Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

KRONİK BÖBREK HASTALIĞI TANI ve YAKLAŞIM Dr. Kenan Keven Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "KRONİK BÖBREK HASTALIĞI TANI ve YAKLAŞIM Dr. Kenan Keven Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı."— Sunum transkripti:

1 KRONİK BÖBREK HASTALIĞI TANI ve YAKLAŞIM Dr. Kenan Keven Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı

2 Hedef Kronik böbrek hastalığı tanısı ve progresyonu için risk faktörlerini öğrenmek KBY’ye bağlı morbidite ve mortaliteyi azaltıcı ve progresyonu engelleyici önlemleri doğru bir şekilde uygulayabilmek

3 Kronik böbrek hastalığı- tanım GFR’de azalma olsun veya olmasın, böbrekte 3 aydan uzun süren yapısal veya işlevsel bozukluklarla giden idrar, kan ya da görüntüleme yöntemleri ile saptanan bir hasar olması GFR’nin 3 aydan uzun bir sürede 60 mL/dk/1.73 m 2 ’den düşük olması

4 Kronik böbrek hastalığı- evreleme EvreTanımGFR (mL/dk/1.73 m 2 ) Artmış risk  90 1Böbrek hasarı (Normal veya artmış GFR ile birlikte)  90 2Hafif GFR azalması Orta düzeyde GFR azalması Ağır GFR azalması Böbrek yetmezliği<15 (veya diyaliz)

5 Prevalans (genel toplumda) EvrePrevalans (%)

6 Prevalans (böbrek hastalığı olanlarda) EvreGFRPrevalans (%) 1  <150.2

7 Böbrek hastalığının tanısal sınıflandırımı PatolojiEtyoloji Diabetik glomerülosklerozDiabetes mellitüs Glomerüler (Proliferatif-noninflamatuvar-herediter) SLE, Vaskülit, Viral infeksiyon, Solid tümör, Alport S. Vasküler (Büyük-Orta-Küçük damarlar) Renal arter stenozu Hipertansiyon, HUS Tübülointerstisyel (TIN, Noninflamatuvar) İnfeksiyon, Taş, NSAID, VUR, Malignite, Multipl myelom Kistik (PKBH; Tüberoz skleroz; Medüller kistik) Otozomal dominant/resesif Transplant böbrekte nefropati (Kronik rejeksiyon; Nüks; İlaç; CAN) CsA; Tacrolimus Glomerüler hastalıklar

8 Kronik böbrek hastalığının saptanması GFR Proteinüri İdrar sedimenti Görüntüleme yöntemleri

9 Kronik Böbrek Hastalığı-Klinik Ödem Hipertansiyon Anemi Nörolojik Bulgular (İleri evrede veya akut böbrek yetmezliğinde üremik ensefalopati, üremik nöropati) Renal osteodistrofi Niktüri, hematüri

10 GFR’nin saptanması Kronik böbrek hastalığı olan tüm bireylerde yılda bir GFR saptanmalıdır GFR Cockcroft-Gault formülü ile hesaplanır C Cr (ml/dk) = (140-Yaş) x Ağırlık / 72 x Cr (Kadınlarda x 0.85) Özel durumlarda daha sık ölçümler gerekir GFR< 60 mL/dk/1.73 m 2 Hızlı GFR azalması (>4 mL/dk) Hızlı progresyon için risk faktörleri Progresyonu azaltıcı tedavi uygulanması Akut GFR azalması için risk varlığı

11 Akut GFR azalması sebepleri Volüm eksikliği Radyokontrast ajanlar NSAID kullanımı (COX-2 dahil) Antibiyotikler (Aminoglikozidler, Ampho B) ACEi/ARA CsA ve Tacrolimus Üriner trakt obstrüksiyonu

12 Proteinürinin saptanması Proteinüri varlığı ve derecesi kronik böbrek hastalığı için tanısal, prognostik ve tedavi göstergesi olan bir parametredir Bu sebeple tarama için spot idrarda (sabah ilk idrar) standard dipstick test ile protein aranmalıdır

13 Kalitatif değerlendirmede protein  1+ ise 3 ay içinde kantitatif olarak teyid edilmelidir (Spot idrarda Protein/Kreatinin veya Albümin/Kreatinin oranı ile) İki hafta ara ile yapılan iki ya da daha fazla kantitatif değerlendirmede pozitiflik saptanan hastalar kronik böbrek hastalığı yönünden incelenmelidir Protein/kreatinin>200 mg/g Albümin/kreatinin>30 mg/g

14 Kronik böbrek hastalığının diğer göstergeleri İdrar sedimenti (dipstick ile eritrosit ve lökosit aranması) Görüntüleme yöntemleri

15 Böbrek hastalığı evresine göre yaklaşım EvreGFR (mL/dk/1.73 m 2 ) Yaklaşım  90 Tarama/Risk azaltımı 1  90 Tanı/Progresyonu yavaşlatma KVH risk azaltımı Progresyonu saptama Komplikasyonların saptanması/tedavisi RRT’ye hazırlık 5<15 (veya diyaliz)RRT (Üremi mevcutsa)

16 Böbrek hastalığı-risk faktörleri Klinik Diabet Hipertansiyon Otoimmün hastalıklar Sistemik infeksiyonlar Üriner infeksiyon/Taş hastalığı Alt üriner trakt obstrüksiyonu Malignite KBY aile öyküsü Geçirilmiş ABY İlaçlar Azalmış renal kitle Düşük doğum ağırlığı Sosyodemografik İleri yaş (>60) Irk Kimyasal/çevresel maruziyet Düşük gelir/eğitim

17 Artmış riskli bireyin değerlendirilmesi Tüm hastalar Kan basıncı ölçümü Serum kreatinin (GFR hesaplanması için) Spot idrarda protein/kreatinin ya da albümin/kreatinin saptanması İdrar sedimenti (eritrosit, lökosit) Özel hasta grupları Ultrasonografi (Obstrüksiyon, infeksiyon, taş, kistik hastalık) Serum elektrolitleri (sodyum, potasyum, klor, bikarbonat) Üriner konsantrasyon (İdrar dansitesi/osmolalitesi) Üriner asidifikasyon (pH)

18 KBH-değerlendirme Tanı (Böbrek hastalığının tipi) Komorbid durumlar Böbrek fonksiyon bozukluğunun şiddeti Komplikasyonlar (fonksiyon bozukluğu ile ilişkili) İlerleyici fonksiyon kaybı riski Kardiyovasküler hastalık riski

19 KBH-laboratuvar inceleme Tüm hastalar Serum kreatinin (GFR saptanması için) Spot idrarda protein/kreatinin ya da albümin/kreatinin oranı İdrar sedimenti Renal ultrasonografi Serum elektrolitleri

20 KBH-tedavi yaklaşımı-1 Tanıya spesifik tedavi Komorbid durumların tedavisi Progresyonu azaltmaya yönelik tedavi Kardiyovasküler hastalığın tedavisi Azalmış böbrek fonksiyonuna bağlı komplikasyonların tedavisi Renal replasman tedavisine hazırlık Diyaliz ve transplantasyon

21 KBH-tedavi yaklaşımı-2 Ek hasardan kaçınma (Non nocere) İlaçlar (doz azaltımı, ilaç etkileşimleri, ilaç düzeyi izlemi) Radyokontrast ajanlar Gebelik

22 GFR<60 olan hastada klinik değerlendirme Anemi (Hb) Malnütrisyon (Vücut ağırlığı, diyet öyküsü; mevcut ise 24 saatlik üre ekskresyonu) Kemik hastalığı (Serum PTH, kalsiyum, fosfor düzeyleri, kemik grafileri) Nöropati (Paresteziler, mental durum, uyku bozuklukları, huzursuz ayak) Azalmış iyilik hissi (Depresyon, sosyal fonksiyon bozuklukları)

23 Böbrek hastalığı-KVH ilişkisi KBY’li bireylerde KVH prevalansı artmıştır KBY’li hastalarda geleneksel KVH risk faktörleri genel popülasyondan daha sıktır Azalmış GFR ve proteinüri varlığı KVH için risk faktörüdür KBY’de ölümün primer sebebi KVH’dır ve hastaların büyük bir kısmı SDBY gelişmeden kaybedilir

24 Kardiyovasküler risk değerlendirimi ve önlem Aile öyküsüTarama Hiperglisemi (Diabetik hastada)Sıkı glisemik kontrol HipertansiyonAntihipertansif tedavi Fiziksel inaktiviteEgzersiz Artmış RAS aktivitesiACEi/ARA/Aldosteron antagonistleri? Sigara içmeSigaranın bıraktırılması Trombojenik faktörlerAntiagreganlar Total/LDL-kolesterolDiyet/ilaç TrigliseridDiyet/İlaç MenapozÖstrojen replasmanı?

25 Böbrek hastalığı ile ilişkili kardiyovasküler risk faktörleri Böbrek hastalığının tipi Azalmış GFR RAS aktivitesi artışı Volüm yüklenmesi Kalsiyum/fosfor metabolizması bozukluğu Dislipidemi Anemi Malnutrisyon İnflamasyon İnfeksiyon Trombojenik faktörler Oksidatif stres Homosistein artışı Üremik toksinler

26 Renal hasarın progresyonu Kronik böbrek hastalığı doğal olarak progresyon gösterir Hayvan deneylerinde %100 İnsanlarda %87 Tüm etyolojik sebeplere bağlı kronik renal hastalıkta ortalama GFR azalması 4 mL/dk/yıl

27 Progresyon sebepleri Renal maladaptasyona bağlı Hipertansiyon Glomerüler kapiller hipertansiyon Glomerüler hipertrofi Proteinüri Diyet protein, fosfat, tuz fazlalığı Dislipidemi Trombojenik faktörler Progressif renal fibrozise bağlı AII; TGF-beta, Osteopontin, FGF, PDGF

28 Protein alımı PermselektiviteHiperfiltrasyon PP GPF Kronik vazodilatasyon Kronik renal kitle kaybı DM-Hiperglisemi Mezanjial hasarAlbüminüri Protein flux’ı Hücresel hasar Mezanjial matriks artışı Glomerüler skleroz Sellüler proliferasyon

29 Progresyona yönelik önlemler Etkinliği kesin kanıtlanmış olanlar Sıkı kan şekeri kontrolü (DM) Sıkı kan basıncı kontrolü ACEi/ARA

30 Progresyona yönelik önlemler Etkinliği kesin olmayanlar Diyet protein kısıtlaması Lipid düşürücü tedavi Aneminin kısmi düzeltilmesi

31 Komplikasyonlar NormalGFRArtmış riskHasar Böbrek yetmezliği SDBY Ölüm Risk faktörleri taraması Risk azaltımı Hasar taraması Tanı Tedavi (Komorbidite) Progresyonu yavaşlatma Progresyon saptanması Komplikasyon tedavisi RRT hazırlık RRT

32 Böbrek hastalığı evresine göre yaklaşım EvreGFR (mL/dk/1.73 m 2 ) YaklaşımHekim  90 Tarama/Risk azaltımıTüm 1  90 Tanı/Progresyonu yavaşlatma KVH risk azaltımı İç Hst Progresyonu saptamaİç Hst Komplikasyonların saptanması/tedavisi İç Hst RRT’ye hazırlıkNefrolog 5<15 (veya diyaliz)RRT (Üremi mevcutsa)Nefrolog


"KRONİK BÖBREK HASTALIĞI TANI ve YAKLAŞIM Dr. Kenan Keven Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Nefroloji Bilim Dalı." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları