Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Montessori Metodu Dr. Mustafa TOPRAK. Maria Montessori Montessori sisteminin yaratıcısı olan Maria Montessori, 31 Ağustos 1870'te, İtalya'nın Ancona bölgesinde.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Montessori Metodu Dr. Mustafa TOPRAK. Maria Montessori Montessori sisteminin yaratıcısı olan Maria Montessori, 31 Ağustos 1870'te, İtalya'nın Ancona bölgesinde."— Sunum transkripti:

1 Montessori Metodu Dr. Mustafa TOPRAK

2 Maria Montessori Montessori sisteminin yaratıcısı olan Maria Montessori, 31 Ağustos 1870'te, İtalya'nın Ancona bölgesinde yer alan Chiaravelle'de doğmuştur. 1896'da Roma Üniversitesi Tıp Fakültesi'nden mezun olan Montessori, ülkesi­nin ilk kadın tıp doktorudur. 1896'da Berlin'de, 1900'de ise Londra'da topla­nan Kadın Konferanslarında ülkesini temsil etme hakkı kazanmıştı

3 Maria Montessori Tıp uygulamalarında ve klinik göz­lemlerinde çocukların nasıl öğrendikle­rini analiz etmiş ve çocukların bulunduk­ları çevrelerinde yer alan durumların önemli olduğu sonucuna varmıştır. Dikkatini İnsan bedeninden insan zihnine çevirmiş ve 1901'de psikoloji ve felsefe çalışmak için üniversiteye dönmüştür. 1904'te Roma Üniversitesinde Antropoloji profesörü olmuştur.

4 Maria Montessori Çocukların eğitimine büyük önem veren Montessori 1906'da üniversitedeki başkanlık görevinden ayrılarak Roma'nın San Lorenzo bölgesinde çalışan ailelerin çocuklarından oluşan 60 kişilik bir grupla birlikte çalışmaya başlamıştır. İlk "Çocuklar Evini" (Casa Dei Bambini) burada kurarak, çocukların çevrelerinden bilgiyi emme yetenekleri ve uyarıcı materyallerin onlardaki bitmez tükenmez ilgiyi nasıl harekete geçirdiğini gözlemlemiş ve bu bi­limsel gözlemlerine dayanarak Montessori eğitim yöntemini geliş­tirmiştir.

5 Maria Montessori Montessori sisteminde geliştirilen her türlü ekipman, her türlü uygulama, tamamen çocuğun yetişkinin yardımı olmaksızın kendi kendine ve doğal olarak yaptıklarının gözlenmesi temeline dayalıdır. Çocuklar kendi kendilerine öğrenebilmektedirler. Bu basit fakat önemli gerçek nedeniyle Montessori, çocukların gele­ceklerini kendilerinin yaratmaları sürecine katkıda bulunmak iste­miş ve kendini buna adamıştır. Kendi geliştirdiği yöntem, öğretim, psikoloji, öğretmen yetiştirme ve eğitim reformlarında yaşam boyu gerçekleştirmeye çalıştığı bir esin kaynağı olmuştur (Kahn, 1995).

6 Maria Montessori Montessori 1909'da özürlü çocukların eğitim problemleri üzerine çalışmaya başlamıştır. Fransız Fizikçi E. Seguin'le yaptığı çalışmalar sıra­ sında şaşırtıcı bir sonuca ulaşmış ve eğitim verdiği özürlü çocuk­ların normal çocuklar için yapılan okuma yazma sınavını başarı ile geçtiklerini görmüştür. Dr. Montessori, aynı yöntemlerin küçük çocukların eğitiminde de başarı ile uygulanabileceği sonucuna varmış ve Roma'daki özel okullar ve devlet okullarındaki çocuklar­la çalışmaya başlamıştır.

7 Maria Montessori Maria Montessori Amerika Birleşik Devletlerine ilk ziyaretini 1913 yılında yapmıştır. Aynı yıl Alexander Graham Bell ve eşi Mabel, Washington DC.'de Montessori Eğitim Derneğini kurmuş­lardır. Montessori'nin diğer Amerikalı güçlü destekleyicileri ara­sında Thomas Edison ve Helen Keller de bulunmaktaydı. 1915'te, dünya onun San Francisco'da yapılan Panama- Pasifik Uluslar Arası Sergisinde yer alan "Cam ev" sergisine dikkatlerini çevirdi. Bu onun ikinci Amerika ziyaretiydi. Bir yandan öğretmenlere bir yetiştirme kursu açtı diğer yandan hem Ulusal Eğitim Kongresi hem de Ulusaİararası Okulöncesi Sendikasının toplantısında birer konuşma yaptı.

8 Maria Montessori 1917 yılında İspanyol hükümeti onu bir araştırma enstitüsü açmak üzere davet etti. 1919'da Londra'da öğretmen yetiştirme kurs\an açmaya başladı. 1922'de hükümet tarafından İtalya'daki okulları teftişle görevlendirilmiştir. Ancak Mussolini'nin faşizmine karşı çıktığı için 1934 yılında İtalya'dan ayrılmak zorun­da kalmıştır. Montessori İtalya'dan ayrıldıktan sonra İspanya'da Barselona'ya gelmiş ve 1936 yılında bir İngiliz gemisi \\e İspanya iç Savaşından kaçırılarak kurtarılmıştır.

9 Maria Montessori Montessori 1938 yılında Hollanda'da Laren şehrinde "Montessori Yetiştirme Merkezini" açmış, 1939 yılında ise Hindis­ tan'da öğretmen yetiştirme kursları gerçekleştirmiştir yılında Hindistan'da iken bu ülkenin II. Dünya Savaşına girmesi nedeniy­le o ve oğlu Mario Montessori düşmanla müttefik sayılmışlar an­cak onun eğitim kurslarını sürdürmesine müdahale edilmemiştir. Daha sonra 1947 yılında Londra'da " Montessori Merkezi" kurul­ muştur. 1949, 1950 ve 1951 yıllannda kendisi üç kez Nobel Barış Ödülüneadaygösterilmiştir.

10 Maria Montessori Dr. Montessori, 6 Mayıs 1952'de Hollanda'nın Nordwjik ken­tinde ölmüştür. Ancak onun çalışmaları 1929 yılında Amsterdam'da kurulan Uluslar Arası Montessori Derneği tarafından ya­şatılmış ve dünya çapında yaygınlaştırılmıştır. Bu gün Amerika Birleşik Devletleri dışında Rusya, Tayvan, Japonya, Kore, Avus­turya, Yeni Zelanda, Almanya, Güney Afrika, Etyopya, Tanzanya, Kolombiya, Hindistan gibi pek çok ülkede Montessori okulları bulunmaktadır (Kahn, 1995).

11 Maria Montessori Marla Montessori ilk okulunu 1907'de Roma'da kurmuştur. Bu okul 4-7 yaş arasındaki düşük gelirli ailelerin çocuklarına hiz­met veren tam günlük bir programdı. Montessori okulları Avrupa ve Hindistan'da hızla gelişti yıllan arasında Amerika Birleşik Devletlerinde de Montessori okullarına büyük bir ilgi vardır.

12 Maria Montessori Bu okullarda baş gösteren öğretmen sıkıntısı, Kolej ve üniversite­lerden bağımsız olarak Montessori öğretmenleri yetiştirme mer­kezlerinin kurulması sonucunu doğurdu. 1960’ların sonunda, ço­cukları Montessori yöntemi uygulanan anaokullanndan mezun olan aileler, ilköğretim düzeyinde de bu yaklaşımla çalışan okulla­rın açılması konusunda baskı yapmaya başladılar. Bu talepler federal kaynakların cazibe merkezi programlarına odaklanmasına yol açtı. Bu gün 100'den fazla okul bölgesinde Montessori prog­ramları uygulanmaktadır

13 Maria Montessori A.B.D.'de Montessori adı ilk kez kamu alanında anılmaya başlanmıştır. Bunun sonucunda hem okullar hem de eğitim prog­ramları hiçbir düzenleme ve kısıtlama getirilmeksizin birden bire çoğalmıştır. Bu gün A.B.D.'de üniversiteler, kolejler ve toplum kolejleri tarafından Montessori eğitim kursları düzenlenmekte ve bu kurumların bazıları Montessori yöntemi konusunda yüksek lisans programları sunmaktadırlar

14 MONTESSORİ EĞİTİM YAKLAŞIMI Montessori felsefesinin eğitim anlayışı, çocukların ileride orta­ya çıkacak olan tüm özelliklerinin aslında onlarda zaten var oldu­ğu temeline dayanır. Bir çocuğun fiziksel, zihinsel ve ruhsal po­tansiyelinin tam anlamıyla gelişebilmesi için mutlaka o çocuğun özgürlüğünün olması gerekmektedir.

15 MONTESSORİ EĞİTİM YAKLAŞIMI Erken çocukluk dönemi eğitiminde uzun yıllar önce Maria Montessori'nin yarattığı yaklaşım büyük bir kabul görmektedir. Altı yaş altındaki çocuklar büyük bir zihinsel güce sahiptirler ve sade­ce deneyerek-yaşayarak çevrelerinden bilgi emerler. Montessori buna "emici zihin" adınıı vermiştir. Emici zihin okul öncesi yıllarda doruk noktasına ulaşır {Kahn,1995).

16 MONTESSORİ EĞİTİM YAKLAŞIMI Sakin ve mutlu olmak için altı yaş altındaki çocuklar buluşlar ve keşifler yapma gereksinimi içindedirler. Çevrelerindeki her şeyi yeni bir gözle görürler ve bu nedenle her şeyi merak ederler. Ob­jeleri dokunarak ve uyanlar alarak öğrenmeleri nedeniyle her şeye dokunmak İsterler.

17 MONTESSORİ EĞİTİM YAKLAŞIMI Çocuklar duyularına ulaşan ve biçimler, sesler, görüntüler, kokular, tatlar şeklindeki her türlü uyaranı birbi­ri ile uyumlu hale getirirler. Ayrıca doğuştan getirdikleri özellikler gereğince etraftaki şeylerin nereye ait olduğuna ve parçaların birbirini nasıl tamamladığına ilişkin yanıtlar ararlar. Koşmak, sıç­ramak, atlamak gibi beden hareketlerinde belli bir denge kurmayı öğrenmek ve ustalaşmak isterler. Yaşamlarında önemli kişilerin alışkanlıklarına ve geleneklerine hayranlık duyarlar {Kahn,1995).

18 MONTESSORİ EĞİTİM YAKLAŞIMI Emici zihinleri sayesinde okul öncesi çocuklar bir şeyin doğ­rudan kendilerine öğretilmesine ihtiyaç göstermezler. Bu nedenle Montessori okul öncesi sınıfları, çocukların hareket etme, dokun­ma, değiştirme-uyarma ve keşfetmelerine izin verir. Çocuğun, bir yetişkinin müdahalesi olmaksızın kendi çalışmalarını seçme öz­gürlüğü vardır. Bu çevrede çocuklar kendi yaradılış özelliklerine dayalı olarak bağımsız çalışmayı, konsantrasyon geliştirmeyi ve öz disiplin sağlamayı öğrenirler {Kahn,1995).

19 MONTESSORİ EĞİTİM YAKLAŞIMI Bu, düzen ve benlik disiplini yoluyla kazanılan bir özgürlüktür. Montessori eğitimcileri, çocuk dünyasının başlangıçta insana oldukça karışık gelen sesler ve görüntülerle dolu olduğunu söyler­ler. Çocuklar, bu karışıklıktan zaman içerisinde düzen yaratmayı, duyuları yoluyla elde ettikleri izlenimlerini ayırt etmeyi öğrenirler ve böylece yavaş ancak sağlam adımlarla ilerleyerek hem kendi­lerinin hem de çevrelerinin kontrolünü kazanırlar.

20 MONTESSORİ EĞİTİM YAKLAŞIMI Dr. Montessori öğrenme İçin en geçerli dürtünün çocuğun kendi motivasyonu olduğuna inanmıştır. Çocuklar, kendilerini öğrenmeye doğru yönlendirirler. Öğretmen ortamı hazırlar, aktivi-teyi yönlendirir ve çocuğa uyarıcı sunar. Ancak öğrenen, yaptığı çalışmalar yoluyla motive olan çocuktur. Çocuk, kendi kendisine öğretir ve yaptığı her şeyi kendisi için yapar. Kendi ilgilerine göre çalışmalar seçer, kendi Özgürlüğünün ve doğallığının farkına va­rır, öğrenmenin keyfini ve heyecanını yaşar. Çünkü başkalarının yapmasını istediğini değil, kendi arzu ettiğini yapmaktadır.

21 MONTESSORİ EĞİTİM YAKLAŞIMI Za­manla yetenekleri arttıkça çok güçlü bir bağımsızlık ve kendine güven duygusu geliştirir. Montessori yöntemi, çocuğun doğal öğ­renme tutkusu üzerine kurulmuştur ve ona sürekli öğrenme İçin ömür boyu sürecek bir motivasyon aşılar. Çocuğu gerçek anlam­da hazır olamadığı hiçbir işi yapmaya zorlamaz.

22 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Montessori sınıfları üç yaş grubunun bir arada bulun­duğu ortamlardır. Okulöncesi 3 ve 4 yaş çocukları ile anaokulu öğrencilerini; ilköğretim okulları ise sınıf öğrencileri ve diğer­lerini kapsar (Chattin- McNîchols, 1992). Farklı yaş grubundan olup aynı sınıfı paylaşan öğrenciler üç yıl aynı öğretmende kalır­lar. Çocukların karışık yaş biçiminde gruplanması, Maria Montessori'nin üç yıllık periyotlara dayanan çocuk gelişimi teorisi­ne dayanır. Çoklu yaş uygulamasında çocuklar hem birbirlerinden hem de birbirleri sayesinde öğrenirler. Küçük çocuklar büyükleri izleyerek gelecekte neler olacağı konusunda bir bakış açısı kazanırlar. Büyük çocuklar ise küçük çocuklarla paylaşmak yolu ile bilgilerini tazeleme fırsatı bulurlar {Kahn,1995).

23 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Montessori eğitim materyalleri özeldir: Montessori eğitim materyalleri öğretmenlerin sunuş tekniklerine yardımcı araçlar olmaktan çok, çocukların bireysel ve küçük gruplar halinde ça­ lışmalarını sağlamak üzere geliştirilmiştir. Matematik dersinde materyaller ondalık ve kesir gibi matematik kavramlarını temsil eder. Coğrafya dersinde öğrenciler bulmaca haritaları ile çalışır­ lar. Bu yap-boz haritaların her parçası bir ülkeyi temsil etmektedir

24 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Montessori sınıfında öğrenme materyalleri açık ve alçak raf­larda çocukları davet edici biçimde yerleştirilmiştir. Çocuklar hangi materyali kullanmak isterlerse onu seçerler ve istedikleri süre kadar bu etkinliğe davam ederler. Çocuklar bu materyallerle işleri bittiğinde onları aldıkları rafa geri koyarlar. Materyallerin kendileri çocuğu etkinlik göstermeye davet edici niteliktedir. Örneğin uzay geometrisine ilişkin çeşitli biçimler, kabartma harita bulmacaları, renkli boncuklar ve farklı özelliklere sahip çubuklar ve küpler bu­lunmaktadır.

25 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Montessori sınıfındaki her materyal ayırıcı bir nitelik taşır. Bu yaklaşım, çocukların yalnızken daha iyi keşfedebilecekleri varsa­yımına dayanır. Örneğin, pembe kule olarak bilinen materyal farklı büyüklüklerdeki pembe küplerden oluşur. Okulöncesi çağdaki çocuk, en büyük küp en alta, en küçük küp en üste gelecek şe­kilde bir kule kurar. Bu materyal büyüklük kavramının farkına varmayı sağlar. Küpler aynı maddeden, renkten ve malzemeden yapılmıştır. Burada tek ayırıcı nokta küplerin büyüklüğüdür.

26 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Başka materyaller, başka kavramların fark edilmesini sağlama amacını taşımaktadır. Renk İçin renkli tabletler, biçim için geometrik ma­ teryaller, v.b. Üstelik materyaller kendiliğinden düzeltilebilir özelli­ğe sahiptir. Bir parça uymadığı zaman çocuk buradaki hatayı kolayca fark edebilir. Bir yetişkinin hataları düzeltmesine gerek yoktur. Çocuk sorunları tek başına çözebilme, kendine güven geliştirme, analitik düşünme ve başarılı olmanın verdiği mutluluğu yaşama yeteneğine sahiptir. Çocukların keşiflerinin sürekliliği gibi materyaller de birbiri ile bağlantılıdır. Örneğin pembe kule ile ge­niş merdiven materyali arasında boyutların karşılaştırılmasına dayalı farklı ilişkiler keşfedilebilir.

27 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Hazırlanmış çevre: Dr. Montessori, "Hazırlanmış çevre" olgusunu ortaya atmış ve geliştirmiştir. Bu, belli bir düzenin oldu­ğu, çocukların kendi hızlarında ve kendi kapasitelerine göre öğre­nebilecekleri, rekabetin olmadığı bir ortamdır. Çocuk, o ortamda başarılı olmak İçin bir çok olanak elde eder. Bir Montessori sını­fında çocuk, özel olarak tasarlanmış materyalleri kullanarak kendi kendisine öğretir. Bunlar cazip, basit, çocuğun boyuna uygun materyallerdir. Bu hazırlanmış çevrede çocuk, kendi başına ve başkaları ile birlikte çalışmayı öğrenir ve nasıl çalışacağının seçi­mini de kendisi yapar. Montessori sınıfı, çocuğun bir yetişkin bas­kısı olmadan kendisini özgür hissettiği ve kendi dünyasını keşfe­dip, kendi zihnini ve bedenini geliştirebildiği cazip bir ortamdır. Bu ortamda farklı alanlar vardır.

28 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ "Hazırlanmış çevre" kavramı, çocuğun keşfetme ve öğrenme­sine en üst düzeyde olanak tanıyacak biçimde düzenlenmiş bir çevredir. Hazırlanmış çevrede, önemli ölçüde hareket etme ola­nağı kadar pek çok farklı etkinlikler de vardır. Bir okulöncesi ku­rumunda örneğin üç yaşındaki bir çocuk elleri ile çamaşırlarını yıkayabilir, dört yaşında bir çocuk taşınabilir alfabe olarak bilinen harflerle sözcükler ve cümleler kurabilir, beş yaşındaki çocuk özel düzenlenmiş boncuk takımları ile çarpma işlemi yapabilir.

29 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Bir il­köğretim sınıfında altı-dokuz yaşlarında çocukların bulunduğu küçük bir grup, zaman şeridinde nesli tükenmiş hayvanlar hakkın-da bir şeyler öğrenirken, başka bir çocuk bir şiirde kullanılan gra­mer yapısını analiz etmek için yalnız başına çalışmayı tercih ede­bilir. Bazen bütün sınıf hikaye anlatma, şarkı söyleme ya da be­den hareketleri yapma gibi bir grup çalışmasına katılabilirler. Montessori'nin sakin ve düzenlenmiş çevresinde çocuklar kendi hızlarına göre kendi etkinliklerini seçer ve uygularlar. Öz disiplin ve özgürlüğün karışımından oluşan bu deneyimler onların geli­şimsel gereksinimlerinin de karşılanmasını sağlamakta-dır

30 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Montessori sınıfı çocuklar için bir "oturma odası" gibidir. Bütün mobilyalar çocuğun boyuna göre ayarlanmış ve bütün materyaller çocukların beden yapılarına uygun biçimde tasarlanmıştır. Hazır­lanmış çevre dört farklı alana bölünmüştür; Pratik yaşam alanı, duyusal alan, matematik alanı ve dil alanı.

31 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Pratik Yaşam Alanı (Günlük Yaşam Becerileri): Bütün anne-babaların bildiği gibi çocuklar, yetişkinlerle olmayı ve yetişkinlerin günlük etkinliklerine katılmayı isterler. Montessori pratik yaşam materyalleri onların bu etkinlikleri yapmalarına izin verir. Üç yaşında okulöncesi kuruma giden bir çocuk için pratik yaşam alanı ev ve okul arasında bir bağlantı sağlar. Sınıf içinde çocuklara uygun ebatlardaki araçlarla parlatma, fırçalama, sü­pürme, bağlama gibi gerçek işler yaptırılarak çocuklar yetişkinlerle aynı etkinlikleri paylaşmaları sağlanır. Bir yetişkin çocuğa karış­madan, çocuk istediğinde yardım etmek üzere yanındadır ve bu işler acelesiz, sakin biçimde yapılır (Kahn,1995, s.12).

32 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Küçük bir çocuk için, bulaşık yıkamak, sebze soymak, ayak­kabı parlatmak gibi bir yetişkine doğal hatta monoton gelen işlerin özel bir yanı vardır. Bunlar, bir çocuk için heyecan vericidir. Çünkü bu davranışlar yetişkinleri taklit edebilme olanağı sağlar. Taklit ise erken çocukluk yaşlarında en güçlü dürtülerden biridir. Sınıfın bu alanı, çocukların koordinasyonlarını mükemmelleştirecek akti-vitelerle iç içedir. Konsantrasyon süreleri giderek uzamaya başlar. Çalışmalardaki kurallı sıralamayı takip ettikçe detaylara dikkat etmeyi öğrenirler. Bir başka çalışmaya başlamadan önce ellerin­dekini bitirip yerine koyarak doğru çalışma alışkanlıklarını kazanır­lar.

33 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Bir Montessori sınıfında pratik yaşam alıştırmalarına ilişkin dört farklı grup vardır (Kahn,1995): Kişisel bakım: Düğmeleri ilikleme, fermuar çekme, bağ­lama Çevresel bakım: Temizlik, süpürme, bahçe işleri, ütü yapma, parlatma Sosyal ilişkilerin geliştirilmesi: Kutlama, hizmet, kabul, özür dileme, teşekkür etme. Hareket ve denge: Bir çizgi üzerinde yürüme, sessiz o-yunlar oynama vb.

34 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Pratik yaşam etkinlikleri çocuk için çok çekicidir. Çünkü bu et­kinlikler çocuğun yetişkinler dünyasında bağımsız olarak yer al­masına izin vermektedir. Ceketinin düğmelerini iliklemeyi, ayak­kabısının bağlarını bağlamayı ve ellerini yıkamayı öğrendikten sonra, bu alıştırmaları doğal biçimde tekrar ederek, bir yetişkinin yardımı olmaksızın ustalık kazanır. Bu alıştırmalar çocuğun ba­ğımsızlık duygusunun geliştirilmesi kadar hareketlerinin koordi­nasyon ve zarafetini de geliştirir. Montessori çocuğun bağımsızlı­ğını besler ve teşvik eder (Kahn,1995).

35 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Duyusal Alan: Dünyanın Keşfi Dünya, renk, büyüklük, boyut, biçim, şekil, ses, dokunma, tat ve kokudur. Çocuk bir duyular dünyasında yaşar. Gelişiminin yaratıcı bölümünü sürdürmek için çocuk, kendisine ulaşmış olan izlenimleri sınıflamak ve ifade etmek gereksinimi içindedir. Do-kunsal, sesli, tadı olan ya da kokulu Montessori materyalleri ço­cuğa dünyasını sınıflama, tanımlayarak netleştirme karşılaştırma­lar yapma olanağı verir (Kahn,1995). Uzunluk, kısalık kavramları farklı boylardaki kırmızı çubuklarla kazandırılır. Bunun gibi yumuşaklık ve sertlik kavramları yumuşak bir kağıt ve zımpara kağıdına dokunularak verilir. Daha sonra sert kağıtlardan bir küre yapılarak yeryüzünün sert ancak suyun yu­muşak olduğu başka derslerde de tekrarlanır. Yaprak ve çiçek biçimleri, geometrik poliganlar, üç boyutlu yeryüzü ve su biçimleri, parçalı haritalar ve boyanabilir dünya resim ve küreleri gibi mater­yaller kullanılarak çocuk, duyusal boyutta dünyayı keşfederek gereken bilgi" ve araçları kazanır (Kahn,1995).

36 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Matematik (Somuttan Soyuta): Okul öncesi çağdaki çocuk­larda doğal olarak matematik zekası vardır. Bu yaştaki bir çocukta normal koşullar altında gerekçelendirme, hesaplama ve tahmin etme kapasitesi gelişmiştir. Çocuklar bilinçli bir biçimde sahildeki çakıl taşları ya da tatlıdaki bisküvilerin sayısını hesaplamaya yö­nelirler. Somut Montessori matematik materyalleri çocuğun so­muttan soyuta doğru giden matematik yolculuğunda duyularının gelişmesine izin verir (Kahn,1995).

37 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Çubuklar, miller, kartlar, boncuklar, küpler ve fişler matema­tiksel soyutlamayı sembolize etmek için kullanılan somut araçlar­dan bazılarıdır. Çocuklar yalnızca saymayı öğrenmek istemezler, onlar avuçlarında tuttukları şeylerin "ne kadar" olduğunu anlamak İsterler. Aynı şekilde çocuklar bu somut materyalleri kullanarak toplama, çıkarma, çarpma ve bölme işlemlerini yapabilirler. (Kahn,1995).

38 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Çocuklara erken yaşlarda matematik malzemeleri ile çalışma olanağı sağlandığında, onların matematikle ilgili pek çok gerçeği ve yeteneği kolayca ve zevkle kazanabildikleri görülmüştür. Diğer taraftan matematik çocuklara ileriki yaşlarda soyut bir formda verildiğinde aynı yetenekleri kazanabilmeleri için uzun bir zaman ve çok fazla çaba gerekmektedir. Dr. Montessori sayı sayma iş­ lemi ile ilgilenen çocukları incelediğinde onların dokunmayı veya saydıkları materyalleri bir yerden bir yere taşımayı istediklerini gözlemlemiş ve böylece somut matematik materyallerini yaratmış­ tır.

39 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Çocuklar, bu materyalleri bir araya getirerek, ayırarak, bölüştü­ rerek, sayarak, karşılaştırarak matematiğin temel işlemlerini kendi kendilerine ortaya çıkarırlar. Bir Montessori sınıfındaki çocuklar asla toplama, çıkartma kuralların) veya çarpım tablosunu ezber­ lemezler. Çünkü onların sayı sayma, toplama, çıkartma, çarpma ve bölme İşlemlerini yapabilmek için çok çeşitli materyalleri vardır. Böyle farklı materyallerle çocuklara gerekli olan tekrarları yapma olanağı sağlanmıştır. Toplama kurallarını veya çarpım tablosunu ezberleme zamanı geldiğinde ise artık her işlemin ne anlama geldiğiniçokiyibilirdurumdadırlar

40 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Dil (Konuşmadan Yazmaya): Bir Montessori sınıfında ço­cuklar, alfabedeki harflerin isimlerini öğrenmeden önce seslerini öğrenirler. Çünkü bunlar ileride okuyacakları kelimeleri oluşturan seslerdir. Montessori sınıfında dil materyalleri, öğrencilere birey­sel olarak sunulur. Bu, öğretmene çocuğun ilgi alanlarını keşfet­me olanağı da sağlar. Okuma çalışmaları, çocuğun kelimenin anlamını sorması ya da harflerle çalışma yapma isteği göstermesi ile başlar. Çocuklar, önce 2 ya da 3 sesten oluşan kelimelerle başlarlar ve yavaş yavaş, daha uzun kelimelere geçerler. Sesleri öğrendikten sonra, artık her yeni kelime onları cezbeder. Bu ne­denle asla belli sayıda kelime okumaları için sınırlandırılmazlar. Çocukların okuma istekleri asla bastırılmamalıdır

41 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Bu dört alanın dışında Montessori eğitiminde bütünleştirilmiş çeşitli etkinlik konuları da bulunmaktadır. Bu konu alanları fiziksel coğrafya, tarih, bilim ve doğa, kültür programları, sanat, müzik ve yaratıcı hareket alanlarından oluşmuştur. Fiziksel Coğrafya : Geniş tahta yap-boz haritalar, sınıfta en fazla rağbet gören materyallerdir. Başlangıçta, çocuklar, bu hari-talan sadece yap-boz gibi kullanırlar. Daha sonra kıtaların, okya­nusların ve ülkelerin yerlerini öğrenirler. Bu ülkelerin önemli özel­likleri hakkında bilgi sahibi olurlar. Bu haritalar, birçok coğrafik gerçeği somut olarak gösterir. Çocuklar aynı zamanda ada, göl, körfez, koy gibi çeşitli kara ve su formlarını da görerek, onlara dokunarak öğrenirler. Tarih: Montessori, çocuklara "Zaman Şeritleri" ile çalışarak tarihin de somut bir sunuşunu yapar. Zaman şeritleri, uzun kıvrıl­mış kağıtlardır. Çocuklar bunu sınıfta yere açarak kullanırlar. Bu şerit üzerinde çeşitli tarih dönemleri işaretlenmiştir. tarih fikrini sunarken, çocuklar, bebeklik resimlerini de kullanarak önce kendi hayatlarının zaman şeridini oluştururlar.

42 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Bilim Ve Doğa: Bilimsel çalışmalarda çocukların doğal me­rakları, projeler ve deneyler İle uyarılır. Hem bitkiler hem de hay­vanlar dünyası, yaşayan her canlının sevilip takdir edilmesi gerek­tiğini öğretmek amacıyla ders olarak işlenir. Kültür Programı: Çocuklar diğer ülkeleri, onların gelenekleri­ni, yiyeceklerini, müziklerini, iklimlerini, dillerini ve orada yaşayan hayvanları öğrenerek üzerinde yaşadıkları dünyanın farkına varır­lar. Böylece dünya üzerinde yaşayan insanları anlamaları, hoş görmeleri ve sevmeleri daha kolaylaşır.

43 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Sanat: Okul öncesi ortamda sanat, çocuğa kendi başına bir şeyler yaratıyor olmanın büyük keyfini verir. Çocuklar, çok çeşitli araçlar kullanarak hayal dünyalarını keşfetme ve İfade etme öz­gürlüğüne sahiptirler. Anaokulunda sanatsal faaliyetler diğer bü­tün alanlarla iç içedir. Müzik Ve Yaratıcı Hareket: Yaratıcı müzik, hareket ve dramatizasyon programı sürekli vardır ve anaokulunda her aka­demik programın içindedir. Okul öncesi çocuklarda, müzik çalış­malarının öğesi, ritimdir. Ritme doğal tepki ise fizikseldir. Bu ne­denle çocuğun enstrümanı vücududur. Müzikteki hareketler vücut aracılığıyla yansıtılır ve yorumlanır.

44 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Mentossori İlköğretim okullarının sınıflarındaki en önemli ölçütlerinden biri öğrenci etkinlikleridir: Bir günde 3-4 saat boyunca öğrenciler bireysel ya da küçük gruplar halinde kendi seçtikleri çalışmalarla ilgilenirler. Bu seçimler öğretmenlerin rehberliğinde gerçekleşir. Günde bir saat bütün grup olarak etkin­lik gösteren sınıflar Montessori modelinden ayrılırlar. (Chattin-McNichols, 1992).

45 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Montessori sınıflarının bir diğer özelliği ise yarışmadan çok işbirliğine dayalı bir tutum geliştirmesidir. Öğrenciler bir­birlerine yardım ederler. Geleneksel test sınavları üzerinde fazla durulmaz ve öğrencilerin problemlere yanıt vermelerini sağlayacak ortamlar sağlanır. Kamu Montessori okullarının genel başarı testlerine katılmak zorunda olmalarına karşın pek çok Montessori öğretmeni bu sınavların öğrencinin ne kadar öğrendiğini ölçmek­ten uzak olduğunu düşünmektedir.

46 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Montessori sisteminde bireysel sorumluluğun gelişti- riimesine büyük bir önem verilmektedir. Çocuklar sınıfın ve eğitim materyallerini korunmasını sağlarlar ve sınıf kurallarının geliştirilmesine katılırlar.

47 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Normalleştirme süreci: Montessori eğitiminde normalleş­ tirme terimi özel bir anlam taşımaktadır. Montessori uygun bir çevrede özgür davranmasına izin veril­diğinde çocukların çiçeklenen ağaçlar gibi üretken olduklarını gözlemiştir, (iyi bir konsantrasyon süresinin sonucunda, bütün ilgileri ile materyallerle çalışan çocuklar tazelenmekte ve doyuma ulaşmaktadırlar. Kendi seçtiği bir çalışma üzerinde sürekli kon­santre olabilen bir çocuk, bir iç disiplin ve iç huzuru geliştirmekte­dir. İşte Montessori bu sürece "normalleştirme" adını vermiştir ve buna bütün bir çalışmanın en önemli tek sonucu olarak nitelen­dirmiştir. Sadece normalleşmiş çocuklar çevrelerinin de desteği ile harika bir gelişim gücü gösterebilirler. Bu güç, kendiliğinden olu­şan disiplin, sürekli ve mutlu çalışma, başkalarına karşı toplumsal duyarlılık ve yardımlaşma biçiminde yansımaktadır

48 MONTESSORİ OKULLARININ ÖZELLİKLERİ Normalleşmenin özellikleri şu şekilde sıralanabilir; Düzenden hoşlanmak, çalışmaktan hoşlanmak, kendiliğinden oluşan bir konsantrasyon, gerçeğe bağlılık, sessizlikten hoşlanma ve yalnız çalışabilme, tahakküm edici içgüdülerin bastırılması, tercihleri gerçekleştirmek için eyleme geçme gücü, itaat, bağımsızlık ve kişisel teşebbüs, kendiliğinden ortaya çıkan öz disiplin ve neşe

49 ELEŞTİRİLER Montessori sistemi yalnızca okulöncesi eğitim için uygundur: Amerika Birleşik Devletlerinde Montessori okullarının çoğunluğu okulöncesi düzeyde olmakla birlikte doğumdan on dört yaşına kadar süren Montessori prog­ ramları da vardır. Montessori sistemi yalnızca üstün yetenekli ya da en­gelli öğrenciler içindir: Montessori yöntemi hem üstün yetenekli çocuklarda hem de engelli çocuklarda çok etkili olmuştur. Bunun yanında bütün çocukların başarılı olmala­rını sağlayacak öğrenme çevreleri düzenlenmektedir. Montessori okulları dinsel nitelik taşımaktadır: Amerika'daki pek çok özel Montessori okulu dinsel nitelik taşır çünkü bu okullar dini kuruluşlarca desteklenmekte ve fi­nanse edilmektedir. Ancak Montessori sisteminin kendisi dinsel bir nitelik taşımamaktadır ve dini öğretimi uygun bulmaz.

50 ELEŞTİRİLER Montessori yalnızca zenginler içindir: Bu eleştirinin ne­deni Amerika Montessori hareketinin 1950'lerde bir özel okulöncesi eğitim hareketi olarak başlaması ve velilerden alınan paralarla finanse edilmesidir. Ancak Montessori programlan özel okula ek olarak yaklaşık 200 kamu okulunda da mevcuttur. Montessori Sınıflarında çocuklar göreli olarak daha az denetlenmekte ve canları ne isterse onu yapmaktadır­lar: Montessori sistemi amaçlı etkinliklerin özgürce seçil­mesi temeline dayanmaktadır. Eğer çocuk materyalleri za­rar verici biçimde ya da amaçsız biçimde kullanıyor ise öğ­retmen araya girerek materyali daha uygun biçimde kullanması ya da uygun materyali kullanması konusunda ki­barca yönlendirmektedir.

51 ELEŞTİRİLER Montessori bir külttür: Mentossori eğitim akımlarının önemli bir parçasıdır. Bunun kanıtı olarak Montessori eğiti­mi konusunda üniversitelerde her geçen gün yeni lisans üstü programlar açılmaktadır. Montessori sistemine kamu sektöründeki ilgi de giderek artmaktadır. Montessori sınıfları aşırı derecede yapılandırılmıştır: Öğretmenin bütün materyallerin özel amacını açıkça be­lirtmesine ve bütün etkinlikleri adım adım bir düzen içinde sunmasına rağmen çocuk özgürce seçtiği etkinliklerdeki bir saklı düzen içinde yeni olanakları da keşfetmektedir.

52 ELEŞTİRİLER Montessori hayal gücüne karşıdır ve yaratıcılığı boğ­maktadır: Düzenlenmiş çevrelerin problem çözmede öz­gür ve yaratıcı yaklaşımı teşvik ettiği bir gerçektir. Ayrıca öğretmenin yönlendirdiği bir hayal gücü teşvik edilmekte­dir. Çocuklar tarafından başlatılan hayal oyunları, öğret­men tarafından gözden geçirildiğinde yararlı ve sağlıklı o-lur. Montessori sınıfları çocukları çok hızlı ve çok ileri ol­maya zorlamaktadır: Montessori felsefesinin temeli, her çocuğun kendi bireysel adımlan ile gelişmesine izin verme düşüncesidir. Montesori çocuklarının mucize öyküleri, on­ların yaş düzeylerinden geleneksel beklentilerin ötesinde, yapay bir ilerleme değil bilimsel olarak hazırlanmış bir çev­re kendi hızı ile öğrenmesine izin verildiğinde ortaya çıkan olasılıklara bağlıdır. Montessorinin modası geçti: Montessori programında uygun değişiklikler yapıldığında (Bilgisayarla tanışma, Kül­türlerle ilişkili olarak pratik yaşam alıştırmalarında değişik­liklerin yapılması gibi) Montessori'nin temel pedagojik an­layışı güncelliğini korumaktadır. Çağdaş araştırmalar ve değerlendirmeler Montessori'nin anlayışını günümüzde de onaylar niteliktedir.

53 https://www.youtube.com/watch?v=3cDyqCpv1QI https://www.youtube.com/watch?v=09Y-huCMjIc


"Montessori Metodu Dr. Mustafa TOPRAK. Maria Montessori Montessori sisteminin yaratıcısı olan Maria Montessori, 31 Ağustos 1870'te, İtalya'nın Ancona bölgesinde." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları