Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

ÖZEN YAMAN BESLENME VE DİYET UZMANI 20.01.2014. Beslenme; Sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini yükseltmek için vücudun gereksinimi olan besin.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "ÖZEN YAMAN BESLENME VE DİYET UZMANI 20.01.2014. Beslenme; Sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini yükseltmek için vücudun gereksinimi olan besin."— Sunum transkripti:

1 ÖZEN YAMAN BESLENME VE DİYET UZMANI

2 Beslenme; Sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini yükseltmek için vücudun gereksinimi olan besin öğelerini yeterli miktarlarda ve uygun zamanlarda almak için bilinçli yapılması gereken bir davranıştır.

3 Sağlıklı ve dengeli beslenme özellikle çocuklar için çok gereklidir, çünkü bu dönemde kazanılacak beslenme alışkanlıkları yaşam boyu sürdürülmektedir. Çocukları ve gençleri yetişkinlerden ayıran en önemli özellik devamlı bir büyüme ve gelişme süreci içinde olmalarıdır.

4

5 ENERJİ VE BESİN ÖĞELERİNİ KARŞILAYACAK GÜNLÜK BESİNLERİN YAKLAŞIK MİKTARLARI 7-9 YAŞ10-18 YAŞ ERKEK10-18 YAŞ KIZ SÜT VE ÜRÜNLERİ 500 gram600 gram ET-YUMURTA- KURUBAKLAGİL 130 gram165 gram155 gram Et,tavuk,balık50 gram100 gram Yumurta50 gram25 gram Kurubaklagil30 gram (6 kaşık)40 gram (8 kaşık)30 gram (6 kaşık) SEBZE-MEYVE450 gram500 gram EKMEK200 gram (8 dilim) 350 gram (14 dilim) 300 gram (12 dilim) PİRİNÇ,BULGUR,MAKARNA,UN 60 gram (8 kaşık) 100 gram (13-14 kaşık) 60 gram (8 kaşık)

6 SPORCU BESLENMESİ Yeterli ve dengeli beslenmenin bir sporcunun başarısını garanti etmediği, ancak yetersiz ve dengesiz beslenmenin bazı sağlık problemlerine ve performans düşüklüklerine neden olduğu kabul edilmektedir. İyi beslenen bir sporcunun, kötü beslenen bir sporcuyla kıyaslandığında bazı avantajlara sahip olduğu bilinmektedir.

7 İyi beslenen bir sporcunun; Performansı yüksektir, Yapılan antrenmanın etkinliği maksimum düzeydedir, Üst düzey konsantrasyon ve dikkate sahiptir, Hastalık ve sakatlanma oranı düşük, bu durumlarda toparlanma süresi kısadır, Büyümesi ve gelişmesi beklenen düzeydedir. Vücut ağırlığı ve vücut yağı önerilen sınırlarda veya bu sınırlara yakındır.

8 Sporcu beslenmesinde en önemli hedefler 1. Sporcunun genel sağlığını korumak 2. Performansını artırmaktır.

9 Futbol; koşu, sprint, zıplama gibi tekrarlı yüksek şiddetteki egzersizlerin ve dayanıklılığın bir arada olduğu, kas ve karaciğer karbonhidrat depolarının temel enerji kaynağı olarak kullanıldığı bir spor dalıdır.

10 GÜNLÜK ENERJİ GEREKSİNİMİ YAŞKIZERKEK YAŞVÜCUT AĞIRLIĞI KIZVÜCUT AĞIRLIĞI ERKEK kg kg kg kg kg kg4048 Orta düzey aktif gençler (Sıklığı haftada 2, süresi 30 dk.dan fazla olan aktiviteler) Fazla aktif gençler (Hergün yaklaşık 60 dk terleyerek yapılan yoğun aktiviteler)

11 BESİNLERDEKİ ENERJİ KAYNAKLARI KARBONHİDRATPROTEİNYAĞ ET VE ÜRÜNLERİXX SÜT VE ÜRÜNLERİ XXX EKMEK VE TAHILLAR XX SEBZELERXX MEYVELERX YAĞLARX YAĞLI TOHUMLAR XXX ŞEKERLERX

12 KARBONHİDRAT Temel görevi vücuda enerji sağlamaktır ve sporcular için temel enerji kaynağıdır. Yetersiz CHO alımı sonucu glikojen depolarındaki azalma sporcularda yorgunluk, halsizlik, isteksizlik, ani kilo kaybı ve sürantrene durumlarına neden olabilmektedir. Ayrıca düşük CHO depoları ile antremanlara ve maçlara devam etmeye çalışmak, sakatlık ve yaralanma risklerinde de artışlara neden olmaktadır.

13 KARBONHİDRAT Tüm bu nedenlerle, kamplar ve turnuvalarda CHO alımı artırılmalıdır. Enerjinin %55-70 oranında karbonhidrattan gelmesi veya antrenman yoğunluğuna göre 5-10 g/kg karbonhidrat alınması önerilmektedir.

14 ÖRNEK 60 kg ağırlığında bir sporcu Günde 1 saat antrenman yaptığında; Günlük CHO gereksinimi g Günde 3-4 saat yoğun antrenman yaptığında; Günlük CHO gereksinimi g

15 KARBONHİDRATLARIN KAYNAKLARI BASİT CHOKOMPLEKS CHO Çay şekeriEkmek ReçelPirinç MarmelatMakarna Bal, pekmezKurubaklagiller ŞekerlemelerSebzeler MeyveTahıl ürünleri

16 GLİSEMİK İNDEKS Karbonhidratların kan şeker düzeyine etkileri basit ve kompleks olmalarından çok sindirim hızları yani glikozun kana geçiş hızı olarak bilinen “glisemik indeks”le belirlenmektedir. Sporcuların egzersiz öncesi, sırası ve sonrasında tükettikleri yiyecek ve içecekleri belirlemede yardımcı olmaktadır.

17 Glisemik İndekse (GI) Göre CHO Kaynaklarının Sınıflandırılması Yüksek GIOrta GIDüşük GI GlikozPilavElma Sporcu İçecekleriMakarnaKiraz Hazır Meyve SularıKepekli EkmekHurma Beyaz EkmekMeyve SularıMercimek KrakerÜzümSüt Kek, KurabiyePortakalYoğurt Muz (olgun)Patates (haşlama)Kuru Kayısı Portakal SuyuMısır patlağıMuz (olgunlaşmamış) KavunMısırKuru baklagiller Havuç (haşlama)Muz (az olgunlaşmış) Patates (fırın)Bulgur Şeker Bal Dondurma Kuru Üzüm EGZERSİZ SIRASI VE SONRASI EGZERSİZ ÖNCESİ EGZERSİZ SIRASI

18 KARBONHİDRAT Egzersiz sonrasındaki ilk 30 dakika ve 2 saatlik süre CHO depolarının yerine konması açısından önemlidir. İlk 30 dk 1 g/kg CHO Sonraki 1,5 saatte 1,5 g/kg CHO

19 Egzersizden sonraki iki saat içinde kas glikojen depolarını artırmak için, basit şekerler (şeker, şekerleme, reçel) tüketilmelidir. İki saat sonra basit CHO tüketimi avantaj sağlamadığı için yerine kompleks CHO tüketilmelidir.

20 PROTEİN Sporcuların protein gereksinimi, spor yapmayanlardan fazladır. Günlük Protein Gereksinimi : 1,4-1,7 g/kg (%12-15) GEREKSİNİMDEN FAZLA TÜKETİLEN PROTEİN YAĞA ÇEVRİLMEKTE VEYA VÜCUTTAN ATILMAKTADIR.

21 PROTEİN Dokuların büyümesi ve sağlığın sürdürülmesi için önemlidir. CHO ve yağlar gibi temel ve elverişli enerji kaynağı değildir. Sporcuların çoğu diyetleriyle yeterli protein tükettiği için suplement kullanmalarına gerek yoktur. Fazla protein tüketimi kasları daha büyük ve güçlü yapmayacaktır. Tüketilen fazla protein, vücutta yağ olarak depolanır ve sağlık için risk oluşturur.

22 Yağ % YAĞ Futbolcuların yüksek yağlı besinleri tüketmesi, CHO alımlarını azaltacağı için, kızartmalar, mayonezli salatalar, kremalı tatlılar gibi çok yağlı yiyeceklerin kamp ve turnuvalarda tüketilmesi önerilmemektedir.

23 SIVI ALIMININ ÖNEMİ Sporcularda hava şartlarına, bireysel özelliklere ve antrenman yoğunluğuna göre terle ortalama saatte 1,5 litre sıvı kaybı olmaktadır. Maç sırasında da belirtilen şartlara bağlı olarak 1-4 litre kayıplar olabilmektedir. Maç ve antrenman öncesinde 5 ml/kg Maç ve antrenman sırasında her 15 dk da bir 2 ml/kg Devre arasında 500 ml Egzersiz sonrası 700 ml

24 NE ZAMAN?NE KADAR? EGZERSİZDEN SAAT ÖNCEEN AZ 2 SU BARDAĞI ALKOLSÜZ İÇECEK (SU, MEYVE SUYU) EGZERSİZDEN HEMEN VEYA 15 DK ÖNCE 2 SU BARDAĞI SU VEYA SPORCU İÇECEĞİ EGZERSİZ SIRASINDA HER 15 DK DA BİR ½ SU BARDAĞI SU VEYA SPORCU İÇECEĞİ EGZERSİZ SONRASIEGZERSİZ SÜRESİNCE OLUŞAN HER ½ KG KAYIP İÇİN 2 SU BARDAĞI SU VEYA CHO ZENGİN İÇECEK (MEYVE SUYU)

25 İDRAR TAKİBİ Sıvı alımının yeterli olup olmadığı idrar takibi yapılarak değerlendirilmeli İdrar renginin gün boyu açık olması için bol sıvı tüketilmelidir. RENK MİKTAR SIKLIK

26 SIVI KAYBI PERFORMANSI OLUMSUZ ETKİLER!! Kasın egzersiz sırasında max CHO kullanımı saatte 60 gramdır. Bu nedenle egzersiz sırasında % 4-8 CHO içeren sporcu içeceklerinin kullanılması, sporculara sıvı ile birlikte CHO ve terle kaybedilen mineraller sağlaması açısından önemlidir.

27 VİTAMİN-MİNERAL GEREKSİNİMİ Yeterli ve dengeli beslenen, özellikle besin çeşitliliği fazla olan futbolcuların ekstra vitamin-mineral kullanması gerekmemektedir. Yoğun antrenman ve maç programı içerisinde uzman denetiminde vitamin-mineral takviyesi sağlanabilir. Bu destek seçimlerinde futbolcuların diyet hikayeleri incelenmeli ve sporcuların tüketmediği yiyecekler göz önünde bulundurulmalıdır.

28 Hangi durumlarda futbolcular vitamin-mineral desteği kullanabilir? Kötü beslenme alışkanlıkları varsa Çok fazla fast food beslenme alışkanlığı varsa Hayvansal yiyecekler yemiyorsa Kansızlığı varsa Bazı besinlere karşı alerjisi veya intoleransı varsa Çok fazla sigara ve alkol kullanıyorsa Hastalık veya nekahat dönemindeyse

29 ANTRENMAN VEYA MAÇ SAATİNE GÖRE BESLENME Maç veya antrenman öncesi öğünün 3-4 saat önce tüketilmesi, sporcularda açlığı ve sindirimle ilgili problemleri önlemektedir. Ancak son yıllarda egzersizden 1 saat önce 1 g/kg CHO alımının bile iyi tolere edildiği gösterilmiştir. Yeme ile ilgili saatin belirlenmesinde en önemli etken, verilecek yiyeceğin CHO miktarıdır.

30 ANTRENMAN VEYA MAÇ SAATİNE GÖRE BESLENME 1 saat önce 1 g/kg CHO 2 saat önce 2 g/kg CHO 3 saat önce 3 g/kg CHO 4 saat önce 4 g/kg CHO Antrenman veya maçtan;

31 Maç öncesi yemeğin saati ile birlikte yemeğin CHO içeriğinin yüksek, protein miktarının orta, yağ ve posa içeriğinin düşük olması sağlanmalıdır. Ayrıca yiyeceklerin çok acılı ve baharatlı olmamasına da dikkat edilmelidir. ANTRENMAN VEYA MAÇ SAATİNE GÖRE BESLENME

32 Maç öncesi hafta süresince beslenme düzeni değiştirilmemeli ve yeni bir uygulama yapılmamalıdır. Maça kadarki dönemde sıvı desteği önemlidir. Su, sporcu içecekleri, konsantre olmayan meyve suları içilmeli, idrar kontrol edilmelidir. Alkol tüketiminden kaçınılmalıdır. Maç günü kompleks karbonhidratlardan zengin hafif bir yemek (tost, sandviç, haşlanmış patates, makarna,…) maçtan 2-3 saat önce tüketilmelidir. Antrenman veya Müsabaka Öncesi

33 Yağlı yiyeceklerden kaçınılmalıdır. Sindirimleri 4 saaten fazla zaman aldığı için midede doluluk hissi yaratır. Proteinden zengin yiyeceklerden uzak durulmalıdır. Proteinler hem enerji oluşumuna katkıda bulunmaz hem de dehidratasyona neden olur. Yağlı, acılı, baharatlı ve fazla posalı yiyecekler de gaz ve rahatsızlığıa neden olabileceği için bir gece önceden azaltılmalı veya tüketilmemelidir. Antrenman veya Müsabaka Öncesi

34 Beyaz veya kaşar peynir Bal veya reçel Domates (soyulmuş) Ekmek Açık çay Şehriye çorba Haşlama tavuk Spagetti / makarna Üzüm komposto Ekmek Muz Peynirli tost (az yağlı) Elma suyu Meyveli yoğurt Kuru kayısı veya incir

35 Antrenman veya Müsabaka Öncesi Hamuru kalın sebzeli pizza Peynirli ve domates soslu makarna Az yağlı sütten yapılan tatlılar Bol sıvı tüketimi Meyve suları Az yağlı kek, kurabiye, gözleme

36 Maç Öncesi Kahvaltı Maçtan önceki 1 saat içinde 300 kkal.lik enerji sağlayan bir öğünün uygun olduğu veya sabah daha erken saatte olursa kkal.lik bir öğünün tüketilebileceği bilinmelidir.

37 Kahvaltı Seçenekleri Muzlu süt Süt, muz, kuru üzüm, tahıl gevreği karışımı Yağsız kek ve meyve suyu Peynirli tost, meyve Üzerine reçel, marmelat sürülmüş ekmek, meyve Yoğurtlu meyve salatası

38 Antrenman veya Müsabaka Sırası ve Sonrası 1 su bardağı portakal suyu, 5-6 adet bisküvi, kraker 2 su bardağı hazır meyve suyu 1 kase süt, tahıl gevreği, muz 1 kase meyveli yoğurt, 5-6 adet kraker Karbonhidrattan zengin sporcu içecekleri

39 1 GÜNLÜK ÖRNEK MENÜ KAHVALTI 1 ORTA BOY KASE TAHIL GEVREĞİ 200 KKAL 1 SB AZ YAĞLI SÜT100 KKAL 1 BB MUZ100 KKAL 1 SB PORTAKAL SUYU100 KKAL ÖĞLE TAVUK VEYA HİNDİ ETİ İLE SANDVİÇ 300 KKAL 1 SB YOĞURT100 KKAL ELMA, PORTAKAL100 KKAL İKİNDİ 1 KASE TAHIL GEVREĞİ VEYA 1 ADET SANDVİÇ

40 ANTRENMANDAN ÖNCE TÜKETİLEBİLECEK YİYECEKLER/İÇECEKLER (1 Günlük Örnek Menü Devam) 10 ADET KRAKER100 KKAL 1 BB ELMA100 KKAL 1 BB MUZ100 KKAL 1 AVUÇ KURU ÜZÜM100 KKAL 1 SU BARDAĞI SPORCU İÇECEĞİ100 KKAL 1 KUTU MEYVE SUYU150 KKAL

41 AKŞAM YEMEĞİ (1 Günlük Örnek Menü Devam) 500 KKAL.LİK BİR AKŞAM YEMEĞİ İÇİN 2 DİLİM PİZZA450 KKAL SALATA (YAĞSIZ)50 KKAL VEYA TAVUK VEYA HİNDİ ETİ (3 KÖFTE BÜYÜKLÜĞÜNDE) 200 KKAL ½ TABAK PİLAV100 KKAL 1 BÜYÜK TABAK SALATA100 KKAL 1 KASE YOĞURT100 KKAL

42 ~200 KKAL SAĞLAYAN CHO ZENGİN YİYECEKLER MAKARNA4-5 YEMEK KAŞIĞI PİLAV4-5 YEMEK KAŞIĞI BİSKÜVİ4-5 ADET MUZ3-4 ORTA BOY EKMEK3 İNCE DİLİM PATATES2,5 ORTA BOY ÇİKOLATA7-8 PARÇA PORTAKAL3 ORTA BOY SÜT2 SU BARDAĞI KURU MEYVE1 SU BARDAĞI ŞEKER, BAL, REÇEL4-5 YEMEK KAŞIĞI DONDURMA100 GRAM KEK, PASTA3 DİLİM CORN FLAKES50 GRAM KRAKER10-15 ADET

43 KONFÜÇYÜS “Hakikatı Bilmek Kolay Fakat Hakikate Uymak Zordur.”


"ÖZEN YAMAN BESLENME VE DİYET UZMANI 20.01.2014. Beslenme; Sağlığı korumak, geliştirmek ve yaşam kalitesini yükseltmek için vücudun gereksinimi olan besin." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları