; 1. İşletme karının hesaplanması 2. İşletmede gider denetimin yapılması 3. Mal ve hizmetlerin fiyatlandırılması 4. Sağlıklı işletme kararlarının alınması

17 Maliyete İlişkin Bilgilerin Kullanım Alanları İşletme Kârının Hesaplanması: Kâr’a ilişkin terimlerden bazıları; brüt satış kârı, faaliyet kârı, net kâr’dır. Brüt satış kârı, satışlardan sağlanan gelirden malın maliyeti çıkarılarak bulunur. Faaliyet kârı, brüt satış kârından üretime ilişkin öteki genel giderler düşülerek bulunur. Net işletme kârı ise, belirli bir dönemde işletmenin her türlü gideri çıkarılarak bulunur

18 Maliyete İlişkin Bilgilerin Kullanım Alanları İşletmede Sağlıklı Kararların Alınması: İşletme maliyetleri hakkında sağlanan bilgiler yardımıyla, işletme yönetimi; tedarik, üretim, pazarlama, finansman, muhasebe, personel yönetimi, araştırma geliştirme ve halkla ilişkiler gibi konularda daha sağlıklı ve amaca yönelik kararlar alabilmektedir

19 Maliyete İlişkin Bilgilerin Kullanım Alanları İşletmede Gider Denetimin Yapılması: Bir işletme toplam gelirlerini artırmaya çalışırken aynı zamanda toplam maliyetlerini de en aza indirmek zorundadır. Bu yüzden gider denetiminin yapılması işletmeler için hayati önem taşımaktadır

20 Maliyete İlişkin Bilgilerin Kullanım Alanları Mal ve Hizmetleri Fiyatlandırma: İşletmeler mal ve hizmetlerin fiyatlarını saptarken değişik yöntemlerden faydalanırlar. Bunlardan biri maliyete dayalı fiyatlandırmadır. Bu yönteme göre, bir malın birim maliyetine belirli bir kâr yüzdesi eklenerek o malın satış fiyatı bulunur

21 MALİYETLER Açık Maliyetler: Üretim faktörlerini elde etmek için yapılan gerçek ödemeleri ifade eder. Muhasebeleştirilen maliyetlerdir. Örtük Maliyetler: Gerçekte ödeme yapılmayan, ancak bir alternatiften vazgeçilmesi nedeniyle oluşan maliyetlerdir. Muhasebeleştirilemeyen maliyetlerdir.

22 Ortalama Toplam Maliyet, Ortalama Değişken Maliyet ve Marjinal Maliye t Üretim Sayısı Değişken Maliyet Üretim Sayısı Toplam Maliyet Üretimdeki Değişim Toplam Maliyetteki Değişim Ortalama Değişken Maliyet Ortalama Toplam Maliyet Marjinal Maliyet

23 Ortalama Toplam Maliyet, Ortalama Değişken Maliyet ve Marjinal Maliyet

24 Sabit giderler Kaçınılmaz ya da ana giderler olarak da tanımlanır Üretime bağlı olarak değişmez. Kira, faiz, kar payı, sürekli çalışan personel giderleri ve borç ödemeleri gibi unsurları kapsar

25 Değişken giderler Üretime bağlı olarak değişir. Hammadde, ücretler, enerji gibi giderleri kapsar Sıfır üretim noktasında değişken gider yokturSıfır üretim noktasında değişken gider yoktur Aynı zamanda doğrudan ve kaçınılabilir giderler olarak da anılır Uzun vadede tüm faktörler değişkendir ve giderler de değişken gider durumundadır Yarı değişken giderler? Üretimin kitle halinde değişkenlik gösterdiği durumlarda ortaya çıkar.

26 Toplam Gider (1) Belli üretim düzeyinde ortaya çıkan tüm giderler toplamıdır Toplam giderler toplam sabit ve toplam değişken giderler olarak da ayrılabilir TC = TFC + TVC

27 Toplam Giderler (2)

28 Ortalama Toplam Giderler Ortalama toplam gider;Ortalama toplam gider; toplam giderlerin üretilen her birime bölünmesi ile ortaya çıkar. Ortalama sabit ve ortalama değişken giderler toplamından oluşur ATC = AFC + AVC AFC = TFC/QOrtalama sabit gider; AFC = TFC/Q AVC = TVC/QOrtalama değişken gider; AVC = TVC/Q

29 Örnek: Bir işletme için tüm giderler Sabit giderlerSabit giderler: Kira, faiz, ücretler, sigorta ve amortisman gibi satış hacmine bağlı olmayan giderlerdir. Değişken giderlerDeğişken giderler: İşletmede satış hacmine bağlı olarak değişen, yiyecek-içecek giderleri gibi gider türleridir. Yarı-sabit giderlerYarı-sabit giderler: Enerji, telefon ücretler gibi satış hacmine bağlı ancak satış hacminin bir oranı olarak belirtilemeyen giderlerdir. Toplam giderlerToplam giderler: Belirli bir bütçe döneminde sabit, değişken ve yarı değişken giderlerin toplamından oluşur. Ortalama giderlerOrtalama giderler: Toplam maliyetlerin ya da giderlerin birim sayısına bölünmesi ile bulunur. Bu maliyetler ünite maliyetleri ya da toplam ortalama maliyetler olarak da anılır.

30 Doğal GiderlerDoğal Giderler: Hemen her işletmede, hammadde giderleri, işçilik giderleri ve genel giderler adı altında maliyetlere rastlanır. Doğal maliyet giderleri; dolaysız hammadde, dolaysız işçilik ve genel giderlerden oluşur. Birim ve Toplam Giderler: İşletmenin ürettiği mal ve hizmetlerin maliyetleri toplam olarak belirtilebileceği gibi birim maliyet olarak da belirtilebilir.

31 Marjinal giderlerMarjinal giderler: Satışlardaki bir birimlik artışın -örneğin bir müşterilik artış gibi-, toplam giderlerde meydana getirdiği artıştır. Doğrudan giderlerDoğrudan giderler: Bir bölümde ya da ünitede doğrudan izlenebilen giderlerdir; bir bölümdeki işgücü maliyetleri gibi. Dolaylı giderlerDolaylı giderler: Ortak giderler adı ile de anılan bir bölümde ya da ünitede izlenemeyen giderlerdir: yönetim giderleri gibi. Kontrol edilebilen giderlerKontrol edilebilen giderler: İşletmenin kontrol ederek azaltabileceği giderlerdir; işgücü ya da malzeme kaybı gibi.

32 Kontrol edilemeyen giderlerKontrol edilemeyen giderler: Yönetim tarafından kontrol edilerek azaltılamayan giderlerdir; Kira ve sigorta gibi. Fırsat maliyetleriFırsat maliyetleri: Birbirine seçenek olan harcamaların bir diğerinde yarattığı maliyetlerdir. Örneğin, bir restoran işletmesi ya mevcut işletmesini yenileme ya da ikinci bir ünite açma seçeneği ile karşı karşıya kalabilir. Bunlardan birini tercih ettiği zaman diğer seçenekte bazı kayıpları olacaktır. Standart giderlerStandart giderler: İşletmede sürekli olarak üretilen ürünler için geliştirilmiş olan maliyetlerdir. Örneğin, belirli menüler için belirlenen standart giderler yöneticileri günlük maliyet hesaplarından kurtarır.

33 Kısa dönem maliyet eğrileri

34 Üretim ve Maliyet

35 34 Tablo: K â r, zarar ve tam rekabetçi firmanın uzun ve kısa dönem kararları1 Kısa dönem koşulları Kısa dönem kararları Uzun Dönem Kararları KârlarTR > TCP = MC: üretimGenişleme: yeni firmalar girer Zarar1. Üretim kârları ileP = MC: üretimKüçülme: firmalar çıkar (TR  TVC) (zarar < sabit giderler) 2. Üretim zararları ileÜretime son verme:Küçülme: firmalar çıkar (TR < TVC) zarar = sabit giderler

36 UZUN DÖNEMDE ÜRETİM Uzun dönemde kullanılan tüm girdiler değiştirilebileceği için azalan verimler yasası işlerliğini yitirir. Tüm girdilerin miktarlarının değişmesi ölçek ve ölçeğin verimi kavramlarını da beraberinde getirmektedir. Çünkü, girdilerin miktarlarının aynı oranda değişmesi üretim ölçeğinin değişmesi anlamındadır. Üretim ölçeği değiştiğinde, bunun ürün miktarı üzerindeki etkisine bakmak suretiyle ölçeğin verimi belirlenebilir.

37 UZUN DÖNEMDE ÜRETİM Ölçeğe Göre Sabit Verim: Girdilerdeki artış oranı ile üretimdeki artış oranı aynıdır. Ölçeğe Göre Artan Verim: Üretimdeki artış oransal olarak girdilerdeki artıştan yüksektir. Ölçeğe Göre Azalan Verim: Üretimdeki artış oransal olarak girdilerdeki artıştan düşüktür.

38 Uzun dönem giderler Uzun dönemde değişkendirUzun dönemde tüm üretim faktörleri değişkendir Uzun dönem ortalama gider eğrisi zarf eğrisi olarak adlandırılır ve kısa dönem ortalama maliyet eğrileri ile oluşur. LRACLRAC eğrisi değişik üretim miktarlarındaki en düşük maliyetleri gösterir

39 Uzun dönem giderler

40 UZUN DÖNEM GİDERLER Eğer üretim miktarı Q 1 ve Q 2 arasındaysa, orta büyüklükte bir işletme en az maliyetle üretimi gerçekleştirecektir.

41 UZUN DÖNEM GİDERLER Q 2 ’den daha büyük herhangi bir üretim düzeyi için en büyük işletme ölçeği, en az maliyetle üretimi sağlayacaktır. Dolayısıyla ATC 3 eğrisi en etkin fabrika ölçüsüdür.

42 UZUN DÖNEM GİDERLER Ayrıca bu şekil, sabit kabul edilen üretim faktörünün her düzeyi için farklı bir ATC eğrisi çizilmesi gerektiğini gösterir. Mevcut teknolojiye göre tercih edilebilecek sabit girdi düzeyi sonsuz sayıdaysa, ATC eğrileri de sonsuz sayıda olacaktır.

43 UZUN DÖNEM GİDERLER Faktör fiyatları ve teknoloji sabitken, uzun dönem ortalama maliyetler, tüm üretim faktörlerinin değişmesi sonucunda her bir üretim düzeyi için minimum ortalama maliyetlerden oluşur.

44 UZUN DÖNEM GİDERLER Grafikte gösterildiği gibi; uzun dönem maliyet eğrisi kısa dönem maliyet eğrilerini kapsar ve kısa dönem maliyet eğrilerine sadece minimum noktalarında teğettir.

45 UZUN DÖNEM GİDERLER LRAC ve SRAC’ler U biçimindedir. Ancak ikisinin U biçiminde olma nedeni farklıdır. Kısa dönem ortalama maliyet eğrisi, artan ve azalan marjinal verimler yasası nedeniyle U biçimindedir. Buna karşın uzun dönemde bu yasa geçerli değildir.

46 UZUN DÖNEM GİDERLER Çünkü, uzun dönemde tüm üretim faktörleri değişkendir. Azalan marjinal verimler kanununun geçerli olabilmesi için üretim faktörlerinden en az birinin sabit olması gerekir.

47 UZUN DÖNEM GİDERLER Uzun dönemde ortalama maliyet eğrisinin U biçiminde olmasının nedeni ise, firmaların önce ölçeğe göre artan, daha sonra sırasıyla ölçeğe göre sabit ve azalan ölçek ekonomileriyle çalışmalarıdır.

48 Maliyet Eğrilerindeki Kaymalar Teknolojik ilerleme ve girdi fiyatlarının düşmesi uzun dönem ortalama maliyet eğrisini aşağı kaydırır.

49 Maliyet Eğrilerindeki Kaymalar Etkin çıktı düzeyi de artacaktır. Girdi fiyatlarında artış yaşanırsa eğriler ters yönde kayar. (LRAC 2 LRAC 1 ), (Q 2 Q 1 )

50 Gider eğrisi ve en düşük etkinlik ölçüsü Ölçek ekonomileri ve en düşük etkinlik noktası Ölçek Ekonomileri Çıktı (üretim)

51 Ölçek ekonomileri Uzun dönemde üretim artışına bağlı olarak ortalama gider eğrisindeki düşmeyi ve üretimdeki artışı açıklar Teknik ekonomiler:Teknik ekonomiler: Firma tesisleri ve üretim birimlerindeki artışın sağladığı avantaj Teknik olmayan ekonomiler:Teknik olmayan ekonomiler: İşletmenin tamamının ölçeğinin artışı ile ortaya çıkan avantajlardır

52 Teknik olmayan ölçek ekonomileri FinansalFinansal ekonomiler, işletme büyüdükçe birim finansal giderlerin azalması (kredibilite) Yönetsel, pazarlama ve diğer fonksiyonelYönetsel, pazarlama ve diğer fonksiyonel ekonomiler, etkili yönetim teknikleri gibi DağıtımDağıtım ekonomileri, ölçek büyüdükçe azalan dağıtım giderleri Satın almaSatın alma ekonomileri, hacimli satın almada sağlanan indirimler

53 Deneyim ekonomileri Deneyim ve öğrenme eğrisi: Deneyim ve öğrenme eğrisi: kümülatif çıktı artışı sonucu ortalama giderler azalır

54 Üretim Karar Süreci Kısa dönem:Kısa dönem: Gelirler en azından işletme giderlerini karşıladığı sürece üretime devam edilir [örn.fiyat (AR) ortalama değişken giderlere en azından eşit. tercihan daha fazla olmalıdır AVC] Uzun dönem:Uzun dönem: Gelirler en azından normal karlar dahil tüm üretim giderlerini karşıladığı sürece üretim devam eder. [örn. Fiyat (AR) ortalama toplam giderden fazla ya da en azından eşit olmalıdır ATC]

55 Üretici artığı Üretici Artığı Miktar

56 Arzın fiyat esnekliği Bir ürün arzının kendi fiyatındakki değişimlere karşı duyarlılığının ölçümü arz esnekliği olarak tanımlanırBir ürün arzının kendi fiyatındakki değişimlere karşı duyarlılığının ölçümü arz esnekliği olarak tanımlanır X malının arzındaki % değişme E = X malının arzındaki % değişme X malının fiyatındaki % değişme

57 Arz esnekliğinin belirleyicileri (1) Üretim faktörlerinin hareketliliğiÜretim faktörlerinin hareketliliği Zaman faktörüZaman faktörü –Çok kısa dönem –Kısa dönem –Uzun dönem. Boş kapasitenin varlığıBoş kapasitenin varlığı StoklarStoklar Üreticinin risk alma yatkınlığıÜreticinin risk alma yatkınlığı

58 Arz esnekliğinin belirleyicileri Arz esnekliğinin belirleyicileri (2) Arz esnekliği aşağıdaki durumlarda yüksektir Üretim faktörleri ne kadar mobil iseÜretim faktörleri ne kadar mobil ise Dönem ne kadar uzun iseDönem ne kadar uzun ise Üreticinin risk alma eğilimi ne kadar yüksekseÜreticinin risk alma eğilimi ne kadar yüksekse Üretimde doğal faktörlerin negatif etkisi ne kadar düşük iseÜretimde doğal faktörlerin negatif etkisi ne kadar düşük ise

59 Arz esnekliği ve zaman faktörü Uzun dönem arz eğrisi S 2, kısa dönem arz eğrisi S 1, den daha esnektir (P 0 to P 1 fiyat değişimi durumunda) S 0 arzı tamamen inelastiktir Fiyat Miktar

60 BÖLÜM Slayt sonu


"Arz, Ürün ve Maliyetler Arz (Sunu) dönem fiyat miktarı.Arz; Belirli bir dönem içinde bir ürünün belirli bir fiyat düzeyinde satılmak amacı ile bir firma." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları