Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

19.05.08, Rev 61 Sorular Cevaplardır.. ( Yeter ki sorulsunlar) dogr u.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "19.05.08, Rev 61 Sorular Cevaplardır.. ( Yeter ki sorulsunlar) dogr u."— Sunum transkripti:

1 , Rev 61 Sorular Cevaplardır.. ( Yeter ki sorulsunlar) dogr u

2 , Rev 62 “Soru sormak” ile ilgili kimi sözler •Ki ş i, sorabilmek için okumalıdır. Franz Kafka •Do ğ ru soruları bulunuz. Cevapları icadetmenize gerek kalmayacak, mevcut cevapları bulacaksınız. Jonas Salk •Sorma e ğ ilimi edinmi ş ki ş iler ve sorma kültürü yaratabilmi ş kurumlar ba ş arılı olacaklardır. •İş idaresi okulları, istatistik, örgütlenme, de ğ i ş im yönetimi gibi konuları ö ğ retirken, soru sorma sanatı hakkında çok az i ş e yarar görü ş kazandırılar.

3 , Rev 63 “Soru sormak” ile ilgili kimi sözler (devam) •A ş ikar olanın irdelenebilmesi için çok sıradı ş ı bir akıl gerekir. A.N.Whitehead •Önemli olan sorgulamayı kesmemektir. Merak, varolu ş için kendinin sebebidir. A.Einstein •Sa ğ duyulu bir soru bilgeli ğ in yarısıdır. F.Bacon •İ yi sorular kolay cevaplardan üstündür. P.Samuelson •Etkili lider do ğ rudan emir vermez soru sorar. Dale Carnegie •Cehalet asla soru üretmez. B.Disraeli

4 , Rev 64 “Soru sormak” ile ilgili kimi sözler (devam) •Hiç kimse, sormayı durdurana kadar gerçek bir aptal olmaz. Charles Steinmetz •Akıllı bir ki ş inin soruları, yanıtların yarısını içerir. Solomon Ibn Gabirol •İ fade etti ğ im her cümle bir belirtim olarak de ğ il bir soru olarak anla ş ılmalıdır. Niels Bohr •Bir insanın zeki olup olmadı ğ ını yanıtlarından anlayabilirsiniz. Onun bilge olup olmadı ğ ını ise sorularına bakarak söyleyebilirsiniz. Naguib Mahfouz

5 , Rev 65 I.Q.Q.= Intelligent Questioning Quotient Artık “zeka” yerine, Soru Sorma Zekası kavramı kullanılıyor..

6 , Rev 66 Sormak bilgeliktir.. •Ama çoğu kişi sormaz. Ya ihmal ya bilmezlik ya da kibir nedeniyle. •Ve bu pahalıya gelir. •Örneğin Titanic batmadan önce, çevresindeki onlarca gemiden buzdağları ile karşılaşacağı yönünde mesajlar almıştır. •Ama hiç kimse, geriye dönüp bu yolda bir soru sormamıştır. •Öyle ya koca Titanik, küçücük gemilere ne soracaktır!

7 , Rev 67 Sormak kuşku gerektirir.. •Eğer emin olsaydık sorar mıydık? •İyi soru soranlar kafalarındaki kuşkuyu gidermek isteyenler; soramayanlar ise aklında pek kuşku bulunmayanlardır. •O halde: emin olmayın!

8 , Rev 68 Bir sorun’un çözümünü bulamadı ğ ımızda bizi sıkan ş ey nedir? Bu soru’nun yanıtını, tersini sorarak verebiliriz: çözümünü bulabildi ğ imiz sorunlardaki rahatlama nedendir? O özellik, soruyu “anlayabilmi ş ” olmamızdır. O halde, bir sorunu çözmeye çalı ş madan önce onu “anla ş ılabilir sorular”a çevirmeli, sonra da o soruları cevaplayarak sorun’u çözmeliyiz. Yani i ş in sırrı, cevaba giden yolun ipuçlarını içinde bulunduran soruları bulabilmektir..

9 , Rev 69 Karmaşık sorunlar zor anlaşılabilen sorunlardır! O halde ”önce anla”! •Karmaşık sorunlar, çok sayıda sorunun bir araya gelip yumak (paket) oluşturdukları sorunlardır. •Yumaklar -hele çitişikse- çok zor çözülür. •O halde ilk yapılması gereken, bir defada yumağı çözmek yerine, önce sorunu daha anlaşılır şekle çevirmek, sonra da çözülebilir kısımlarını çözmeye çalışmaktır. •Bu ise yolumuzu açıp ipucu olabilecek sorular sorarak yapılabilir.

10 , Rev 610 Sorunları Sorulara Çevirmek Bir “sorun çözme” tekni ğ i

11 , Rev 611 Bir gelenek! •Sorun çözme (SÇ) süreçlerinin en önemli aşaması”sorunun tanımlanması”dır. •SÇ alışkanlıklarımıza göre, çeşitli sorunlar paketlenir ve bir de kısa adla etiketlenerek ufaltılır. •Böylece bir anlamda çözülmüş varsayılır(!).

12 , Rev 612 İşte birkaç örnek.. İşsizlik sorunu, Güneydoğu sorunu, trafik sorunu, enflasyon sorunu, rekabet gücü sorunu, tinerci sorunu, göç sorunu, cari açık sorunu….. ve benzerleri hep böyle paketlenmiş sorun’lardır.

13 , Rev 613 Paket sorunların çözümlerinde uzlaşılamaz Paketlenmiş bir sorun için önerilecek bir çözüm üzerinde genellikle uzlaşı sağlanamaz. Çünkü paketin içinde bir değil birçok sorun ve birçok çözüm bulunmaktadır. Bu çözümlerin hepsi üzerinde uzlaşı sağlamak doğal olarak güçtür

14 , Rev 614 Paket sorunlar kutuplaşma yaratır Paket sorunlara önerilen paket çözümler kutuplaşmaların kaynağıdırlar. Paket ne kadar büyük ise kutuplaşma da o denli keskin olmaktadır.

15 , Rev 615 Bu karmaşayı azaltabilecek bir yaklaşım •“Paketi açıp içindeki sorunları ortaya koymak ve sonrasında da o daha yalın sorunları çözmeye çalışmak”. •Ancak çoğu zaman, açılan paket içinden ortaya çıkan sorunlar da paketlenmiş olabilirler. •Hatta bu paketler matruşka bebekler gibi birkaç aşamalı şekilde paketlenmiş olabilirler.

16 , Rev 616 Sorunlar birleşmek eğilimindedir! •Sorunlar çözülmeyip, zaman içinde aralarında bileşikler yaparak daha büyük paketler haline geldikçe, peşpeşe paket açılmak zorundadır. •Çünkü, küçülmüş de olsalar o halleriyle çözümleri üzerinde uzlaşı sağlanma olasılığı hala azdır. •Bu nedenle paket açma sürecine, yalın sorunlara varılıncaya kadar devam edilmelidir.

17 , Rev 617 İşte doğru soru sorma tekniğinin nedeni: Sorun paketleri ancak, onları “soru”lara çevirerek açılabilir. •Paketlenmiş sorunlar ancak sorular sorularak açılabilir. •Bunun için, paketi en iyi ifade edebilecek çok sayıda soru adayının bir beyin fırtınasıyla üretilmesi istenir. •Üretilen adaylar süzülerek az sayıda soruya indirilince, paket soruna göre “daha anlaşılabilir” sorunlara varılmış olur.

18 , Rev 618 Bir paketlenmi ş sorun ve örnek sorular: “Trafik Sorunu” •TS nedir? •TS ne(ler) değildir? •Trafikte gereğinden çok zaman harcamak mıdır; “gereği”nin ölçüsü nedir? •Sürücülerin saygısızlığı mıdır? •Sürücülerin bilgisizliği midir? •Yolların azlığı mıdır? •Araçların çokluğu mudur? •Kamunun ortak malı olan yolların bedava park yeri olarak kullanılması mıdır? •Toplu taşıma araçlarının azlığı mıdır? •Trafik yönetimi yetersizliği midir? •Trafikteki ölümlü kaza sayısının fazlalığı mıdır? •Kara nokta sayısının fazlalığı mıdır? •Bilimin yetersiz kullanımı mıdır? •Bunların tümü ve daha başkalarının da katılımından oluşan “paket” midir?

19 , Rev 619 Sonuç! Kişiler ve de kurumlar, sorun çözme araçları dağarcıklarına, “sorunları sorulara çevirerek çözülebilirliklerini artırma” aracını da eklemelidirler. Kurumsal bağışıklık sistemleri böylece güçlenir.

20 , Rev 620 Doğru sorular “doğurgan”, doğru sorulmayan sorular ise “kısır”dır.

21 , Rev 621 İş te size kimi “kısır” ya da “do ğ urgan” sorular! Kısır! •Nasıl bir e ğ itim reformu? •Kimi bakan yapmalı? •Sınavlar olmalı mı? •Hangi ülkenin e ğ itim sistemi örnek alınmalı? •Nasıl bir insan istiyoruz? •Neler ö ğ retmeliyiz? •Ö ğ retmen açı ğ ı nasıl kapanır? •Yb. Dil nasıl ö ğ retilmeli? •vb Do ğ urgan! •E ğ itimden -en temelde- ne bekliyoruz; herkes aynı beklentiyi payla ş ıyor mu? •Ö ğ retmek mümkün mü; evetse ya da hayırsa nereden biliniyor? •E ğ itim fakültelerinde ö ğ retilenler do ğ ru mu? •Herkesin ihtiyaçları aynı mı? •Herkes farklı e ğ itilebilir mi? •vb

22 , Rev 622 Do ğurgan (yol açıcı) soruların 3 ortak özelli ğ i ş unlar olmalı: 1.Tekil olmalı 2.Belirli olmalı 3.Net olmalı

23 , Rev 623 “Yol açıcı” bir soru “tekil” olmalıdır. Yani, birbirinden farklı cevapları olabilecek sorular tek soru halinde birle ş tirilmemelidir. Yetersiz ifade örne ğ i: Nasıl i ş bulabilirim? Yetersizdir; çünkü tek soru içinde, farklı cevapları olan sorular birle ş tirilmi ş tir: 1.Bulmak istedi ğ im i ş ne kadar gelir sa ğ lamalıdır? 2.Ben bu gelir kar ş ılı ğ ında bedeni ve zihni olarak ne kadar çaba harcamaya hazırım? 3.Verilecek ücretler kar ş ılı ğ ında yapmaya razı olaca ğ ım i ş ler nelerdir? 4.Benden ne gibi nitelikler beklenebilir; ben bunlara sahip miyim? 5.Bu nitelikleri kazanabilir miyim; ne süre içinde, ne etkililikte, nasıl? 6.Ş u anda sahip oldu ğ um nitelikler nelerdir? Bunları biliyor muyum, nasıl ö ğ renirim? 7.Farklı i ş lerin farklı nitelikler istemesi gerekir? Benim bunlar içinde bir karar verebilmem için ne istedi ğ imi bilmem gerekir. Amacım belli mi? Nasıl netle ş tiririm? 8.……….

24 , Rev 624 “Yol Açıcı” Bir Soru “Belirli” Olmalıdır. Yani, Her Ba ğ lamdaki Anlamı Farklı İ fadeler İ çermemeli. Yetersiz ifade örne ğ i: Ba ş arılı olmak için ne yapmalıyım? Yetersizdir; çünkü ‘ba ş arı’ deyimi, a ş a ğ ıdaki her durum için farklı anlamlar ta ş ıyabilir: 1.Ba ş arı ne demek? 2.Ne kadarlık bir süre için? 3.Ne(ler) pahasına? 4.Kendi koydu ğ um ba ş arı ölçülerine göre ba ş arılı olmalıyım. 5.Benden beklentisi olanların ölçülerine göre ba ş arılı olmalıyım. 6.Genel kabul görmü ş ölçülere göre ba ş arılı olmalıyım. Tüm bunlar –ve di ğ erleri- belirsizdir..

25 , Rev 625 “Yol açıcı” bir soru “net” olmalıdır. Yani, ne denildi ğ i anla ş ılmalı. Yetersiz ifade örne ğ i: Ba ş arılı olmak, lojik bir sistematik içinde sistemik bir metot ve prosedür uyarınca geli ş imin bireysel ölçütlerle tanımlanmasıdır…!?!

26 , Rev 626 Do ğ ru (Yol Açıcı) Soruların Neler Oldu ğ unu Bulmak Bir yol, aklına güvendi ğ imiz bir ki ş iden, cevaplanması gereken soruların neler olabilece ğ i konusunda fikir almaktır.. Bunun için tanıdıklarınız arasında iyi soru üretebilenleri bulunuz. En iyi arkada ş lar en do ğ ru (yol açıcı) soruları bulabilenlerdir. Lütfen tanıdıklarınızı bir de böyle gözden geçirin.

27 , Rev 627 Do ğ ru (Yol Açıcı) Soruların Neler Oldu ğ unu Bulmak (devam) Ama en iyi yol, çe ş itli soru adayları üretebilecek bir grubun beyin fırtınası yapmasıdır. Sonra aralarından en iyi olanları –uzla ş ıyla- seçebilirler.

28 , Rev 628 Haydi Bu Yolla Bir Sorunu “Daha Anla ş ılabilir” Yapalım! Sorun ş u olsun: “gelirim ihtiyaçlarımı kar ş ılamıyor” Bu hemen hemen herkesin bir sorunudur. Önce bu sorunu sorulara çevirmek için bir beyin fırtınası yapalım.. Sonra da bunlardan yararlanarak “yol açıcı” örne ğ in 3 soruyu seçebilirsiniz.

29 , Rev 629 Kimi Sorular (yeni soruları uyarmak için) •İ htiyaç ne demek; tüm ihtiyaçlarım aynı kategoride mi? •Giderlerimi tam biliyor muyum? •Giderlerimden vazgeçebileceklerim var mı, neler? •Vazgeçti ğ imde bana yararlı olabilecek giderlerim neler? •Vazgeçti ğ imde gelirimi artırabilecek giderlerim neler? •Bunlardan vazgeçebilmeyi denedim mi? •Deneyip de ba ş arısız olduklarım var mı, neler? •Niçin ba ş arısız oldum? •Nasıl ba ş arılı olabilirim? •Gelirim nelerden olu ş uyor; yalnız kendi gelirim mi yoksa ba ş kalarının gelirlerinden gelen paylar da var mı? •Gelir ve giderlerimi daha alt veya üst dengelerde bulu ş turabilir miyim; arada ne farklar olur? •Bana benzer gelir durumuna sahip ki ş iler de aynı ş ekilde güçlük çekiyorlar mı?

30 , Rev 630 Peki, Ş öyle Bir Soru Akla Geliyor: Herkesin, soru sorma konusunda yılların getirdi ğ i alı ş kanlıkları vardır. Bu alı ş kanlık hemen de ğ i ş meyece ğ ine göre ne yapmalı ki sorulacak sorular “yol açıcı” olabilsin?

31 , Rev 631 Çocuksuluk (Childlikeness) Dilimizde “çocuksuluk” denilebilecek deyim aradı ğ ımız ipucunu içeriyor.

32 , Rev 632 Çocuksuluk! •Çocuklar, ancak anlamı konusunda tam emin oldukları sözcüklerle soru sorarlar. Soruları kısa, basit fakat çok anlamlıdır. •Eri ş kinler ise –çe ş itli nedenlerle- anlamı konusunda pek de net olmayabildikleri sözcükleri de kullanırlar. Soruları uzun, süslü, karma ş ık ve ço ğ u zaman güç anla ş ılırdır.

33 , Rev 633 Çocuksuluk (devam) •Çocuklar bilmediklerini saklama becerisini henüz kazanmadıkları için yol açıcı sorular sorabilirler. •Eri ş kinler için ise bilmemek ayıp sayılır. Bu yüzden ancak pek kolay anla ş ılamayacak sorular sorma zorunlulu ğ u duyarlar. Böylece kendilerini ayıplanmaktan korurlar(!).

34 , Rev 634 Beyin fırtınası boyunca çocuksu sorularınıza ihtiyaç var

35 , Rev 635 Sorunları sorulara çevirme becerisi: 1.Herhangi analitik bir yol mevcut de ğ ildir. 2.Tamamen yaratıcı bir süreçtir. 3.Bilinen en iyi metot, çok sayıda aday soru üretip sonra da bunları adım adım süzmektir.

36 , Rev 636 Meslek seçimi üzerine kimi sorular! •Ş imdi meslek seçersem artık hiç de ğ i ş mez mi? •Her mesle ğ in gerektirdi ğ i bilgi-beceriler, bir di ğ erinden bütünüyle farklı mıdır? •Sevdi ğ im meslek ne demek? •Bir mesle ğ in hangi yönleri sevilir? •Sevilmeyen meslek niçin sevilmez? •Prestiji yüksek meslek mi seçmeliyim? •Bana prestiji meslek mi getirir? •Gelir, prestij, rahatlık, temizlik vb yönlerini hangi öncelik sırasına koyabilirim? •Bir mesle ğ in bana uygunlu ğ u ne demek? •Meslek seçimindeki özlemlerim ne kadar sa ğ lam temellere dayanıyor? •Özlemlerimi daha çok bilgiye nasıl dayandırabilirim? •Bu konuda daha iyi ve çok soru nasıl üretebilirim?

37 , Rev 637 Teşekkür ederiz


"19.05.08, Rev 61 Sorular Cevaplardır.. ( Yeter ki sorulsunlar) dogr u." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları