Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Toraks Derneği Astım Çalışma Grubu 2004 ASTIM HEKİM EĞİTİM SETİ.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Toraks Derneği Astım Çalışma Grubu 2004 ASTIM HEKİM EĞİTİM SETİ."— Sunum transkripti:

1 Toraks Derneği Astım Çalışma Grubu 2004 ASTIM HEKİM EĞİTİM SETİ

2 TANIM Kronik hava yolu inflamasyonu ve bronş hiperreaktivitesi ile karakterize, reverzibl hava yolu obstrüksiyonudur.

3 TANIM Kronik hava yolu inflamasyonu Bronş aşırı duyarlılığı Nöbetler şeklinde öksürük, dispne, hırıltılı solunum ve göğüste tıkanıklık yakınmaları Diffüz, değişken, genellikle reverzibl hava yolu obstrüksiyonu Klinik olarak farklı fenotipleri vardır

4 TANIM: Oluşumuna yönelik İnflamasyon çevresel risk faktörleri havayolu hiperreaktivitesi SEMPTOMLAR havayolu obstrüksiyonu tetikleyiciler genetik yatkınlık

5 EPİDEMİYOLOJİ Görülme sıklığı Yeni Zelanda, Pasifik adaları;>%20 Güney Asya, Kuzey Amerika Kızılderilileri, Eskimolar; <%1 Avrupa; %5-10 Türkiye; Çocuk %5-10 Erişkin %2-5

6 RİSK FAKTÖRLERİ Kişisel Faktörler Genetik Atopi Bronş hiperreaktivitesi Cinsiyet Çevresel Etkenler: Allerjenler Solunum sistemi infeksiyonları Sigara Hava kirliliği Meslek Sosyoekonomik düzey Ev ve aile özellikleri Diyet Obezite ASTIM Tetikleyiciler: Allerjenler Solunum yolu infeksiyonu Egzersiz Hava kirliliği Gıda katkı maddeleri İlaçlar

7 RİSK FAKTÖRLERİ: Allerjenler ev tozu akarları ev hayvanları hamam böcekleri küf mantarları polenler

8 RİSK FAKTÖRLERİ: Meslekler

9 RİSK FAKTÖRLERİ: Dış Ortam Hava Kirliliği

10 RİSK FAKTÖRLERİ: Sigara, İç Ortam Hava Kirliliği Sigara, özellikle çocukluk çağında temas ile astıma yatkınlık oluşturan bir etkendir. Aktif ve pasif içiciliği kesinlikle önlenmelidir. Soba, fırın yakıtları, kızarmış yağlar, oda spreyleri, boya ve ciladan kaynaklanan gazlar, İç ortamda irritan maddelerle (çamaşır suyu, tuz ruhu) temizlik yapılması.

11 PATOGENEZ ÇEVRESEL ETKENLER AKUT DEĞİŞİKLİKLER Bronkospazm, Mukus artışı, Vazodilatasyon, Ödem, Bronş hiperrreaktivitesi KALICI DEĞİŞİKLİKLER Bronş düz kası hipertrofisi, Mukus bezi hiperplazisi, Revaskülarizasyon, Subepitelyal fibrozis İNFLAMASYON GENETİK

12 TANI Fizik Muayene Solunum Fonksiyon Testleri Diğer testler Astım, anamnez ile tanı konabilen bir hastalıktır.

13 TANI: Anamnez Astım Semptomları Nefes darlığı Öksürük Hışıltılı / hırıltılı solunum Göğüste sıkışma, baskı hissi

14 TANI : Anamnez Semptomların Özellikleri Tekrarlayıcı karakterde; nöbetler halinde Daha çok gece ve/veya sabaha karşı Kendiliğinden veya ilaçlarla hafifler veya kaybolur Yakınmaların olmadığı dönemler vardır, mevsimsel değişkenlik gösterebilir Bazı faktörlerle (allerjen, irritan, egzersiz, virüs inf., stres vs.) uyarılır

15 TANI: Fizik Muayene Hastalığın ve atağın ağırlık derecesine göre değişir. Oskültasyonda solunum sesleri normal olabileceği gibi, ekspiryum ve/veya inspiryumda ronküs duyulabilir. Ağır atak sırasında sessiz akciğer, hiperinflasyon, siyanoz, taşikardi ve yardımcı solunum kasları kullanımı gözlenebilir.

16 TANI: Solunum Fonksiyon Testleri Erken Reverzibilite Orta derecede hava yolu obstrüksiyonu olan hastalarda tanıya yardımcıdır. FEV 1 ve/veya PEF ölçümlerinden sonra hastaya kısa etkili beta-2 agonist (200  g: 2puf salbutamol veya 500  g: 2 puf terbutalin) inhale ettirilir dk sonra ölçümde FEV 1 başlangıca göre %12 veya 200ml, beklenen değere göre %15 artmışsa test pozitif kabul edilir.

17 TANI: Solunum Fonksiyon Testleri Geç Reverzibilite İki haftalık oral prednizolon (30-40 mg/gün dozunda başlayıp azaltılarak) tedavisi sonrası ölçülen FEV 1 ’de tedavi öncesine göre %15 düzelme saptanması ile test pozitif kabul edilir.

18 TANI: Solunum Fonksiyon Testleri Havayolu obstrüksiyonunun gösterilemediği durumda PEF değişkenliği: Aşağıdaki sabah akşam değişkenliği %20 üzerindeyse astım lehine kabul edilir. X100PEF Değişkenliği = Maksimum PEF - Minimum PEF 1/2 x (Maksimum PEF + Minimum PEF)

19 TANI: Solunum Fonksiyon Testleri Havayolu obstrüksiyonunun gösterilemediği durumda Bronş provokasyon testleri Genellikle rutin olarak değil akademik veya medikolegal amaç ile yapılır. İnvazif bir test olması nedeni ile sadece gerekli müdahale imkanı bulunan solunum fonksiyonu laboratuarlarında yapılmalıdır Metakolin, histamin, soğuk ve kuru hava bu amaçla kullanılır. X100 Maksimum PEF - Minimum PEF 1/2 x (Maksimum PEF + Minimum PEF)

20 TANI P.A. Akciğer Grafisi Kontrollerde çekilmesi gerekli değildir Ayırıcı tanı veya komplikasyonları değerlendirmek amacıyla çekilir. Genellikle normal olup, ataklarda hiperinflasyon bulguları vardır.

21 TANI: Solunum Fonksiyon Testleri Hava yolu obstrüksiyonu ve reverzibilitesi (FEV 1,PEF)

22 AYIRICI TANI Yaygın hava yolu obstrüksiyonu yapan diğer nedenler KOAH, bronşektazi, bronşiolit, kistik fibrozis, reaktif hava yolu disfonksiyonu sendromu (RADS), vb. Kronik rinosinüzit, GÖR, ACE inhibitörleri ile oluşan öksürük, sol kalp yetersizliği, vb Lokal hava yolu obstrüksiyonu yapan nedenler (ör: yabancı cisim aspirasyonu)

23 TEDAVİNİN AMAÇLARI 1)Semptomların önlenmesi 2)Normal akciğer fonksiyonları sağlanması 3)Normal günlük yaşantıyı sürdürülmesi 4)Astım ataklarının önlenmesi 5)İlaç yan etkilerinden kaçınmak

24 TEDAVİ PROGRAMI Hasta eğitimi Tetikleyici etkenlerin uzaklaştırılması Hastalığın ağırlığının belirlenmesi Uzun süreli tedavi planı yapılması Atak için ayrı tedavi planı yapılması Hastanın düzenli takibi

25 HASTANIN EĞİTİMİ Astım hastalığı hakkında açıklama İlaçların türleri ve etkileri İnhalasyon tekniği Çevrede alınacak önlemler Semptomlar arttığında tedavinin ayarlanması

26 TETİKLEYİCİLER Sigara Allerjenler Egzersiz, hiperventilasyon Ev içi ve dışı hava kirliliği, irritanlar İnfeksiyonlar Emosyonel faktörler Kronik üst solunum yolu hastalıkları İlaçlar Gastroözefageal reflü (GÖR) Gıda katkı maddeleri

27 TETİKLEYİCİLER: Allerjenler

28 TETİKLEYİCİLER: İnfeksiyonlar Genellikle viraldir. Nadir görülen bakteriyel etkenler ise pnömokok, mikoplazma ve klamidya’dır. Bakteriyel etken düşünüldüğünde tedavide antibakteriyel etkisine ek olarak antiinflamatuar etkisi nedeniyle makrolid grubu tercih edilmelidir. İnfeksiyon sırasında inhale steroid dozunun arttırılabilir. Sonbaharda tek doz grip aşısı önerilebilir

29 TETİKLEYİCİLER: Kronik üst solunum yolu hastalıkları Rinosinüzit ve nazal polip Tedavi: nazal steroid ve polipte gerekirse oral steroid (medikal polipektomi)

30 TETİKLEYİCİLER: İlaçlar Aspirin ve diğer nonsteroid antiinflamatuvarlar Betablokerler Glokom’da kullanılan kolinerjik göz damlaları ve ilaçlar ACE inhibitörleri

31 TETİKLEYİCİLER: Gastroözefageal reflü Anamnez yeterlidir. Önlemler ve Tedavi; Öğün sayısı arttırılıp miktarı azaltılmalı; yemekler arasında ve yatmadan önce gıda alınmamalıdır. Yağlı gıda, alkol ve kafein reflüyü tetikleyebilir. Teofilin ve  -mimetiklerin de reflü nedeni olabileceği unutulmamalıdır. Baş yüksekte yatılmalıdır. Mide asitini azaltıcı medikal tedavinin astım üzerine etkisi tartışmalıdır.

32 HASTA AĞIRLIĞININ SAPTANMASI TEDAVİ ÖNCESİ KLİNİK ÖZELLİKLER Semptomlar Noktürnal Semptomlar Noktürnal Semptomlar FEV 1 veya PEF Ağır persistan Orta persistan Hafif persistan Hafif intermitan Sürekli Egzersizde kısıtlanma Sürekli Egzersizde kısıtlanma Her gün Fiziksel aktivitede etkilenme Her gün Fiziksel aktivitede etkilenme > Haftada 1 Ancak her gün değil < Haftada 1 Ataklar dışında asemptomatik, normal PEF < Haftada 1 Ataklar dışında asemptomatik, normal PEF Sık > Haftada 1 > Ayda 2  Ayda 2 Beklenenin  % 60’ı Değişkenlik > % 30 Beklenenin  % 60’ı Değişkenlik > % 30 Beklenenin % 60 – 80’i Değişkenlik > % 30 Beklenenin % 60 – 80’i Değişkenlik > % 30 Beklenenin  %  80’i Değişkenlik % Beklenenin  %  80’i Değişkenlik % Beklenenin  %  80 Değişkenlik < % 20 Beklenenin  %  80 Değişkenlik < % 20

33 ASTIM İLAÇLARI Kontrol Edici İlaçlar İnhale ve sistemik steroidler Lökotrien reseptör antagonistleri Uzun etkili teofilin Uzun etkili beta-2 agonistler Kromonlar Semptom Giderici İlaçlar Kısa etkili beta-2 agonistler Sistemik steroidler Metilksantinler Antikolinerjikler

34 İNHALER ÇEŞİTLERİ

35 İNHALER KULLANIM NEDENLERİ İstenen yerde etki oluşur. Daha az dozda ilaç yeterli olur. Yan etkiler azdır.

36 STEROİDLERİN ETKİLERİ İnflamatuvar hücrelerin bronş mukozasında birikimi, bu hücrelerin aktivasyonu ve mediatör salınımını önler. Mikrovasküler sızıntı ve ödemi azaltır. Bronş düz kasında beta 2 reseptör sayısını arttırır. Sistemik steroid tedavisi atağın ağırlaşmasını ve erken rölapsları önler, morbiditeyi ve acil servise başvuru sayısını azaltır. Steroidlerin nebül formu sadece kooperasyon güçlüğü çekilen çok küçük ve çok yaşlı populasyonda alternatif olarak kullanılabilir.

37 İNHALER STEROİDLERİN YAN ETKİLERİ Orofaringeal kandidiazis Ses kısıklığı İrritasyona bağlı öksürük

38 LÖKOTRİEN RESEPTÖR ANTAGONİSTLERİ Eozinofilik inflamasyonu önlerken, vasküler permeabilite, mukus sekresyonu ve bronkospazmda düzelme sağlarlar. Dokudaki yeniden yapılanma üzerine olumlu etkileri olduğu düşünülmektedir. Aspirinle indüklenen astımda ve hafif persistan astımda tek başına ve inhaler steroid dozunun yükseltilmek istenmediği durumlarda düşük-orta doz inhaler steroidle birlikte kullanılabilir.

39 KROMONLAR Mast hücre duvarını stabilize eder, eozinofil ve epitel hücrelerinin aktivasyonunu engeller. Egzersizden veya bilinen allerjenden önce kullanılırsa reaksiyon gelişimini bloke eder. Bu etkiler hafif düzeyde olup, astımda klinik yanıt genellikle çok belirgin değildir.

40  -2 AGONİSTLERİN ETKİLERİ Adenil siklazı aktive ederek siklik AMP’yi arttırırlar ve bronkodilatasyon yaparlar. Mast hücresinden mediatör salınımını inhibe ederler. Mukosilier klirensi arttırırlar.

41  -2 AGONİSTLERİN YAN ETKİLERİ Hipotansiyon Taşikardi ve aritmi İskelet kaslarında; tremor, kramp Baş ağrısı Hipokalemi

42 METİLKSANTİNLERİN ETKİLERİ Fosfodiesteraz inhibisyonu ve adenozin antagonizması ile bronş dilatasyonu yapar. Diafragma kontraktilitesini ve mukosilier klirensi artırır. Solunum merkezini uyarır. Antiinflamatuvar ve immünomodülatör etki yapar. Bu gruptan antiinflamatuvar etkisi daha belirgin yeni ilaçlar üzerinde çalışılmaktadır.

43 METİLKSANTİNLERİN YAN ETKİLERİ Taşikardi ve aritmi Bulantı, kusma Santral sinir sistemi uyarılması ile uykusuzluk, baş ağrısı, nöbetler Ülser ve reflünün alevlenmesi Diet ve çeşitli ilaçlarla etkileşim (makrolidler, kinolonlar, antikoagülanlar, digitaller, vb.)

44 ANTİKOLİNERJİKLERİN ETKİLERİ Muskarinik reseptörleri bloke edip, bronş düz kasının vagal tonusunu azaltarak bronkodilatasyon yapar. Mukus sekresyonunu azaltır. Beta-2 agonistlere göre etkileri daha zayıftır, daha geç ortaya çıkar. Bu grup ilaçların kullanımı KOAH’da ön plandadır.

45 KOMBİNE PREPARATLAR Steroid+uzun etkili beta 2 agonist İki ilacın beraber kullanılma zorunluluğu varsa hasta uyumu açısından sadece düzenli tedavide kombine preparatlar kullanılabilir. Antikolinerjik+ kısa etkili beta 2 agonist KOAH tedavisinde ön plandadır. Nebül formu atak tedavisinde kullanılabilir.

46 KRONİK ASTIMDA Basamak Tedavisinin Prensipleri Basamak tedavisinin temelini hastalığın ağırlığına göre artıp azalan steroidler oluşturur. Hastanın semptomlarına göre uygun basamaktan başlanır. Tam kontrol sağlandıktan 1-3 ay sonra basamak inilir. Tüm basamaklarda ihtiyaç halinde kısa etkili beta 2 agonist verilir. Tüm basamaklarda hastalık kontrolden çıktığında kısa süreli (5-10 gün) steroid kürü (30-40mg/gün prednizolon eşdeğeri) verilir.

47 Gereğinde inhale kısa etkili  2 agonist Düşük doz inhale steroid veya LTRA veya O.Teofilin Veya Kromolin Düşük-orta doz inhale steroid + Uzun etkili inhale  2 agonist veya LTRA veya Oral teofilin veya yüksek doz inhale steroid Yüksek doz inhale steroid + Uzun etkili inhale  2 agonist ve/veya LTRA ve/veya Oral teofilin Ve/veya İpatropium + Oral steroid Eğitim+ Korunma ve Gereğinde inhale kısa etkili  2 agonist Hafif I Hafif P Orta P Ağır P Astım Basamak Tedavisi

48 İNHALER STEROİDLERİN BASAMAK TEDAVİ DOZLARI DOZLAR(g) BEKLOMETAZON BUDESONİDFLUTİKAZON DÜŞÜK ORTA AĞIR 1000 800 500 

49 HAFİF PERSİSTAN ASTIM Haftada bir ve daha fazla gündüz semptomu Ayda iki ve daha fazla gece semptomu PEF, FEV1 > %80,  PEF%20-30 Düşük Doz İnhale Steroid Alternatifler: Lökotrien Reseptör Antagonistleri Oral Uzun Etkili Teofilin Kromonlar

50 ORTA PERSİSTAN ASTIM Hergün gündüz semptomu Haftada birden fazla gece semptomu PEF, FEV1:%60-80,  PEF>%30 Alternatif Seçenek: Düşük-Orta Doz İnhale Steroid+ lökotrien reseptör antagonistleri Düşük-Orta Doz İnhale Steroid+ oral uzun etkili teofilin Düşük-Orta Doz İnhale Steroid+oral yavaş salınımlı beta 2 agonist Yüksek Doz İnhale Steroid Düşük-Orta Doz İnhale Steroid +İnhale uzun etkili beta 2 agonist

51 AĞIR PERSİSTAN ASTIM Sürekli ciddi semptom, gündüz ve gece PEF, FEV1 %30 Kontrol sağlanamazsa; Uzun etkili teofilin Lökotrien reseptör antagonisti Oral uzun etkili beta 2 agonist Sistemik steroid Yüksek doz inhale steroid + İnhale uzun etkili beta2 agonist

52 BASAMAK TEDAVİSİ DEĞERLENDİRMESİ Hasta semptomsuz olmalıdır. Doz azaltma: 1-3 ay süreyle kontrol sağlanırsa Kontrol sağlanamazsa: ÇİT faktörleri Çevre faktörü İlaç uyumu Teknik uyum

53 ASTIM ATAĞI Hastalarda nefes darlığı, öksürük, hırıltılı/hışıltılı solunum, solunum güçlüğü ya da göğüste tıkanıklık gibi yakınmaların ortaya çıkması veya bu yakınmaların birkaçının giderek artması ile, solunum fonksiyonlarının ani ve ilerleyici bozulmasıdır.

54 ATAK NEDENLERİ Hekim veya hastadan kaynaklanan tedavi yetersizliği Tetiği çeken etkene maruziyet Atakta riskli hasta grubu: Daha önce hayatı tehdit edici atak geçirme Son bir yıl içinde ikiden fazla hastaneye yatış veya acilen başvuru Ayda bir kutudan fazla kısa etkili beta 2 agonist tüketme Oral steroidi kullanıyor veya yeni kesmiş olma Ek kardiovasküler veya akciğer hastalığı Psikiyatrik problem veya hastalık Çeşitli nedenler ile tanı ve tedavi hizmetlerine ulaşamama

55 Orta Atak ASTIM ATAĞINDA BASAMAK TEDAVİSİ Hafif Atak Ağır Atak WheezingEkspiriyumEkspiriyumİnspiriyum sonundaboyuncaEkspiryum Nabız 120 dak PEF>%80%60-80 %95%95-91<%91 Kısa Etkili 2-4 puf ilk saat2-4 puf veya nebNeb ile 20 dk.’da  2-Agonist 20 dk.’da bir;ile ilk hafif gibi;2.5 veya sonra 4-6 st.tesonra 1-4 saattemg/kg sürekli Prednisolon 0,5 mg/kg/gün1-2 mg/kg/gün veya eşdeğeri oral veya i.v.i.v. Oksijen Erişkin SaO2 %90, çocuk >%95

56 SEVK ZİNCİRİ Kimler Sevk Edilir: 1) Tanı güçlüğü çekilen 2) Önerilen tedavi ile yanıt alınamayan 3) Ağır-orta persistan olgular 4) Hayatı tehdit edici ataklar geçiren hastalar


"Toraks Derneği Astım Çalışma Grubu 2004 ASTIM HEKİM EĞİTİM SETİ." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları