Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

OKUL ÇOCUĞU BESLENMESİNDE SÜTÜN ÖNEMİ VE LAKTOZ İNTOLERANSI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "OKUL ÇOCUĞU BESLENMESİNDE SÜTÜN ÖNEMİ VE LAKTOZ İNTOLERANSI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü."— Sunum transkripti:

1 OKUL ÇOCUĞU BESLENMESİNDE SÜTÜN ÖNEMİ VE LAKTOZ İNTOLERANSI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü

2 Çocukların sağlıklı Gelişimi…. Genetik potansiyelleri yanında BESLENME, Temiz çevre, Sosyal etkileşimler gibi ekzojen faktörlere bağlıdır 2

3 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Beslenme İnsanın; Büyümesi,gelişmesi, Sağlıklı ve üretken olması için besin öğelerini gereken miktarlarda almasıdır. 3

4 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Beslenmenin ve yiyecek tüketiminin ana amaçları Sağlıklı gelişim 4

5 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü BESLENME Çocukluk Gençlik Yetişkin Yaşlılık 5

6 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü İyi beslenme hastalıklara direnç Sağlıklı olunca İyi beslenme Boy,kilo Sağlık + beslenme psiko sosyal/motor gelişim Sağlıklı, iyi beslenmiş çocuk Okul başarısı Okuldan ayrılma Beslenme-Sağlık-Gelişim 6

7 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Sağlıklı bir yaşam için bütün yaşam süresince yeterli ve dengeli beslenme çok önemlidir Yeterli ve dengeli beslenme ;-besin ögelerinin günlük alınması gereken miktarlarını içeren, -çocukta normal büyümeyi, erişkinde normal vücut ağırlığının devamlılığını sağlayan, -besin öğelerinin yetersizliği ya da fazlalığına bağlı hastalıkların gelişmesini önleyen beslenme şeklidir 7

8 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Yağlılar &Tatlılar(AZ ALINMALI Süt, Yoğurt &Peynir(2-3 PORSİYON) Sebzeler(3-5 PORSİYON) Et, tavuk, balık, baklagiller, yumurta &kabuklu yemiş(2-3 PORSİYON) Meyveler(2-4 PORSİYON) Ekmek, tahıl, pirinç&makar na(6-11 PORSİYON) 8

9 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Büyüme ve gelişme Kendini iyi hissetmek İyi görünmek Daha güçlü ve aktif olmak Daha başarılıolmak Beslenmeyle ilişkili kronik hastalıklarıönlemek, Hastalıklardan korunmak için Neden Yeterli ve Dengeli Beslenme 9

10 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Yetersiz ve dengesiz beslenme durumunda okul çocuklarında; 1) Somatik büyüme ve gelişme bozukluğu -Boy kısalığı, zayıflık, şişmanlık 2) Mental gelişme ve mental fonksiyon bozuklukları -Zeka geriliği, eğitimde başarısızlık, sosyal uyumsuzluk 3) Seksüel organlarda ve işlevlerinde bozukluk -Hipogonadizm, Seks organlarında gelişme geriliği, kıllanma ve ses bozuklukları 10

11 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 0-1 yaş 1-3 yaş Okul Öncesi Okul Çağı Adölesan Çocuklar TOPLUMUN RİSK GRUPLARI 11

12 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Okul çocuğu ve adölesan beslenmesi neden önemli? Yeme bozuklukları Sağlıklı Beslenme Obesite Gelişmiş ülkelerde adölesan dönemde en sık görülen hastalık Gelişmiş ülkelerde adölesan dönemde en sık görülen 3. hastalık 12

13 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Hamburger, chessburger, pizza, ekmek rasıpatates...vb Kola, gazoz, enerji içecekleri, hazır toz içecekleri...vb Çikolata, pasta, kurabiye, bisküvi,...vb Patates kızartması, cips...vb besinleri ne sıklıkla tüketiyorlar? ÇEVRENİZDEKİÇOCUKLAR NASIL BESLENİYORLAR 13

14 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Çoğunlukla okul yemeklerini yememeleri, okul kantininden ve dışarıda satılan besinleri tercih etmeleri olumsuz beslenme davranışı kazanılmasına katkıda bulunur. Bu tür beslenme alışkanlıkları sonucunda çocukların yağ-şeker tüketimi artar ancak demir,kalsiyum, vitamin ihtiyacı karşılanamaz. 14

15 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 1- Beslenme problemlerinin sık yaşandığı dönem 2- Çocuğun büyüme hızı ilk bir yaşa göre biraz duraklar: yeme ihtiyacı azalır: *Yemek seçen, tabağını tam bitirmeyen // normal büyüyen çocuklar için anne-babaların “çocuğum az kilo alıyor”diye endişelendiği dönem 1- Beslenme problemlerinin sık yaşandığı dönem 2- Çocuğun büyüme hızı ilk bir yaşa göre biraz duraklar: yeme ihtiyacı azalır: *Yemek seçen, tabağını tam bitirmeyen // normal büyüyen çocuklar için anne-babaların “çocuğum az kilo alıyor”diye endişelendiği dönem 3- Gelecekteki beslenme alışkanlığının büyük oranda belirlendiği dönem 4- Beslenme alışkanlığının gelişmesinde temel olarak ailenin ve aile mutfağının belirleyici olduğu bir dönem 3- Gelecekteki beslenme alışkanlığının büyük oranda belirlendiği dönem 4- Beslenme alışkanlığının gelişmesinde temel olarak ailenin ve aile mutfağının belirleyici olduğu bir dönem Süt + Fofmüla Süt + Fofmüla Aile Sofrası 15

16 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Okul çocukluğunda beslenmenin temel özellikleri *Pek çok toplumsal / bireysel alışkanlıklar (iyi veya kötü) bu dönemde kazanılır. *Aile, arkadaşlar/öğretmenler, basın (TV) beslenmeyi etkileyen faktörler *Ev dışında daha önce elde edemediği yiyeceklere daha kolay ulaşır. *Küçükken yiyemedikleri çeşitli yiyecekleri tatmak ister *Okul saatleri belirli: Öğünler daha düzenli olmak durumunda *Daha fazla sayıda öğün evin dışında yenir. *Algılama gücü yiyeceklerle ilgili aldığı mesajlar daha nettir *Yiyeceğine karar verilirken kendi fikrinin de alınmasını ister *Pek çok toplumsal / bireysel alışkanlıklar (iyi veya kötü) bu dönemde kazanılır. *Aile, arkadaşlar/öğretmenler, basın (TV) beslenmeyi etkileyen faktörler *Ev dışında daha önce elde edemediği yiyeceklere daha kolay ulaşır. *Küçükken yiyemedikleri çeşitli yiyecekleri tatmak ister *Okul saatleri belirli: Öğünler daha düzenli olmak durumunda *Daha fazla sayıda öğün evin dışında yenir. *Algılama gücü yiyeceklerle ilgili aldığı mesajlar daha nettir *Yiyeceğine karar verilirken kendi fikrinin de alınmasını ister 16

17 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Okul Çocukluğu Döneminde Enerji ve Besin Gereksinimleri Yağ (Total Kalorinin Yüzdesi) Besin Öğeleri 7-12 yaş Protein(g/kg ) 1 g/kg/gün DoçDr. Funda Özgenç; Güncel Pediatri;

18 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Okul çocuğunda sağlıklı beslenme için Kahvaltı öğünü mutlaka olmalı Günde en az 5 porsiyon sebze ve meyve tüketilmeli Ara öğünler ana öğünleri tamamlayıcı nitelikte olmalı Ara öğünlerde fazla şekerli yiyecek ve içecekler tüketilmemeli Bol sıvı alınmalı Her gün fiziksel aktivite 18

19 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Ara öğünler -atıştırma *Üça na öğünün arasında enerji toplamak için yenir *Ana öğünlerde yenilenin üçte biri kadar yenmeli ABD: Adolesan: *2500 kcal/gün enerji alıyor (%30’u ev dışında yenilen yiyeceklerden) *Her atıştırmada ~300 kcal alıyorlar Huang TTK, et al. Obes Res 2004;12: *Üça na öğünün arasında enerji toplamak için yenir *Ana öğünlerde yenilenin üçte biri kadar yenmeli ABD: Adolesan: *2500 kcal/gün enerji alıyor (%30’u ev dışında yenilen yiyeceklerden) *Her atıştırmada ~300 kcal alıyorlar Huang TTK, et al. Obes Res 2004;12: Okulda ara öğünde ayaküstünde yenilebilecekler: *Bir bardak süt veya yoğurt *Bir porsiyon sütlü tatlı *Bir meyve *Bir bardak meyve suyu ve bir dilim kek *Peynir ve kraker *Peynirli tost / sandviç Okulda ara öğünde ayaküstünde yenilebilecekler: *Bir bardak süt veya yoğurt *Bir porsiyon sütlü tatlı *Bir meyve *Bir bardak meyve suyu ve bir dilim kek *Peynir ve kraker *Peynirli tost / sandviç 19

20 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü İyi bir besin nedir? Enerji, protein ve mikro-besi öğesinden zenginFe, Zn, Ca, Vit C, Vit A, folat Temiz ve güvenli “patojen, zararlıkimyasal, toksin, aspire edilebilecek kemik, sert cisim içermeyen, aşırısıcak olmayan” Kolay hazırlanır; kolay tüketilebilir Çocuğun sevdiği; bölgesel bulunabilir Enerji, protein ve mikro-besi öğesinden zenginFe, Zn, Ca, Vit C, Vit A, folat Temiz ve güvenli “patojen, zararlıkimyasal, toksin, aspire edilebilecek kemik, sert cisim içermeyen, aşırısıcak olmayan” Kolay hazırlanır; kolay tüketilebilir Çocuğun sevdiği; bölgesel bulunabilir 20

21 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Okul Çocukları için önerilen günlük enerji ve besin öğeleri değerleri Tahıl ürünleri ; Ekmek Pilav Makarna Haşlanmışpatates Çorba...vb besinlerdir porsiyon tüketilmelidir. Tahıl ürünleri ; Ekmek Pilav Makarna Haşlanmışpatates Çorba...vb besinlerdir porsiyon tüketilmelidir. 21

22 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Sebze ; 2-3 porsiyon tüketilmelidir. Meyve ; 4-5 porsiyon tüketilmelidir. 22

23 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Et ürünleri ; Et Tavuk Balık Kurubaklagil Yumurta...vb besinlerdir. 2-3 porsiyon tüketilmelidir. 23

24 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Süt ürünleri ; Süt Yoğurt Ayran Dondurma Sütlütatlılar...vb besinlerdir. 4-5 porsiyon tüketilmelidir. 24

25 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Türkiye’de Enerji Kaynakları Tahıllar %36 Görünür yağ%14 Süt ve süt ürünleri %14 Tavuk ve kırmızıet % 9 Meyveler %10 Şeker %7 Sebzeler %5 Kuru baklagiller %3 Balık %2 Türkiye’de Enerji Kaynakları Tahıllar %36 Görünür yağ%14 Süt ve süt ürünleri %14 Tavuk ve kırmızıet % 9 Meyveler %10 Şeker %7 Sebzeler %5 Kuru baklagiller %3 Balık %2 25

26 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Hayvansal Protein Kaynakları Et ve hayvansal ürünler tam proteinlerin (kaliteli proteinlerin) kaynağıdır, Süt ve süt ürünleri Sığır Kuzu Kümes hayvanları Balık Kabuklu deniz ürünleri Yumurta (tam proteinlerin en iyi kaynağı) 26

27 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Protein Yetersiz Tüketiminin Olumsuz Etkileri Vücuda yeterli protein alınmadığı durumlarda vücut kendi hücrelerini kullanır Sonuçta önce büyüme durur, daha sonra vücut ağırlığında azalma başlar Vücudun direnci azaldığı için hastalıklara yakalanma olasılığıartar İyileşme geç olur Kan proteini olan hemoglobin yapılamadığı için kansızlık oluşur Demir, kalsiyum ve A vitamini gibi besin öğelerinin kullanımı da azalır 27

28 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Protein alımında Tahıllar %37 Süt ve süt ürünleri %20 Kırmızıet, tavuk %19 Sebze ve meyve %15 Özellikle hayvansal proteinlerin ve tahılların tüketimini ARTIRMALIYIZ Protein alımında Tahıllar %37 Süt ve süt ürünleri %20 Kırmızıet, tavuk %19 Sebze ve meyve %15 Özellikle hayvansal proteinlerin ve tahılların tüketimini ARTIRMALIYIZ Özellikle hayvansal proteinlerin ve tahılların tüketimini ARTIRMALIYIZ… 28

29 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Çocuklarda yetersiz büyüme yalnız protein-enerji yetersizliğinden değil, Aynı zamanda “mikro -besi öğesi” (Fe, İyot, Vit A, Zn, Vit D ve yağ asitleri) eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Çocuklarda yetersiz büyüme yalnız protein-enerji yetersizliğinden değil, Aynı zamanda “mikro -besi öğesi” (Fe, İyot, Vit A, Zn, Vit D ve yağ asitleri) eksikliğinden kaynaklanmaktadır. 29

30 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Mikronutrient Eksiklikleri * Demir * İyot * Çinko * D vitamini * Kalsiyum 30

31 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Mikronütrient Eksikliklerinin Düzeltilmesi İle… Ortalama IQ’da 15 puanlık iyileşme Bebek ve çocuk ölümlerinde %40 azalma İşkapasitesinde %50 artış Sağlık ve eğitim harcamalarında azalma Uzun vadede ekonomik büyümede %5 artış Mikronütrient Eksikliklerinin Düzeltilmesi İle… Ortalama IQ’da 15 puanlık iyileşme Bebek ve çocuk ölümlerinde %40 azalma İşkapasitesinde %50 artış Sağlık ve eğitim harcamalarında azalma Uzun vadede ekonomik büyümede %5 artış 31

32 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü D VİTAMİNİ D vitamini, doğal olarak süt, tereyağı, peynir, yumurta ve karaciğerde bulunur D vitamini, doğal olarak süt, tereyağı, peynir, yumurta ve karaciğerde bulunur 32

33 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü D vitamini kalsiyumun kemiklerde depolanması ve böbreklerden geri emilimi için gerekli bir vitamindir 33

34 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Kalsiyum Çocukluk döneminde yeterli kalsiyum alımı kemik kitlesinin maksimum düzeye ulaşması için önemlidir Kalsiyum Çocukluk döneminde yeterli kalsiyum alımı kemik kitlesinin maksimum düzeye ulaşması için önemlidir 34

35 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Günlük tüketilmesi gereken kalsiyum miktarı 4-5 su bardağı süt-yoğurt 2-3 kibrit kutusu beyaz peynir ile karşılanabilir. 35

36 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Besin değeri yüksek olan SÜT bebeklikte, çocuklukta,gençlikt e ve ileri yaşlarda yani her dönemde vazgeçilmezdir 36

37 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Sütün Yapısı Sütün yapısında yer alan maddeler; Süt şekeri (laktoz), Süt yağı Süt proteinleri Mineral maddeler Vitaminler 37

38 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Sütte bulanan başlıca mineraller kalsiyum, fosfor, potasyum ve magnezyumdur *Yarım litre sütte; 5 kg et, 2,6 kg ekmek, 6,3 kg patates, 8,5 kg elma, 1,6 kg marul, 1,7 kg havuç0, 2 kg peynir Eşdeğer Kalsiyuma sahip 38

39 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü *Çocuklukta ve gençlikte özellikle kemiklerin ve dişlerin güçlü olması için gerekli bir besindir *Yapısında bulunan yağ asitleriyle çocuğun beyin gelişimi için gereklidir *Bu yaş grupları için gerekli olan kalsiyum ihtiyacının karşılanmasında kullanılacak en iyi kaynak 39

40 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Süt Proteinleri Süt proteinlerinin biyolojik değeri bitkisel proteinlere göre çok yüksek olduğundan, diğer proteinlere oranla süt proteinlerinden bireyler daha iyi yararlanmaktadır Süt proteinleri hücre ve dokuların oluşmasında önemli rol oynar Süt proteinleri büyüme ve gelişmeye önemli ölçüde katkı sağlar Süt proteinleri saçve tırnakların oluşumunda büyük rol oynar Süt proteinleri kas fonksiyonlarına yardımcı olur 40

41 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Süt Yoğurt Peynir Grubu *Günlük iki su bardağı süt içilmelidir *Süt yerine aynı miktarda yoğurt da yenilebilir 2 kibrit kutusu kadar beyaz peynir 1 su bardağı sütle eşdeğerdir Her gün bir öğün peynir, bir öğün süt veya yoğurt alarak gereksinim karşılanabilir 41

42 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Bazı Sütlerin Bileşimi 42

43 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Kaliteli ve Güvenli Süt Kişi başına yıllık içme sütü tüketimi Avrupa ülkelerinde litre Ülkemizde içme sütü olarak 23 litre 43

44 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Tüketilen Süt Miktarı 44

45 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü İçmek ya da içmemek?! 45

46 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Besin Reaksiyonları Herhangi bir besin alındığında ortaya çıkan reaksiyonların tümü istenmeyen besin reaksiyonları olarak adlandırılır 46

47 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Besin Alerjisi Herhangi bir besinin bağışıklık sistemi tarafından yanlışlıkla yabancı olarak tanınıp buna karşı değişik mekanizmalarla reaksiyon oluşması ve klinik belirtilerin ortaya çıkmasıdır. 47

48 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Allerjik Riski Ola Besinler İnek Sütü Susam Yumurta Balık Kabuklu deniz ürünle Soya Fıstık Hardal Gluten içeren tahıllar Kereviz Sülfitler 48

49 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Metabolik Bozukluklar (Enzim Eksiklikleri) Enzim eksikliği gibi bazı metabolik bozuklukları olan kişilerde bazı besinlerin alımıyla birtakım rahatsızlıklar ortaya çıkar. 49

50 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Besin İntoleransı Nedenleri Enzim eksiklikleri Besinlerdeki kimyasallara karşı reaksiyon Sülfür Sindirim sistemi hastalıkları 50

51 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Laktoz İntoleransı 51

52 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Süt Şekeri (Laktoz) Doğada yüksek oranda sütte bulunan ve süt şekeri olarak bilinen laktoz, enerji kaynağıdır. Sütteki laktozun yapısında yer alan galaktoz, beyin ve sinir dokularının oluşumunda çok önemli rol oynayan temel bir öğedir. Laktoz vücudun kalsiyum ve fosfordan daha iyi yararlanmasını sağlar. Bu nedenle kemik ve diş oluşumunda, bebeklerin beslenmesinde çok önemlidir 52

53 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 53 Glikoz Galaktoz Glukoz Galaktoz Glukoz Galaktoz Laktoz Laktaz Enzimi

54 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 54

55 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 55

56 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Neden çocuklarda süt tüketimi az? 56 Laktoz intoleransı *Dünya ülkelerinde sıklık %2-%100 arasında *Finlandiya: Laktaz enziminde polimorfizm bakılmış *Belirli polimorfizmleri taşıyan çocuk / yetişkinler daha az süt ve ürünü tüketiyor lehtimaki T, et al. Pediatrics 2006;118: Laktoz intoleransıolan çocuklar laktozu azaltılmış süt ürünleri tüketebilir

57 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 57 Bir çok kişide süt ve/veya süt ürünlerinin sindirimi ile ilgili sorunlar gelişebilmektedir: 1 bardak süt bile bu bireylerde istenmeyen belirtiler gelişebilmektedir Dünya genelinde %80den fazla birey süt şekeri laktozu sindirememektedir: Bu durum laktozintoleransı olarak isimlendirilir

58 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 58 Bebekler laktoz toleranttır Tüm laktoz- intolerant bireyler yaşama ya annelerinden ya da başka bir kaynaktan süt içerek ve bu sütü tamamen sindirerek başlarlar Bebekler laktaz enzimini ince barsaklarında üretirler ve bu enzim süt şekeri laktozu parçalar Sonuç olarak; Bebekler laktoz toleranttır

59 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 59 TERİMLER Hipolaktazya LAKTOZ Laktoz Emilim Bozukluğu Semptomlar Şekilsiz dışkı Karın şişliği, ağrı Gaz problemleri Laktoz İntoleransı

60 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 60

61 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 61

62 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü TÜRKİYE’DE LAKTOZ İNTOLERANSI 62 3 yaş % yaş % yaş % yaş % yaş % yaş % yaş % yaş %84 Özden ve ark. Gastroenterology,1992

63 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Laktoz İntoleransı Tipleri 63 Konjenital –Çok nadirdir Primer –2 yaşından sonra belirginleşir Sekonder –Genellikle 1-2 hafta içinde düzelir

64 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 64 Sindirim sistemi hastalıklarıda barsak mukozasının normal yapısını bozarak sekonder laktaz eksikliğine neden olur Akut gasroenterit Giardiasis ya da ascariasis gibi parazit hastalıkları Crohn hastalığı Çölyak hastalığı Radyasyona bağlıbarsak iltihabı Karsinoid sendrom Whipple sendromu Kwashiorkor Kemoterapi Bazıkanser türleri

65 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Hangi gıdalarda laktoz vardır 65 Süt Tereyağı Margarin Yoğurt Peynir Süttozu Bazı ekmek türleri ve hamur ürünleri Bazı hazır gıdalar Çikolata

66 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Ne yapalım….. 66 Yoğurt bu ürünler arasında farklı bir yere sahiptir. İçindeki bakteriler laktozu parçalarlar ve süt içemeyen pek çok kişi rahatlıkla yoğurt yiyebilir Bakterilerle fermente edilmiş yoğurt, beyaz peynir gibi süt ürünleri süte göre çok daha kolay sindirilir

67 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 67 Sütü az miktarlarda içilmeli Laktoz intoleransı olan pek çok insan bir seferde yarım bardak ya da daha az sütü tolere edebilmektedir Günde 3-4 defa azar azar içmek denenebilir Piyasada satılan laktazlıya da laktozu azaltılmış sütleri içmek denenebilir Light süt içildiğinde yeterli kalsiyum alınırken hem gereksiz yağalınmamış olunur, hem de daha kolay sindirilebilir Sütü yemeklerle birlikte içmek denenebilir Genelde yemekle birlikte alınan süt daha kolay sindirilir

68 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Laktoz İntoleransı bulguları: 68 Şişkinlik hissi, Karında kramp Gaz İshal Bulantı Kusma Gaz çıkarma

69 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Laktoz İntoleransı Bulguları 69 İmmun sistem etkilenmez Bulantı, karında kramp, şişlik, ağrı, gaz, diyare Semptomlar laktoz içeren besinlerin alımından 15 dak. veya saatler sonra başlar

70 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Semptom oluşumunu etkileyen faktörler 70 Laktoz miktarı Diğer sindirilebilir karbohidratlar Diğer gıdalar Gastrik boşalma zamanı Barsak florası Barsakların asiditesi Barsaklarda hassasiyet Semptomu olan birey (%) Laktoz miktarı(Sahi ve ark. 1983)

71 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü ÖNERİLER 71 Okul döneminde yararlı sağlık ve beslenme bilgisi olan ve olumlu davranışlar kazanan çocuklar, ileride bilinçli ve sağlıklı bireyler olacaklardır Çocuğun doğru beslenme davranış ve alışkanlıkları edinmesi için ailede ve okulda doğru ve uygulanabilir sağlık ve beslenme bilgilerinin verilmesi gerekir

72 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 72 Çocukları düzenli beslenmeye en fazla motive eden faktörler nelerdir? Sadece “şunları yemelisin” demek motivasyon için yeterli değil *Aile sağlıklı beslenmeli *Çocukları küçük yaştan itibaren sağlıklı beslenme konusunda eğitmeli -Çocuğa beslenme ile sağlık arasındaki ilişki anlatılmalı -Yiyeceklerin vücudumuzda akıbeti anlatılmalı -Görünümü etkileyeceği söylenmeli: -Erkek çocuklar: Daha biçimli ve dayanıklı vücut -Kızlar: Daha zarif ve düzgün vücut *Yiyeceklerini hazırlamasına izin verilmeli: Sağlıklı yiyecekleri sahiplenmesini sağlar *Hazır ve kolay yenilebilecek yiyecekler hazırlanmalı *Çocuklar spor yapmaya teşvik edilmeli (spor yapanlar daha düzenli besleniyor) Croll JK, et al. Am J Diet Assoc 2006;106:

73 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü Obesiteden korunma 73 *Sağlıklı beslenmek *Egzersiz yapmak

74 T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü 74 SEPET SEPET YUMURTA YEMEYİ SÜT İÇMEYİ SAKIN UNUTMA


"OKUL ÇOCUĞU BESLENMESİNDE SÜTÜN ÖNEMİ VE LAKTOZ İNTOLERANSI T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI Aydın Halk Sağlığı Müdürlüğü." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları