Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI. Yüksek verim ile hastalıklar arasında sıkı bir ilişki vardır Besin madde yetersizlikleri ve denge- sizliklerinde.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI. Yüksek verim ile hastalıklar arasında sıkı bir ilişki vardır Besin madde yetersizlikleri ve denge- sizliklerinde."— Sunum transkripti:

1 RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI

2 Yüksek verim ile hastalıklar arasında sıkı bir ilişki vardır Besin madde yetersizlikleri ve denge- sizliklerinde görülürler En fazla süt sığırları ile gebe koyunlarda görülmektedir Vücutta Mg, Cl, P, Na ve su çıkış ve alımının dengesiz olması Kuru dönem ve laktasyonda besleme önemlidir

3 Beslenme hastalıkları Enerji metabolizması ile ilgili olanlar Düşük selüloz alımı ile ilgili olanlar Mineral dengesizlikleri ve yetersizliklerine bağlı olanlar Beslenme ile ilgili diğer faktörlere bağlı olanlar

4 YAĞLI İNEK SENDROMU Kuru dönemde ineklerin yüksek düzeyde enerji içeren rasyonlarla beslenmesi sonucu ortaya çıkan metabolik bir hastalıktır.

5 Sakıncaları Buzağılamada problemler görülür İneklerde, süt humması Ketozis Abomasum dizplazisi Retensiyo sekundunaryum Metritis’e duyarlılık artar.

6 Semptomlar İştahsızlık Süt veriminde azalma Kondüsyon kaybı

7 Korunma Laktasyonun son dönemindeki besleme önemlidir Kuru dönemde aşırı beslemede kaçınılmalıdır

8 Ketozis Enerji metabolizmasındaki giriş ve çıkıştaki dengenin bozulması sonucu ortaya çıkan metabolik bir hastalıktır Vücut sıvılarında ve solunum havasında keton (aseto asetik asit, beta hidroksibitürik asit, aseton, izopropanol) cisimciklerinin anormal artışı ile karakterizedir

9 Kanda: Ketonemi, asetonemi İdrarda: Ketonüri, asetonüri Sütte: Ketolakti Hipoglisemik ketozis Post patruient dyspepsi

10 Süt ineklerinde ketozis Laktasyonun ilk dönemi süresince yetersiz enerji alımı, aşırı yağlanma, yetersiz eksersiz Adrenal bezlerin disfonksiyonu Kötü kaliteli silaj ve yüksek proteinli yemler Açlık Karaciğer yetersizlikleri Kobalt yetersizliği

11 Nedenleri-ıı Mastitis, metritis, travmatik retikülitis, doğum sonrası hast. V Aşırı yemleme Genetik duyarlılık Yüksek verimli süt ineklerinin kapalı yerde uzun süre beslen., yetersiz enerji alımı

12 Semptomlar Sindirim sistemi formu - İştah azalır - Ağırlık kaybı - Süt verimi düşer - Yem ve su tüketimi düşer - Rumen hareketleri ve ruminasyon durur - Defekasyon seyrek, dışkı sert ve mukusludur - Kanda keton cisimcikleri miktarı artar, glikoz miktarı düşer - Solonum havasında,deride ve sütte aseton kokusu algılanır

13 Sinirsel form Tutarsız hareketler Böğürme Duvar, yemliklere tırmanma Saldırganlık

14 Tedavi Glikoz ile sağıtım:%25-30 glikoz ( cc, i.v.), - Sodyum propiyonat, propilen glikol ( g/gün) -Hormon sağıtımı: Glikokortikoitler -Karışık sağıtım: Kloralhidrat, B vit., sodyum fosfat, sodyum laktat, kalsiyum laktat, sodyum propiyonat

15 Korunma Doğumdan sonra yeterli enerji verilmelidir Kuru dönemde yağlandırılmamalıdır Kötü kaliteli silajlar verilmemelidir En kısa sürede glikoz verilmelidir Rasyona %2-3 propilen glikol katılabilir Rasyona 6-12 g niyasin katılabilir (12-13 hafta) Egzersiz yaptırılmalı Rasyona Co, P ve I katılabilir

16 Koyunlarda ketozis (Gebelik Toksemisi) İleri gebe, ikiz, üçüz kuzulu damızlık koyunlarda gebeliğin beşinci ayında görülür

17 Nedenleri Yetersiz beslenme Yetersiz enerji ve protein alımı Kötü kaliteli mera ve yemler Aşırı besleme Kolin ve biyotin yetersizliği Yem tüketiminin azalması (rasyon değişikliği, nakil, ayak hast., iç parazitler, kötü hava koşulları) Açlık, hipokalsemi, kırkım, boynuz koterizasyonu

18 Semptomlar Harekette isteksizlik İştah kaybı Zayıflama Diş gıcırdatması Depresyon Körlük Derin solunum Titreme Göz ve kulak kaslarında titreme Sık sık idrar yapma Abort Hipoglisemi, ketonemi ve asidozis Koma ve 2-3 gün içinde ölüm

19 Tedavi Glikoz (%50): ml i.v. Gylserol(%50) ve propylene glycol (%50) : 200 ml x 2 oral Glıkokortikoitler: Dexametazon 21: 10 mg i.m.

20 Mineral dengesizlikleri ve yetersizliklerine bağlı olanlar

21

22 Raşitizm Büyüme çağındaki buzağı ve 18 aylığa kadar olan genç danalarda görülen ve iskelet sisteminde hiperplastik osteodisrofi ile karakterize bir hastalıktır Rasyondaki Ca, P ve Dvit eksikliği, ultraviole ışınlarının eksikliği, Ca/P oranındaki dengesizlikler sonucu görülür

23 Semptomlar Yem alımında azalma Zayıflama, düşkünlük, sürekli yatma Kemik sisteminin kıkırdak dokusunda artış Uzun kemiklerin epifiz kısımlarında genişleme ve kalınlaşma Kemiğin normal uzunluğa erişememesi, yumuşaması, eğilmesi

24 Tedavi Ca, P ve vit D verilmeli Kemik unu, kuru yonca, kepek, süt verilmeli Ca/P dengesine dikkat edilmeli Hayvanlar güneşli havada gezdirilmeli

25

26 Osteomalasi Ergin hayvanlarda Ca/P metabolizmasının bozulması sonucu ortaya çıkan ve kemiklerde yumuşama ve kırılmaya yatkınlıkla karakterize bir hastalıktır Ca fazlalığı, P ve vit D azlığı etkili olmaktadır

27 Semptomlar Çoğunlukla ineklerde görülür Başlangıçta verim düşüklüğü, kısırlık ve zayıflama dikkat çeker Hastalık ilerledikçe kemik ve eklemlerde ağrı, yürümede tutukluk, hafif topallık, sık sık ayak değiştirme görülür

28 Tedavi Rasyona kemik unu, g disodyum fosfat veya g dikalsiyum fosfat ilave edilir - Vit D enjeksiyonu yapılır - Rasyona A ve D vit içeren premiksler ilave edilir

29 Osteodisrofiya Fibroza 2-7 yaş arası sığırlarda, kemik dokunun lokal olarak erimesi, yerine fibröz bir dokunun oluşması ve kan fosfor düzeyinin yükselmesi ile karakterizedir Ca yetmezliği ve P fazlalığı rol oynamaktadır (N:2/1, H:1/>2.5) Kafa yapısında bozulma, alt ve üst çene kemiklerinde deformasyon görülür, çiğneme zorlaşır Rasyonların Ca/P oranı dengelenmeli, vit D ilave edilmeli

30 Süt Humması (Doğum felci, Hipokalsemi) Genellikle doğum sırasında yada doğumu izleyen 6-48 saat içinde ortaya çıkar Yaşlı (>5), yüksek verimli ve iyi kondüsyonlu inekler daha duyarlıdır Nedeni, doku sıvılarındaki iyonize Ca miktarının azalmasıdır Doğum öncesi rasyon Ca düzeyi önemlidir

31

32 Semptomlar İlk devre: Kısa sürer Heycanlanma, tetani Baş ve ayaklarda titremeler Baş sallama Dilini ağızdan çıkartma Diş gıcırdatma gözlenir Baden ısısı çok az artmıştır

33 İkinci devre: Hayvan göğsü üzerine yatar Bilinç yarı yarıya kaybolmuştur Dalgın görünüştedir Başını (S) formunda böğrüne dayayarak yatar Arka ayaklarda felç görülür Merme kurur Deri ve bacaklar soğur Beden ısısı azalır (37-38 oC)

34 Üçüncü devre: Hayvan yatmış ve koma durumuna girmiştir Bacakları uzanmış ve gevşek bir durum almıştır Ayağa kalkması imkansızdır Beden ısısı düşmüştür (36-37 oC) Tedavi edilmeyen hayvanlar 2-24 saat içinde ölür

35 Komplikasyonları Güç doğum Prolapsus uteri Retensiyo sekundunaryum Metritis Döl verimi düşüklüğü Timpani Abomasumun yer değiştirmesi Ketozis Mastitis Süt veriminin düşmesi Verim ömrünün düşmesi

36 Tedavi Parenteral Ca tuzları verilir Anyonik tuzlar (amonyum klorit, amonyum sülfat, kalsiyum sülfat, magnezyum sülfat) verilir Koruyucu olarak, doğuma 2-3 hafta kala düşük Ca içeren yemler verilmelidir

37

38 Koyun ve keçilerde süt humması Süt verimi yüksek koyun ve keçilerde, gebeliğin son dönemi ile laktasyonun ilk döneminde ortaya çıkar

39 Hastalığın ortaya çıkmasında; -Hayvanın yaşı -Irkı -Beslenme etkili olmaktadır -Tedavi amacıyla Ca preparatları (%40 kalsiyum boroglukonat) iv verilmelidir

40 Magnezyun yetersizliği hastalıkları Transport tetanisi (Nakliyat tetanisi): İleri gebe ve besi hayvanlarının sıkışık olarak vagon ve kamyonlarda uzun süre taşınmasından sonra ortaya çıkan; -Tetanik kasılmalar -Kanda hipomagnezemi ve hipokalsemi ile karakterize bir hastalıktır

41 Hastalık, saat yolculuğun ardından, sonra ortaya çıkar Daha çok mera dönüşü meydana gelir Semptomlar: Kaslarda gerginlik, uyarılma, yer yer titremeler görülür Yürüyüş sallantılıdır Diş gıcırdatma ve ağızda köpürme görülür Solunum ve nabız artar. Beden ısısı yükselir

42 Tedavi Hastalar havadar ve serin bir yere alınır Soğuk suyla yıkanır Ca ve Mg çözeltileri parenteral yolla verilir Aşırı uyarılma varsa %5’lik kloralhidrat yada rompun ile yatıştırılır

43 Koruma Taşımadan 1-2 gün önce hayvanlar ahıra alınıp bol kuru ot ve hafif konsantre yemle beslenir Taşıma sırasında bol su içirilir ve hay. başına g MgO oral verilir Taşıma sonunda kısıtlı su verilmeli ve hayvanlar 2-3 gün aşırı hareket ettirilmemelidir

44 Çayır tetanisi (Hipomagnezemi) Genellikle yüksek süt verimli yaşlı ineklere, taze gür çayır otlarının verilmesi yada hayvanların bu şekildeki meralara gönderilmesiyle, ilkbahar ve yaz aylarında görülür

45 Nedenleri Kandaki Mg iyonlarının azalması K bakımından zengin, Mg bakımından fakir çayır otlarıyla besleme Hayvanın tam veya kısmen aç kalması Kötü hava koşulları

46 Semptomlar Akut laktasyon tetanisi:Hayvan meraya çıktıktan 5-25 gün sonra aniden durgunlaşır Kaslarda ve kulaklarda titreme Devamlı böğürme,sağa-sola saldırma Yürüyüş setleşir Bacaklardaki tetanik kontraksiyonlar sonucu hayvan yere yıkılır Beden ısısı yükselir, nabız-solunum artar

47 Subakut laktasyon tetanisi: Bu form başlangıç devresinden sonra 3-4 günlük periyotlar halinde görülür Hafif bir iştahsızlık Bakışlarda saldırganlık hali Yürümede isteksizlik Sık sık defekasyon gözlenir

48 Kronik laktasyon tetanisi: Kan Mg düzeyi düşük olduğu halde belirtiler görülmeyebilir Bazen körlük, huzursuzluk ve iştahsızlık vardır

49 Tedavi Mg ve Ca preparatları verilmelidir Hayvanın 50 g/gün MgO alması sağlanmalıdır Rasyon Mg bakımından desteklenmelidir

50 Koyunlarda çayır tetanisi İlkbaharda yüksek verimli körpe meralarda beslenen koyun ve keçilerde görülür. Kan Mg seviyesinin düşmesi sonucu, aşırı duyarlılık, kas spazmı, konvulizyonlar ve ölüm görülür

51 Enzootic Ataxia Yeni doğan kuzu ve oğlaklarda bakır yetersizliği sonucu meydana gelir.

52 Nedenleri Toprağın ve bitkilerin Cu bakımından yetersiz olması Rasyonun Cu bakımından yetersiz olması Bakırın emilimini olumsuz etkileyen elementler (Mo, Ca, SO4)

53 Bakır yetersizliğinde Anemi Büyümede yavaşlama Kemikte bozukluklar Kıl ve yapağıda depiğmentasyon Yapağı verin ve kalitesinde bozukluklar Üreme performansında bozukluklar Kardiovasküler defektler Gastrointestinal bozukluklar

54 Semptomlar Hastalık iki şekilde görülür: 1- Kongenital form (doğumla birlikte) 2- Gecikmiş form (doğumdan sonraki 4-8. haftalar) -Hafif vakalarda; koşma esnasında arka bacaklarda koordinasyon bozukluğu, ani dönüşlerde bel bölgesinin yana kayması tipiktir.

55 Orta şiddetli vakalarda; Arka bacaklarda koodinasyon bozukluğu görülür Tutuk ve intizamsız yürüme Sendeleyip yuvarlanma Köpek oturuşu Bazı durumlarda körlük, sağırlık ve diş gıcırdatması görülür Kan bakır seviyesi düşer ( mg/100 ml)

56 Tedavi Hastalara Cu takviyesi yapılmalıdır (bakır glisinat 12.5 mg i.p., bakır sülfat oral, bakır-kalsiyum asetat 50 mg i.p.) Bakır:molibden oranı dengelenmelidir (Cu:Mo= 5:1) Çayır-mera’ya 6-11 kg CuSO4/hektar püskürtülmelidir

57 Vit E/Se noksanlığı sendromu Yüksek miktarda doymamış yağ asitleri veya bozulmuş yemlerin tüketimi sonucu ortaya çıkar Kötü depolama şartları hastalık riskini artırır

58 Nedenleri Yemlerde poli doymamış yağ asitlerinin fazla olması Yemlerde yüksek miktarda peroksitlerin varlığı Rasyonda vit E yetersizliği Yemlerin nemli ve sıcak depolanması Yemlerde ağır metallerin fazlalığı

59 Semptomlar Oluşan radikaller ekstra ve intraselüler zararlar verirler (hücre membranı, mitokondri ve mikrozomlar etkilenir, elektron transportu bozulur, eritrosit hidrolizi görülür) Doku-sülfidril grupları azalır Karaciğer, kalp ve kaslarda enzim konsantrasyonu ve aktivitesi azalır Deride kollegenlerin bileşimi değişir Beyincikte damarlar zarar görür Mutagen ve kanserojen etkiler görülür

60 Tedavi ve koruma Rasyona vit E (30 mg/kg KM) ve Se ( ppm) ilavesi gerekir Na-selenit (0.6 ppm/KM) Selenyum ( ppm/KM) Alfa-tokoferol (15-50 mg/100 kg CA) Selevit (5 ml/100 kg CA) Etoxiquin (EQ), butil-hidroxi tluen (BHT), butil-hidroxi alanin (BHA), askorbik asit (vit C)

61 Beyaz kas hastalığı (white muscle disease) Buzağı (4-7 hafta), kuzu ve oğlaklarda (2-7 hafta)iskelet ve kalp kası liflerinin dejenerasyonu ile karakterizedir

62 Nedenleri En önemli neden Se ve vit E yetersizliğidir Kötü kaliteli kaba yemler hastalık riskini artırır

63 Semptomlar Harekette isteksizlik Sırtın kambur duruşu Ön ve arka ayaklarda tutukluk Yürümede ve ayağa kalkmada zorluk İleri vakalarda; solunumda güçlük, halsizlik ve taşikardi Serum CPK, SGOT, SGPT düzeylerinde artma

64

65 Tedavi ve koruma Se’ca yetersiz meralarda otlayan koyun ve keçiler parenteral 5 mg Na-selenit verilir Hasta kuzu-oğlaklara 1 mg (sütten kesim’de 2 mg) Se (Na-selenit) verilir. İşlem 2-4 ay sonra tekrarlanır Gebelik döneminde rasyona 0.1 mg/kg KM Se ve mg vit E katılır

66 Son söz… Ruminantlarda önemli ekonomik kayıplara yol açan beslenmeye bağlı hastalıkları minimuma indirmek için; Rasyon enerji, protein, selüloz, vitamin ve mineral bakımından dengeli olmalıdır Hayvanlar verimlerine göre gruplandırılmalı ve beslenmeli Kurudaki hayvanlara ekzersiz yaptırılmalı

67 Laktasyonun ilk döneminde beslenmeye özen gösterilmeli Kurudaki ineklere ihtiyacın altında Ca verilmeli Kurudaki ineklere yüksek miktarlarda silaj verilmemeli ( kg/gün) Pik döneminden sonra konsantre yem miktarı düşürülmeli


"RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI. Yüksek verim ile hastalıklar arasında sıkı bir ilişki vardır Besin madde yetersizlikleri ve denge- sizliklerinde." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları