Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Sunum yükleniyor. Lütfen bekleyiniz

Doğum sonrası görülecek hastalıklar. SÜT HUMMASI-DOĞUM FELCİ Yüksek süt verimli Yüksek süt verimli Doğuma yakın, genellikle doğum sonrası Doğuma yakın,

Benzer bir sunumlar


... konulu sunumlar: "Doğum sonrası görülecek hastalıklar. SÜT HUMMASI-DOĞUM FELCİ Yüksek süt verimli Yüksek süt verimli Doğuma yakın, genellikle doğum sonrası Doğuma yakın,"— Sunum transkripti:

1 Doğum sonrası görülecek hastalıklar

2 SÜT HUMMASI-DOĞUM FELCİ Yüksek süt verimli Yüksek süt verimli Doğuma yakın, genellikle doğum sonrası Doğuma yakın, genellikle doğum sonrası Kan iyonize kalsiyum düzeyi düşüşü Kan iyonize kalsiyum düzeyi düşüşü Orta ileri yaşlı hayvanlarda yaygın Orta ileri yaşlı hayvanlarda yaygın Jersey ırkında sık Jersey ırkında sık Bir kez felç geçiren diğer doğumlarında da geçirmesi muhtemel Bir kez felç geçiren diğer doğumlarında da geçirmesi muhtemel

3 Nedenleri Buzağı ihtiyacı ve kolostrum ve süt ile kaybedilen Ca nın barsak ve kemiklerden sağlanamaması Buzağı ihtiyacı ve kolostrum ve süt ile kaybedilen Ca nın barsak ve kemiklerden sağlanamaması Kemik mobilizasyonu parathormonun etkisindedir Kemik mobilizasyonu parathormonun etkisindedir Gebelik döneminde Ca dan zengin besleme mobilizasyon kapasitesini düşürür. Gebelik döneminde Ca dan zengin besleme mobilizasyon kapasitesini düşürür.

4 Kalsiyum ne yapar Kasların kasılmasını Kasların kasılmasını Sinir impulslarının kaslara geçmesini sağlar Sinir impulslarının kaslara geçmesini sağlar Azaldığı durumlarda Azaldığı durumlarda Kaslarda zayıflık Kaslarda zayıflık Kasılamama görülür Kasılamama görülür

5 Magnezyum Mg normalse hayvan sakin durumdadır Mg normalse hayvan sakin durumdadır Bazen mg de azalabilir Bazen mg de azalabilir Bu durumda Bu durumda Aksi sinirli davranışlar gösterir. Aksi sinirli davranışlar gösterir.

6 Potasyum Bazen K miktarı da düşebilir. Bazen K miktarı da düşebilir. Bu vakalar sadece kalsiyum tedavisiyle düzelmez. Bu vakalar sadece kalsiyum tedavisiyle düzelmez.

7 Belirtiler Birinci devre Birinci devre Heyecanlanma, duyarlılık artışı, baş sallama, titreme, diş gıcırdatma Heyecanlanma, duyarlılık artışı, baş sallama, titreme, diş gıcırdatma Beden ısısı normal veya hafif artmış Beden ısısı normal veya hafif artmış Ayaklarda tutukluk, yürümek istememe, sallantılı yürüyüş, Ayaklarda tutukluk, yürümek istememe, sallantılı yürüyüş, Ayakları üzerine dikkatli yavaş yatma ve zorlanarak kalkma vardır Ayakları üzerine dikkatli yavaş yatma ve zorlanarak kalkma vardır

8 İkinci devre Göğüs üstü yatma Göğüs üstü yatma Bilinç yarı yarıya kaybolmuştur. Bilinç yarı yarıya kaybolmuştur. Başını böğrüne dayayarak yatar Başını böğrüne dayayarak yatar Ayağa kalkamaz Ayağa kalkamaz Bacaklar, vücut soğumuştur, beden ısısı düşmüştür Bacaklar, vücut soğumuştur, beden ısısı düşmüştür Nabız hızlı ve yüzlektir Nabız hızlı ve yüzlektir Rumen şişkin ve atoniktir. Rumen durur Rumen şişkin ve atoniktir. Rumen durur İşeme ve dışkılama durur İşeme ve dışkılama durur

9 Üçüncü devre Yan pozisyonda yatar Yan pozisyonda yatar Vücut soğur Vücut soğur Kalp atımları hızlıdır zor hissedilir Kalp atımları hızlıdır zor hissedilir Karın şişmiştir Karın şişmiştir

10 Tanı Akut diffuz peritonitis Akut diffuz peritonitis Akut mastitis, septik metritis Akut mastitis, septik metritis Güç doğumlara bağlı sinir ezilmeleri, kas yırtılmaları Güç doğumlara bağlı sinir ezilmeleri, kas yırtılmaları Üç gün hastalığı( efemeral fever) Üç gün hastalığı( efemeral fever) Botulismus Botulismus Karaciğer yağlanması Karaciğer yağlanması

11 Tedavi % 24 Ca, % Mg, ve dextroz içeren serumlar (ort 500 ml) % 24 Ca, % Mg, ve dextroz içeren serumlar (ort 500 ml) İlk uygulama damariçi İlk uygulama damariçi Bu yoğunlukta ca enj. Hipokalsemi dışındaki durumlarda kalbe zarar verir Bu yoğunlukta ca enj. Hipokalsemi dışındaki durumlarda kalbe zarar verir Kalp sürekli kontrol edilmelidir Kalp sürekli kontrol edilmelidir

12 Koruma Doğumdan önce Vit D enj yapılmalı Doğumdan önce Vit D enj yapılmalı Son iki ay kuruya çıkarılmalı Son iki ay kuruya çıkarılmalı Doğum sonrası bu hastalık yönünden dikkatli olunmalı Doğum sonrası bu hastalık yönünden dikkatli olunmalı

13 K E T O Z I S K E T O Z I S Doğum sonrası laktasyona giren yüksek süt verimli hayvanlarda Doğum sonrası laktasyona giren yüksek süt verimli hayvanlarda Süt veriminin en yüksek olduğu yaşlardaki ineklerde görülür. Süt veriminin en yüksek olduğu yaşlardaki ineklerde görülür. Ilk doğumunu yapan ineklerde sık görülmez. Ilk doğumunu yapan ineklerde sık görülmez. Doğumu izleyen birkaç gün ila 6-7. haftalar arasında görülebilmesine rağmen en fazla 6. haftada görüldüğü bildirilmektedir. Doğumu izleyen birkaç gün ila 6-7. haftalar arasında görülebilmesine rağmen en fazla 6. haftada görüldüğü bildirilmektedir.

14 Belirli oranlarda keton cisimciği oluşumu ruminantlarda normal bir durumdur. Ketozisli hayvanlarda bu durum aşırı düzeyde şekillenmiştir.Vücutta biriken keton cisimciklerinin miktarına ve klinik semptomların oluşup oluşmamasına göre Ketozisli hayvanlarda bu durum aşırı düzeyde şekillenmiştir.Vücutta biriken keton cisimciklerinin miktarına ve klinik semptomların oluşup oluşmamasına göre klinik ve klinik ve subklinik ketozisten bahsedilebilir. subklinik ketozisten bahsedilebilir. Hem merada hem de ahırda beslenen ineklerde ketozis görülebilir. Hem merada hem de ahırda beslenen ineklerde ketozis görülebilir.

15 nedenleri Ketozis modern yetiştiriciliğin bir hastalığıdır. Ketozis modern yetiştiriciliğin bir hastalığıdır. Süt sığırları genetik olarak yüksek verimli hayvanlar arasından seçildiğinden süt verimi için harcanan enerji yüksek olmakta, alınan enerji bu kaybı karşılayamazsa hastalık oluşmaktadır Süt sığırları genetik olarak yüksek verimli hayvanlar arasından seçildiğinden süt verimi için harcanan enerji yüksek olmakta, alınan enerji bu kaybı karşılayamazsa hastalık oluşmaktadır ( Negatif enerji dengesi ). ( Negatif enerji dengesi ).

16 Süt verimi doğum sonrası yaklaşık olarak 4. haftada doruğa ulaşmakta fakat kuru madde esasına dayalı besin alımı 7-8. haftaya kadar maksimum seviyeye çıkamamaktadır Süt verimi doğum sonrası yaklaşık olarak 4. haftada doruğa ulaşmakta fakat kuru madde esasına dayalı besin alımı 7-8. haftaya kadar maksimum seviyeye çıkamamaktadır Bu nedenle aradaki sürede hayvan sürekli vücudundan besin kaybetmektedir Bu nedenle aradaki sürede hayvan sürekli vücudundan besin kaybetmektedir

17 . Protein ve yağ depolarından salınan amino asit ve trigliseritler glukoz sentezinde kullanılır.. Protein ve yağ depolarından salınan amino asit ve trigliseritler glukoz sentezinde kullanılır.

18 Verilen yemlerdeki karbonhidrat miktarının azlığı Verilen yemlerdeki karbonhidrat miktarının azlığı Rasyonun ketojenik özellikli gıdalardan oluşması ( Silaj yemleri laktik ve butirik asitten zengin bir gıda olması nedeniyle ketojenik özellik gösterir. ) Rasyonun ketojenik özellikli gıdalardan oluşması ( Silaj yemleri laktik ve butirik asitten zengin bir gıda olması nedeniyle ketojenik özellik gösterir. ) Yağlı tohum küspeleri ve protein miktarı yüksek sellüloz miktarı düşük olan lipojenik özellikteki yemlerin fazla verilmesi Yağlı tohum küspeleri ve protein miktarı yüksek sellüloz miktarı düşük olan lipojenik özellikteki yemlerin fazla verilmesi

19 Süt ineklerinde klinik ketozis süt yapımı için gerekli glukozun diyet ve yağ mobilizasyonundan sağlanamaması durumunda görülür. Süt ineklerinde klinik ketozis süt yapımı için gerekli glukozun diyet ve yağ mobilizasyonundan sağlanamaması durumunda görülür. Süt ineklerinin normal glukoz ihtiyaçları ileri gebelikte % 30, laktasyonun başlaması ile % 75 oranında artar Süt ineklerinin normal glukoz ihtiyaçları ileri gebelikte % 30, laktasyonun başlaması ile % 75 oranında artar

20 KLINIK BULGULAR Klinik ketozis birkaç gün içinde iştahın kaybolması ve süt veriminin azalması şeklinde ortaya çıkar. Klinik ketozis birkaç gün içinde iştahın kaybolması ve süt veriminin azalması şeklinde ortaya çıkar. Hayvan başlangıçta sadece kuru ot yemeyi tercih ederken, ilerleyen zamanda tamamen iştahsızlaşır. Hayvan başlangıçta sadece kuru ot yemeyi tercih ederken, ilerleyen zamanda tamamen iştahsızlaşır. Dışkı kuru ve üzeri muhatlıdır.Hareket etmek istemez. Dışkı kuru ve üzeri muhatlıdır.Hareket etmek istemez. Karında özellikle karaciğer bölgesinde hafif-orta dereceli bir ağrı vardır. Karında özellikle karaciğer bölgesinde hafif-orta dereceli bir ağrı vardır. Rumen hareketleri azalmıştır, pika görülebilir. Rumen hareketleri azalmıştır, pika görülebilir. Nefes ve sütte aseton kokusu algılanır. Nefes ve sütte aseton kokusu algılanır.

21 Sütün miktarı çok azalmış, kıvamı ise artmıştır, pişirildiğinde pıhtılaşır. Sütün miktarı çok azalmış, kıvamı ise artmıştır, pişirildiğinde pıhtılaşır. Beden ısısı, nabız ve solunum sayıları normal sınırlar içindedir. Bunlara ilaveten sinirsel belirti olarak böğürme, baş sallama, gözlerde dönme, ayakları yere vurma, kendi etrafında dönme, aşırı yalanma belirtileri ve salya akışı görülebilir. Beden ısısı, nabız ve solunum sayıları normal sınırlar içindedir. Bunlara ilaveten sinirsel belirti olarak böğürme, baş sallama, gözlerde dönme, ayakları yere vurma, kendi etrafında dönme, aşırı yalanma belirtileri ve salya akışı görülebilir. Aşırı duyarlılık, titreme ve tetani şekillenebilir. Aşırı duyarlılık, titreme ve tetani şekillenebilir. Insanlara ve cansız materyale karşı sinirli hareketler gösterir. Insanlara ve cansız materyale karşı sinirli hareketler gösterir. Sinirsel belirtiler 1-2 saatlik sürelerde 8-10 saat ara ile ortaya çıkabilmektedir. Sinirsel belirtiler 1-2 saatlik sürelerde 8-10 saat ara ile ortaya çıkabilmektedir.

22 Kan şekeri mg/dl. ye kadar düşebilir. Kan şekeri mg/dl. ye kadar düşebilir. Total kan keton miktarı 30 mg/dl nin üzerine çıkmıştır. Total kan keton miktarı 30 mg/dl nin üzerine çıkmıştır. Total idrar keton miktarı 84 mg/dl Total idrar keton miktarı 84 mg/dl total süt keton miktarı ise 10 mg/dl nin üzerindedir. total süt keton miktarı ise 10 mg/dl nin üzerindedir.

23 EPIDEMIYOLOJI : Ketozisin görülme sıklığı bakım ve beslenme şartlarına bağlı olarak bölgeden bölgeye değişmektedir. Ketozisin görülme sıklığı bakım ve beslenme şartlarına bağlı olarak bölgeden bölgeye değişmektedir. En sık olarak doğum sonrası 6. haftada görülmektedir. Genetik eğilim ve ırklar arasında farklılık mevcuttur. En sık olarak doğum sonrası 6. haftada görülmektedir. Genetik eğilim ve ırklar arasında farklılık mevcuttur. En fazla 5. ve 6. laktasyonunda olan ineklerde gözlenir. Bir kez ketozis gösteren inekler diğer senedeki doğumlarında da risk altındadırlar. En fazla 5. ve 6. laktasyonunda olan ineklerde gözlenir. Bir kez ketozis gösteren inekler diğer senedeki doğumlarında da risk altındadırlar. Süt verimi, hayvanın metabolik düzeni ve sindirim kapasitesi tekrarların oluşmasında etkili faktörlerdir. Süt verimi, hayvanın metabolik düzeni ve sindirim kapasitesi tekrarların oluşmasında etkili faktörlerdir. Genel olarak klinik ve subklinik ketozisli sığırlar yüksek verimli ve buzağılama periyodunda yüksek kondüsyonludurlar. Genel olarak klinik ve subklinik ketozisli sığırlar yüksek verimli ve buzağılama periyodunda yüksek kondüsyonludurlar. Yağlı sığırlar normal sığırlara göre % 25 daha az gıda alırlar ve yağ asidi dönüşüm oranları daha fazladır. Yağlı sığırlar normal sığırlara göre % 25 daha az gıda alırlar ve yağ asidi dönüşüm oranları daha fazladır.

24 Ketozisi etkileyen çevresel faktörler şunlardır. Ketozisi etkileyen çevresel faktörler şunlardır. - Kış aylarında oluşum oranı yüksektir. - Kış aylarında oluşum oranı yüksektir. - Ahır ortamında ‘’ ‘’ ‘’ - Ahır ortamında ‘’ ‘’ ‘’ - Gıda maddesi çeşitliliğinde ve günlük az sayıdaki yemleme periyodunda yüksektir. - Gıda maddesi çeşitliliğinde ve günlük az sayıdaki yemleme periyodunda yüksektir. - Doğum öncesi dönemde kuru maddede protein oranı % 8 den düşük diyetle besleme veya doğumdan sonra yüksek proteinli ( % 20 ) yemlerle besleme ketozis oranını arttırır. - Doğum öncesi dönemde kuru maddede protein oranı % 8 den düşük diyetle besleme veya doğumdan sonra yüksek proteinli ( % 20 ) yemlerle besleme ketozis oranını arttırır.

25 SAĞALTIM : Sağaltıma diyetin düzeltilmesi ile başlanır. Lipojenik yemler ve silaj yemlerinin diyetteki miktarı azaltılır. Diyetin karbonhidrat miktarı ayarlanır. Sağaltıma diyetin düzeltilmesi ile başlanır. Lipojenik yemler ve silaj yemlerinin diyetteki miktarı azaltılır. Diyetin karbonhidrat miktarı ayarlanır ml % 50 lik Dekstroz solüsyonu ml % 50 lik Dekstroz solüsyonu Ancak saat sonra tekrar görülebilir. Ancak saat sonra tekrar görülebilir. Hayvana glukoz prekürsörleri içirmek veya yedirmek Hayvana glukoz prekürsörleri içirmek veya yedirmek

26 Propilen glikol ilk iki gün günde iki kez 225 gr devamında iki gün süreyle günde bir kez 110 gr miktarında içirilir. Propilen glikol ilk iki gün günde iki kez 225 gr devamında iki gün süreyle günde bir kez 110 gr miktarında içirilir. Gliserol 500 gr. günde iki kez 10 gün süreyle kullanılır. Gliserol 500 gr. günde iki kez 10 gün süreyle kullanılır. Sodyum propiyonat gr. günde iki kez Sodyum propiyonat gr. günde iki kez Amonyum laktat 120 gr. günde iki kez Amonyum laktat 120 gr. günde iki kez Sodyum laktat 350 gr. günde iki kez bir hahta süreyle kullanılabilir. Sodyum laktat 350 gr. günde iki kez bir hahta süreyle kullanılabilir.

27 Hormon tedavisi : Glukokortikoitler 3 gün süreyle dokuların glukoz kullanımını ve süt verimini azaltmak amacıyla kullanılır. Glukokortikoitler 3 gün süreyle dokuların glukoz kullanımını ve süt verimini azaltmak amacıyla kullanılır. Deksametazon 0.04 mg/kg 6-9 gün süreyle kan şekerini arttır ve 1-7 gün süreyle süt verimini azaltır. Ancak fazlasının gıda alımını azaltması ve karaciğer yağlanmasına neden olabileceği unutulmamalıdır. Deksametazon 0.04 mg/kg 6-9 gün süreyle kan şekerini arttır ve 1-7 gün süreyle süt verimini azaltır. Ancak fazlasının gıda alımını azaltması ve karaciğer yağlanmasına neden olabileceği unutulmamalıdır. Prednizolon mg total günlük dozda 3 gün süreyle Prednizolon mg total günlük dozda 3 gün süreyle

28 Vitamin tedavisi: Vitamin B-12 propiyonat metabolizmasının esansiyel kofaktörüdür. Yeme kobalt katılması veya B12 vitamini enjeksiyonları yararlı olmaktadır.Ayrıca gr Nikotinik asit de verilebilir. Vitamin B-12 propiyonat metabolizmasının esansiyel kofaktörüdür. Yeme kobalt katılması veya B12 vitamini enjeksiyonları yararlı olmaktadır.Ayrıca gr Nikotinik asit de verilebilir. Kloralhidrat rumende nişasta sindirimini arttırır ve propiyonat üretimini etkiler. Başlangıçta 30 gr. daha sonra 7 şer gr. olmak üzere 2-3 gün süreyle kullanılır. Kloralhidrat rumende nişasta sindirimini arttırır ve propiyonat üretimini etkiler. Başlangıçta 30 gr. daha sonra 7 şer gr. olmak üzere 2-3 gün süreyle kullanılır.

29 KORUMA VE KONTROL : - Hayvanların doğum öncesinde fazla zayıflaması veya fazla yağlanması önlenmeli, ineklerin buzağılama dönemine iyi kondüsyonda girmesi sağlanmalıdır. - Hayvanların doğum öncesinde fazla zayıflaması veya fazla yağlanması önlenmeli, ineklerin buzağılama dönemine iyi kondüsyonda girmesi sağlanmalıdır. - Doğum sonrası laktasyon döneminde 3 kg. süt için 1 kg konsantre yem ve 100 kg canlı ağırlık için 3 kg iyi kalite kuru ot yedirilmelidir. Yedirilen yemin protein oranı % i geçmemelidir. Karbonhidrat miktarı yeterli olmalıdır. - Doğum sonrası laktasyon döneminde 3 kg. süt için 1 kg konsantre yem ve 100 kg canlı ağırlık için 3 kg iyi kalite kuru ot yedirilmelidir. Yedirilen yemin protein oranı % i geçmemelidir. Karbonhidrat miktarı yeterli olmalıdır. - Tane yem veriliyorsa ezilip verilmelidir. - Tane yem veriliyorsa ezilip verilmelidir. - Yeme iz elementler ve vitaminler katılmalıdır. - Yeme iz elementler ve vitaminler katılmalıdır. - Yüksek oranda butirat içeren silaj yemleri dikkatli kullanılmalıdır. - Yüksek oranda butirat içeren silaj yemleri dikkatli kullanılmalıdır. - Yemlere koruyucu olarak 100 gr. Sodyum propiyonat katılabilir. - Yemlere koruyucu olarak 100 gr. Sodyum propiyonat katılabilir. - Doğum sonrası 8. haftaya kadar keton testleri kullanılarak kontroller yapılmalıdır. - Doğum sonrası 8. haftaya kadar keton testleri kullanılarak kontroller yapılmalıdır.

30 KOYUNLARDA GEBELIK TOKSEMISI Gebelik toksemisi gebe koyunların bir metabolik hastalığı olmakla beraber keçi ve sığırlarda da görülebilir. Gebelik toksemisi gebe koyunların bir metabolik hastalığı olmakla beraber keçi ve sığırlarda da görülebilir. Hastalık hipoglisemi, hiperketonemi, klinik olarak ortaya çıkan sinir sistemi bozuklukları ve yere yatma gibi semptomlarla ortaya çıkar. Hastalık hipoglisemi, hiperketonemi, klinik olarak ortaya çıkan sinir sistemi bozuklukları ve yere yatma gibi semptomlarla ortaya çıkar. Hastalık metabolik olaylar için gerekli glukozun sentezindeki aksamalardan ileri gelir. Hastalık metabolik olaylar için gerekli glukozun sentezindeki aksamalardan ileri gelir.

31 . Genellikle ikiz veya üçüz yavru taşıyan koyunlarda enerji ihtiyacının artması nedeniyle meydana gelir. Vücudun yağ dokularında mobilizasyon vardır.. Genellikle ikiz veya üçüz yavru taşıyan koyunlarda enerji ihtiyacının artması nedeniyle meydana gelir. Vücudun yağ dokularında mobilizasyon vardır.

32 Gebe koyunlarda gebelik toksemisi gebeliğin son 6 haftasında şekillenir. Gebe koyunlarda gebelik toksemisi gebeliğin son 6 haftasında şekillenir. Çünkü gelişen fötüsün glukoz ihtiyacı bu dönemde fazlalaşır. Tek yavru taşıyan koyunlarda da görülebilmesine rağmen genellikle çok yavru taşıyan koyunlar daha duyarlıdır. Çünkü gelişen fötüsün glukoz ihtiyacı bu dönemde fazlalaşır. Tek yavru taşıyan koyunlarda da görülebilmesine rağmen genellikle çok yavru taşıyan koyunlar daha duyarlıdır. Sıklıkla ölümle sonlanabilir ve sürülerde gıda alımını azaltıcı etkilerin sonucu sürü problemi olarak ta karşımıza çıkabilir. Sıklıkla ölümle sonlanabilir ve sürülerde gıda alımını azaltıcı etkilerin sonucu sürü problemi olarak ta karşımıza çıkabilir.

33 Gebelik toksemisinin açığa çıkmasında düşük kaliteli kaba yemlerin verilmesi, mevsimsel etkilerle meraların bitki örtüsünün kalitesizleşmesi yanında Gebelik toksemisinin açığa çıkmasında düşük kaliteli kaba yemlerin verilmesi, mevsimsel etkilerle meraların bitki örtüsünün kalitesizleşmesi yanında Hayvanların gıda alımlarının kendi isteklerine bırakılması durumlarında aşırı yağlanmaları, hayvanların yeni çevrelere taşınmaları, yem değişiklikleri, tekrarlayan ayak enfeksiyonları ve intestinal parazitizm gibi durumlar da hastalığa yatkınlık sağlar. Hayvanların gıda alımlarının kendi isteklerine bırakılması durumlarında aşırı yağlanmaları, hayvanların yeni çevrelere taşınmaları, yem değişiklikleri, tekrarlayan ayak enfeksiyonları ve intestinal parazitizm gibi durumlar da hastalığa yatkınlık sağlar.

34 Gıda alımında ani veya dereceli azalmalar gebelik toksemisini meydana getirir. Gıda alımında ani veya dereceli azalmalar gebelik toksemisini meydana getirir. Çok fötüs taşıyan koyunların besin ihtiyaçları gebeliğin son iki ayı içinde fötusların çok süratli, büyümesi nedeniyle normalin iki katına çıkar. Çok fötüs taşıyan koyunların besin ihtiyaçları gebeliğin son iki ayı içinde fötusların çok süratli, büyümesi nedeniyle normalin iki katına çıkar.

35 Gebelik toksemisinde oluşan hipoglisemi merkezi sinir sisteminin depresyonuna neden olur. Gebelik toksemisinde oluşan hipoglisemi merkezi sinir sisteminin depresyonuna neden olur. Keton cisimlerinin aşırı artışı organizmada aşırı artışı organizmada asidozise yol açar Keton cisimlerinin aşırı artışı organizmada aşırı artışı organizmada asidozise yol açar

36 Çünkü aseton ve B-hidroksi butirik asit kuvvetli asitlerdir. Bunlar böbrekten atılırken sodyum, potasyum ve plazma alkali rezervlerinin atılmasına neden olurlar. Çünkü aseton ve B-hidroksi butirik asit kuvvetli asitlerdir. Bunlar böbrekten atılırken sodyum, potasyum ve plazma alkali rezervlerinin atılmasına neden olurlar. Ketoasidozis dispneye neden olur ve üremi, bilinç kaybı ve dehidrasyon oluşur. Ketoasidozis dispneye neden olur ve üremi, bilinç kaybı ve dehidrasyon oluşur. Bunlar merkezi sinir sistemi depresyonunu arttırır. Bunlar merkezi sinir sistemi depresyonunu arttırır. Yağ asitlerinin karaciğere girmesi karaciğerde trigliseritlerin toplanıp karekteristik karaciğer yağlanmasına neden olurlar. Yağ asitlerinin karaciğere girmesi karaciğerde trigliseritlerin toplanıp karekteristik karaciğer yağlanmasına neden olurlar.

37 KLİNİK BELRTILER : Sürüde oluşan hastalıkta birkaç haftalık periyotta genellikle her gün birkaç koyunda klinik semptomlar görülür. Sürüde oluşan hastalıkta birkaç haftalık periyotta genellikle her gün birkaç koyunda klinik semptomlar görülür. Hastalığın süresi 7 güne kadar uzayabilmesine rağmen hastalar genellikle son dönemlerinde fark edilir. Hastalığın süresi 7 güne kadar uzayabilmesine rağmen hastalar genellikle son dönemlerinde fark edilir. Başlangıçtaki depresyon ve bilinçsizlik kısa zamanda ilerler ve kas bozuklukları, duruş bozuklukları, müsküler tonusun kaybolması denge ve hareket yeteneğinin yitirilmesi sonunda göğüs üstüne yatma, koma ve ölüm görülür. Başlangıçtaki depresyon ve bilinçsizlik kısa zamanda ilerler ve kas bozuklukları, duruş bozuklukları, müsküler tonusun kaybolması denge ve hareket yeteneğinin yitirilmesi sonunda göğüs üstüne yatma, koma ve ölüm görülür.

38 Hastalar sürü hareket ettirildiğinde geride kalır. Hastalar sürü hareket ettirildiğinde geride kalır. Körlük semptomları vardır. Körlük semptomları vardır. Hareket etmeye zorlandığında amaçsız hareketlerde bulunur, eşyalara dayanırlar, pupillar ışık refleksi azalmış, gözü koruma refleksi kaybolmuştur. Hareket etmeye zorlandığında amaçsız hareketlerde bulunur, eşyalara dayanırlar, pupillar ışık refleksi azalmış, gözü koruma refleksi kaybolmuştur. Vücut ısısı, nabız, solunum sayısı ve rumen hareketleri normaldir. Vücut ısısı, nabız, solunum sayısı ve rumen hareketleri normaldir.

39 baş kaslarında titreme, kulak ve dudaklarda titremeler ve bazen konvülzyonlar şeklinde ortaya çıkabilir. baş kaslarında titreme, kulak ve dudaklarda titremeler ve bazen konvülzyonlar şeklinde ortaya çıkabilir. Diş gıcırtısı, çenenin birbirine vurması vardır. Diş gıcırtısı, çenenin birbirine vurması vardır. Hayvan sternum üzerine yatıp başını böğrüne dayar durumda yada lateral pozisyonda yatar. Hayvan sternum üzerine yatıp başını böğrüne dayar durumda yada lateral pozisyonda yatar. Ilerleyen zamanlarda solunum güçleşir, koma durumu şekillenir ve hayvan 3-4 gün içinde ölür. Ilerleyen zamanlarda solunum güçleşir, koma durumu şekillenir ve hayvan 3-4 gün içinde ölür.

40 Bazen fötüs ölür ve anne geçici bir düzelme gösterebilir. Bazen fötüs ölür ve anne geçici bir düzelme gösterebilir. Ancak fötüs dekompoze olur ve abort oluşmazsa hayvan toksemiye girer. Ancak fötüs dekompoze olur ve abort oluşmazsa hayvan toksemiye girer. Ölen fötüs atılırsa hayvan iyileşebilir. Ölen fötüs atılırsa hayvan iyileşebilir.

41 SAĞALTIM: Sağaltım hastalığın başlangıç dönemindeki ve ayağa kalkabilen hayvanlarda başarılıdır. Sağaltım hastalığın başlangıç dönemindeki ve ayağa kalkabilen hayvanlarda başarılıdır. Yerde yatan veya koma durumundaki hastalar sağaltıma rağmen ölebilir. Yerde yatan veya koma durumundaki hastalar sağaltıma rağmen ölebilir.

42 Glukoz, elektrolit ve glisin içeren oral rehidratasyon solüsyonları 4-8 saat ara ile kullanılabilir. Glukoz, elektrolit ve glisin içeren oral rehidratasyon solüsyonları 4-8 saat ara ile kullanılabilir. Değerli hayvanlara damar içi yolla elektrolitik solüsyonlarla birlikte glukoz verilmelidir. Değerli hayvanlara damar içi yolla elektrolitik solüsyonlarla birlikte glukoz verilmelidir.

43 Gıda ilavesi yapılmalıdır. 50 kg lık ve ikiz yavru taşıyan bir koyun ilave mera imkanı yoksa günde 2 kg yulaf yemelidir. Gıda ilavesi yapılmalıdır. 50 kg lık ve ikiz yavru taşıyan bir koyun ilave mera imkanı yoksa günde 2 kg yulaf yemelidir. Hasta hayvanlara % 50 lik gliserol solüsyonundan 200 ml. veya oral yolla propilen glikol günde iki kez iştah normale dönene kadar verilmelidir. Hasta hayvanlara % 50 lik gliserol solüsyonundan 200 ml. veya oral yolla propilen glikol günde iki kez iştah normale dönene kadar verilmelidir. Anabolik steroitlerden Trenbolone asetat ( Finajet ) 30mg. i.v veya i.m verilerek iştah arttırılıp kandaki keton cisimleri ve yağ asitleri miktarı azaltılabilir. Anabolik steroitlerden Trenbolone asetat ( Finajet ) 30mg. i.v veya i.m verilerek iştah arttırılıp kandaki keton cisimleri ve yağ asitleri miktarı azaltılabilir. Sezeryan operasyonu veya doğumun başlatılması ile koyunun metabolik kaybı azaltılabilir. Renal bozukluk veya şiddetli asidoz göstermeyen koyunlarda sezeryan başarılı bir tedavi yöntemidir. Sezeryan operasyonu veya doğumun başlatılması ile koyunun metabolik kaybı azaltılabilir. Renal bozukluk veya şiddetli asidoz göstermeyen koyunlarda sezeryan başarılı bir tedavi yöntemidir. Deksametazon ile doğumun başlatılması da annenin ve yavrunun yaşatılmasında etkilidir. Deksametazon ile doğumun başlatılması da annenin ve yavrunun yaşatılmasında etkilidir.

44 KORUMA : Gebeliğin son haftalarındaki koyunlar dikkatle izlenmelidir. Gebeliğin son haftalarındaki koyunlar dikkatle izlenmelidir. Kan glukoz konsantrasyonlarının belirlenmesi risk altındaki koyunların belirlenmesinde yardımcı olur. Kan glukoz konsantrasyonlarının belirlenmesi risk altındaki koyunların belirlenmesinde yardımcı olur. Gebeliğin son haftalarında plazma B Hidroksi butirat konsantrasyonları ölçülerek bu dönemde gıdalara ilave enerji verici maddeler katılmalıdır. Gebeliğin son haftalarında plazma B Hidroksi butirat konsantrasyonları ölçülerek bu dönemde gıdalara ilave enerji verici maddeler katılmalıdır. Sürünün % 10 unda analiz yapılıp B Hidroksi butirik asit konsantrasyonu 4.8 mg/dl nin üzerinde bulunursa gıda arttırılmalıdır. Sürünün % 10 unda analiz yapılıp B Hidroksi butirik asit konsantrasyonu 4.8 mg/dl nin üzerinde bulunursa gıda arttırılmalıdır. Eğer koyunlar düzenli bir şekilde besleniyorlarsa gebeliğin son üç ayında tek yavru taşıyanların en az 4, çift yavru taşıyanların ise 7.5 kg alması gerekir. Eğer koyunlar düzenli bir şekilde besleniyorlarsa gebeliğin son üç ayında tek yavru taşıyanların en az 4, çift yavru taşıyanların ise 7.5 kg alması gerekir.

45 Koyunlar çiftleştirme döneminde aşırı kilolu ise kiloları diyetle % 20 azaltılmalıdır. Koyunlar çiftleştirme döneminde aşırı kilolu ise kiloları diyetle % 20 azaltılmalıdır. Daha sonraki dönemlerde gıda ilavesi yapılır. Daha sonraki dönemlerde gıda ilavesi yapılır. Ileri gebelikte aşırı kilolu koyunlara günlük egzersizler yaptırılmalıdır. Ileri gebelikte aşırı kilolu koyunlara günlük egzersizler yaptırılmalıdır. Paraziter hastalıklar tedavi edilmelidir. Paraziter hastalıklar tedavi edilmelidir. Diş problemleri olan yaşlı koyunlar yetiştirmeden çıkarılmalıdır. Diş problemleri olan yaşlı koyunlar yetiştirmeden çıkarılmalıdır.

46 MİDENİN YERDEĞİŞTİRMESİ Normalde karın boşluğunun tabanında bulunan abomasumun gaz ve sıvıyla dolarak, genişlemiş bir şekilde (dilatasyon) sola-yukarı veya sağa-yukarı doğru yer değiştirmesi Normalde karın boşluğunun tabanında bulunan abomasumun gaz ve sıvıyla dolarak, genişlemiş bir şekilde (dilatasyon) sola-yukarı veya sağa-yukarı doğru yer değiştirmesi solda rumen ile sol karın duvarı arasında, solda rumen ile sol karın duvarı arasında, sağda bağırsaklar ile sağ karın duvarı arasında yer almasıdır. sağda bağırsaklar ile sağ karın duvarı arasında yer almasıdır.

47 Özellikle yüksek verimli süt ineklerinde doğuma yakın ve doğumu izleyen dönemlerde görülen bir hastalıktır. Bu dönemde görülen metabolik hastalıklarla ilişkilidir. Özellikle yüksek verimli süt ineklerinde doğuma yakın ve doğumu izleyen dönemlerde görülen bir hastalıktır. Bu dönemde görülen metabolik hastalıklarla ilişkilidir. Ketozis Ketozis yağlı karaciğer sendromu yağlı karaciğer sendromu retentio secundinarum, retentio secundinarum, hipokalsemik doğum felci, hipokalsemik doğum felci, metritis, metritis, mastitis, mastitis, kronik tırnak hastalıkları, kronik tırnak hastalıkları, RPT, ruminitis, abomasitis, RPT, ruminitis, abomasitis,

48 1. Abomasumun hipotonisi veya atonisi 1. Abomasumun hipotonisi veya atonisi konsantre yemden zengin, kaba yemden fakir beslemelerde­ açığa çıkan fazla uçucu yağ asitleri abomasum hareketlerinin azalmasına ve tonusun kaybolmasına neden olmaktadır. konsantre yemden zengin, kaba yemden fakir beslemelerde­ açığa çıkan fazla uçucu yağ asitleri abomasum hareketlerinin azalmasına ve tonusun kaybolmasına neden olmaktadır. üretilen gaz miktarı önemlidir üretilen gaz miktarı önemlidir Kaba yemin yetersiz alımı gıdanın rumende kısa süre kalmasına ( gıda ile birlikte gaz da geçer) ve UYA zengin olarak abomasuma geçmesine neden olmaktadır. Kaba yemin yetersiz alımı gıdanın rumende kısa süre kalmasına ( gıda ile birlikte gaz da geçer) ve UYA zengin olarak abomasuma geçmesine neden olmaktadır.

49 Ayrıca mekanik olarak ileri gebelerde büyümüş olan uterus, rumenin altına doğru girerek rumeni yukarı kaldırmakta ve abomasum üzerindeki baskıyı hafifleterek abomasumu normal pozisyonundan kaydırabilir doğumdan sonra ise uterus küçülüp kendi yerine çekildiğinde bu sefer rumen eski normal yerine inerek abomasumu bulunduğu yerde sıkıştırır ve yerini değiştirmesine yolaçabilir. Ayrıca mekanik olarak ileri gebelerde büyümüş olan uterus, rumenin altına doğru girerek rumeni yukarı kaldırmakta ve abomasum üzerindeki baskıyı hafifleterek abomasumu normal pozisyonundan kaydırabilir doğumdan sonra ise uterus küçülüp kendi yerine çekildiğinde bu sefer rumen eski normal yerine inerek abomasumu bulunduğu yerde sıkıştırır ve yerini değiştirmesine yolaçabilir.

50 Semptomlar Semptomlar Hastalığa genellikle doğumuna az kalmış veya yeni doğum yapmış hayvanlarda çok rastlanır. Hastalığa genellikle doğumuna az kalmış veya yeni doğum yapmış hayvanlarda çok rastlanır. Anemnezde çoğu kez, hayvanının doğumdan beri iştahsız olduğu öğrenilir Anemnezde çoğu kez, hayvanının doğumdan beri iştahsız olduğu öğrenilir Süt verimi düşer, Süt verimi düşer, hayvan zayıflar. hayvan zayıflar. Karın duvarı hafif gergin olabilir. Karın duvarı hafif gergin olabilir. Karında oluşan asimetriyi saptamak zordur. Karında oluşan asimetriyi saptamak zordur. Nabız, solunum ve beden ısıları normal sınırlarda bulunur. Şiddetli torsiyonlarda değişebilir Nabız, solunum ve beden ısıları normal sınırlarda bulunur. Şiddetli torsiyonlarda değişebilir

51 Torsiyonlar sağa deplasmanlarda daha fazla sözkonusudur Torsiyonlar sağa deplasmanlarda daha fazla sözkonusudur Torsiyonda genel durum hızla bozulur, inleme, diş gıcırdatma, sancı, konjuktivalar kirli sarı, akut gelişir 1-3 günde ölüme neden olabilir, Torsiyonda genel durum hızla bozulur, inleme, diş gıcırdatma, sancı, konjuktivalar kirli sarı, akut gelişir 1-3 günde ölüme neden olabilir, sindirim sisteminde Rumen hareketleri ve ruminasyon azalmıştır. sindirim sisteminde Rumen hareketleri ve ruminasyon azalmıştır.

52 Metalik çınlama sesi oskültasyon ve perküsyonun birlikte yapılmasıyla da duyulabilir Perküsyon çekici veya parmak yardımıyla fiske tarzında ard arda hafif darbeler indirilir. Bu dar­beler esnasında ping sesleri (çınlama, tınlama) duyulur. Metalik çınlama sesi oskültasyon ve perküsyonun birlikte yapılmasıyla da duyulabilir Perküsyon çekici veya parmak yardımıyla fiske tarzında ard arda hafif darbeler indirilir. Bu dar­beler esnasında ping sesleri (çınlama, tınlama) duyulur. Dışkı koyu renkte, yağlı, yapışkan, çamur kıvamında ve kan ihtiva edebilir (deplasman uzun süredir olmuşsa); Dışkı koyu renkte, yağlı, yapışkan, çamur kıvamında ve kan ihtiva edebilir (deplasman uzun süredir olmuşsa);

53 Genellikle subakut veya kronik seyirli olan hastalık tedavi edilmediğinde, hayvanda ilerleyici bir zayıflama oluşur ve genel durum bozukluğu so­nucu birkaç haftada mecburen kesilir veya ölür. Genellikle subakut veya kronik seyirli olan hastalık tedavi edilmediğinde, hayvanda ilerleyici bir zayıflama oluşur ve genel durum bozukluğu so­nucu birkaç haftada mecburen kesilir veya ölür.

54 Tedavi Operasyon uygulanır Operasyon uygulanır Operasyon öncesinde gerekli ise sıvı- elektrolit desteği yapılır, Operasyon öncesinde gerekli ise sıvı- elektrolit desteği yapılır, Operasyon sonrası, kaliteli kaba yemden zengin yem ve taze Rumen sıvısı verilebilir, polivitamin, Ca, P preperatları verilir. Operasyon sonrası, kaliteli kaba yemden zengin yem ve taze Rumen sıvısı verilebilir, polivitamin, Ca, P preperatları verilir.


"Doğum sonrası görülecek hastalıklar. SÜT HUMMASI-DOĞUM FELCİ Yüksek süt verimli Yüksek süt verimli Doğuma yakın, genellikle doğum sonrası Doğuma yakın," indir ppt

Benzer bir sunumlar


Google Reklamları