Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

1 Beslenme ve Egzersiz Danışmanlığı Doç. Dr. Zekeriya Aktürk Eylül 2009 Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "1 Beslenme ve Egzersiz Danışmanlığı Doç. Dr. Zekeriya Aktürk Eylül 2009 Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi."— Sunum transkripti:

1 1 Beslenme ve Egzersiz Danışmanlığı Doç. Dr. Zekeriya Aktürk Eylül Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi

2 Egzersiz ve sağlıklı beslenmenin faydalarını belirtebilmek Sağlıklı beslenme piramidini açıklayabilmek Sağlıklı beslenme danışmanlığının komponentlerini açıklayabilmek Çeşitli fiziksel aktivitelerde harcanan kalorileri hesaplayabilmek Egzersiz danışmanlığındaki bileşenleri (SŞTZİ akronimi) açıklayabilmek Hamilelik ve aterosklerotik kalp hastalığı için egzersiz kurallarını açıklayabilmek Hedefler

3 Şişmanlığın Sağlığa Etkileri VKİ’ye göre erkeklerde tıbbi durumların yaygınlığı Hastalık VKİ 18.5 to to to 34.9> 40 Prevalans (%) Tip 2 Diyabet Koroner kalp hastalığı Yüksek tansiyon Osteoartrit American Obesity Association.AOA Fact Sheets. Health effects of obesity.

4 100 kg Olan Hasta 10kg Zayıflarsa  Mortalite %20-25 düşer Diyabetle ilişkili ölüm ihtimali %30-40 düşer Şişmanlığa bağlı kanser ölümleri %40-50 düşer  Sistolik ve diyastolik kan basıncı yaklaşık10mm/Hg düşer  Diyabet gelişme riski %50’den fazla düşer Açlık kan şekeri %30-50 düşer HbA1C %15 düşer  Yağlar:Kolesterol %10 LDL %15 Trigliseritler %30 düşer HDL %8 artar 1 Hubert HB et al. Circulation 1996; 93: 1372–9, 2 Colditz GA et al. Am J Epidemiol 1990; 132: 501–13, 3 Chan JM et al. Diabetes Care 1994; 17: 961–9, 4 Soloman CG, Manson JE. Am J Clin Nutr 1997; 66 (Suppl. 4): 1055S–50S, 5 Schapira DV et al. Cancer 1994; 74: 632–9

5 Tedavi 25–26.927–29.930–34.935–39.9  40 Diyet, egzersizEk hastalık Ek hastalık EVET EVET EVET davranış, varsa EVET varsa EVET tedavisi Ek hastalık EVET EVET EVET Ek hastalık EVET EVET EVET Farmakoterapi varsa EVET Ek hastalık EVET Ek hastalık EVET Cerrahi varsa EVET Şişmanlık Tedavisi VKİ Sınıfı NIH/NHLBI/NAASO; October NIH Publication No

6 Sağlıklı Yaşam Piramidi 6 Europrev healthy diet, 2005 (modified)

7 Sağlıklı Belenme Danışmanlığı Organizasyon –Randevu verin –Hastanın sağlık ekibine güvenini sağlayın –Gerektiğinde bir diyetisyene danışın –Sağlıklı yaşamı popüler göstermeye çalışın –Grup tartışmaları düzenleyin 7

8 Sağlıklı Belenme Danışmanlığı Yöntem –Kişinin anlama kapasitesini dikkate alın –Uygun kelimeler kullanın –Sakin konuşun, yargılamayın, nasihat etmeyin –Kişinin bilgi düzeyini saptayın –Beslenme alışkanlıklarını araştırın –Zaman sınırlaması koymayın –Sorulara cevap verin –Olumlu davranışları teşvik edin 8

9 Sağlıklı Belenme Danışmanlığı Kavramlar –Daha iyi hissedecekler –Kişinin hastalık algısını değiştirmeye çalışın –Sağlıklı beslenme sağlığı ve iyilik halini artırır –“Diyet” yerine “beslenme” kelimesini kullanın –Katı yasaklar ve kurallar koymayın –Gönüllü ve isteğe bağlı olmalıdır –“olumlu” yönleri görmeyi teşvik edin –Ergenlerde “ne kadar zayıf, o kadar iyi” mesajının algılanmasından kaçının 9

10 Sağlıklı Belenme Danışmanlığı Teknikler –Günde birkaç kez beslenin –Öğün atlamayın –Yavaş yiyin –Tuzdan kaçının –Alınan toplam kaloriyi hesaplayın 10

11 Sağlıklı Belenme Danışmanlığı Besin içeriği –Lif miktarını artırın –Rafine besinlerin miktarını azaltın –Geleneksel tam tahıllardan yapılan ekmek yinin –Günde iki kezden fazla meyve ve sebze yiyin –Kırmızı et tüketimini azaltın –Balık tüketimini artırın –Haftada birkaç kez yumurta yiyin –Yağsız süt ve yoğurt tüketin –Bol sıvı, özellikle de su tüketin 11

12 Sağlıklı Belenme Danışmanlığı Pişirme –Hazır gıdalardan, fast fooddan, tuzlu besinlerden, fabrikasyon tatlı ve keklerden uzak durun –Yağda kızartmak yerine fırında, haşlama veya mangalı tercih edin –Çok tuzlu pişirmeyin –Zeytin yağı kullanın 12

13 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı 13

14 Hastanız hazır mı? 14

15 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı Kalori eşiği –Sağlıklı bir erişkin için ideal kalorik eşik haftada 2000 kaloridir. Fizik aktivitede harcanan kalori miktarı: 15 American College of Sport Medicine

16 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı 16

17 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı S - Sıklık (haftada kaç gün egzersiz yapacak?) Ş - Şiddet (hafif, orta, şiddetli) T - Egzersiz Tipi (aerobik, anaerobik…) Z - Zaman (günde ne kadar egzersiz yapacak?) İ - İlerleme 17 EUROPREV Guide on Promoting Health through Physical Activity A Guide to Physical Activity Counselling in Daily Practice, 2007

18 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı S- Sıklık –Hangi egzersiz yapılırsa yapılsın her gün yapılması önerilir. –Fiziksel aktivite sürekli yapıldığında faydalı olur. –En az haftada 3-5 gün 30 dakika yapılmalıdır 18

19 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı Ş – Şiddet –Hafif: Gezi, yavaş yürüme, orta yoğunlukta ev işi, Hafif egzersizde nabız azami kalp hızının %50’sinden azdır –Orta: Hızlı yürüyüş, çim biçme... Nabız azami kalp hızının %50-70’i arasındadır. –Şiddetli: Koşma, ağır işte çalışma... Nabız azami kalp hızının %70’inden fazladır. 19

20 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı Şiddetin değerlendirilmesi –Kişi kendi kalp hızını sayabilir veya egzersizde nasıl hissettiğine bakabilir. 20

21 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı 21

22 Egzersiz Şiddetinin Değerlendirilmesi 22

23 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı T- Tipi –Anaerobik Oksijen olmadığında vücuttaki enerji üretimi oksijensiz gerçekleşir Kısa, kuvvete dayalı egzersizler: vücut geliştirme, ağırlık kaldırma, kısa mesafe koşma, yüksek atlama... 23

24 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı T- Tip –Aerobik Oksijen gerektirir Uzun zaman içerisinde, tipik olarak 20 dakika veya daha fazla yapılan egzersizlerdir Maraton koşusu gibi dayanıklılık sporları, uzun mesafe biziklet binme, yüzme, dans, yurume, koşma, merdiven çıkma... 24

25 Tipik Bir Aerobik Egzersiz ACSM (2006) p.137

26 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı Egzersize tedrici bir ısınmayla başlanmalı –Bu sırada (yaklaşık dakika), önce kaslar esnetilmeli, sonra giderek egzersiz artırılmalıdır. –Örn. önce yürüyüş, sonra hızlnarak koşma yapılabilir. Egzersiz bittiğinde 5-5 dakika soğuma egzersizi yapılmalı, yine kaslar esnetilerek kalp hızı yavaş yavaş normale döndürülmelidir. 26

27 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı Z- Zaman 27

28 Fiziksel Aktivite Danışmanlığı İ- İlerleme 28

29 Egzersiz Önerileri 1.Hekim danışmanlığında yapılmalı 2.Yavaş başlanmalı 3.Sevilen bir spor yapılmalı 4.Bir arkadaşla birkilte yapmak daha iyi 5.Günlük rutin değiştirilmeli 6.Günün uygun saatleri seçilmeli 7.Moralini bozmamalı 29

30 Egzersiz Önerileri 8.“ağrı yoksa fayda da yok” yaklaşımı yanlış 9.Egzersiz eğlenceli hale getirilmeli 10.Uygun giysiler ve ayakkabılar giyilmeli 11.Bol su içilmeli 12.Isınma yapılmalı 13.Soğuma ihmal edilmemeli 14.Takip yapılmalı –Günlük besin alımı –Haftada birden daha az sıklıkla tartılma 30

31 Özel Durumlar Gebelikte – hedef nabız < 140 olmalı –(azami kalp hızının %60-70’i) –Süre dakika Emzirme – aşırı egzersiz yapan annelerde süt kesilebilir

32 ASKH Egzersiz için risk sınıfları Class A — Sağlıklı bireyler ve kardiyovasküler riski bulunmayanlar. Class B — Klinik olarak stabil kalp hastalığı olanlar. Bu kişilerde kardiyovasküler komplikasyon riski düşüktür. Class C — Egzersizle orta derecede veya yüksek kardiyovasküler riski bulunan bireyler. Örn. kalp krizi geçirmiş veya hafif egzersizle göğüs ağrısı olanlar. Class D — Stabil olmayan hastalığı olan ve egzersiz yapması sakıncalı olan bireyler.

33 ASKH Class A – Ön inceleme gerekmez Class B – İlk 6 seansta EKG takibi gerekir Class C – İlk 8-12 hafta boyunca gözlem altında olmalıdır. Class D – egzersiz yapamaz * B ve C grubunda ısınma ve soğuma sırasında da gözlem gerekir.


"1 Beslenme ve Egzersiz Danışmanlığı Doç. Dr. Zekeriya Aktürk Eylül 2009 Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları