Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

PROTEİNÜRİ VE NEFROTİK SENDROM Dr.Şule Şengül Nefroloji Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "PROTEİNÜRİ VE NEFROTİK SENDROM Dr.Şule Şengül Nefroloji Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 PROTEİNÜRİ VE NEFROTİK SENDROM Dr.Şule Şengül Nefroloji Bilim Dalı

2 NEFRON GLOMERÜL

3

4 FİLTRASYON MEMBRANININ PROTEİNLERE KARŞI BARİYERLERİ  PROTEİNLERİN VE MEMBRANIN ELEKTRİKSEL YÜKÜ  PROTEİNLERİN BÜYÜKLÜĞÜ VE ŞEKLİ

5 CHARGE-SELECTIVITY (elektriksel yük) SIZE-SELECTIVITY (büyüklük) Endotelyal hücrelerde sialoglikoproteinler GBM da h eparan sülfat proteoglikanlar negatif yük NŞ da negatif yüklü proteinlerin (albümin) filtrasyonunun engellenmesi Endotelyal hücreler arasındaki pencereler ( Å) GBM’daki porlar (40-45 Å) Epitelyal hücre ayaksı çıkıntıları arasındaki slit diyafram daltonun üzerindeki proteinlerin geçişini engeller dalton arasındaki proteinlerin geçişini engeller

6 Proteinüri Fonksiyonel proteinüri (Transient – geçici proteinüri)  Ateş  Egzersiz  Konjestif kalp yetmezliği  Albümin infüzyonu  Vazopressor ajanlar (ANG II, norepinefrin) SAĞLIKLI BİR ERİŞKİNDE ≤150 mg/gün NON-NEFROTİK DÜZEYDE PROTEİN ATILIMININ GEÇİCİ OLARAK ARTTIĞI DURUMLAR (genellikle <1 g/gün)

7 ULTRAFİLTRATTAKİ PROTEİNLERİN RESEPTÖR ARACILI ENDOSİTOZU Protein M: Megalin C: Cubilin RAP: Receptor-Associated Protein RME: Receptor-Mediated Endocytosis LyH: Lizozomal Hidroliz aa: Aminoasit

8 Proteinürinin Normalleri   Fizyolojik proteinüri erişkinlerde ≤150 mg/gün mg albumin mg düşük molekül ağırlıklı proteinler mg Tamm-Horsfall proteini ve diğerleri   Yüksek albumin atılımı (Mikroalbuminüri) diyabetik nefropati ve kardiyovasküler risk değerlendirilmesinde-hipertansiflerde mg/gün albumin/kreatinin =   Overt proteinüri (aşikar proteinüri, çok yüksek albumin atılımı) (Makroalbuminüri) Albumin atılımının >300 mg/gün

9 Proteinüri: Tanımlar ve Türleri (1) (Persistan Proteinüriler)   İzole proteinüri: Hematüri veya GFH’de azalma olmaksızın proteinüri olması   Ortostatik proteinüri: (<1-2 g/gün) (30 yaş üzerinde sık görülmez, adolesanlarda %2-5+)   Glomerüler proteinüri   Tübüler (tübulointerstisyel) proteinüri   Taşma proteinürisi   Post-renal proteinüri İdrarda hem albumin hem de total proteinin ölçülmesi proteinürinin türünün saptanmasına yardımcı olabilir İdrarda [albumin] / [protein] > 0.4 ise ağırlıklı olarak glomerüler proteinüri

10 Proteinüri: Tanımlar ve Türleri (2)   Glomerüler proteinüri: Albumin gibi makromoleküllerin filtrasyon bariyerini geçmesiyle oluşur (Miktar değişken, genellikle nefrotik) Diyabetik nefropati ve diğer glomerüler hastalıklar Benign nedenleri, ortostatik proteinüri ve egzersizle indüklenen proteinüri (1-2 gr/gün ü geçmez)   Tübüler proteinüri: İdrara geçen düşük molekül ağırlıklı proteinlerin (hafif zincir, RBP, B2-mikroglobulin..) bir tübüler hastalık nedeniyle proksimal tubuler reabsorbsiyonunun bozulduğu ya da glomerüler hastalık nedeniyle idrara geçişlerinin arttığı durumlarda görülür (<3gr/gün)   Taşma proteinürisi: Dolaşımda artmış proteinlerin ultrafiltrata geçişlerinin arttığı durumlarda görülür (Miktar değişken, nefrotik olabilir) Hafif zincir (MM), lizozim (AML), myoglobin (rabdomiyoliz), hemoglobin (intravasküler hemoliz)   Post-renal proteinüri: İYE’nin seyri sırasında görülebilen genellikle lökositürinin eşlik ettiği non-albumin proteinüridir (<1 gr/gün)

11 Proteinüri Tayin Yöntemleri (1)   SEMİKANTİTATİF YÖNTEMLER Standart idrar tetkik çubukları: Albumini veya proteini saptamaya yönelikler Non-albumin proteinlere insensitif Negatif Eser mg/dl 1+ — mg/dL 2+ — mg/dL (proteinüri >500 mg/gün) 3+ — mg/dL 4+ — >1000 mg/dL Yalancı pozitiflik: İV iyotlu kontrast madde kullanıldıktan sonra (24 saat beklenmeli), alkali idrar (p>8), ağır hematüri ve lokal antiseptiklerin kullanıldığı durumlarda görülebilir

12 Proteinüri Tayin Yöntemleri (2)   SEMİKANTİTATİF YÖNTEMLER Sülfosalisilik asit (SSA) testi: İdrardaki tüm proteinleri saptar ve duyarlılığı 5-10 mg/dl’dir İdrar çubuğu negatif, SSA pozitif ise non-albumin proteinüri akla gelmeli 1 ölçü idrar supernatantı + 3 ölçü SSA (%3) karıştırılır ve bulanıklık derecelendirilir bulanıklık yok Eser-hafif bulanıklık (1-10 mg/dl) 1+--arkasından yazı okunabilen bulanıklık (15-30 mg/dl) 2+--presipitat oluşmadan beyaz bulutlanma ( mg/dl) 3+--belirgin presipitatla yoğun beyaz bulutlanma ( mg/dl) 4+--çökelti oluşması (500 mg/dl)

13 Proteinüri Tayin Yöntemleri (3)   Kantitatif Yöntemler 24 saatlik idrarda turbidimetrik yöntemle: Altın standart yöntemdir Zahmetlidir <50 yaş altı kadında 24 sa kreatinin atılımı mg/kg, erkekte mg/kg >50-90 yaş arasında günlük kreatinin atılımı %50 daha az Protein / Kreatinin Albumin / Kreatinin

14 Proteinüri: Yaklaşım (1)   Anamnez - Fizik İnceleme DM, malignite, sistemik hastalıklar, otoimmun hastalıklar, önceki böbrek hastalığı, ilaç kullanımı, infeksiyonlar…..   Laboratuvar İncelemeleri: İdrar sedimenti, dismorfik eritrositler, sellüler silendirler, lökositüri, lipidüri Serum kreatinin, GFH tahmini Bu değerlendirme sonucunda aşikar bir etiyoloji saptanmamış izole proteinürili hastalar transient (geçici) proteinüri ve ortostatik proteinüri açısından değerlendirilmelidir

15 Proteinüri: Yaklaşım (2)  Persistan proteinüri (>500 mg/gün) ve / veya yüksek albuminüri saptanan hastalar ileri değerlendirme, tanı yöntemleri (böbrek biyopsisi vs) ve tedavi planı açısından nefroloğa yönlendirilmelidir Genel Yaklaşım:  İzole persistan proteinüri 1 gr/gün’ ün altında ise böbrek biyopsisi önerilmez  1-2 gr/gün persistan proteinürinin değerlendirilmesinde biyopsi kararında sistemik ve laboratuvar değerlendirme sonuçları önemlidir  >3gr/gün persistan proteinüri durumlarında kontrendikasyon yoksa böbrek biyopsisi genellikle önerilir

16 Glomerüler Hastalıklar Asemptomatik İdrar Bulguları 150 mg-3 gr/gün proteinüri Mikroskopik hematüri Makroskopik Hematüri Nefritik Sendrom Oligüri Eritrosit silendirleri, hematüri Ödem Hipertansiyon Ani başlangıç ve kendini sınırlandırma eğilimi Nefrotik Sendrom Proteinüri (>3.5 gr/gün) - Hipoalbuminemi(<3.5 g/dl) Ödem - Hiperkolesterolemi - Lipidüri Kronik Glomerülonefrit Hipertansiyon Böbrek yetersizliği Proteinüri (sıklıkla>3 gr/gün) Küçük böbrek boyutları Hızlı İlerleyen Glomerülonefrit Günler/haftalar içinde böbrek yetersizliği gelişimi Proteinüri (sıklıkla<3gr/gün) Eritrosit silendirleri, hematüri Diğer sistemik vaskülit bulguları

17 NEFROTİK SENDROM:TANIM  Karakteristik Pentad Proteinüri (>3.5 gr/gün) Hipoalbuminemi(<3.5 gr/dl) Ödem Hiperkolesterolemi Lipidüri   >3.5 gr/gün proteinürisi olan her hastada sendromun tüm bulguları gözlenmeyebilir   Ağır proteinüriye albumin sentez yanıtındaki bireysel farlılıklar bunda etkili olabilir

18 NEFROTİK SENDROM:ETİYOLOJİ PRİMER SEKONDER

19 Sekonder Nefrotik Sendrom Nedenleri İNFEKSİYONLAR   Bakteriyel Streptokok, stafilokok, tbc, sfiliz, lepra   Viral Hepatit B ve C, CMV, Epstein-Barr, HIV   Helmintik Şistosomiazis, filariazis, ekinokok   Protozoal Malarya, toksoplazmozis MALİGNİTELER   Soliter Akciğer, kolon, mide, meme, böbrek, serviks, over, prostat, pankreas   Lenfoproliferatif Lösemi, lenfoma, multipl myelom

20 SİSTEMİK HASTALIKLAR l l Diabetes Mellitus l l Amiloidozis l l SLE l l Vaskülitler l l Kriyoglobülinemi l l Dermatomiyozit l l Sarkoidoz l l Miksödem HEREDİTER HASTALIKLAR l l Alport sendromu l l Fabry hastalığı l l Nail-patella sendromu l l Orak hücreli anemi l l Konjenital nefrotik sendrom l l  1-antitripsin eksikliği Sekonder Nefrotik Sendrom Nedenleri

21 İLAÇLAR l l Penisilamin, probenesid, pamidronat l l Parametadion, trimetadion l l Kaptopril, NSAİ ilaçlar l l Organik altın, eroin l l Bizmut, civa ALLERJENLER l l Yılan ve böcek sokması l l Polenler l l Aşı ve serumlar DİĞER l l Gebelik l l Akselere hipertansiyon l l Konjestif kalp yetmezliği l l Konstrüktif perikardit l l Vezikoüreteral reflü l l Kr. transplant rejeksiyonu Sekonder Nefrotik Sendrom Nedenleri

22 NEFROTİK SENDROM KLİNİK: ÖDEM  Yaygındır  Anazarka tarzında olabilir  Kolay godet bırakır

23 Hipoalbuminemi  Tırnaklarda beyaz bantlar (Muehrcke bantları) hipoalbumineminin karakteristik bulgusudur.  Hipoalbuminemi, nefrotik sendromun önemli 2 metabolik sonucuyla da - hiperkoagülabilite ve hiperlipidemi- ilişkilidir.

24 Nefrotik Sendrom: Laboratuvar  Serum kreatinin ve GFH  T. Protein   Albümin   T. Kolesterol   Trigliserid   VLDL-kolesterol   LDL-kolestrol   HDL-kolesterol N, ,   sT3, sT4 N  TSH N Protein Elektroforezi  Albümin   Alfa1 globülin , N  Alfa2 globülin   Beta globülin , N  Gamma globülin  İmmun belirteçler: ANA, ANCA, Ig’ler, komplemenlar…. İdrar incelemesi:

25 Nefrotik Sendromlu Hasta: Yaklaşım  Etiyolojinin saptanması  Histopatolojik lezyonun belirlenmesi  Komplikasyonların araştırılması  Prognozun değerlendirilmesi  Tedavi Konservatif tedavi Konservatif tedavi Hastalığa spesifik tedavi Hastalığa spesifik tedavi

26 Primer Nefrotik Sendromlar: Histopatolojik Sınıflama  Minimal değişiklik hastalığı  Fokal segmental glomerüloskleroz  Membranöz nefropati  Membranoproliferatif glomerülonefrit  Mezangial proliferatif glomerülonefrit  IgA nefropatisi

27 Minimal Değişiklik Hastalığı: MDH (Nil Hastalığı-Lipoid Nefroz)  Çocuklarda sık  10 yaş  % 90  10 yaş  % 50  Erişkin%  Erkeklerde sık  Ani başlangıçlı NS  Öncesinde ÜSYE sık  Atopiklerde sık  ABY eşlik edebilir  Hematüri %  Hipertansiyon nadir  Selektif proteinüri  Tromboz riski yüksek  IgA ve IgE düzeyleri yüksek olabilir  Komplemanlar normal

28 SEKONDER NEDENLER  Hodgkin hastalığı  Lösemi  NSAI ilaçlar, altın  Lityum, interferon  Viral ve parazitik inf.  Allerjik olaylar  Maligniteler HİSTOPATOLOJİ HİSTOPATOLOJİ Nil hastalığı ya da minimal değişiklik hastalığı olarak adlandırılmasının nedeni: IM: Normal veya minimal değişiklikler IF: İmmün depolanma yok veya minimal EM: Epitelyal hücrelerin ayaksı çıkıntılarında füzyon MDH  Primer (İdiyopatik)

29 T hücre disfonksiyonu B hücre disfonksiyonu PATOGENEZ PROGNOZ İYİ MDH Glomerüler permeabilite Faktörü??? IL-13?

30 Fokal Segmental Glomerüloskleroz: FSGS  Genç erişkinlerde sık %  % nefrotik sendrom  % 30 non-nefrotik proteinüri  Hipertansiyon%  GFH azalması%  Hematüri%  Ailesel formlarının tedaviye yanıtı kötüdür  Nonselektif proteinüri  Komplemanlar normal  CIC (% 10-30)  Tübüler bozukluklar Piyüri Lenfositüri Glikozüri Aminoasidüri Fosfatüri

31  Sekonder FSGS: Sıklıkla non-nefrotik proteinüri+  AIDS (HIVAN)  Eroin alışkanlığı  NSAI ilaçlar, IFN, siklosporin, pamidronat  Morbid obezite  Orak hücreli anemi  Veziko-üreteral reflü  Renal hipoplazi  HİSTOPATOLOJİ IM: Glomerüllerin %50’sinden azında segmental skleroz IF: Yok ya da az miktarda düzensiz IgM ve C3 EM: Ayaksı çıkıntılarda düzleşme  Histolojik varyantlar: Klasik FSGS Kollapsla seyreden varyant Tip varyantı Perihiler varyant Sellüler varyant FSGS  Primer (idiyopatik) FSGS: Sıklıkla nefrotik sendrom+

32 PATOGENEZ Sitokinler (TGF-β) Hemodinamik faktörler Ailesel eğilim (HLA) Genetik faktörler PROGNOZ 10 yıllık renal sağkalım % Spontan remisyon seyrek Tedaviye yanıt kötü Progressif seyir FSGS Transplantasyondan sonra nüks sık (%20-30) Dolaşan faktör: Soluble urokinaz plasminogen activator protein (suPAR): Erişkin hastaların 2/3’ünde+

33 Membranöz Nefropati: MN  Erişkinlerde sık  %75 primer (idiopatik)  Pik insidans yaş % 25  % nefrotik sendromla seyreder  % non-nefrotik proteinüri +  Hipertansiyon %30  GFH normal veya hafif azalmış (%30)  Trombotik olaylar sık  Şiddetli proteinüri % selektif  Mikroskobik hematüri % 50  Makroskopik hematüri nadir  Kompleman düzeyi normal

34 Primer (İdiyopatik) MN: Hastaların çoğunda podositlerde bulunan fosfolipaz A2 reseptörüne karşı antikor (PLA2R) saptanır Sekonder MN:  Maligniteler  Otoimmun hastalılklar (SLE..)  Hepatit B ve C  Altın, D-penisilamin, kaptopril, NSAİ ilaçlar  Tiroidit HİSTOPATOLOJİ HİSTOPATOLOJİ IM: GBM’ da diffüz kalınlaşma IF: GBM boyunca granüler tarzda Ig G ve C3 birikimi EM : GBM’ nin dış tarafında subepitelial elektron dense depozit birikimi Ayaksı çıkıntılarda düzleşme Depozitler arasından GBM’ nin ekspansiyonu (spike) GBM ile çevrelenmiş immun depozitler MN

35 PROGNOZ 10 yıllık renal sağkalım % PATOGENEZ İmmün kompleks hastalığı HLA-DR3, DR2 MN PLA2R Ab pozitifliği

36 Membranoproliferatif GN: MPGN  Çocuk ve genç erişkinde sık  %  % 50 nefrotik sendrom  % 25 asemptomatik idrar anormalliği  % 25 akut GN  Proteinüri non-selektif  Hipertansiyon+  Hematüri tipik  GFH azalması % 50  Hipokomplemantemi C 3 ve /veya C 4  (%75-80) Persistan düşüklük C4 nefritik faktör C3 nefritik faktör  Tip I: C3 ve C4 düşük, C4 nefritik faktör+  Tip II (Dense deposit hst.): C3 düşük ve C4 normal, C3 nefritik faktör+  Tip III

37 ETİYOLOJİK SINIFLAMA: İmmunkompleks mediated MPGN: l Hepatit C ve B, endokardit, fungal infeksiyonlar, şistozoma, ekinokok.. l Otoimmun hastalıklar (SLE, Sjögren ve RA) l Monoklonal gammopatiler l Maligniteler Kompleman mediated MPGN: 1. Dense depozit hast. (DDD) 2. C3 GN HİSTOPATOLOJİ: IM: Mezangial hipersellülarite Endokapiller proliferasyon Glomerüler kapiller duvarlarda çift kontur görünümü GBM da kalınlaşma (immunkompleksler ya da kompleman faktörlerinin birikimi) IF/EM: Dense depozitler ve/veya C3 birikimi MPGN

38 PROGNOZ PATOGENEZ Kompleks Tip I 10 yıllık renal sürvi % Nefrotik % 40 Nefrotik % 40 Non-nefrotik % Non-nefrotik % Tip II DAHA KÖTÜ MPGN

39 Nefrotik Sendromun Metabolik Etkileri ve Komplikasyonları  Negatif nitrojen dengesi: Ağır proteinüri, diyette aşırı protein kısıtlaması ve defektif albumin sentezi vücutta negatif nitrojen dengesine yol açar, kas kitlesinde önemli derecede kayıplar olur, ödem bu kaybı gizleyebilir.  Hiperkoagülabilite, arteriyel ve venöz tromboz, venöz tromboembolizm  Hiperlipidemi ve lipidüri  Diğer metabolik etkiler  İnfeksiyonlar  Böbrek fonksiyonlarında akut veya kronik değişiklikler

40 Nefrotik Sendromda Koagülasyon Anormallikleri-Hiperkoagülabilite

41  Hiperlipidemi ve lipidüri Ani gelişen ksantelesma gözlenebilir. Ani gelişen ksantelesma gözlenebilir. Gelişen lipid bozuklukları aterojenik türdendir. Gelişen lipid bozuklukları aterojenik türdendir. Primer hastalığın tedaviye iyi yanıt vermediği durumlarda, uzayan nefrotik döneme 5-10 yıl içinde ek kardiyovasküler risk faktörleri (HT ve üremi gibi) eklenebilir. Primer hastalığın tedaviye iyi yanıt vermediği durumlarda, uzayan nefrotik döneme 5-10 yıl içinde ek kardiyovasküler risk faktörleri (HT ve üremi gibi) eklenebilir. Genel kabul gören görüş nefrotik hastalarda 5 kat artmış kardiyak ölüm riski söz konusudur. Genel kabul gören görüş nefrotik hastalarda 5 kat artmış kardiyak ölüm riski söz konusudur. Nefrotik Sendromun Metabolik Etkileri ve Komplikasyonları

42 Nefrotik Sendromun Metabolik Etkileri ve Komplikasyonları: Hiperlipidemi KSANTELESMA

43 Nefrotik Sendromda Lipid Anormallikleri-Hiperlipidemi

44   Böbrek fonksiyonlarında akut ya da kronik değişiklikler ABY nedenleri Volum kaybına bağlı prerenal ABY, ATN Sepsise bağlı ATN İntrarenal ödem Akut bilateral renal ven trombozu İlaç toksisitesi Primer hastalığın kresentik glomerülonefrit gibi bir hastalığa transforme olması NSAİ ilaçlar veya ACEinhibitörleri / AII antagonistlernin hemodinamik etkileri Nefrotik Sendromun Metabolik Etkileri ve Komplikasyonları

45   Böbrek fonksiyonlarında akut ya da kronik değişiklikler KBY gelişimi Primer hastalığa bağlı glomerüler hasarın şiddeti Proteinürini etkisi Nefrotik Sendromun Metabolik Etkileri ve Komplikasyonları

46 NEFROTİK SENDROM: TEDAVİ  SEKONDER NEFROTİK SENDROM: Altta yatan nedenin (infeksiyon, malignite, ilaç vb.) tedavisi hedeflenmelidir Altta yatan nedenin (infeksiyon, malignite, ilaç vb.) tedavisi hedeflenmelidir  PRİMER NEFROTİK SENDROM: Konservatif tedavi ve genel önlemler Konservatif tedavi ve genel önlemler Hastalığa spesifik tedavi Hastalığa spesifik tedavi


"PROTEİNÜRİ VE NEFROTİK SENDROM Dr.Şule Şengül Nefroloji Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları