Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Ekrem YAZICI.  Mantıksal çatı yaklaşımı  Paydaş analizi  Problem analizi  Hedef/amaç analizi  Strateji analizi Proje hazırlama eğitimi2.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Ekrem YAZICI.  Mantıksal çatı yaklaşımı  Paydaş analizi  Problem analizi  Hedef/amaç analizi  Strateji analizi Proje hazırlama eğitimi2."— Sunum transkripti:

1 Ekrem YAZICI

2  Mantıksal çatı yaklaşımı  Paydaş analizi  Problem analizi  Hedef/amaç analizi  Strateji analizi Proje hazırlama eğitimi2

3 3  1960’larda ABD Uluslar Arası Kalkınma Ajansı tarafından geliştirilmiş  1980’li yıllarda OECD ve BM kuruluşlarınca kullanılmaya başlanmış  Günümüzde GTZ, SIDA, NORAD, DFID, AB (1993) ve STK’lar tarafından kullanılmakta  Zaman içinde format, terminoloji ve MÇY araçları değişmiştir. Ancak temel analitik prensipler aynı kalmıştır

4 Proje hazırlama eğitimi4 Mantıksal Çatı YaklaşımıMantıksal Çatı Matrisi Analitik süreçBu sürecin ürünü Paydaş analizi, problem analizi amaç analizi ve strateji analizi Bu hususların tekrar analizi, potansiyel riskler, varsayımlar

5 Proje tanımı/ Müdahale mantığı GöstergelerDoğrulama kaynakları Varsayımlar/ Riskler Hedef Amaç Sonuçlar Faaliyetler Proje hazırlama eğitimi5

6  MÇY Proje Döngüsü Yönetiminde kullanılan ana araçtır  Proje Döngüsü Yönetiminin : -Tanımlama (Paydaş, problem, amaç ve strateji analizleri) -Formülasyon (Mantıksal çatı matrisi) -Uygulama (Faaliyet planı, kontrat ve izleme) -Değerlendirme (Performans ve etki değerlendirme) aşamalarında kullanılır. Proje hazırlama eğitimi6

7 7 Değerlendirme Formülasyon Tanımlama Uygulama Finansman Programlama Proje döngüsü yönetimi

8  Sihirli bir değnek değil,  İyi anlaşılıp akıllıca uygulandığında iyi bir analitik değerlendirme ve yönetim aracı,  Deneyim ve profesyonel değerlendirme yerine geçmez  Diğer araçlarla desteklenmeli (kapasite değerlendirme, finansal analiz, cinsiyet analizi, çevresel etki değerlendirme) Proje hazırlama eğitimi 8

9 9 Ana unsurlarGüçlü yönlerYaygın problemler/zorluklar Problem analizi ve amaç belirleme -Neden-sonuç ilişkilerini de içerecek şekilde problemlerin sistematik analizini gerektirir -Araçlar ile amaçlar arasında mantıksal bağ sağlar -Projeyi daha geniş kapsamlı kalkınma sürecine yerleştirir (hedef ve amaç) -Risklerin incelenmesini ve sonuçların elde edilmesi için yönetimin sorumluluğunu teşvik eder -Öncelikli konular konusunda konsensüs sağlamak -Proje amaçları konusunda konsensüs sağlamak -Amaçları basit doğrusal bir silsileye indirgemek -Uygun olmayan ayrıntı seviyesi (çok fazla/çok az) Göstergeler ve doğrulama kaynakları -Amaçların nitelik ve nicelik olarak gerçekleşmesinin nasıl ölçüleceğini analiz edilmesini gerektirir -Amaçların açıklık ve spesifikliğinin geliştirilmesine yardım eder -İzleme ve değerlendirme altlığının oluşturulmasına yardım eder -Üst sevideki hedefler ve “kapasite geliştirme” ve “süreç” esaslı amaçları olan projeler için ölçülebilir ve pratik gösterge bulmak -Planlama sürecinin erken aşamasında gerçekçi olmayan hedefler oluşturmak -Doğrulama kaynağı olarak proje raporlarına güvenmek ve bunların niteliğini göz ardı etmek

10 Ana unsurlarGüçlü yönlerYaygın problemler/zorluklar Format ve uygulama-Problem analizinin amaç belirleme ile bağlantısını sağlar -“Kimin sorunları” ve “kimler faydalanacak” sorularının cevabını belirlemek için paydaş analizine önem verir -Görsel, anlaşılması kolay -Problem, amaç ve strateji analizi ile ilişki içinde yapılmazsa bürokratik “kutu doldurma” görevi haline gelir. -Yukarıdan aşağı kontrol mekanizması olarak kullanmak – çok katı şekilde uygulama -Temel kavramlara aşına olmayan elemanları soğutabilir -Yardımcı olmaktan ziyade bir takıntı haline gelebilir Proje hazırlama eğitimi10

11 Proje hazırlama eğitimi11 Mantıksal çerçeve matrisinin hazırlanması – Proje yapısının tanımlanması, onun içsel mantığının ve risklerin test edilmesi, hedeflerin ölçülebilir terimlerle tanımlanması, Faaliyet planlaması – Faaliyetlerin sırasının ve birbiriyle bağlantılarının tespit edilmesi; faaliyetlerin sürelerinin ve sorumlulukların belirlenmesi Bütçe –Faaliyet planından hareketle girdilerin belirlenmesi ve bütçenin hazırlanması Mantıksal Çerçeve Yaklaşımı PLANLAMA AŞAMASI ANALİZ AŞAMASI Paydaş analizi – potansiyel ana paydaşların tanımlanması, karakterize edilmesi ve kapasitelerinin değerlendirilmesi Sorun analizi- Ana problemlerin, kısıtların ve fırsatların tanımlanması ve neden sonuç ilişkisinin belirlenmesi Hedef/amaç analizi - Belirlenen problemlerden hareket ederek çözüm üretilmesi; araç-amaç ilişkilerinin belirlenmesi Strateji analizi – Çözüme ulaşmak için farklı stratejilerin belirlenmesi; en uygun stratejinin seçilmesi Alternatifleri belirleme Alternatifleri belirleme Sonuç Çıkarma Sonuç Çıkarma Proje Mantığını Belirleme Belirleme ve İşlevselleştirme Belirleme ve İşlevselleştirme Belirleme Analiz Belirleme Analiz

12 Proje hazırlama eğitimi12 1.Paydaş Analizi (Paydaş analiz matrisi) 2.Problem Analizi (Problem ağacı) 3.Hedef/Amaç Analizi 4.Strateji Analizi 5.Mantıksal Çerçeve Matrisinin Hazırlanması 6.Faaliyet Planının Hazırlanması 7.Bütçenin Hazırlanması

13  Paydaş: Bir projeden doğrudan veya dolaylı olarak olumlu veya olumsuz yönde etkilenebilecek veya projeyi aynı şekilde etkileyebilecek kişiler veya kurumlar  Faydalanıcı: Projenin uygulanmasından herhangi bir şekilde faydalananlar a)Hedef gruplar: Proje amacı düzeyinde projeden doğrudan olumlu etkilenecekler b)Nihai faydalanıcılar: Uzun dönemde projeden fayda sağlayanlar  Proje ortakları: Projenin ülke düzeyinde uygulayanlar Proje hazırlama eğitimi13

14  Paydaş analizindeki temel yaklaşım; farklı grupların farklı endişeleri, kapasiteleri, ihtiyaçları ve çıkarları vardır ve bunların problem, amaç ve strateji analizi sürecinde iyici anlaşılıp dikkate alınması gereğidir  Genel amaç; projenin hedef gruplara ve nihai faydalanıcılara sağladığı sosyal, ekonomik ve kurumsal faydaların en üst seviyeye çıkartılmasına yardım etmek ve projenin potansiyel olumsuz etkilerini asgariye indirmektir  Dinamik ve tekrarlayan bir süreçtir ve MÇY sürecinin her aşamasında gelişir ve sürece dahil edilmelidir Proje hazırlama eğitimi14

15 1. Projenin çözmesi gereken ana problemin tanımlanması 2. Proje ile öneme haiz ilişkisi olan grupların belirlenmesi 3. Bu grupların rolleri, farklı çıkarları, göreli güçleri ve katılım kapasitelerinin araştırılması 4. Paydaşlar arasında işbirliği/çıkar çatışması alanlarının belirlenmesi 5. Analiz bulgularının:  Kaynakların hedeflere ve önceliklere uygun ve eşit şekilde dağıtılmasını,  Paydaş sahiplenmesi ve katılımını sağlayacak yönetim ve koordinasyon hazırlıklarının uygunluğunu  Paydaşların çıkar çatışmalarının projede uygun şekilde yer almasını sağlamak için projeye aktarılması. Proje hazırlama eğitimi15

16 Paydaş analizini destekleyecek çeşitli araçlar vardır. Bunlar arasında:  Paydaş analizi matrisi  SWOT analizi  Venn diyagramı  Örümcek diyagramı sayılabilir. Bu araçlar ihtiyaca göre tercih edilir ve gerekirse ilavelerle amaca göre uyarlanabilir. Proje hazırlama eğitimi16

17 Paydaşlar ve temel karakteristikleri Çıkarları ve projeden etkilenme şekilleri Değişim yaratma kapasite ve motivasyonları Paydaş çıkarlarına yönelik muhtemel faaliyetler Balıkçı aileler: 20 bin aile, düşük gelirli, küçük aile işletmesi, resmi olmayan kooperatiflerle örgütlenmiş, kadınlar balık avı ve pazarlamada aktif Geçimlerini sağlama ve devam ettirme Kirlilik av kalitesi ve miktarını etkiliyor Başta anne ve çocuklar olmak üzere aile sağlığı sorunları Kirlilik kontrol önlemlerine olan istek Zayıf organizasyondan dolayı sınırlı politik etki Organize olma ve lobi yapmak için kapasite desteği Sanayi kirliliği kontrol önlemlerini uygulama Alternatif gelir kaynakları ve belirleme ve geliştirme Endüstri X: Büyük ölçekli sanayi işletmesi, zayıf yasal düzenleme ve sendika yok, etkili lobi grubu, kötü çevre sicili Karlarını devam ettirme ve arttırma Kamuoyu imajı konusunda bazı endişeler Çevresel düzenlemelerin getireceğe maliyetlere dair endişe Yeni temiz teknoloji elde etme için mali ve teknik kaynaklara sahip Değişim için sınırlı motivasyon Sosyal ve çevresel etki konusunda farkındalıkları arttırmak Sanayinin yaklaşımını etkilemek için politik baskıyı harekete geçirmek Çevre yasalarını güçlendirmek ve uygulamak Hane halkı: 150 bin hane katı ve sıvı atıkları nehre boşaltıyor, nehirden içme suyu sağlıyor ve avlanan balığı yiyor Endüstriyel kirlilik ve su kalitesi üzerindeki etkilerinin farkında olmak Atıklarını hane dışına atma isteği Temiz suya erişme isteği Atıklarının sağlık üzerindeki etkileri konusunda sınırlı kavrayış Hükümete organlarına daha etkin lobi yapma potansiyeli Gelişmiş atık yönetim hizmetlerine ödeme yapma istekliliği Hane halkının atıklarının etkileri konusunda farkıdalıklarının arttırılması Su ve sanitasyon konularına yönelik olarak yerel topluklar ve yerel hükümetle birlikte çalışmak Vb. Proje hazırlama eğitimi17

18 Proje hazırlama eğitimi18 Balıkçılıkla uğraşan aileler yönünden paydaş ilişkisi Venn Diyagramı Yerel Hükümet- sağlık ve sanitasyon hizmetleri Çevre Koruma Ajansı Endüstri X Balıkçılık Dairesi Balıkçılık Kooperatifleri Balıkçılar Balık Perakendecileri Kentsel Tüketicileri Ön Analiz: Endüstri X çok güçlü ancak uzak. Çevre Koruma Ajansı uzak ve Endüstrinin çıkarları ile yakın uyum içinde. Balıkçılık kooperatifleri balıkçıların çıkarlarını temsil etmekte ve perakendeciler ile yakın ilişkide. Balıkçılık Dairesi çok az etkiye sahip

19 Proje hazırlama eğitimi 19 Örümcek Diyagramı Xxxx X X 2 3 X 1 0 X X X X X Finansal YönetimTeknik Yetenek İyi Yönetişim- Şeffaflık ve Hesap Verebilirlik Öğrenme ve değerlendirme mekanizması Organizasyonel ilişki Politika ve Planlama Sistemleri Müşteri Memnuniyeti Personel Yönetimi, eğitim ve motivasyon Anahtar: 0: İstenmeyen durum:Köklü İyileştirme Gerekli 1: Zayıf durum: Önemli İyileştirme gerekli 2: Tatmin Edici Durum: Bazı İyileştirmeler Gerekli 3: Oldukça Etkin Durum

20 Yaşam pratiğinde hiç bir sorun karar verilmesi gereken bir durum olarak ortaya çıkmaz. İlk bakışta sorunla ilgili gibi görünen şeyler ender olarak sorunla ilgili ve önemlidir. Bunlar olsa olsa bazı belirtilerdir ve genellikle göze en fazla batan belirtiler sorunun özüyle en az ilgili olanlardır. Bu nedenle karar verirken yapılması gereken ilk iş problemi saptamak ve tanımlamaktır. Bu iş için gereğinden fazla zaman harcanmaması esastır. Önderlik konusunda yazılmış kitap ve makaleler bu işin nasıl daha hızlı, daha etkili ve zekice yapılacağı konusunda önerilerle doludur. Ancak sorunun gerçekte ne olduğu konusunda hızlı bir biçimde karar vermeyle ilgili önerilerden daha aptalca ve boşa zaman harcanmasına neden olan öneri yoktur. Peter. F. DRUCKER Proje hazırlama eğitimi20

21  Problem analizi mevcut duruma dair olumsuz yönleri ve belirlenen problemler arasındaki neden sonuç ilişkisini ortaya koyar  Problemler katılımcı bir şekilde tanımlanır  Neden sonuç ilişkisini analiz etmek ve açıklamak için problemler problem ağacı veya problemler hiyerarşisi olarak adlandırılan bir diyagram üzerinde gösterilir Proje hazırlama eğitimi21

22 evcut durumdaki ana sorunlar tanımlanır (beyin fırtınası)  Adım 1: Tamamen serbest veya yönlendirme dahilinde m evcut durumdaki ana sorunlar tanımlanır (beyin fırtınası)  Adım 2: Tanımlanan problemlerden bir başlangıç problemi seçilir  Adım 3: Başlangıç problemi ile ilişkili problemler araştırılır  Adım 4: Nedenler ve sonuçlar hiyerarşisi oluşturulur: -Başlangıç sorununa doğrudan neden olan sorunlar -Başlangıç sorununa doğrudan neden olan sorunlar onun altına yerleştirilir onun altına yerleştirilir -Başlangıç sorununun doğrudan sonucu olan sorunlar -Başlangıç sorununun doğrudan sonucu olan sorunlar onun üstüne yerleştirilir onun üstüne yerleştirilir -Aralarında neden veya sonuç ilişkisi olmayan sorunlar -Aralarında neden veya sonuç ilişkisi olmayan sorunlar aynı seviyeye yerleştirilir aynı seviyeye yerleştirilir Proje hazırlama eğitimi22

23  Adım 5: Bütün problemler aynı şekilde yerleştirilir. İki veya daha fazla neden aynı sonucu doğuruyorsa ağaç üzerinde aynı seviyeye yerleştirilirler  Adım 6: Problemler aralarındaki ilişkiyi açıkça gösteren yön oklarıyla birleştirilir  Adım 7: Problem ağacı geçerlilik ve tamam olup olmadığı yönlerinden gözden geçirilir. Eksik kalan problemler ağaca eklenir  Adım 8: Problem ağacının son hali uygun bir kağıda aktarılır ve uygun durumlarda katılımcılardan ilave yorumlar alınır Proje hazırlama eğitimi23

24  Çalışma 25 kişiye kadar katılımcıdan oluşan gruplarca yapılabilir/Kolaylaştırıcı gereklidir.  Elde edilecek çıktının kalitesi, kimin katıldığına ve katılımcıların ve kolaylaştırıcının deneyim ve yeteneklerine bağlı olacaktır.  Aynı konu iki ayrı grup tarafından yapılarak karşılaştırma yapılabilir. Bu yolla farklı yaklaşımlar ve öncelikler belirlenebilir.  Süreç ürün kadar önemlidir, öğrenme süreci olarak görülmeli ve farklı görüş ve çıkarlar dahil edilmelidir.  Problem ağacı mevcut sorunu sağlıklı ve basit bir şekilde ortaya koymalıdır. Ayrıntıdan kaçınmak gerekir. Proje hazırlama eğitimi24

25 Proje hazırlama eğitimi25 Balıkçıların hasılat ve gelirindeki düşüş Balık stoklarında düşüşü de içeren, risk altındaki nehir ekosistemi Nehir suyu kalitesi düşüyor Özellikle fakir ailelerde ve 5 yaş altı çocuklarda su kaynaklı hastalıkların ortaya çıkması Nehirlere katı atık deşarjı Sanayi kaynaklı ve evsel atıksuyun nehre deşarjı Arıtma tesislerinde arıtılan sular standartları sağlamıyor Kirleticiler kontrol edilmiyor Atıkların kontrolsüz bertarafının riski hakkında halk bilinçli değil Çevre Koruma Ajansı etkisiz ve sanayinin çıkarlarına hizmet ediyor Kamu bilgilendirme/eğiti m programları uygun değil Mevcut yasalar atıksuyun direkt deşarjını engelleyecek nitelikte değil Kirlilik politik öncelikler arasında değil Evsel atıksuyun %40’ı, sanayi kaynaklı atıksuyun %20’si kanalizasyona bağlı değil Yerel Yönetimlerde yetersiz sermaye yatırımı ve zayıf iş planlaması Problem Ağacı- Nehir Kirliliği

26  Amaç analizi yöntemsel bir yaklaşımdır  Tanımlanan problemler çözüldüğünde gelecekte oluşacak durum tanımlanır. Problem ağacındaki olumsuz durumlar olumlu gerçekleşmeler olarak ifade edilir.  Pozitif gerçekleşmeler (amaçlar) amaç ağacında araç amaç hiyerarşisi içinde gösterilir.  Amaç analizi gelecekte arzu edilen durumun açık bir şekilde ortaya konma Proje hazırlama eğitimi26

27  Adım 1: Problem ağacındaki olumsuz durumlar istenilen ve gerçekleştirilebilir pozitif durumlara dönüştürülür  Adım 2: Hiyerarşinin geçerliliği ve bütünlüğünü sağlamak için araç amaç ilişkileri kontrol edilir (Neden sonuç ilişkisi araç amaç bağlantısına dönüştürülür).  Adım 3: Gerekirse, durum ifadeleri revize edilir, yeni amaçlar ilave edilebilir veya gereksizler çıkarılabilir. Proje hazırlama eğitimi27

28 Proje hazırlama eğitimi28 Balıkçıların hasılat ve geliri sabit veya arttı Nehir ekosistemlerine olan tehdit azaldı ve balık stokları arttı Nehir suyu kalitesi iyileşti Özellikle fakir ailelerde ve 5 yaş altı çocuklarda su kaynaklı hastalık vakaları azaldı Nehirlere katı atık deşarjı azaldı Endüstriyel ve evsel atıksuyun nehre deşarjı azaldı Arıtma tesislerinde arıtılan sular çevre standartlarını karşılıyor Kirleticiler etkin kontrol ediliyor Atıkların kontrolsüz bertarafının riski hakkında halk daha bilinçli Kamu bilgilendirme/ eğitim programları oluşturuldu Atıksuyun direkt deşarjını önlemede etkin yeni yasalar çıkartıldı Kirlilik yönetimi politik önceliklerin üst sırasında Evsel ve endüstriyel atıksuyun kanalizasyona bağlanma yüzdesi arttı Yerel Yönetimlerde maliyet verim mekanizmaları dahil iş planlama geliştirildi Çevre Koruma Ajansı etkin ve geniş kapsamlı paydaş çıkarlarına hizmet ediyor Artan sermaye yatırımı Amaç Ağacı - Nehir Kirliliği Amaç Araç

29  Strateji analizi aşamasında aşağıdaki sorulara cevap aranır:  Tanımlanan bütün problemler ve/veya amaçlar projeye dahil edilmeli mi ? Yoksa bazıları mı ele alınmalı ?  Destek sağlayabilecek fırsatlar nelerdir ?  İstenilen sonuçları elde etme ve faydaların sürdürülebilirliğini sağlama ihtimali en yüksek müdahale şekilleri nelerdir ?  Projenin paydaşlar tarafından sahiplenilmesi nasıl desteklenebilir ? Proje hazırlama eğitimi29

30  Muhtemel farklı müdahalelerin maliyeti ve bunların karşılanabilme imkanları nedir ?  En etkin maliyetli seçenek hangisidir ?  Hangi strateji dezavantajlı grupların ihtiyacına en olumlu katkıyı sağlar ?  Muhtemel olumsuz çevresel etkiler nasıl azaltılır veya bunlardan sakınılır ? Bu soruların cevapları ile birlikte, farklı paydaşların çıkarları, politik istekler,uygulama kısıtları, kaynak mevcudiyeti gibi bir dizi faktör dikkate alınarak proje stratejisi belirlenir. Proje hazırlama eğitimi30

31  Ana politika amaçlarına (fakirliğin azaltılması, ekonomik entegrasyon gibi) sağlanacak katkı  Hedef gruplara sağlanacak faydalar  Devam eden veya planlanan diğer projeler ile birbirini tamamlama  Yatırım ve işletme maliyeti hususları, tekrarlayan maliyetleri karşılama kapasitesi  Fayda maliyet analizi  Kurumsal kapasite geliştirmeye katkı  Teknik uygulanabilirlik  Çevresel etki Proje hazırlama eğitimi31

32 Proje hazırlama eğitimi32 Balıkçıların hasılat ve geliri sabit veya arttı Nehir ekosistemlerine olan tehdit azaldı ve balık stokları arttı Nehir suyu kalitesi iyileşti Özellikle fakir ailelerde ve 5 yaş altı çocuklarda su kaynaklı hastalık vakaları azaldı Nehirlere katı atık deşarjı azaldı Endüstriyel ve evsel atıksuyun nehre deşarjı azaldı Arıtma tesislerinde arıtılan sular çevre standartlarını karşılıyor Kirleticiler etkin kontrol ediliyor Atıkların kontrolsüz bertarafının riski hakkında halk daha bilinçli Kamu bilgilendirme/ eğitim programları oluşturuldu Atıksuyun direkt deşarjını önlemede etkin yeni yasalar çıkartıldı Kirlilik yönetimi politik öncelikler üst sırasında Evsel ve endüstriyel atıksuyun kanalizasyona bağlanma yüzdesi arttı Yerel Yönetimlerde maliyet verim mekanizmaları dahil iş planlama geliştirildi Çevre Koruma Ajansı etkin ve geniş kapsamlı paydaş çıkarlarına hizmet ediyor Artan sermaye yatırımı ATIK STRATEJİSİ Dahil Hariç ATIKSU STRATEJİSİ Hedef Amaç Sonuçlar


"Ekrem YAZICI.  Mantıksal çatı yaklaşımı  Paydaş analizi  Problem analizi  Hedef/amaç analizi  Strateji analizi Proje hazırlama eğitimi2." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları