Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

AMBALAJ ATIKLARININ KONTROLÜ VE UYGULAMADA YAŞANAN SIKINTILAR İhsan YÜKSEL Çevre Yönetimi Şub. Müd. 4 Mart 2010 ESKİŞEHİR İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "AMBALAJ ATIKLARININ KONTROLÜ VE UYGULAMADA YAŞANAN SIKINTILAR İhsan YÜKSEL Çevre Yönetimi Şub. Müd. 4 Mart 2010 ESKİŞEHİR İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ."— Sunum transkripti:

1 AMBALAJ ATIKLARININ KONTROLÜ VE UYGULAMADA YAŞANAN SIKINTILAR İhsan YÜKSEL Çevre Yönetimi Şub. Müd. 4 Mart 2010 ESKİŞEHİR İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ

2

3 ESKİŞEHİR

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

14

15

16

17

18

19

20

21

22

23

24

25 Toplam Nüfus:

26

27 Toplam Nüfus Odunpazarı Tepebaşı Toplam Konut Tepebaşı Odunpazarı

28 Toplam Mahalle 54 Odunpazarı 34 Tepebaşı 20 Toplam TAT 3 Tepebaşı 1 Odunpazarı 2

29 Toplam araç sayısı Toplam konteyner sayısı Toplam personel sayısı

30 Toplama yapılan mahalle Toplam Mahalle sayısı 54 % 57.4 % 64.8

31 Toplama yapılan konut Toplam konut sayısı % 57.2 %68.3

32 Toplanan ambalaj atığı miktarı (ton) Toplanan ambalaj atığı miktarı (ton) EVSEL ENDÜSTRİYEL Toplam miktar ton Toplam miktar ton 2008

33 Toplanan ambalaj atığı miktarı (ton) Toplanan ambalaj atığı miktarı (ton) EVSEL ENDÜSTRİYEL Toplam miktar ton Toplam miktar ton 2009

34 Toplanan ambalaj atığı miktarı ortalaması (ton) Toplanan ambalaj atığı miktarı ortalaması (ton) EvselEndüstriyel ton/ yıl9.616 ton/yıl Bölgede ki nüfus: : kişi Toplanması gereken miktar (evsel) : ton/ yıl Ulaşılan nüfus: : kişi (%53) Ulaşılan nüfus: : kişi (%53) Toplanan miktar (evsel) : ton/ yıl Başarı: % 44.7 Başarı: % 44.7 Ulaşılan mahalle : 35 (%64) Ulaşılan mahalle : 35 (%64) Ulaşılan konut : (%68) Ulaşılan konut : (%68)

35 Toplanan ambalaj atığı kompozisyonu CamMetalPlastikKağıtKomp.Diğer Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü

36 Ambalaj Atıkları Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü recycle Son dönemde tüm çevre mevzuatı içinde üzerinde en çok tartışılan ve uygulamada en çok sorun yaşanan konulardan birisi tartışmasız ‘’ambalaj atıkları’’mevzuatıdır. Kullanılmış ambalajların sahip oldukları ticari değerin bedelsiz hükmü ile başka bir kanala transferi sanayi kuruluşları ve satış noktaları nezdinde büyük bir memnuniyetsizlik yaratmıştır. Bedelsiz hükmü; kaynakta toplama maliyetlerinin desteklenmesi ve toplamanın cazip hale getirilmesi için getirilmiş, ancak konu üzerinde yaşanan sıkıntılar yasal süreci kaçınılmaz kılmış ve konu yargıya kadar götürülmüştür. AAKY de ki bedelsiz hükmü uygulaması, beklentilere cevap vermemiş, aksine olumsuz uygulamaların gelişmesine neden olmuştur. Olumsuz gelişen bu süreç içerisinde en çok P.S ile TAT lar etkilenmiş olup, yaşanan hukuki süreçten dolayı da Bakanlığımız ve taşra teşkilatlarımız PS ile Belediye arasına sıkışıp kalmıştır.

37 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Temel sorunlar !!! 1-Bedelsiz uygulaması. 2-Kayıt altına alınamayan PS ler. 3-Kaynağında ayrı toplama maliyetlerinin karşılanamaması 4-Belediyelerle TAT lar arasında ki çıkara dayalı sözleşmeler 5-Geri kazanım oranları arasında ki dengesizlik 6- Ambalaj atıklarının Belediyenin toplama sisteme dahil edilmemesi

38 Belediyeler Bedelsiz uygulaması Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Mülkiyet haklarının ihlali düşüncesi. Ambalaj atığı üreticileri için ekonomik değeri olan atıklar, kayıp haline gelmiştir. Bakanlık ile ambalaj atığı üreticileri arasında hukuki ihtilafa sebep olmuştur. Toplanan ticari ambalajlarda kalite düşmesine neden olmuştur. Bedelsiz hükmü ne tür sorunlar doğurmuştur?

39 Bedelsiz uygulaması Kayıt altında ki PSKayıt dışı PS Avantaj Avantaj Belgelendirme masrafı Avantaj Bedelsiz giden ambalaj Bakanlık KOD masrafı Kayıt altına almayı güçleştirmiş, kayıt altına alınamayanlara avantaj sağlamıştır.

40 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Bedelsiz uygulaması TOBB verilerine göre sanayi kuruluşu mevcut Bakanlık kayıtlarında ki PS sayısı 5187

41 Kayıtdışılık Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü recycle Sanayi Ticaret Bakanlığına, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığına müracaatlar sırasında Çevre ve Orman Bakanlığından alınmış olan KOD numarası sorgulanabilir. İthalat sırasında Dış Ticaretten Sorumlu Devlet Bakanlığı ve Gümrükler Kontrol Müdürlüğü tarafından ÇOB tarafından alınmış olan KOD numarası sorgulanabilir. Çevre Kanunca Alınması Gereken İzinler yönetmeliği ile ilişkilendirilip bu yönetmelik kapsamında ki başvurular esnasında Piyasaya Süren KOD NO sorgulanabilir. Nasıl kayıt altına alınabilir?

42 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Kayıtdışılık Toplam Belediye Sayısı AAYP onaylanan Belediye Sayısı AAYP onaylanmış bölgelerde çalışan TAT lara karşı haksız rekabete yol açmıştır.

43 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Kayıtdışılık Avrupa Birliğinde Üretilen ambalaj atığı miktarı Ülkemizde 165 kg/yıl kişi 28 kg/yıl kişi % 56 % 116 Piyasaya Süren Sayısı : AAYP onaylı belediye sayısı : 200 ?

44 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Sanayi kuruluşlarının yoğun olduğu bölgede toplanan ambalaj atığı miktarı % 95 sanayi kaynaklı % 5 evsel kaynaklı Bedelsiz uygulaması Beklentilerin üstünde evsel kaynaklı ambalaj atığı toplanamamıştır.

45 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü TAT larda ki dengesiz dağılım İl Sayısı 81 TAT olan il sayısı 35 Toplam TAT sayısı tanesi 7 ilde 73 tanesi 28 ilde

46 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Bedelsiz uygulamasında durum analizi AB deki Durum Bedelsiz hükmünün geçerli olmasına rağmen, rekabet kuralları ve serbest ticaretin getirileri yönünde yapılan pazarlıklar sonucunda sanayi kaynaklı ambalaj atığına bir bedel ödenerek toplama sistemine dahil edilmektedir Bedelsiz hükmünün geçerli olmasına rağmen, rekabet kuralları ve serbest ticaretin getirileri yönünde yapılan pazarlıklar sonucunda sanayi kaynaklı ambalaj atığına bir bedel ödenerek toplama sistemine dahil edilmektedir Olması gereken Mevcut Durum AB direktifinden uzaklaşmış ve yeni hukuki ihtilaflara boğulmuş bir sistem kaynağında toplamayı daha da çıkmaz bir hale sokacaktır. AB direktifinden uzaklaşmış ve yeni hukuki ihtilaflara boğulmuş bir sistem kaynağında toplamayı daha da çıkmaz bir hale sokacaktır. Yapılan incelemeler sonucunda; Avrupa’nın hiçbir ülkesinde ülkemizdeki gibi BEDELSİZ uygulamasına rastlanılmamıştır. Yapılan incelemeler sonucunda; Avrupa’nın hiçbir ülkesinde ülkemizdeki gibi BEDELSİZ uygulamasına rastlanılmamıştır.

47 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Ambalaj Atıkları Temel sorunun, sanayi tesislerinden kaynaklanan ambalaj atıklarının belediyenin toplama sistemine bedelsiz verilmesidir. Ülke geneline bakıldığında “Bedelsiz” uygulamasından zarar gören ve kaldırılmasını isteyen firma sayısı, “bedelsiz” uygulamasının devamını isteyen firma sayısından çok daha fazladır. Görüş 1: Görüş 2: Görüş 3: Yaşanan sorunlar, hukuki ihtilaflar, bu konudaki çözümün “bedelsiz” uygulaması olmadığını göstermektedir. Toplama maliyetlerinin başka bir şekilde karşılanması gerekmektedir. Toplama maliyetleri başka bir şekilde karşılanırsa zaten BEDELSİZ hükmüne de gerek duyulmayacaktır.

48 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Ambalaj Atıkları Oluşan tüm ambalaj atıklar bedelsiz olarak sisteme dahil edilebilse bile, mevcut koşullarda sanayinin olmadığı bölgelerde kaynakta ayrı toplama operasyonlarının başlatılabilmesi mümkün gözükmemektedir. Bedelsiz hükmü, ancak sanayinin yoğun olduğu bölgeler için bir çözüm alternatifi olabilmektedir Görüş 4: Görüş 5: Ülke genelinde ki lisanslı TAT’ lar dan alına bilgilere göre toplanan ton atığın % 10 u, yani ton’luk kısmının kaynakta ayrı toplandığı bilinmektedir. Belediyeler kaynakta ayrı toplama sürecinin içerisinde yer almadığı sürece PS ne bedel öderse ödesin, kaynakta ayrı toplama miktar olarak artmayacaktır.

49 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Ambalaj Atıkları Rekabet Kanunu’na uygun olması AB 94/62/EC direktifine uygun olması Sistemin sürdürülebilir olması için mevzuatta ya da uygulamada ne yapılırsa yapılsın, yapılan şeyin herşeyden önce,

50 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Ambalaj Atıkları KAYNAKTA AYRI TOPLAMA MALİYETLERİ NASIL KARŞILANABİLİR?

51 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Kaynakta toplama maliyetleri nasıl artırılabilir? Kaynakta ayrı toplama; bölgenin fiziksel yapısına, gelişmişlik durumuna, sanayisinin yoğunluğu, atığın özelliği, o bölgedeki çalışma süresi, yazlık kışlık nüfus farklılığına göre değişkenlik gösterdiği için bir toplama maliyeti standardizasyonu sağlamak mümkün görülmemektedir. 1 ton ambalaj atığının toplama maliyeti 120 – 300 TL/ton arasında değişkenlik göstermektedir. Bu kadar zarar ettiği iddia edilen bir uygulamaya firmaların neden devam ettiği sorulduğunda, 1-Hiçbir firmanın sistem dışında kalmak istemediği 2-Zararın, sanayiden toplandıkları atıklar ile sübvanse ederek sürekliliği sağlamayı tercih ettikleri 3-Bazı firmaların zarar bile etmediklerini iddia etmesi maliyetlerin standardize edilemeyeceğinin ayrı bir göstergesi olarak değerlendirilmiştir.

52 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Kaynakta toplama maliyetleri nasıl artırılabilir? 1- Yasal olarak belediyelerin destek vermek için önlerinde hiçbir engel bulunmamaktadır. (Konteyner, poşet, eğitim gibi…) 2- Kaynakta ayrı toplamanın maliyeti ancak kirleten öder prensibi ile yola çıkıldığında ve tüketicilerin de sisteme zorunlu olarak dahil edilmeleri ile mümkün olabileceği bir gerçektir. ( belediyelerin teşviki…) Belediyelerce toplanan Ç.T.V ile söz konusu maliyetler karşılanabilir mi? OSB ler o ilde ki lisans almış TAT lara serbest olmalı.

53 Can you believe it? Recycling one aluminium drink can save enough energy to boil a kettle 3 times Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Kaynakta toplama maliyetleri nasıl artırılabilir? Belediyeler mi? Ambalaj Üreticileri mi? Piyasaya Sürenler mi? Satış Noktaları mı? Son kullanıcılar mı..? Kirleten öder prensibine göre kimler kirlenmeye neden oluyor? Kirleten öder” prensibine göre değerlendirdiğinde, kirletenin kim olduğunu doğru tariflemek gerekir.

54 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Kirleten öder Belediyeler: Çevre Kanununda, sorumlulukla ilgili paydaşların tarifinde, “kirleten veya bozunmaya neden olan” ifadesi yer almaktadır. Belediyeler kirleten ve bozunmaya neden olan unsur olmadıkları için bu kapsama girmemektedir. Dolayısı ile “Kirleten Öder Prensibine” göre yerel yönetimlerden destek beklemek doğru olmadığını düşünmektedir. Ambalaj Üreticileri, Piyasaya Sürenler, Satış Noktaları : Hiçbir firma ürünlerini zor kullanarak tüketicilerinin evlerine koymadığı dikkate alındığında kirletenin ambalaj atığı üreticisi, Piyasaya süren ve Satış Noktası olmadığı tarzda yaklaşımlarda söz konusu olabilmektedir. Son kullanıcılar: ………

55 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Attıkça öde… Attıkça öde prensibi; çöpe gidecek nihai atığın ağırlığına ya da hacmine göre ücret alınmasıdır. Bu yaklaşım tüketicileri, ellerindeki geri kazanım imkanlarını daha iyi kullanmaya sevk etmektedir. Attıkça Öde prensibi toplama maliyetlerine katkı sağlanabilir mi?

56 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Çevre teşvikleri Çevre Kanunu’na göre, çevre yatırımları destek kapsamındadır Çevre Kanunu’ n da yer alan teşviklerden geri kazanım sektörünün de faydalanabilmesi önemli bir destek olabilecektir. Hazine Müsteşarlığı’da bu konuda destek verebilir. İşletme maliyetleri ile ilgili elektrik tüm lisanslı firmalar için önemli bir işletme kalemidir. Mazot Teşviki, SGK Prim indirim teşviki de bu kapsamda değerlendirilebilir.. Çevre teşvikleri ile destek sağlanabilir mi?

57 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Ambalaj Atıkları Toplamada üçlü sisteme geçilmesi (Cam, kâğıt, Plastik + metal + kompozit) verimi artırarak, maliyetlerin düşmesini sağlanabileceğini belirtmiştir.. Kaynakta ayrı toplama faaliyetleri sonucunda toplanan ancak geri dönüştürülmesi mümkün olmayan atıklarının, Büyükşehir Belediyesi düzenli depolama sahalarına ücretsiz dökülmesi maliyetlerin azaltılması yönünde destekler arasında yer almasında büyük fayda görülmektedir. Kaynakta toplama maliyetlerini karşılamak için….

58 Ambalaj Atıkları Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Kaynakta ayrı toplama oranı çok düşük olduğundan konutlardan toplanacak ambalaj atığına ait belgenin değerli olması gerekmektedir. Bu durumda kaynakta ayrı toplama ülke genelinde yaygınlaşacaktır. Bunun için TAT girişlerinin sadece konutlardan yapılan toplamalarına ait belgelerin PS için belgeleme olarak kabul edilmesi gerekmektedir. Konutlardan toplanacak ambalaj atığına ait belgenin değeri…

59 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Ambalaj Atıkları Dünya da hiçbir ticari faaliyette kar garantisi yoktur. O nedenle çalışmayı, karı nasıl sağlayabiliriz diye planlamanın bir anlamı bulunmamaktadır. Önemli olan verimliliği artırmaktır !!! Poşetli toplama maliyeti artıran ciddi bir faktördür. Poşetten, konteyner ile toplamaya geçildiğinde maliyet konutlarda % 30 düşebilir. Ambalaj atığı toplama araçların trafiğe çıkış saatlerinin sınırlandırılması, kaynağından ayrı toplama verimliliğini düşürmektedir. Farklı düşünceler……… !

60 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü “Ekonomik İşletmeler” tanımını netleştirmek gerekir mi? Ambalaj Piyasaya Süren Ambalaj üreticisi Satış Noktaları Tüketici Ekonomik İşletmeler Ambalaj Piyasaya Süren Ambalaj üreticisi Satış Noktaları Tüketici AAKYAB Direktifinde

61 Y.K ( ÇEVKO) un TAT lara verdiği destek nasıl olmalı? Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü ÇEVKO tarafından verilen yardımların ayni değil nakti yapılması TAT lar nefes aldıracaktır. Ancak TAT lar tarafından alınacak olan bu nakti yardımların da sisteme altyapı desteği olarak aktarılması gerekmektedir. ÇEVKO tarafından kaynakta ayrı toplama çalışmaları için temin edilen ayni desteklerin (kutu, konteynır, kumbara, vb.) kullanım hakkı sözleşme yapılan TAT’lar ve belediyelere, mülkiyet hakkı ise yine YK’ya aittir.

62 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Belgelendirmede kullanılan evrak sınırlandırılabilir mi? Kaynağında toplama maliyetlerinin karşılanabilmesi, TAT ların yapmış oldukları belgelendirme miktarlarını daha yüksek rakamlarla daha çok piyasaya sürmelerine bağlıdır. Çevko nun toplama ağı olmadığı için düşük fiyatlara yaptığı belgelendirmeler, lisanslı TAT ları kendi illerinde sıkıntıya sokmaktadır. Bunun için: •ÇEVKO’nun Türkiye ‘de piyasaya sürülen ambalaj atığın belirli bir oranının üzerinde ( örnek % 20) belgelendirme yapması sınırlandırılabilir. •Ya da bir ilde TAT varsa ÇEVKO’ nun o ilde piyasaya sürülen ambalaj atığın belli bir oranının üzerinde ( örnek % 50) belgelendirme yapması kotalandırılabilir. •Belgelendirme rakamları yükseltilerek sabit tutulabilir

63 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Sözleşmeler ve Uygulamalardan Kaynaklanan Sıkıntılar 1- AAYP larının TAT veya YK tarafından hazırlanmış olması.. 2- Belediyelerin bedel talep etmeleri ve tek taraflı fesh olayı 3- Standart sözleşme modelinin olmaması farklı uygulamaların doğmasına sebep olmaktadır. 4- O ilde ki TAT sayısının azlığı ya da fazlalığı. 5- Sözleşme sürelerinin kısa tutulması. 6- Belediye denetimlerinin yetersizliği

64 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Sözleşme Formları Bu sorunların çözümlenmesi ve Belediyeler ile lisanslı TAT lar arasında ki çıkarların zedelenmemesi için AAYP gibi yine Bakanlık tarafından onaylı tek tip Sözleşme Formlarının oluşturulması ve tüm taraflarca uygulanmasının sağlanması gerekmektedir. Standart sözleşmelerin tarafları arasında mutlaka İl Müdürlüklerinin de yeri olmalı ve İl Müdürlüklerinin onayı olmadan toplama faaliyeti başlamamalıdır. ( Komisyon marifetiyle sağlanabilir) Sözleşmeler ve Uygulamalardan Kaynaklanan Sıkıntıların çözümü

65 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Ulusal Atık Taşıma Formu Diyagramı B Atık Üreticisi AD Taşıyıcı Valilik Bakanlık Bertarafçı D A C A

66 Eskişehir Çevre ve Orman Müdürlüğü Ambalaj Atığı Toplama Sistemi Ambalaj Atığı Taşıma Formu

67 İLGİNİZ İÇİN TEŞEKKÜRLER İhsan YÜKSEL İl Çevre ve Orman Müdürlüğü Çevre Yönetimi Şube Müdürü

68

69

70

71

72

73

74

75

76

77

78

79

80

81

82

83

84

85

86

87

88 TEŞEKKÜRLER


"AMBALAJ ATIKLARININ KONTROLÜ VE UYGULAMADA YAŞANAN SIKINTILAR İhsan YÜKSEL Çevre Yönetimi Şub. Müd. 4 Mart 2010 ESKİŞEHİR İL ÇEVRE VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları