Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

VİTAMİN B 12 ve FOLİK ASİT EKSİKLİĞİ 1 Dr. Zehra ASLAN AYDOĞDU 10.02.2015.

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "VİTAMİN B 12 ve FOLİK ASİT EKSİKLİĞİ 1 Dr. Zehra ASLAN AYDOĞDU 10.02.2015."— Sunum transkripti:

1 VİTAMİN B 12 ve FOLİK ASİT EKSİKLİĞİ 1 Dr. Zehra ASLAN AYDOĞDU

2 Sunum Planı  Vitamin B 12 Eksikliği  Vitamin B 12 özellikleri  Vitamin B 12 emilimi ve metabolizması  Belirti ve bulgular  Tanı  Tedavi  Folik asit eksikliği  Semptomlar  Laboratuvar bulguları  Tedavi 2

3 VİTAMİN B 12 EKSİKLİĞİ 3

4 Vitamin B 12  Bazı bakteri ve küf mantarları tarafından üretilir.  Bitkisel sentezi söz konusu değildir.  İnsanda kolon bakterileri tarafından üretilse de bunun emilimi olmaz.  Diyetteki kobalaminler; adenosilkobalamin ve hidroksikobalamin şeklindedir Organizmada aktif olan kobalaminler :  Metil kobalamin ve adenosilkobalamindir.  Hidroksikobalamin ise bu ikisine dönüşebilmektedir 4

5 Vitamin B 12  Vitamin B 12 (kobalamin) DNA sentezi ve nörolojik fonksiyonlar için önemli rol oynar. 5

6 6

7 7

8 Günlük ihtiyaç  Erişkinde 2 µg  İlk yaşta µg  1-10 yaş µg  Gebelik süresince  ikinci trimesterde 0.5 µg/gün,  üçüncü trimesterde ise 1 µg/gün ilave ihtiyaç  Laktasyonda µg  Ortalama batı diyeti ise 5-30 µg/gün  İnsan organizmasında bulunan B 12 vitamini miktarı 2-5 mg  Günlük kayıplar deponun %0.1’i kadardır. 8

9 Vitamin B 12 Eksikliği Nedenleri-1 9  Diyetle yetersiz alım:  a. Vejeteryan diyet, kötü sosyoekonomik koşullar, malnütrisyon, kötü kontrol edilen fenilketonüri  b. Gebelik döneminde kobalamin eksikliği veya pernisiyöz anemi sonucu anne sütünde düzeyin düşmesi  Kobalamin emiliminde bozukluk  a. İntrinsik faktör (İF) eksikliği  1. Konjenital İF mutasyonu  2. Pernisiyöz anemi  3. Otoimmün poliendokrinopatilere eşlik eden pernisiyöz anemi  4. Gastrik mukozal hastalıklar  i. Kronik gastrit, H. pylori gastriti, gastrik atrofi ii. Korozif madde iii. Gastrektomi iv. Zollinger Ellison sendromu

10 Vitamin B 12 Eksikliği Nedenleri-2  Kobalamin emiliminde bozukluk  b. İnce barsaklardan emilimin bozulması  1. İleal rezeksiyon veya hastalık  2. Kör urve/barsak sendromu  3. Parazitler  4. Malabsorpsiyon  5. Kobalamin emilim bozukluğu  Kobalaminin metabolik bozuklukları  Transport bozuklukları- Transkobalamin eksikliği 10

11 Belirti ve bulgular 1.Anemi bulguları 2.Açıklanamayan parestezi, kol-bacakta hissizlik, depresyon, psikoz, kognitif değişiklikler, dengesiz yürüme, ataksi, yaşlılarda açıklanamayan psikiyatrik bozukluklar, demans bulguları gibi nörolojik belirti ve bulgular 3.Süt çocukluğu döneminde; büyüme geriliği, kazanılmış motor hareketlerde gerileme, tremor, iştahsızlık ve apati 4.Dilde papillalarının atrofisi, düz, parlak kırmızı dil 5.Hiperpigmentasyon, vitiligo 11

12 Laboratuvar  1. Tam kan sayımı:  makrositer anemi (MCV↑, RDW↑, MCH ↑)  lökosit ve trombosit N/↓  2. Periferik kan yayması:  makrositer oval eritrositler, anizositoz, poikilositoz, şistositler ve genç miyeloid öncüller  nötrofillerde hipersegmentasyon  3. Retikülosit sayısı: Genellikle ↓  4. Kemik iliği yayması: Megaloblastik hematopoez ve displastik değişiklikler  5. Biyokimya:  laktik dehidrogenaz, indirekt bilirubin, serum demir satürasyonu ↑  haptoglobulin ↓ 12

13 13

14 14

15 15

16 B 12 vitamini eksikliğine özgü laboratuvar testleri-1 16 TetkikUygulanmasıÖzel Durum Serum B12 vitamin düzeyiB12 vitamin eksikliğini saptamada standart testtir. Yaygın olarak <200 /ml alt düzey olarak kabul edilir. Bu test B12 vitamininin metabolik olarak aktif formunu ölçmez. Bazen, düzeyler klinikle paralel değildir. Normal düzeyler laboratuarlara göre farklı olabilir. Oral kontraseptif kullanan kadınlarda, kobalamin taşıyan protein düzeyindeki düşmeden dolayı, düşük düzeyler ölçülebilir. Klinik olarak şiddetle B12 vitamini eksikliği düşünülen hastalarda normal değerler bulunabilir. Serum holotranskobalamin düzeyi B12 vitamininin metabolik olarak aktif formunu ölçer. Yeni kullanıma giren bir test olduğu için, kullanımı henüz çok yaygın değildir.

17 B 12 vitamini eksikliğine özgü laboratuvar testleri-2 17 TetkikUygulanmasıÖzel Durum Serum homosistein düzeyiB12 vitamini eksikliğinde düzeyi yükselebilir. Normal olması tanıyı dışlamaz. Özellikle B12 vitamini eksikliği düşünülen, ancak düzeyi normal bulunan hastalarda homosistein düzeyinin yüksek bulunması tanı için oldukça anlamlı kabul edilir. Bazı edinsel ve genetik hastalıklarda da düzeyin artabileceği akılda tutulur. Serum ve/veya idrar metilmalonik asit düzeyi B12 vitamini eksikliğinde düzeyi yükselebilir. Normal olması tanıyı dışlamaz Özellikle B12 vitamini eksikliği düşünülen, ancak düzeyi normal bulunan hastalarda metilmalonik asit düzeyinin yüksek bulunması tanı için oldukça anlamlı kabul edilir.

18 Vitamin B 12 eksikliğinin tanısı ve taraması için yaklaşım-1  Yaşa bakmaksızın eksikliğe meyilli bütün insanların ilk fırsatta taranması  Otoimmun hast  Kronik pankreatit  Crohn hast  Mide veya ince barsak cerrahi öyküsü  Gastrit öyküsü  HIV enf  Malabsorbsiyon send  Multiple skleroz  Katı vejeteryan diyet  H 2 reseptör antagonisti veya PPI kullanımı  Tiroid hast  Açıklanamayan anemi 18

19 Vitamin B 12 eksikliğinin tanısı ve taraması için yaklaşım-2  50 yaşındaki bireylerin taranması ve serum B 12 seviyeleri 400 üzerinde ise 5 yılda bir tekrarlanması  65 yaşından sonra bütün hastaların yıllık taranması  Serum vitamin B 12 seviyesi 400’den az ise aşağıdaki testler yapılmalı  Başlangıçta  Serum total homosistein seviyesi  Serum MMA seviyesi  Serum holotranskobalamin 2 seviyesi  İkincil olarak  Eğer homosistein seviyesi artmışsa diğer nedenleri ekarte et  Kemik iliği incelemesi, periferik yayma  B 12 eksikliğinin sebebini bulmaya yönelik ilave testler 19

20 20

21 21

22 Tedavi-1  B 12 vitamini ülkemizde siyanokobalamin formunda 1000 mikrogram’lık ampül veya hidroksikobalamin içeren B kompleks ampülü şeklinde piyasada bulunmaktadır. Bu ilaç hem parenteral hem de oral tedavide kullanılır.  B 12 vitamini tedavisinin başında (ilk 48 saat) ağır hipokalemi ve/veya yetişkinlerde ani ölüm görülebilir. Bu açıdan hasta takip edilir ve ağır eksikliklerde tedavinin düşük dozlarda başlanması önerilir.  Tedavi süresi nedene göre belirlenir: Diyetle yetersiz alıma bağlıysa, eksiklik bulguları düzeldikten sonra yaşa uygun günlük B 12 vitamini alımı (diyetle veya multivitamin desteğiyle) sağlanır. 22

23 Tedavi-2  Kobalamin emilim bozukluğu varsa ve altta yatan nedenin tamamen tedavisi mümkünse (örn: parazitoz) tedavi ile bulgular düzeldikten sonra, yaşa uygun günlük B 12 vitamini alımı sağlanır. Ancak, bu grupta altta yatan hastalığın tedavisi mümkün değilse veya hastada kobalamin metabolizma bozukluğu varsa ömür boyu B 12 vitamini kullanımı önerilir.  B 12 vitamini eksikliği olan olgularda tek başına folik asit verilmesi nörolojik bulguların ağırlaşmasına neden olabilir. 23

24 Vitamin B 12 Eksikliği Tedavisi Tedavi ŞekliBaşlangıç Dozuİdame Dozu Oral Tedavi mcg 1-2 hafta süreyle hergün 1000 mcg her gün / yaşam boyu Parenteral Tedavi mcg/gün İM veya SK,1 hafta süreyle her gün, takiben haftada 2 gün 2 hafta süreyle, sonra haftada 1 defa 1-2 hafta süreyle mcg aylık/ yaşam boyu 24 Türk Hematoloji Derneği Vitamin B12 Eksikliği Tanı ve Tedavi Kılavuzu-2011 American Academy of Family Physician-Vitamin B12 Deficiency

25 İntramuskuler tedavi  Malabsorpsiyon  Nörolojik bozukluk -idame tedavi 2 haftada bir  Kobalamin metabolizma bozuklukları Oral tedavi  Hastanın yeterli dozu aldığından emin ol- periyodik B 12 vitamini düzeylerinin ölçümü,metil malonik asit, homosistein düzeyleri  Hafif-orta düzeyde B 12 vitamini eksikliği olan yaşlılar  Çocuklarda kullanım kolaylığı  Yüksek doz- pasif difüzyon nedeni ile pernisiyöz anemi gibi emilim bozukluklarında bile etkin 25

26 Tedaviye cevap  Kemik iliğinde megaloblastik değişikliklerin düzelmesi; 5-6 saat  Serum demir saturasyonunun ilk tanıdaki değerin yarısına düşmesi; 2-3 gün  Retikülositoz; 5-7 gün  Hemoglobin yükselmesi; 2-4 hafta  Lökopeni ve trombositopeninin düzelmesi; 2-3 hafta  Nörolojik bulguları düzelmesi; değişken 26

27 Bazı Vitamin B 12 Preparatları Piyasa ismiFiyatıEtken Madde BENEXOL B TABLET 5.69 TL 250 mg B1 vitamini, 250 mg B6 vitamini, 1 mg B 12 vitamini BEVIT B TABLET TL 250 mg Bı vitamini, 250 mg B6 vitamini, 1 mg B 12 vitamini APIKOBAL 50 TABLET TL 250 mg B1 vitamini, 250 mg B6 vitamini, 1 mg B 12 vitamini 27

28 Bazı Vitamin B 12 Preparatları Piyasa ismiFiyatıEtken Madde DODEX 1 ML 1000 MCG 5 AMPUL 7.91 TL 1 mg B 12 vitamini (siyanokobalamin) VI-PLEX B MCG 5 AMPUL 7.50 TL 1 mg B 12 vitamini (siyanokobalamin) VITAKOBAL 1000 MCG 5 AMPUL 7.91 TL 1 mg B 12 vitamini (siyanokobalamin) BEMIKS AMPUL 2ML 5 AMPUL4.04 TL25 mg B1 vitamini mg B2 vitamini 5 mg B6 vitamini 15 mcg B12 vitamini (hidroksikobalamin) 50 mg Niasinamid 1.72 mg D-Pantenol 28

29 FOLİK ASİT EKSİKLİĞİ 29

30 Folik Asit Kaynakları  Maya  Yeşil yapraklı sebzeler (ıspanak, brokoli, kuşkonmaz, marul gibi)  Karaciğer, böbrek  Turunçgiller  Baklagiller  Yumurta sarısı  Tahıl taneleri  Balık eti  Süt, süt ürünleri  Fıstık ve badem 30

31 Folik Asit Eksikliğinin Nedenleri  Alım eksikliği  Yetersiz beslenme  Yaşlılık  Alkolizm  Hemodiyaliz  Prematüre yeni doğan  Keçi sütü ile beslenme  Emilim kusuru  İzole folik asit malabsorbsiyonu  Çölyak hast  Gastrektomi  Chron hast  Gereksinim artışı  Gebelik  Kronik hemolitik anemi  Eksfolyatif dermatit  Myeloproliferatif hastalıklar  Hipertiroidi  İlaca bağlı  Oral kontraseptifler  Fenitoin, Barbitürat  Triamteren  Kolestiramin 31

32 Semptomlar  Yorgunluk, güçsüzlük, yoğunlaşma yeteneğinde azalma, irritabilite, baş ağrısı, çarpıntı, nefes darlığı  Dil şiş, parlak kırmızı ve ağrılı  Angüler stomatit, özellikle yemeklerden sonra bulantı, kusma, karın ağrısı, ishal, iştahsızlık, kilo kaybı  Vitamin B 12 eksikliğinin aksine nörolojik semptomlar bulunmaz.  Hiçbir enfeksiyon yokken ateş görülebilir. 32

33 Laboratuvar Bulguları  Makrositik anemi (retikülosit sayısı ↓)  Nötropeni ve trombositopeni (Nötrofiller büyük, bazıları hipersegmente)  Serum folik asit seviyesi < 3 ng/ml (N:5–20 ng/ml)  Laktat dehidrogenaz ↑  Kemik iliği hipersellüler 33

34 Tedavi  Günde 1-5 mg folik asit alımıyla çoğu hastada iyi yanıt alınır.  Folik asit verilmeden önce B 12 vitamini eksikliğinin dışlanmış olması gereklidir.  Folik asite klinik ve hematolojik yanıt oldukça hızlıdır.  İştah 1–2 gün içinde artar  Serum demir düzeyinde 24–48 saat içinde düşüş  Retikülosit sayısında 2–4 günde artış  Hb düzeyi 2–6 haftada normale döner.  Lökosit ve trombositler retikülositler ile birlikte artar ve kemik iliğindeki megaloblastik değişiklikler 24–48 saat içinde azalır.  Folik asit genellikle yeni eritrosit oluşana kadar birkaç ay boyunca uygulanır. 34

35 Folik Asit İçeren İlaçlar Piyasa İsmiFiyatıEtken Madde FOLBIOL 5 MG 50 TABLET2.94 TL5 mg Folik Asit FOLIDOCE 400 MCG/2 MCG 28 TABLET TL400 mcg folik asit 2 mcg vitamin B12 (siyanokobalamin) FOLIC PLUS 400 MCG 90 TABLET 8.66 TL174 mcg folik asit 667 mg kalsiyum karbonat 2,5 mcg Vitamin D 35

36 Kaynaklar  Update on Vitamin B12 Deficiency ROBERT C. LANGAN, MD and KIMBERLY J. ZAWISTOSKI, DO, St. Luke’s Hospital, Bethlehem, Pennsylvania  Vitamin B 12 Deficiency, Robert C. OH, CPT, MC, USA, U.S. Army Health Clinic, Darmstadt, Germany David L. BROWN, MAJ, MC, USA, Madigan Army Medical Center, Fort Lewis, Washington  Prof. Dr. Aziz Polat, Nutrisyonel Vitamin B 12 eksikliğinde Tedavi  Türk hematoloji derneği ulusal tedavi kılavuzu 2011  How I treat cobalamin (vitamin B 12 ) deficiency,Ralph Carmel,Department of Medicine, New York Methodist Hospital, Brooklyn, and Weill Medical College, Cornell University, New York, NY  İ.Ü. Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Sürekli Tıp Eğitimi Etkinlikleri Anemiler Sempozyumu Nisan 2001, İstanbul, s ,Megaloblastik Anemiler Prof. Dr. Teoman Soysal  Yenidoğan ve Süt Çocukluğu Döneminde B12 Vitamini, Demir, Folik Asit Eksikliğinin Sıklığı ve Maternal Düzeylerle Olan İlişkisi,Uzmanlık Tezi, Dr. Esra HAZAR SAYAR 36


"VİTAMİN B 12 ve FOLİK ASİT EKSİKLİĞİ 1 Dr. Zehra ASLAN AYDOĞDU 10.02.2015." indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları