Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI Doç. Dr. Talat GÜLER.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI Doç. Dr. Talat GÜLER."— Sunum transkripti:

1 RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI Doç. Dr. Talat GÜLER

2 Yüksek verim ile hastalıklar arasında sıkı bir ilişki vardır Yüksek verim ile hastalıklar arasında sıkı bir ilişki vardır Besin madde yetersizlikleri ve denge- sizliklerinde görülürler Besin madde yetersizlikleri ve denge- sizliklerinde görülürler En fazla süt sığırları ile gebe koyunlarda görülmektedir En fazla süt sığırları ile gebe koyunlarda görülmektedir Vücutta Mg, Cl, P, Na ve su çıkış ve alımının dengesiz olması Vücutta Mg, Cl, P, Na ve su çıkış ve alımının dengesiz olması Kuru dönem ve laktasyonda besleme önemlidir Kuru dönem ve laktasyonda besleme önemlidir

3 Beslenme hastalıkları Enerji metabolizması ile ilgili olanlar Enerji metabolizması ile ilgili olanlar Düşük selüloz alımı ile ilgili olanlar Düşük selüloz alımı ile ilgili olanlar Mineral dengesizlikleri ve yetersizliklerine bağlı olanlar Mineral dengesizlikleri ve yetersizliklerine bağlı olanlar Beslenme ile ilgili diğer faktörlere bağlı olanlar Beslenme ile ilgili diğer faktörlere bağlı olanlar

4 YAĞLI İNEK SENDROMU Kuru dönemde ineklerin yüksek düzeyde enerji içeren rasyonlarla beslenmesi sonucu ortaya çıkan metabolik bir hastalıktır. Kuru dönemde ineklerin yüksek düzeyde enerji içeren rasyonlarla beslenmesi sonucu ortaya çıkan metabolik bir hastalıktır.

5 Sakıncaları Buzağılamada problemler görülür Buzağılamada problemler görülürİneklerde, süt humması süt humması Ketozis Ketozis Abomasum dizplazisi Abomasum dizplazisi Retensiyo sekundunaryum Retensiyo sekundunaryum Metritis’e duyarlılık artar. Metritis’e duyarlılık artar.

6 Semptomlar İştahsızlık İştahsızlık Süt veriminde azalma Süt veriminde azalma Kondüsyon kaybı Kondüsyon kaybı

7 Korunma Laktasyonun son dönemindeki besleme önemlidir Laktasyonun son dönemindeki besleme önemlidir Kuru dönemde aşırı beslemede kaçınılmalıdır Kuru dönemde aşırı beslemede kaçınılmalıdır Vücut kondüsyon skoru olmalıdır Vücut kondüsyon skoru olmalıdır

8 Ketozis Enerji metabolizmasındaki giriş ve çıkıştaki dengenin bozulması sonucu ortaya çıkan metabolik bir hastalıktır Enerji metabolizmasındaki giriş ve çıkıştaki dengenin bozulması sonucu ortaya çıkan metabolik bir hastalıktır Vücut sıvılarında ve solunum havasında keton (aseto asetik asit, beta hidroksibitürik asit, aseton, izopropanol) cisimciklerinin anormal artışı ile karakterizedir Vücut sıvılarında ve solunum havasında keton (aseto asetik asit, beta hidroksibitürik asit, aseton, izopropanol) cisimciklerinin anormal artışı ile karakterizedir

9 Kanda: Ketonemi, asetonemi Kanda: Ketonemi, asetonemi İdrarda: Ketonüri, asetonüri İdrarda: Ketonüri, asetonüri Sütte: Ketolakti Sütte: Ketolakti Hipoglisemik ketozis Hipoglisemik ketozis Post patruient dyspepsi Post patruient dyspepsi

10 Süt ineklerinde ketozis Laktasyonun ilk dönemi süresince yetersiz enerji alımı, aşırı yağlanma, yetersiz eksersiz Laktasyonun ilk dönemi süresince yetersiz enerji alımı, aşırı yağlanma, yetersiz eksersiz Adrenal bezlerin disfonksiyonu Adrenal bezlerin disfonksiyonu Kötü kaliteli silaj ve yüksek proteinli yemler Kötü kaliteli silaj ve yüksek proteinli yemler Açlık Açlık Karaciğer yetersizlikleri Karaciğer yetersizlikleri Kobalt yetersizliği Kobalt yetersizliği

11 Nedenleri-ıı Mastitis, metritis, travmatik retikülitis, doğum sonrası hast. V Mastitis, metritis, travmatik retikülitis, doğum sonrası hast. V Aşırı yemleme Aşırı yemleme Genetik duyarlılık Genetik duyarlılık Yüksek verimli süt ineklerinin kapalı yerde uzun süre beslen., yetersiz enerji alımı Yüksek verimli süt ineklerinin kapalı yerde uzun süre beslen., yetersiz enerji alımı

12 Semptomlar Sindirim sistemi formu - İştah azalır - Ağırlık kaybı - Süt verimi düşer - Yem ve su tüketimi düşer - Rumen hareketleri ve ruminasyon durur - Defekasyon seyrek, dışkı sert ve mukusludur - Kanda keton cisimcikleri miktarı artar, glikoz miktarı düşer - Solonum havasında,deride ve sütte aseton kokusu algılanır

13 Sinirsel form Tutarsız hareketler Tutarsız hareketler Böğürme Böğürme Duvar, yemliklere tırmanma Duvar, yemliklere tırmanma Saldırganlık Saldırganlık

14 Tedavi Glikoz ile sağıtım:%25-30 glikoz ( cc, i.v.), Glikoz ile sağıtım:%25-30 glikoz ( cc, i.v.), - Sodyum propiyonat, propilen glikol ( g/gün) -Hormon sağıtımı: Glikokortikoitler -Karışık sağıtım: Kloralhidrat, B vit., sodyum fosfat, sodyum laktat, kalsiyum laktat, sodyum propiyonat

15 Korunma Doğumdan sonra yeterli enerji verilmelidir Doğumdan sonra yeterli enerji verilmelidir Kuru dönemde yağlandırılmamalıdır Kuru dönemde yağlandırılmamalıdır Kötü kaliteli silajlar verilmemelidir Kötü kaliteli silajlar verilmemelidir En kısa sürede glikoz verilmelidir En kısa sürede glikoz verilmelidir Rasyona %2-3 propilen glikol katılabilir Rasyona %2-3 propilen glikol katılabilir Rasyona 6-12 g niyasin katılabilir (12-13 hafta) Rasyona 6-12 g niyasin katılabilir (12-13 hafta) Egzersiz yaptırılmalı Egzersiz yaptırılmalı Rasyona Co, P ve I katılabilir Rasyona Co, P ve I katılabilir Monensin (25 mg/kg KM) katılabilir Monensin (25 mg/kg KM) katılabilir

16 Koyunlarda ketozis (Gebelik Toksemisi) İleri gebe, ikiz, üçüz kuzulu damızlık koyunlarda gebeliğin beşinci ayında görülür İleri gebe, ikiz, üçüz kuzulu damızlık koyunlarda gebeliğin beşinci ayında görülür

17 Nedenleri Yetersiz beslenme Yetersiz beslenme Yetersiz enerji ve protein alımı Yetersiz enerji ve protein alımı Kötü kaliteli mera ve yemler Kötü kaliteli mera ve yemler Aşırı besleme Aşırı besleme Kolin ve biyotin yetersizliği Kolin ve biyotin yetersizliği Yem tüketiminin azalması (rasyon değişikliği, nakil, ayak hast., iç parazitler, kötü hava koşulları) Yem tüketiminin azalması (rasyon değişikliği, nakil, ayak hast., iç parazitler, kötü hava koşulları) Açlık, hipokalsemi, kırkım, boynuz koterizasyonu Açlık, hipokalsemi, kırkım, boynuz koterizasyonu

18 Semptomlar Harekette isteksizlik Harekette isteksizlik İştah kaybı İştah kaybı Zayıflama Zayıflama Diş gıcırdatması Diş gıcırdatması Depresyon Depresyon Körlük Körlük Derin solunum Derin solunum Titreme Titreme Göz ve kulak kaslarında titreme Göz ve kulak kaslarında titreme Sık sık idrar yapma Sık sık idrar yapma Abort Abort Hipoglisemi, ketonemi ve asidozis Hipoglisemi, ketonemi ve asidozis Koma ve 2-3 gün içinde ölüm Koma ve 2-3 gün içinde ölüm

19 Tedavi Glikoz (%50): ml i.v. Glikoz (%50): ml i.v. Gylserol(%50) ve propylene glycol (%50) : 200 ml x 2 oral Gylserol(%50) ve propylene glycol (%50) : 200 ml x 2 oral Glıkokortikoitler: Dexametazon 21: 10 mg i.m. Glıkokortikoitler: Dexametazon 21: 10 mg i.m. Trenbolen asetat: 30 mg i.v./derialtı Trenbolen asetat: 30 mg i.v./derialtı

20 Korunma Gebeliğin ilk dönemlerinde hayvanlar fazla yağlandırılmamalı Gebeliğin ilk dönemlerinde hayvanlar fazla yağlandırılmamalı Gebeliğin son döneminde dengeli beslenmeli Gebeliğin son döneminde dengeli beslenmeli

21 Retensiyo sekundinaryum Doğum sonrası gözlenir Doğum sonrası gözlenir Aşırı yağlanma ve yetersiz enerji alımı sonucu oluşabilir Aşırı yağlanma ve yetersiz enerji alımı sonucu oluşabilir

22 DÜŞÜK SELÜLOZ ALIMI İLE İLGİLİ HASTALIKLAR

23 Karaciğer Apseleri Uzun süre yüksek oranda konsantre yem, düşük kaba yem tüketimi sonucu ortaya çıkar Uzun süre yüksek oranda konsantre yem, düşük kaba yem tüketimi sonucu ortaya çıkar

24 Abomasum’un yer değiştirmesi

25 Semptomlar Yem tüketimi azalır veya durur Yem tüketimi azalır veya durur Sınırlı barsak hareketi Sınırlı barsak hareketi Süt veriminin azalması Süt veriminin azalması Halsizlik Halsizlik

26 Laminitis (Fürbür) Kaba yem/konst. yem oranının dar olmasının bir sonucudur Kaba yem/konst. yem oranının dar olmasının bir sonucudur Topallık ve sürekli bir ağrı vardır Topallık ve sürekli bir ağrı vardır Yem tüketimi ve süt verimi düşer Yem tüketimi ve süt verimi düşer Ketozis, protein fazlalığı, yüksek oranda karbonhidrat ve üre laminitis riskini artırır Ketozis, protein fazlalığı, yüksek oranda karbonhidrat ve üre laminitis riskini artırır Biyotin takviyesi gerklidir (20 mg/gün) Biyotin takviyesi gerklidir (20 mg/gün)

27 Rumen atonisi Ani ve yüksek oranda konsantre yem verildiğinde ve stres durumlarında ortaya çıkar Ani ve yüksek oranda konsantre yem verildiğinde ve stres durumlarında ortaya çıkar Fermentasyon bozulur Fermentasyon bozulur Sulu-kahverengi bir ishal görülür Sulu-kahverengi bir ishal görülür Yem tüketimi ve süt verimi düşer Yem tüketimi ve süt verimi düşer Zayıflama ve dehidrasyon görülür Zayıflama ve dehidrasyon görülür

28 Asidozis

29 Nedenleri Ani rasyon değişiklikleri Ani rasyon değişiklikleri Besleme hataları Besleme hataları Aniden aşırı konsantre yem tüketimi Aniden aşırı konsantre yem tüketimi Düşük selüloz alımı Düşük selüloz alımı

30 Semptomlar Gri-boz köpüklü bir dışkı görülür Gri-boz köpüklü bir dışkı görülür Dışkıda parçalanmamış taneler, sindirilmemiş lifler, mukoza görülür Dışkıda parçalanmamış taneler, sindirilmemiş lifler, mukoza görülür Rumen hareketleri azalır Rumen hareketleri azalır Yem tüketimi durur ve verim düşer Yem tüketimi durur ve verim düşer Kalp atışları artar Kalp atışları artar Şiddetli ishal Şiddetli ishal Rumende gurultu ve gaz birikimi görülür Rumende gurultu ve gaz birikimi görülür Laminitis, rumenitis, karaciğer apsesi, poliensefalomalazi, ayak çürüğü görülür Laminitis, rumenitis, karaciğer apsesi, poliensefalomalazi, ayak çürüğü görülür

31 Semptomlar Hafif vakalarda, geçici iştah azalması, rumen hareketlerinde azalma, süt veriminde düşme Hafif vakalarda, geçici iştah azalması, rumen hareketlerinde azalma, süt veriminde düşme Orta vakalarda, yem ve su tüketimi durur, süt veriminde ani azalmalar görülür, hayvan durgunlaşır, devamlı yatma isteği, inleme, diş gıcırdatması görülür Orta vakalarda, yem ve su tüketimi durur, süt veriminde ani azalmalar görülür, hayvan durgunlaşır, devamlı yatma isteği, inleme, diş gıcırdatması görülür Şiddetli vakalarda, hayvanlar kısa sürede komaya girerler. Tedavi edilmezse ölüm görülür Şiddetli vakalarda, hayvanlar kısa sürede komaya girerler. Tedavi edilmezse ölüm görülür

32 Korunma Kaba ve konsantre yemler birlikte verilmeli Kaba ve konsantre yemler birlikte verilmeli Yemler küçük porsiyonlar halinde sık sık verilmeli Yemler küçük porsiyonlar halinde sık sık verilmeli Rasyon kuru maddesinde %28-36 oranında NDF bulunmalı Rasyon kuru maddesinde %28-36 oranında NDF bulunmalı Tüketilen partiküller ince, çok uzun ve kalın olmamalı Tüketilen partiküller ince, çok uzun ve kalın olmamalı

33 Metabolik asidozis Akut olarak fazla miktarda KH aniden verilmesiyle oluşur Akut olarak fazla miktarda KH aniden verilmesiyle oluşur Kronik olarak, fazla KH, düşük kaba yem alan koyunlarda görülür Kronik olarak, fazla KH, düşük kaba yem alan koyunlarda görülür Yem tüketiminden saat sonra görülür Yem tüketiminden saat sonra görülür

34 Semptomlar İnkoordinasyon ve ataksi İnkoordinasyon ve ataksi Yem tüketimi düşer, iştah azalır veya durur Yem tüketimi düşer, iştah azalır veya durur Rumen hareketleri ve fermentasyon durur Rumen hareketleri ve fermentasyon durur Laminitis, topallık, tırnak bozuklukları Laminitis, topallık, tırnak bozuklukları Rumen içeriği hamur kıvamını alır Rumen içeriği hamur kıvamını alır Abdominal ağrı ve ishal görülür Abdominal ağrı ve ishal görülür Rumen duvarı tahrip olur, karaciğerde apse ve nekrozlar gelişir Rumen duvarı tahrip olur, karaciğerde apse ve nekrozlar gelişir Nabız ve solunum artar, gözler çukurlaşır Nabız ve solunum artar, gözler çukurlaşır Deri elastikiyetini kaybeder (24-48 saat) Deri elastikiyetini kaybeder (24-48 saat) Diş gıcırdatması, inleme, sancı görülür Diş gıcırdatması, inleme, sancı görülür Hayvan kalkamaz, koma ve ölüm görülür Hayvan kalkamaz, koma ve ölüm görülür Abort görülebilir Abort görülebilir

35 Tedavi Rumen boşaltılır, taze rumen sıvısı verilir (2-3 lt/gün) Rumen boşaltılır, taze rumen sıvısı verilir (2-3 lt/gün) g antiasit (Ca-karbonat, mg- karbonat, mg-oksit) g antiasit (Ca-karbonat, mg- karbonat, mg-oksit) Antibiyotik ( IU penicilline, g tetrasikline) Antibiyotik ( IU penicilline, g tetrasikline) Na-bikarbonat Na-bikarbonat Antihitaminikler ve kortikosteroitler verilir Antihitaminikler ve kortikosteroitler verilir Karma yem azaltılır, kaba yem artırılır Karma yem azaltılır, kaba yem artırılır

36 Timpani Rumende aşırı gaz birikimidir. Gazın rumende uzaklaşması engellendiğinde ortaya çıkar Rumende aşırı gaz birikimidir. Gazın rumende uzaklaşması engellendiğinde ortaya çıkar Nedenleri: Nedenleri: Ani yem değişiklikleri, Ani yem değişiklikleri, Aşırı konsantre yem, düşük kaba yem alımı Aşırı konsantre yem, düşük kaba yem alımı Çok ince öğütülmüş yemler Çok ince öğütülmüş yemler Körpe baklagil otları Körpe baklagil otları Özefagus ve yutağın tıkanması Özefagus ve yutağın tıkanması Düşük tükrük salgısı Düşük tükrük salgısı Yavru hayvanlarda sindirim sis. duyarlılığı Yavru hayvanlarda sindirim sis. duyarlılığı

37 Tedavi ve koruma Hayvan yürütülür, rumene punksiyon yapılır Hayvan yürütülür, rumene punksiyon yapılır Rasyon dengelenir(kaba yem/konst. yem) Rasyon dengelenir(kaba yem/konst. yem) Sonda yardımıyla veya trokar ile gaz boşaltılır Sonda yardımıyla veya trokar ile gaz boşaltılır İyonofor antibiyotikler kullanılabilir İyonofor antibiyotikler kullanılabilir Körpe baklagil otları aşırı otlatılmamalı yada bu yemler kuru otla birlikte verilmeli Körpe baklagil otları aşırı otlatılmamalı yada bu yemler kuru otla birlikte verilmeli Kök ve yumrular doğranarak verilmeli Kök ve yumrular doğranarak verilmeli

38 Mineral dengesizlikleri ve yetersizliklerine bağlı olanlar

39 Raşitizm Büyüme çağındaki buzağı ve 18 aylığa kadar olan genç danalarda görülen ve iskelet sisteminde hiperplastik osteodisrofi ile karakterize bir hastalıktır Büyüme çağındaki buzağı ve 18 aylığa kadar olan genç danalarda görülen ve iskelet sisteminde hiperplastik osteodisrofi ile karakterize bir hastalıktır Rasyondaki Ca, P ve Dvit eksikliği, ultraviole ışınlarının eksikliği, Ca/P oranındaki dengesizlikler sonucu görülür Rasyondaki Ca, P ve Dvit eksikliği, ultraviole ışınlarının eksikliği, Ca/P oranındaki dengesizlikler sonucu görülür

40 Semptomlar Yem alımında azalma Yem alımında azalma Zayıflama, düşkünlük, sürekli yatma Zayıflama, düşkünlük, sürekli yatma Kemik sisteminin kıkırdak dokusunda artış Kemik sisteminin kıkırdak dokusunda artış Uzun kemiklerin epifiz kısımlarında genişleme ve kalınlaşma Uzun kemiklerin epifiz kısımlarında genişleme ve kalınlaşma Kemiğin normal uzunluğa erişememesi, yumuşaması, eğilmesi Kemiğin normal uzunluğa erişememesi, yumuşaması, eğilmesi

41 Tedavi Ca, P ve vit D verilmeli Ca, P ve vit D verilmeli Kemik unu, kuru yonca, kepek, süt verilmeli Kemik unu, kuru yonca, kepek, süt verilmeli Ca/P dengesine dikkat edilmeli Ca/P dengesine dikkat edilmeli Hayvanlar güneşli havada gezdirilmeli Hayvanlar güneşli havada gezdirilmeli

42 Osteomalasi Ergin hayvanlarda Ca/P metabolizmasının bozulması sonucu ortaya çıkan ve kemiklerde yumuşama ve kırılmaya yatkınlıkla karakterize bir hastalıktır Ergin hayvanlarda Ca/P metabolizmasının bozulması sonucu ortaya çıkan ve kemiklerde yumuşama ve kırılmaya yatkınlıkla karakterize bir hastalıktır Ca fazlalığı, P ve vit D azlığı etkili olmaktadır Ca fazlalığı, P ve vit D azlığı etkili olmaktadır

43 Semptomlar Çoğunlukla ineklerde görülür Çoğunlukla ineklerde görülür Başlangıçta verim düşüklüğü, kısırlık ve zayıflama dikkat çeker Başlangıçta verim düşüklüğü, kısırlık ve zayıflama dikkat çeker Hastalık ilerledikçe kemik ve eklemlerde ağrı, yürümede tutukluk, hafif topallık, sık sık ayak değiştirme görülür Hastalık ilerledikçe kemik ve eklemlerde ağrı, yürümede tutukluk, hafif topallık, sık sık ayak değiştirme görülür

44 Tedavi Rasyona kemik unu, Rasyona kemik unu, g disodyum fosfat veya g dikalsiyum fosfat ilave edilir - Vit D enjeksiyonu yapılır - Rasyona A ve D vit içeren premiksler ilave edilir

45 Osteodisrofiya Fibroza 2-7 yaş arası sığırlarda, kemik dokunun lokal olarak erimesi, yerine fibröz bir dokunun oluşması ve kan fosfor düzeyinin yükselmesi ile karakterizedir 2-7 yaş arası sığırlarda, kemik dokunun lokal olarak erimesi, yerine fibröz bir dokunun oluşması ve kan fosfor düzeyinin yükselmesi ile karakterizedir Ca yetmezliği ve P fazlalığı rol oynamaktadır (N:2/1, H:1/>2.5) Ca yetmezliği ve P fazlalığı rol oynamaktadır (N:2/1, H:1/>2.5) Kafa yapısında bozulma, alt ve üst çene kemiklerinde deformasyon görülür, çiğneme zorlaşır Kafa yapısında bozulma, alt ve üst çene kemiklerinde deformasyon görülür, çiğneme zorlaşır Rasyonların Ca/P oranı dengelenmeli, vit D ilave edilmeli Rasyonların Ca/P oranı dengelenmeli, vit D ilave edilmeli

46 Süt Humması (Doğum felci, Hipokalsemi) Genellikle doğum sırasında yada doğumu izleyen 6-48 saat içinde ortaya çıkar Genellikle doğum sırasında yada doğumu izleyen 6-48 saat içinde ortaya çıkar Yaşlı (>5), yüksek verimli ve iyi kondüsyonlu inekler daha duyarlıdır Yaşlı (>5), yüksek verimli ve iyi kondüsyonlu inekler daha duyarlıdır Nedeni, doku sıvılarındaki iyonize Ca miktarının azalmasıdır Nedeni, doku sıvılarındaki iyonize Ca miktarının azalmasıdır Doğum öncesi rasyon Ca düzeyi önemlidir Doğum öncesi rasyon Ca düzeyi önemlidir

47

48 Semptomlar İlk devre: Kısa sürer İlk devre: Kısa sürer Heycanlanma, tetani Heycanlanma, tetani Baş ve ayaklarda titremeler Baş ve ayaklarda titremeler Baş sallama Baş sallama Dilini ağızdan çıkartma Dilini ağızdan çıkartma Diş gıcırdatma gözlenir Diş gıcırdatma gözlenir Baden ısısı çok az artmıştır Baden ısısı çok az artmıştır

49 İkinci devre: İkinci devre: Hayvan göğsü üzerine yatar Hayvan göğsü üzerine yatar Bilinç yarı yarıya kaybolmuştur Bilinç yarı yarıya kaybolmuştur Dalgın görünüştedir Dalgın görünüştedir Başını (S) formunda böğrüne dayayarak yatar Başını (S) formunda böğrüne dayayarak yatar Arka ayaklarda felç görülür Arka ayaklarda felç görülür Merme kurur Merme kurur Deri ve bacaklar soğur Deri ve bacaklar soğur Beden ısısı azalır (37-38 oC) Beden ısısı azalır (37-38 oC)

50 Üçüncü devre: Hayvan yatmış ve koma durumuna girmiştir Üçüncü devre: Hayvan yatmış ve koma durumuna girmiştir Bacakları uzanmış ve gevşek bir durum almıştır Bacakları uzanmış ve gevşek bir durum almıştır Ayağa kalkması imkansızdır Ayağa kalkması imkansızdır Beden ısısı düşmüştür (36-37 oC) Beden ısısı düşmüştür (36-37 oC) Tedavi edilmeyen hayvanlar 2-24 saat içinde ölür Tedavi edilmeyen hayvanlar 2-24 saat içinde ölür

51 Komplikasyonları Güç doğum Güç doğum Prolapsus uteri Prolapsus uteri Retensiyo sekundunaryum Retensiyo sekundunaryum Metritis Metritis Döl verimi düşüklüğü Döl verimi düşüklüğü Timpani Timpani Abomasumun yer değiştirmesi Abomasumun yer değiştirmesi Ketozis Ketozis Mastitis Mastitis Süt veriminin düşmesi Süt veriminin düşmesi Verim ömrünün düşmesi Verim ömrünün düşmesi

52 Tedavi Parenteral Ca tuzları verilir Parenteral Ca tuzları verilir Anyonik tuzlar (amonyum klorit, amonyum sülfat, kalsiyum sülfat, magnezyum sülfat) verilir Anyonik tuzlar (amonyum klorit, amonyum sülfat, kalsiyum sülfat, magnezyum sülfat) verilir Koruyucu olarak, doğuma 2-3 hafta kala düşük Ca içeren yemler verilmelidir Koruyucu olarak, doğuma 2-3 hafta kala düşük Ca içeren yemler verilmelidir

53 Koyun ve keçilerde süt humması Süt verimi yüksek koyun ve keçilerde, gebeliğin son dönemi ile laktasyonun ilk döneminde ortaya çıkar Süt verimi yüksek koyun ve keçilerde, gebeliğin son dönemi ile laktasyonun ilk döneminde ortaya çıkar

54 Hastalığın ortaya çıkmasında; Hastalığın ortaya çıkmasında; -Hayvanın yaşı -Irkı -Beslenme etkili olmaktadır -Tedavi amacıyla Ca preparatları (%40 kalsiyum boroglukonat) iv verilmelidir

55 Magnezyun yetersizliği hastalıkları Transport tetanisi (Nakliyat tetanisi): Transport tetanisi (Nakliyat tetanisi): İleri gebe ve besi hayvanlarının sıkışık olarak vagon ve kamyonlarda uzun süre taşınmasından sonra ortaya çıkan; İleri gebe ve besi hayvanlarının sıkışık olarak vagon ve kamyonlarda uzun süre taşınmasından sonra ortaya çıkan; -Tetanik kasılmalar -Kanda hipomagnezemi ve hipokalsemi ile karakterize bir hastalıktır

56 Hastalık, saat yolculuğun ardından, sonra ortaya çıkar Hastalık, saat yolculuğun ardından, sonra ortaya çıkar Daha çok mera dönüşü meydana gelir Daha çok mera dönüşü meydana gelir Semptomlar: Kaslarda gerginlik, uyarılma, yer yer titremeler görülür Semptomlar: Kaslarda gerginlik, uyarılma, yer yer titremeler görülür Yürüyüş sallantılıdır Yürüyüş sallantılıdır Diş gıcırdatma ve ağızda köpürme görülür Diş gıcırdatma ve ağızda köpürme görülür Solunum ve nabız artar. Beden ısısı yükselir Solunum ve nabız artar. Beden ısısı yükselir

57 Tedavi Hastalar havadar ve serin bir yere alınır Hastalar havadar ve serin bir yere alınır Soğuk suyla yıkanır Soğuk suyla yıkanır Ca ve Mg çözeltileri parenteral yolla verilir Ca ve Mg çözeltileri parenteral yolla verilir Aşırı uyarılma varsa %5’lik kloralhidrat yada rompun ile yatıştırılır Aşırı uyarılma varsa %5’lik kloralhidrat yada rompun ile yatıştırılır

58 Koruma Taşımadan 1-2 gün önce hayvanlar ahıra alınıp bol kuru ot ve hafif konsantre yemle beslenir Taşımadan 1-2 gün önce hayvanlar ahıra alınıp bol kuru ot ve hafif konsantre yemle beslenir Taşıma sırasında bol su içirilir ve hay. başına g MgO oral verilir Taşıma sırasında bol su içirilir ve hay. başına g MgO oral verilir Taşıma sonunda kısıtlı su verilmeli ve hayvanlar 2-3 gün aşırı hareket ettirilmemelidir Taşıma sonunda kısıtlı su verilmeli ve hayvanlar 2-3 gün aşırı hareket ettirilmemelidir

59 Çayır tetanisi (Hipomagnezemi) Genellikle yüksek süt verimli yaşlı ineklere, taze gür çayır otlarının verilmesi yada hayvanların bu şekildeki meralara gönderilmesiyle, ilkbahar ve yaz aylarında görülür Genellikle yüksek süt verimli yaşlı ineklere, taze gür çayır otlarının verilmesi yada hayvanların bu şekildeki meralara gönderilmesiyle, ilkbahar ve yaz aylarında görülür

60 Nedenleri Kandaki Mg iyonlarının azalması Kandaki Mg iyonlarının azalması K bakımından zengin, Mg bakımından fakir çayır otlarıyla besleme K bakımından zengin, Mg bakımından fakir çayır otlarıyla besleme Hayvanın tam veya kısmen aç kalması Hayvanın tam veya kısmen aç kalması Kötü hava koşulları Kötü hava koşulları

61 Semptomlar Akut laktasyon tetanisi:Hayvan meraya çıktıktan 5-25 gün sonra aniden durgunlaşır Akut laktasyon tetanisi:Hayvan meraya çıktıktan 5-25 gün sonra aniden durgunlaşır Kaslarda ve kulaklarda titreme Kaslarda ve kulaklarda titreme Devamlı böğürme,sağa-sola saldırma Devamlı böğürme,sağa-sola saldırma Yürüyüş setleşir Yürüyüş setleşir Bacaklardaki tetanik kontraksiyonlar sonucu hayvan yere yıkılır Bacaklardaki tetanik kontraksiyonlar sonucu hayvan yere yıkılır Beden ısısı yükselir, nabız-solunum artar Beden ısısı yükselir, nabız-solunum artar

62 Subakut laktasyon tetanisi: Subakut laktasyon tetanisi: Bu form başlangıç devresinden sonra 3-4 günlük periyotlar halinde görülür Bu form başlangıç devresinden sonra 3-4 günlük periyotlar halinde görülür Hafif bir iştahsızlık Hafif bir iştahsızlık Bakışlarda saldırganlık hali Bakışlarda saldırganlık hali Yürümede isteksizlik Yürümede isteksizlik Sık sık defekasyon gözlenir Sık sık defekasyon gözlenir

63 Kronik laktasyon tetanisi: Kronik laktasyon tetanisi: Kan Mg düzeyi düşük olduğu halde belirtiler görülmeyebilir Kan Mg düzeyi düşük olduğu halde belirtiler görülmeyebilir Bazen körlük, huzursuzluk ve iştahsızlık vardır Bazen körlük, huzursuzluk ve iştahsızlık vardır

64 Tedavi Mg ve Ca preparatları verilmelidir Mg ve Ca preparatları verilmelidir Hayvanın 50 g/gün MgO alması sağlanmalıdır Hayvanın 50 g/gün MgO alması sağlanmalıdır Rasyon Mg bakımından desteklenmelidir Rasyon Mg bakımından desteklenmelidir

65 Koyunlarda çayır tetanisi İlkbaharda yüksek verimli körpe meralarda beslenen koyun ve keçilerde görülür. Kan Mg seviyesinin düşmesi sonucu, aşırı duyarlılık, kas spazmı, konvulizyonlar ve ölüm görülür İlkbaharda yüksek verimli körpe meralarda beslenen koyun ve keçilerde görülür. Kan Mg seviyesinin düşmesi sonucu, aşırı duyarlılık, kas spazmı, konvulizyonlar ve ölüm görülür

66 Enzootic Ataxia Yeni doğan kuzu ve oğlaklarda bakır yetersizliği sonucu meydana gelir. Yeni doğan kuzu ve oğlaklarda bakır yetersizliği sonucu meydana gelir.

67 Nedenleri Toprağın ve bitkilerin Cu bakımından yetersiz olması Toprağın ve bitkilerin Cu bakımından yetersiz olması Rasyonun Cu bakımından yetersiz olması Rasyonun Cu bakımından yetersiz olması Bakırın emilimini olumsuz etkileyen elementler (Mo, Ca, SO4) Bakırın emilimini olumsuz etkileyen elementler (Mo, Ca, SO4)

68 Bakır yetersizliğinde Anemi Anemi Büyümede yavaşlama Büyümede yavaşlama Kemikte bozukluklar Kemikte bozukluklar Kıl ve yapağıda depiğmentasyon Kıl ve yapağıda depiğmentasyon Yapağı verin ve kalitesinde bozukluklar Yapağı verin ve kalitesinde bozukluklar Üreme performansında bozukluklar Üreme performansında bozukluklar Kardiovasküler defektler Kardiovasküler defektler Gastrointestinal bozukluklar Gastrointestinal bozukluklar

69 Semptomlar Hastalık iki şekilde görülür: Hastalık iki şekilde görülür: 1- Kongenital form (doğumla birlikte) 2- Gecikmiş form (doğumdan sonraki 4-8. haftalar) -Hafif vakalarda; koşma esnasında arka bacaklarda koordinasyon bozukluğu, ani dönüşlerde bel bölgesinin yana kayması tipiktir.

70 Orta şiddetli vakalarda; Orta şiddetli vakalarda; Arka bacaklarda koodinasyon bozukluğu görülür Arka bacaklarda koodinasyon bozukluğu görülür Tutuk ve intizamsız yürüme Tutuk ve intizamsız yürüme Sendeleyip yuvarlanma Sendeleyip yuvarlanma Köpek oturuşu Köpek oturuşu Bazı durumlarda körlük, sağırlık ve diş gıcırdatması görülür Bazı durumlarda körlük, sağırlık ve diş gıcırdatması görülür Kan bakır seviyesi düşer ( mg/100 ml) Kan bakır seviyesi düşer ( mg/100 ml)

71 Tedavi Hastalara Cu takviyesi yapılmalıdır (bakır glisinat 12.5 mg i.p., bakır sülfat oral, bakır-kalsiyum asetat 50 mg i.p.) Hastalara Cu takviyesi yapılmalıdır (bakır glisinat 12.5 mg i.p., bakır sülfat oral, bakır-kalsiyum asetat 50 mg i.p.) Bakır:molibden oranı dengelenmelidir (Cu:Mo= 5:1) Bakır:molibden oranı dengelenmelidir (Cu:Mo= 5:1) Çayır-mera’ya 6-11 kg CuSO4/hektar püskürtülmelidir Çayır-mera’ya 6-11 kg CuSO4/hektar püskürtülmelidir

72 Vit E/Se noksanlığı sendromu Yüksek miktarda doymamış yağ asitleri veya bozulmuş yemlerin tüketimi sonucu ortaya çıkar Yüksek miktarda doymamış yağ asitleri veya bozulmuş yemlerin tüketimi sonucu ortaya çıkar Kötü depolama şartları hastalık riskini artırır Kötü depolama şartları hastalık riskini artırır

73 Nedenleri Yemlerde poli doymamış yağ asitlerinin fazla olması Yemlerde poli doymamış yağ asitlerinin fazla olması Yemlerde yüksek miktarda peroksitlerin varlığı Yemlerde yüksek miktarda peroksitlerin varlığı Rasyonda vit E yetersizliği Rasyonda vit E yetersizliği Yemlerin nemli ve sıcak depolanması Yemlerin nemli ve sıcak depolanması Yemlerde ağır metallerin fazlalığı Yemlerde ağır metallerin fazlalığı

74 Semptomlar Oluşan radikaller ekstra ve intraselüler zararlar verirler (hücre membranı, mitokondri ve mikrozomlar etkilenir, elektron transportu bozulur, eritrosit hidrolizi görülür) Oluşan radikaller ekstra ve intraselüler zararlar verirler (hücre membranı, mitokondri ve mikrozomlar etkilenir, elektron transportu bozulur, eritrosit hidrolizi görülür) Doku-sülfidril grupları azalır Doku-sülfidril grupları azalır Karaciğer, kalp ve kaslarda enzim konsantrasyonu ve aktivitesi azalır Karaciğer, kalp ve kaslarda enzim konsantrasyonu ve aktivitesi azalır Deride kollegenlerin bileşimi değişir Deride kollegenlerin bileşimi değişir Beyincikte damarlar zarar görür Beyincikte damarlar zarar görür Mutagen ve kanserojen etkiler görülür Mutagen ve kanserojen etkiler görülür

75 Tedavi ve koruma Rasyona vit E (30 mg/kg KM) ve Se ( ppm) ilavesi gerekir Rasyona vit E (30 mg/kg KM) ve Se ( ppm) ilavesi gerekir Na-selenit (0.6 ppm/KM) Na-selenit (0.6 ppm/KM) Selenyum ( ppm/KM) Selenyum ( ppm/KM) Alfa-tokoferol (15-50 mg/100 kg CA) Alfa-tokoferol (15-50 mg/100 kg CA) Selevit (5 ml/100 kg CA) Selevit (5 ml/100 kg CA) Etoxiquin (EQ), butil-hidroxi tluen (BHT), butil-hidroxi alanin (BHA), askorbik asit (vit C) Etoxiquin (EQ), butil-hidroxi tluen (BHT), butil-hidroxi alanin (BHA), askorbik asit (vit C)

76 Beyaz kas hastalığı (white muscle disease) Buzağı (4-7 hafta), kuzu ve oğlaklarda (2-7 hafta)iskelet ve kalp kası liflerinin dejenerasyonu ile karakterizedir Buzağı (4-7 hafta), kuzu ve oğlaklarda (2-7 hafta)iskelet ve kalp kası liflerinin dejenerasyonu ile karakterizedir

77 Nedenleri En önemli neden Se ve vit E yetersizliğidir En önemli neden Se ve vit E yetersizliğidir Kötü kaliteli kaba yemler hastalık riskini artırır Kötü kaliteli kaba yemler hastalık riskini artırır

78 Semptomlar Harekette isteksizlik Harekette isteksizlik Sırtın kambur duruşu Sırtın kambur duruşu Ön ve arka ayaklarda Ön ve arka ayaklardatutukluk Yürümede ve ayağa kalkmada zorluk Yürümede ve ayağa kalkmada zorluk İleri vakalarda; solunumda güçlük, halsizlik ve taşikardi İleri vakalarda; solunumda güçlük, halsizlik ve taşikardi Serum CPK, SGOT, SGPT düzeylerinde artma Serum CPK, SGOT, SGPT düzeylerinde artma

79

80 Tedavi ve koruma Se’ca yetersiz meralarda otlayan koyun ve keçiler parenteral 5 mg Na- selenit verilir Se’ca yetersiz meralarda otlayan koyun ve keçiler parenteral 5 mg Na- selenit verilir Hasta kuzu-oğlaklara 1 mg (sütten kesim’de 2 mg) Se (Na-selenit) verilir. İşlem 2-4 ay sonra tekrarlanır Hasta kuzu-oğlaklara 1 mg (sütten kesim’de 2 mg) Se (Na-selenit) verilir. İşlem 2-4 ay sonra tekrarlanır Gebelik döneminde rasyona 0.1 mg/kg KM Se ve mg vit E katılır Gebelik döneminde rasyona 0.1 mg/kg KM Se ve mg vit E katılır

81 Rumenin aşırı dolgunluğu Aşırı yem tüketiminin bir sonucudur Aşırı yem tüketiminin bir sonucudur Yumru parçalı şeker pancarı yaprağı, körpe üçgül, posa, kötü kaliteli kaba yemlerin aşırı tüketiminde görülür Yumru parçalı şeker pancarı yaprağı, körpe üçgül, posa, kötü kaliteli kaba yemlerin aşırı tüketiminde görülür Rumen aşırı dolgun, sol karın duvarı şişkindir Rumen aşırı dolgun, sol karın duvarı şişkindir Rumen hareketleri sınırlıdır. Rumen hareketleri sınırlıdır. Barsak tıkanıklığı ve ishal görülebilir Barsak tıkanıklığı ve ishal görülebilir Yemler hayvanlara alıştırılarak verilmelidir Yemler hayvanlara alıştırılarak verilmelidir

82 Su zehirlenmesi Buzağılarda 2. ayda görülür Buzağılarda 2. ayda görülür Düzensiz ve aşırı su tük. Düzensiz ve aşırı su tük. bir sonucudur (30 lt) bir sonucudur (30 lt) -İshal, paraliz, kaslarda titreme, koordinasyon bozukluğu, ve ödem görülür - Su tüketimi önlenmeli, - Fizyolojik tuzlu su (%5’lik veya %10’luk 2-3 lt i.v.) verilmelidir

83 Amonyak (üre) zehirlenmesi Protein kaynağı olarak rasyona katılan üre’nin yanlış kullanıldığı durumlarda ortaya çıkar Protein kaynağı olarak rasyona katılan üre’nin yanlış kullanıldığı durumlarda ortaya çıkar

84 Nedenleri Dış faktörler: Dış faktörler: Rasyondaki yüksek protein düzeyi Rasyondaki yüksek protein düzeyi Rasyon HP düzeyinin büyük miktarlarda NPN bileşiklri ve diğer azotlu bileşiklerden oluşması Rasyon HP düzeyinin büyük miktarlarda NPN bileşiklri ve diğer azotlu bileşiklerden oluşması Rasyonda kolay eriyebilir KH düzeyinin yetersiz olması Rasyonda kolay eriyebilir KH düzeyinin yetersiz olması Rasyonda hücre duvarı elemanlarının yetersiz olması Rasyonda hücre duvarı elemanlarının yetersiz olması Ani yem değişikliği Ani yem değişikliği

85 İç faktörler: İç faktörler: Rumende HP ve NPN bileşiklerinin parçalanma hızı Rumende HP ve NPN bileşiklerinin parçalanma hızı Amonyaktan bakteriyel protein sentezlenme hızı Amonyaktan bakteriyel protein sentezlenme hızı Rumen duvarında amonyağın emilim hızı Rumen duvarında amonyağın emilim hızı

86 Semptomlar Toksikasyon rumen sıvısında pH’nın 6’nın üzerine ve amonyak düzeyinin 1000mg/lt (üst sınır) olduğunda görülür. Toksikasyon rumen sıvısında pH’nın 6’nın üzerine ve amonyak düzeyinin 1000mg/lt (üst sınır) olduğunda görülür. Solunum bozuklukları Solunum bozuklukları Yem tüketiminde azalma Yem tüketiminde azalma Tükürük sekresyonunda artış Tükürük sekresyonunda artış Rumen motorik fonksiyonlarında bozulma Rumen motorik fonksiyonlarında bozulma Kaslarda titreme ve kramp Kaslarda titreme ve kramp

87 Tedavi Hayvana soğuk su içirilir (NH3 dilue edilir, absorpsiyon yavaşlatılır) Hayvana soğuk su içirilir (NH3 dilue edilir, absorpsiyon yavaşlatılır) Asetik asit içirilir (sirke) Asetik asit içirilir (sirke) Aşırı toksikasyon durumlarında asetik asit i.v. verilir Aşırı toksikasyon durumlarında asetik asit i.v. verilir

88 Koruma Üreli yemler alıştırılarak verilir (7-10 gün) Üreli yemler alıştırılarak verilir (7-10 gün) Üreli yemler en az iki öğün ve eşit miktarlarda verilir Üreli yemler en az iki öğün ve eşit miktarlarda verilir Yem verilmeden önce kaba yem verilir Yem verilmeden önce kaba yem verilir Rasyon kolay eriyebilir KH bakımından zengin olmalıdır Rasyon kolay eriyebilir KH bakımından zengin olmalıdır Rasyona Co, S, P takviyesi yapılır Rasyona Co, S, P takviyesi yapılır Ürenin yene homojen karışması gerekir Ürenin yene homojen karışması gerekir Üre konsantre yeme en çok %3, total rasyona %1-1.5 oranında katılır Üre konsantre yeme en çok %3, total rasyona %1-1.5 oranında katılır Hayvanın toplam azot ihtiyacının ancak 1/3’ü üreden karşılanabilir Hayvanın toplam azot ihtiyacının ancak 1/3’ü üreden karşılanabilir

89 Nitrat zehirlenmesi Yüksek düzeyde nitrat içeren kaba yem yada silaj tüketen hayvanlarda görülür Yüksek düzeyde nitrat içeren kaba yem yada silaj tüketen hayvanlarda görülür Nitrat rumende nitrit’e dönüşüp, absorbe olup kanada oksijenin yerine geçer. Nitrat rumende nitrit’e dönüşüp, absorbe olup kanada oksijenin yerine geçer. Kan oksijeni taşıyamaz ve hayvan boğulma noktasına gelir Kan oksijeni taşıyamaz ve hayvan boğulma noktasına gelir

90 Semptomlar Genç ve gebelerde daha sık görülür Genç ve gebelerde daha sık görülür Solunum hızı artar Solunum hızı artar Hayvan sendeleyerek yürür Hayvan sendeleyerek yürür Akut vakalarda kısa sürede ölüm görülür Akut vakalarda kısa sürede ölüm görülür Kronik vakalarda, sersemleme, idrarda artış, ishal, büyüme ve süt veriminde azalma görülür Kronik vakalarda, sersemleme, idrarda artış, ishal, büyüme ve süt veriminde azalma görülür Zehirlenen hayvanlarda kan çikolata kahverenginde’dir Zehirlenen hayvanlarda kan çikolata kahverenginde’dir

91 Koruma Nitrat bakımından zengin yemlerin alımı sınırlandırılmalıdır (maks g/gün nitrat) Nitrat bakımından zengin yemlerin alımı sınırlandırılmalıdır (maks g/gün nitrat) Gübrelme ile hasat zamanı arasındaki süre geniş olmalıdır Gübrelme ile hasat zamanı arasındaki süre geniş olmalıdır

92 Mikotoksikozis Küf toksinlerinin yemlerle alınması sonucu oluşan zehirlenmedir Küf toksinlerinin yemlerle alınması sonucu oluşan zehirlenmedir En tehlikelisi Aflatoksin flavus tarafından üretilen aflatoksinlerdir (B-1,B- 2, G-1, G-2, M-1, M-2) En tehlikelisi Aflatoksin flavus tarafından üretilen aflatoksinlerdir (B-1,B- 2, G-1, G-2, M-1, M-2)

93 Nedenleri Yemlerdeki yüksek nem oranı (>%15) Yemlerdeki yüksek nem oranı (>%15) Kötü depolama şartları ve yüksek ısı Kötü depolama şartları ve yüksek ısı Semptomlar Semptomlar Yem tüketiminde azalma Yem tüketiminde azalma Zayıflama ve verim düşmesi Zayıflama ve verim düşmesi Timpani, ishal, paraliz, kanamaya meyil Timpani, ishal, paraliz, kanamaya meyil Mutajenik, teratojenik ve kanserojenik etkiler Mutajenik, teratojenik ve kanserojenik etkiler

94 Zehirli Bitkiler Normalde bu bitkiler pek tüketilmezler Normalde bu bitkiler pek tüketilmezler Ancak, aşırı otlatma ve kuraklık durumlarında bu bitkiler tüketilebilir Ancak, aşırı otlatma ve kuraklık durumlarında bu bitkiler tüketilebilir Toksik etkiler daha çok çiçeklenme döneminde ortaya çıkar Toksik etkiler daha çok çiçeklenme döneminde ortaya çıkar Toksik bitkilerin neler olduğu ve hangi dönemlerde toksik oldukları bilinmeli ve bu dönemlerde otlatılmamalıdır Toksik bitkilerin neler olduğu ve hangi dönemlerde toksik oldukları bilinmeli ve bu dönemlerde otlatılmamalıdır Meralar aşırı otlatılmamalıdır Meralar aşırı otlatılmamalıdır Meraların yetersiz olduğu dönemlerde hayvanlar çok aç meraya çıkarılmamalıdır Meraların yetersiz olduğu dönemlerde hayvanlar çok aç meraya çıkarılmamalıdır Zehirli bitkileri yok eden herbisitler kullanılmalıdır Zehirli bitkileri yok eden herbisitler kullanılmalıdır

95 Sindirim kanalında kum, toprak vb birikmesi Kirli ve kumlu yemlerin aşırı tüketimi Kirli ve kumlu yemlerin aşırı tüketimi Kısa çayır otlarıyla birlikte toprağın alınması Kısa çayır otlarıyla birlikte toprağın alınması Donmuş ve bozulmuş yem Donmuş ve bozulmuş yem Hasat yöntemi, ön mideler ve abomasumda kum birikmesine neden olur Hasat yöntemi, ön mideler ve abomasumda kum birikmesine neden olur

96 Semptomlar Retikulum-omasum bölgesinde tıkanma Retikulum-omasum bölgesinde tıkanma Kronik abomasum yangısı Kronik abomasum yangısı Rumen florasının bozulması ve rumen tembelliği Rumen florasının bozulması ve rumen tembelliği Yem tüketimi ve süt verimi düşer Yem tüketimi ve süt verimi düşer Koyu renkli dışkı gözlenir Koyu renkli dışkı gözlenir Hatalı fermentasyon görülür ve sindirim düşer Hatalı fermentasyon görülür ve sindirim düşer Rumen alkalozu oluşur Rumen alkalozu oluşur İleri vakalarda ketozis ve karaciğer harabiyeti görülür İleri vakalarda ketozis ve karaciğer harabiyeti görülür

97 Koruma Çok kirli yemler hayvanlara verilmemeli, zorunlu hallerde kuru kaba yemlerle birlikte verilmelidir Çok kirli yemler hayvanlara verilmemeli, zorunlu hallerde kuru kaba yemlerle birlikte verilmelidir

98 Son söz… Ruminantlarda önemli ekonomik kayıplara yol açan beslenmeye bağlı hastalıkları minimuma indirmek için; Ruminantlarda önemli ekonomik kayıplara yol açan beslenmeye bağlı hastalıkları minimuma indirmek için; Rasyon enerji, protein, selüloz, vitamin ve mineral bakımından dengeli olmalıdır Rasyon enerji, protein, selüloz, vitamin ve mineral bakımından dengeli olmalıdır Hayvanlar verimlerine göre gruplandırılmalı ve beslenmeli Hayvanlar verimlerine göre gruplandırılmalı ve beslenmeli Kurudaki ineklerin vücut kondüsyon skorunun 3.5 olması sağlanmalı Kurudaki ineklerin vücut kondüsyon skorunun 3.5 olması sağlanmalı Kurudaki hayvanlara ekzersiz yaptırılmalı Kurudaki hayvanlara ekzersiz yaptırılmalı

99 Laktasyonun ilk döneminde beslenmeye özen gösterilmeli Laktasyonun ilk döneminde beslenmeye özen gösterilmeli Kurudaki ineklere ihtiyacın altında Ca verilmeli Kurudaki ineklere ihtiyacın altında Ca verilmeli Kurudaki ineklere yüksek miktarlarda silaj verilmemeli ( kg/gün) Kurudaki ineklere yüksek miktarlarda silaj verilmemeli ( kg/gün) Pik döneminden sonra konsantre yem miktarı düşürülmeli Pik döneminden sonra konsantre yem miktarı düşürülmeli


"RUMİNANTLARDA BESLENME HASTALIKLARI Doç. Dr. Talat GÜLER." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları